VI SA/Wa 1165/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-22
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Grzegorz Nowecki, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba wykonująca czynności prawne i administracyjne na rzecz syndyka na podstawie umów zlecenia lub o dzieło może być uznana za osobę zarządzającą majątkiem upadłego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego?Ratio decidendi
Sąd przychylił się do stanowiska Ministra Sprawiedliwości, że osoba wykonująca czynności pomocnicze na rzecz syndyka na podstawie umów zlecenia lub o dzieło nie sprawuje zarządu majątkiem upadłego. Zarząd majątkiem upadłego, zgodnie z przepisami Prawa upadłościowego i naprawczego, sprawował wyłącznie syndyk lub jego zastępca, posiadający licencję syndyka. Osoby wykonujące czynności pomocnicze podlegają syndykowi i nie podejmują samodzielnych decyzji dotyczących rozporządzania masą upadłości.Stan faktyczny
Skarżący, I. J., złożył wniosek o przyznanie licencji doradcy restrukturyzacyjnego, dołączając zaświadczenie o zdaniu egzaminu oraz dokumenty potwierdzające wykonywanie szeregu czynności prawnych i administracyjnych na rzecz syndyka w ramach umów zlecenia i o dzieło. Minister Sprawiedliwości odmówił przyznania licencji, uznając, że skarżący nie wykazał wymogu co najmniej 3-letniego zarządu majątkiem upadłego, a jedynie wykonywał czynności pomocnicze. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister utrzymał w mocy decyzję odmowną. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów oraz naruszenie procedury dowodowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania licencji doradcy restrukturyzacyjnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] Minister Sprawiedliwości powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 13 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 776 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku I. J. , zwanego dalej także "skarżącym" o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] stycznia 2016 r., [...] odmawiającą przyznania skarżącemu licencji doradcy restrukturyzacyjnego.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu [...] listopada 2015 r. skarżący nadesłał do Ministra Sprawiedliwości wniosek o przyznanie licencji syndyka, dołączając do niego oryginał zaświadczenia potwierdzającego złożenie w dniu [...] października 2015 r. z wynikiem pozytywnym egzaminu dla osób ubiegających się o licencję syndyka oraz oświadczenia, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego.
Skarżący dołączył także do wniosku zaświadczenie wydane w dniu [...] października 2015 r. przez S. Z., pełniącego funkcję syndyka w jakich postępowaniach upadłościowych brał on udział na przestrzeni ostatnich 3 lat. Z zaświadczenia wynikało też jakie czynności prawne skarżący wykonywał na zlecenie syndyka, a mianowicie:
- prowadził windykację wierzytelności przysługujących upadłemu (wzywanie do zapłaty, wytaczanie powództw, zgłaszanie wierzytelności, egzekucja),
- prowadził sprawy o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne w stosunku do masy upadłości,
- reprezentował syndyka w postępowaniach w sprawach z sprzeciwu wierzycieli co do odmowy uznania wierzytelności na liście wierzytelności,
- brał udział przy weryfikacji zgłoszeń wierzytelności,
- opracowywał projekty stanowisk syndyka w przedmiocie odmowy uznania wierzytelności na liście wierzytelności,
- opracowywał projekty stanowisk syndyka w sprawach wniosków o wyłączenie rzeczy z masy upadłości,
- przygotowywał wypowiedzenia umów, analizował umowy pod kątem zasadności rozwiązania lub odstąpienia od nich, przygotowywał projekty regulaminów przetargów, analizował umowy sprzedaży przedsiębiorstw, umowy najmu oraz dzierżawy,
- zawiadamiał wierzycieli, komorników i sądy o ogłoszeniu upadłości oraz udzielał porad prawnych w kwestiach prawnych, które wyłaniały się w toku postępowania upadłościowego, w tym w sprawach pracowniczych.
Zgodnie z zaświadczeniem skarżący w ramach obsługi administracyjnej dokonywał w imieniu syndyka różnego rodzaju czynności faktycznych dotyczących majątku upadłego, takich jak:
- sprzedaż majątku upadłego, w tym pozyskiwanie nabywców, okazywanie rzeczy i przedsiębiorstw do sprzedaży, negocjowanie warunków sprzedaży, wydawanie rzeczy sprzedanych, sporządzanie protokołów zdawczo-odbiorczych, opracowywanie koncepcji likwidacji masy upadłości, przygotowywanie projektów wniosków o zezwolenie na sprzedaż rzeczy z wolnej ręki,
- sporządzanie spisu inwentarza lub nadzór nad jego sporządzeniem,
- ustalanie składu masy upadłości w oparciu o księgi wieczyste i inne rejestry,
- wydawanie rzeczy wyłączonych z masy upadłości,
- zabezpieczanie majątku upadłego przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem go przez osoby postronne (m.in. przeprowadzenie naboru ofert, przygotowywanie lub analiza umów ubezpieczeń przedsiębiorstw, nieruchomości, zapasów, samochodów itp., kontrola działalności firm ochraniających majątek upadłego, zlecanie napraw alarmu, odśnieżania nieruchomości, przeprowadzanie okresowej lustracji majątku upadłego i inne czynności z zakresu zarządu masą upadłości),
- zlecanie przeprowadzania okresowych przeglądów budynków, w szczególności wielkopowierzchniowych, wymaganych przepisami ustawy Prawo budowlane (wyszukiwanie podmiotów oferujących takie usługi, negocjowanie warunków umów, nadzór nad prawidłowością wykonania umowy),
- archiwizowanie dokumentacji upadłego (zbieranie ofert i przekazywanie dokumentacji),
- organizowanie przewozu rzeczy z magazynów, zdawanie magazynów po zakończeniu umowy najmu,
- negocjowanie warunków umów najmu i innych umów zawieranych przez syndyka w toku postępowania upadłościowego,
- analizę umów leasingu pod kątem zasadności ich wypowiedzenia, przygotowywanie wniosku do sędziego komisarza o zezwolenie na wypowiedzenie umów leasingu,
- współpraca z biegłym do oszacowania przedsiębiorstwa (udzielanie informacji o majątku - upadłego, wydawanie dokumentów, kontrola pod względem formalnym opisu i szacowania przedsiębiorstwa),
- kontakt z upadłym, udzielanie informacji wierzycielom o stanie postępowania upadłościowego, przygotowywanie odpowiedzi na pisma wpływające do biura syndyka,
- zawiadamianie zastawników o regułach zaspokojenia w postępowaniu upadłościowym, przygotowywanie projektów wniosków do sędziego komisarza w przedmiocie zobowiązania zastawnika do złożenia oświadczenia o trybie zaspokojenia,
- negocjowanie i przygotowywanie umów najmu składników masy upadłości, wydawanie i odbiór rzeczy najętych, nadzór nad rzeczami najętymi,
- przygotowywanie projektów wycen składników majątku upadłego,
- przygotowywanie projektów wniosków o wykreślenie składników masy upadłości z rejestru zabytków,
- przygotowywanie projektów wniosków o wykreślenie maszyn i urządzeń z rejestrów prowadzonych przez Urzędy Dozoru Technicznego,
- reprezentowanie syndyka przed organami kontrolnymi prowadzącymi kontrolę przestrzegania przepisów z zakresu ochrony środowiska na terenie upadłych zakładów produkcyjnych.
Ponadto w zaświadczeniu podano, że I. J., jako członek zespołu biura syndyka, brał udział w czynnościach tymczasowego nadzorcy sądowego i przygotowywał projekty sprawozdań dotyczących majątku dłużnika. Wskazano nadto, że na podstawie umów o dzieło I. J. brał udział w inwentaryzacji majątku w postępowaniach upadłościowych E. Spółki z o.o. w [...], D. Spółki z o.o. w [...] oraz M. z o.o. K.
Do wniosku dołączone zostały także umowy zlecenia i o dzieło na podstawie których syndyk zlecał skarżącemu wykonywanie czynności, o których mowa wyżej.
Minister Sprawiedliwości zwrócił się do Sądu Rejonowego we [...] o udzielenie informacji czy z akt postępowania upadłościowego Z. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą we [...] skarżący miał powierzony zarząd majątkiem upadłego. Z odpowiedzi Prezesa tego Sądu wynikało, że skarżącemu udzielone były jedynie pełnomocnictwa szczególne do reprezentowania syndyka we wpadkowych postępowaniach dotyczących sprzeciwów wierzyciela od listy wierzytelności i wniosków o wyłączenie z masy, których zakres określony był art. 91 kpc.
Odmawiając przyznania skarżącemu licencji doradcy restrukturyzacyjnego decyzją z dnia 22 stycznia 2016 r. Minister Sprawiedliwości wskazał na art. 453 ust. 2 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2015 r., poz. 978), zgodnie z którym do wniosków o przyznanie licencji syndyka, złożonych i nierozpoznanych przed jej wejściem w życie, stosuje się przepisy ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego w brzmieniu nadanym ustawą Prawo restrukturyzacyjne.
Organ stwierdził, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na fakt, że skarżący nie spełnił przesłanek wynikających z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego. W myśl tego przepisu licencję doradcy restrukturyzacyjnego może uzyskać osoba fizyczna, która w okresie 15 lat przed złożeniem wniosku o jej przyznanie przez co najmniej 3 lata zarządzała majątkiem upadłego, przedsiębiorstwem lub jego wyodrębnioną częścią w Rzeczypospolitej Polskiej lub państwie, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Zdaniem organu, skarżący nie wykazał, aby zarządzał majątkiem upadłego. Obowiązujące w okresie objętym wnioskiem przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 233 z późn. zm.) przewidywały, że zarząd majątkiem upadłego sprawuje syndyk (art. 173 ustawy) ewentualnie zastępca syndyka (art. 159 ust. 1, 2 ustawy) a więc które zgodnie z przepisami posiadały licencję syndyka. Przepisy ustawy nie przewidywały możliwości powierzenia zarządu majątkiem upadłego innym osobom. Syndyk zgodnie z art. 161 ust. 1 ustawy mógł udzielić pełnomocnictwa do dokonywania czynności prawnych i administracyjnych.
Z załączonych do wniosku umów zawartych z syndykiem oraz wydanego przez niego zaświadczenia wynika, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, że skarżący wykonywał na rzecz syndyka szeroki zakres czynności z zakresu obsługi i prawnej i administracyjnej, ale miały one charakter pomocniczy wobec syndyka sprawującego zarząd majątkiem upadłego.
W dniu [...] lutego 2016 r. I. J. nadał w placówce pocztowej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniósł w nim o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Rozstrzygnięciu z 22 stycznia 2016 r. zarzucił błędną, zawężającą wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Wskazał, że w przepisie tym jest mowa o zarządzaniu majątkiem upadłego, a nie o pełnieniu funkcji syndyka. Syndyk - w ocenie wnioskodawcy - może powierzyć wykonywanie zarządu masą upadłości osobom trzecim w drodze umów zlecenia. Praktyce takiej nie sprzeciwiają się w szczególności powołane przez organ przepisy. Syndyk może także zatrudniać inne osoby, zaś wynagrodzenie tych osób zalicza się do kosztów postępowania upadłościowego. Pod pojęciem zatrudnienia należy zaś rozumieć nie tylko zatrudnienie pracownicze, ale również cywilnoprawne.
I. J. podniósł również, że zaskarżona decyzja nie odwołuje się do wykładni celowościowej i funkcjonalnej art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Osoba pracująca w biurze syndyka, która zarządza masą upadłości, zdobywa niezbędne doświadczenie i jest przygotowana do pełnienia funkcji syndyka, a zatem powinna otrzymać licencję doradcy restrukturyzacyjnego.
Wnioskodawca zarzucił ponadto organowi naruszenie art. 77 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie ze złożonym przez niego wnioskiem i odstąpienie od przesłuchania świadków pomimo powziętych wątpliwości co do charakteru wykonywanych przez niego czynności. Wniósł konkretnie o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka M. M. na okoliczność, że sprawował zarząd majątkiem upadłego. Wskazał, iż syndyk S. Z. prowadzi około 40 postępowań upadłościowych i dysponuje dobrze zorganizowanym biurem. Zatrudnieni przez niego radcowie pełnili funkcje menedżerów i kierowników, posiadając szeroką swobodę w podejmowaniu decyzji odnoszących się do zarządu majątkiem, poza czynnościami zastrzeżonymi do kompetencji syndyka.
Konkludując, I. J. wskazał, że przedstawiona w zaskarżonej decyzji argumentacja opiera się na idealistycznym wyobrażeniu typowego przypadku, gdy syndyk prowadzi kilka drobnych postępowań upadłościowych i korzysta z pomocy osób trzecich jedynie w zakresie prac biurowych. Tymczasem warunkiem sprawnego prowadzenia postępowań upadłościowych jest posiadanie dobrze zorganizowanego biura i zatrudnianie osób zarządzających.
Przy piśmie z dnia [...] marca 2016 r. Prezes Sądu Rejonowego we [...] nadesłał do Ministerstwa Sprawiedliwości wyjaśnienia sędziego-komisarza w postępowaniu upadłościowym Z. sp. z o.o. z siedzibą we [...]. Sędzia, w oparciu o informacje uzyskane od syndyka S. Z., ustalił, że I. J. nie powierzono w tym postępowaniu zarządu masą upadłości, natomiast wykonywał on czynności pomocnicze na podstawie zawieranych z syndykiem umów zlecenia. Były to czynności faktyczne i prawne związane z zabezpieczeniem i likwidacją masy upadłości, analizy prawne, sporządzanie projektów dokumentów (np. regulaminów przetargów, odmów uznania wierzytelności, itp.).
Skarżący po zapoznaniu się z treścią tego pisma wnosił o jego pominięcie a także wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów tj. oświadczenia prezesa E. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej oraz z korespondencji mailowej z biurem syndyka S. Z. na okoliczność zarządu majątkiem upadłych.
Minister Sprawiedliwości po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. Przytoczył w całości argumentację prawną zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. Podniósł, że zaprezentowany we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy sposób rozumienia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego, opierający się na regułach wykładni celowościowej i funkcjonalnej, prowadzi do wniosków sprzecznych z treścią omawianej normy. W przepisie tym wyraźnie bowiem sformułowano wymóg posiadania doświadczenia w zarządzaniu majątkiem upadłego, przedsiębiorstwem lub jego wyodrębnioną częścią nie zaś w wykonywaniu pracy w biurze syndyka i świadczeniu usług na jego zlecenie. Osoba wykonująca czynności na rzecz syndyka (niezależnie od charakteru prawnego stosunku, w ramach którego są one wykonywane) nie spełnia zatem - pomimo posiadanego przez siebie zasobu wiedzy i umiejętności - opisanej przesłanki przyznania licencji doradcy restrukturyzacyjnego.
Minister Sprawiedliwości wskazał ponadto, że pomimo możliwości zatrudniania przez syndyka osób trzecich do wykonywania różnych czynności związanych z prowadzeniem postępowania upadłościowego, osoby te nie mogą być uznane za zarządzające majątkiem upadłego. Podlegają one bowiem w wykonywaniu swoich obowiązków pracowniczych (bądź wynikających z umowy zlecenia, o dzieło) właśnie syndykowi jako osobie zarządzającej tym majątkiem i ponoszącej z tego tytułu odpowiedzialność. Tylko syndyk uprawniony jest zatem do "ustalania celów i powodowania ich realizacji" poprzez podejmowanie decyzji dotyczących rozporządzania poszczególnymi składnikami masy upadłości.
W tym stanie rzeczy organ za prawidłowy uznał pogląd, wyrażony w zaskarżonej decyzji, że działania podejmowane przez skarżącego na podstawie umów zlecenia i umów o dzieło zawartych z syndykiem masy upadłości nie mogą zostać uznane za sprawowanie zarządu majątkiem upadłego. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w piśmie sądu upadłościowego z dnia [...] listopada 2015 r. a także w wyjaśnieniach sędziego - komisarza z dnia [...] marca 2016 r. Niezasadne są argumenty skarżącego, który wniósł o pominięcie tych dowodów w sprawie albowiem wyjaśnienia pochodzące z Sądu i od sędziego - komisarza zawierają informacje istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Minister uznał, że za zmianą przedstawionej oceny czynności wykonywanych przez wnioskodawcę wobec masy upadłości nie przemawiają dokumenty załączone przez niego do akt sprawy przy piśmie z dnia [...] marca 2016 r. Analiza tych dowodów wskazuje jedynie, że działania podejmowane przez I. J. wobec masy upadłości mieściły się w zakresie usług prawnych i szeroko rozumianej obsługi administracyjnej syndyka. Przede wszystkim zaś, prowadzi do kategorycznego wniosku, że osobą podejmującą decyzję co do majątku upadłego był wyłącznie syndyk. Świadczy o tym treść wiadomości wysyłanych przez wnioskodawcę do syndyka, np. "przesyłam projekt umowy najmu kadzi odlewniczej", "przesyłam sprawozdanie. Proszę o akceptację".
Zdaniem organu, niezasadne są zarzuty skarżącego naruszenia art. 77 kpa poprzez zaniechanie wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Minister wydając decyzję w sprawie oparł się na dokumentach załączonych do wniosku o przyznanie licencji doradcy restrukturyzacyjnego a także na informacji Prezesa Sądu Rejonowego we [...] oraz na piśmie sędziego – komisarza z dnia 4 marca 2016 r. i dokumentach załączonych do pisma strony z dnia 19 marca 2016 r.
Organ wskazał, że uznał za niecelowe przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka, wskazanego przez skarżącego na okoliczność zarządzania majątkiem upadłego, albowiem dysponował innymi dowodami w postaci dokumentów a poza tym nie było dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń.
Na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2016 r. I. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) błędną wykładnię przepisu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego, (dalej: u.l.d.r.) w zakresie stanowiącym, ze licencję doradcy restrukturyzacyjnego może uzyskać osoba fizyczna, która w okresie 15 lat przed złożeniem wniosku o licencję doradcy restrukturyzacyjnego przez co najmniej 3 lata zarządzała majątkiem upadłego, poprzez przyjęcie, że na tej podstawie licencję doradcy restrukturyzacyjnego (dawniej syndyka) może uzyskać wyłącznie ten, kto przez ww. okres pełnił funkcję syndyka lub zastępcy syndyka,
2) naruszenie przepisu art. 78 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na okoliczność, że zarządzał majątkiem upadłego,
3) naruszenie przepisu art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu zadania pytań sędziemu komisarzowi A. S.,
4) naruszenie przepisu art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i błędną ocenę zabranego materiału dowodowego,
5) naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których organ innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności odnośnie oświadczenia prezesa E. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej.
Wobec powyższego skarżący wniósł o:
1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. i poprzedzającej jej decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. i przekazanie sprawy Ministrowi Sprawiedliwości do ponownego rozpoznania,
2) zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi rozwinął powyższe zarzuty. Podał własną wykładnię art. 3 ust. 1 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Według jego oceny przesłanką przyznania licencji jest zarządzanie majątkiem upadłego przez okres trzech lat a nie pełnienie funkcji syndyka przez okres trzech lat, czy też zarządzanie przedsiębiorstwem wchodzącym w skład masy upadłości. Gdyby wolą ustawodawcy było zawężenie kręgu osób jedynie do tych, które pełniły funkcję syndyka na podstawie dawnych przepisów prawa, użyłby innego sformułowania. Zdaniem strony wykładnia literalna przepisu prowadzi do wniosku, że poza syndykami i zastępcami syndyków, także inne osoby, które przez co najmniej 3 lata zarządzały majątkiem upadłego na przykład na zlecenie syndyka lub zastępcy syndyka, spełniają przesłankę przyznania licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Przepis art. 173 prawa układowego nie ma charakteru przepisu zakazującego. Umocowanie syndyka do sprawowania zarządu majątkiem upadłego nie zabrania mu jednak, aby powierzał on w określonym zakresie uprawnienie do zarządu majątkiem upadłego innym osobom. Zatrudnianie osób zarządzających nie stoi w sprzeczności z tym, że syndyk zarządza masą upadłości.
W teorii zarządzania wyróżnia się menadżerów najwyższego, średniego i niskiego szczebla w zależności od zakresu uprawnień. Zjawisko to, według oceny skarżącego znajduje także odzwierciedlenie w przepisach prawa upadłościowego.
Ustawa o licencji syndyka nie definiuje pojęcia "zarządu". W nauce i orzecznictwie przyjmuje się, że zarząd obejmuje wszelkie czynności dotyczące zarządzanego mienia, a więc są to czynności prawne, lecz również czynności faktyczne i czynności podjęte w postępowaniu sądowym jak i administracyjnym (por. uch. 7 sędziów SN z 10 kwietnia 1991 r., III CZP 76/90, OSNCP 1991 nr 10-12, p. 117, s. Rudnicki (w:) Komentarz kc. Część ogólna, Księga II s. 197). P. Zimmerman w komentarzu do art. 173 prawa upadłościowego i naprawczego podaje, że "w szczególności zarządzanie obejmuje sprawowanie bieżącej pieczy, kontrolowanie i minimalizację kosztów utrzymania a także przygotowanie do sprzedaży, która jest celem postępowania (Prawo upadłościowe, Prawo restrukturyzacyjne, Komentarz. Warszawa 2016 s. 375).
Według oceny skarżącego wykładnia celowościowa art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego przemawia również za tym, aby licencję syndyka mogły uzyskać osoby sprawujące zarząd majątkiem upadłego na zlecenie syndyka. Osoby te bowiem zarządzają masą upadłości i przygotowują się do wykonywania zawodu, poznają problemy, które mogą w takim przypadku wystąpić. Zdaniem skarżącego analiza umów łączących go z syndykiem świadczy bezspornie o tym, że wykonywane przez niego czynności dotyczyły zarządu majątkiem upadłego. Świadczy o tym również treść dokumentu załączonego do pisma z dnia [...] marca 2016 r. – wyjaśnień prezesa E. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, które w całości zostały pominięte przez Ministra Sprawiedliwości. Organ ten niezasadnie nie dopuścił dowodu z zeznań zgłoszonych świadków na okoliczności sprawowania przez skarżącego zarządu majątkiem upadłego jak również nie dopuścił do zadawania pytań sędziemu – komisarzowi, przez co naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Według stanowiska skarżącego w sprawie doszło do ewidentnego naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a., albowiem organ nie zebrał całego materiału dowodowego w sprawie i nie dokonał należytej jego oceny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1, § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Podkreślenia wymaga, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a.).
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia 22 stycznia 2016 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W niniejszej sprawie skarżący po zdaniu egzaminu na syndyka pismem z dnia [...] października 2015 r., które wpłynęło do Ministerstwa Sprawiedliwości w dniu [...] listopada 2015 r. wniósł o przyznanie mu licencji syndyka.
Z dniem 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 maja 2015 r., które w art. 453 ust. 1, 3 stanowiła, że z tą chwilą licencja syndyka staje się licencją doradcy restrukturyzacyjnego natomiast złożenie egzaminu dla osób ubiegających się o licencję syndyka przed dniem wejścia w życie ustawy uprawnia do ubiegania się o licencję doradcy restrukturyzacyjnego. W taki sposób został potraktowany wniosek skarżącego z dnia [...] października 2015 r. W myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego licencję doradcy restrukturyzacyjnego przyznaje się na wniosek osoby ubiegającej się o taką licencję, złożony nie później niż po upływie 2 lat od złożenia egzaminu. W ust. 2 tegoż artykułu określone zostały dokumenty, jakie powinny być dołączone do wniosku.
Zgodnie z art. 13 ww. ustawy Minister Sprawiedliwości odmawia przyznania licencji doradcy restrukturyzacyjnego, w przypadku gdy osoba ubiegająca się o jej przyznanie nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 3 ust. 1 a także w przypadku upływu terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1.
W niniejszej sprawie skarżącemu odmówiono przyznania licencji doradcy restrukturyzacyjnego, albowiem nie spełnił on wymogu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego.
Spór w niniejszej sprawie przede wszystkim dotyczył wykładni przepisu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego a w szczególności pojęcia "zarządu majątkiem upadłego". Organ i strona zaprezentowały dwa warianty interpretacyjne.
Sąd przychylił się do stanowiska organu, że decydujące znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy ma ocena dołączonych do wniosku przez skarżącego dokumentów, dokonana z uwzględnieniem wykładni przepisów regulujących zasady postępowania upadłościowego. Wniosek skarżącego obejmował lata 2012 – 2015 a więc słusznie Minister Sprawiedliwości przyjął, że zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 233 z późn. zm.). Zgodnie z tą ustawą zarząd majątkiem upadłego należał do syndyka. W myśl art. 173 ustawy syndyk obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, zabezpiecza przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem przez osoby postronne oraz przystępuje do jego likwidacji.
W świetle art. 175 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego syndykiem mogła być wyłącznie osoba, posiadająca licencję syndyka (art. 157 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego). Oprócz syndyka zarząd majątkiem upadłego mógł być powierzony jego zastępcy (art. 159 ust. 1 i 2 prawa upadłościowego i naprawczego), który był powoływany przez sędziego – komisarza i tak jak syndyk musiał posiadać licencję syndyka. Z analizy przepisów prawa upadłościowego i naprawczego wynika więc, że żadna inna osoba nie mogła pełnić funkcji zarządu majątkiem upadłego. Tak więc skarżący, który na podstawie umów zlecenia czy dzieła dokonywał na rzecz syndyka czynności obejmujące usługi prawne oraz administracyjne, co było dopuszczalne w świetle obowiązującego prawa nie sprawował zarządu majątkiem upadłego, który skupiał się wyłącznie w rękach syndyka, albowiem to on ustalał cele i podejmował decyzje dotyczące rozporządzenia poszczególnymi składnikami masy upadłości. Tak więc niezasadny jest zarzut skarżącego dotyczący błędnej wykładni przepisu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego. Chybione są również zarzuty naruszenia przez organ art. 7, 10, 77 i 78 k.p.a. a także art. 107 k.p.a.
Zgodnie bowiem z ust. 2 art. 10 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego kandydat winien złożyć przy wniosku o nadanie mu licencji dokumenty potwierdzające spełnienie wymogów określonych w art. 3 ust. 1 pkt 1, 4, 6 ustawy. Tak więc słusznie Minister Sprawiedliwości decydujące znaczenie w sprawie nadał dokumentom, złożonym przez skarżącego, które miały wykazać, że spełnia on przesłankę z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy. Zdaniem Sądu były to dokumenty wystarczające aby podjąć rozstrzygnięcie, stąd też nie było potrzeby przeprowadzać dowodów, zgłoszonych przez skarżącego. Pominięcie tych dowodów nie spowodowało dla skarżącego ujemnych skutków procesowych, stąd też zarzut w tym względzie należy uznać za niezasadny.
Z tych wszystkich względów uznając zarzuty skargi za niezasadne Sąd orzekł o ich oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło