VI SA/Wa 1172/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant ref. staż. Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2019 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną w nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...]; 2. umarza postępowania administracyjne; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego Z. P. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt: VI SA/Wa 1172/19 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2019 r., Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Dyrektor OW NFZ") z [...] marca 2015 r. stwierdzającą, że B. P. ( dalej: "Zainteresowana", "Uczestniczka postępowania") podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu realizacji w dniach 21 września 2010 r. i 16 grudnia 2010 r. umów zlecenia zawartych z płatnikiem składek Panem Z. P. (dalej: "Płatnik składek" lub "Skarżący"). Jako podstawę prawną wskazano art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1510 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), zwanej dalej "k.p.a." w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w L. pismem z 14 października 2011 r., wystąpił do OW NFZ z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego B. P. z tytułu zawarcia w 2010 r. umów, nazwanych jako umowy o dzieło z firmą "[...]". Decyzją z [...] kwietnia 2012 r., Dyrektor OW NFZ stwierdził, że Zainteresowana podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawarcia w 2010 r. tych umów nazwanych, jako umowy "o dzieło", będących faktycznie umowami zlecenia. Na skutek odwołania Płatnika składek Prezes NFZ decyzją z [...] grudnia 2012 r., uchylił decyzję Dyrektora OW NFZ i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z [...] marca 2015 r., Dyrektor OW NFZ stwierdził, że Zainteresowana podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu realizacji w dniach 21 września 2010 r. i 16 grudnia 2010 r. umów zlecenia. Rozpoznając ponownie sprawę w wyniku odwołania wniesionego przez Płatnika składek Prezes NFZ w decyzji z [...] marca 2019 r. odwołał się do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 82 ust. 1 i art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.). Organ wyjaśnił, że Zainteresowana zawarła z Płatnikiem składek umowy nazwane przez strony umowami o dzieło, przedmiotem których było przeprowadzenie egzaminu i sporządzenie odpowiedniej dokumentacji z tym związanej, zakończone obligatoryjnym wydaniem dokumentu w postaci świadectwa kwalifikacji zawodowej, potwierdzającego posiadanie uprawnień do wykonywania zawodu kierowcy przez każdego z uczestników szkolenia. Oceniając charakter zawartych przez strony umów organ, mając na względzie przepisy art. 627-646 i 734-750 k.c. oraz powołując się na orzecznictwo organ argumentował, że wykonanie spornych umów a mianowicie udział w pracach komisji egzaminacyjnej było szeregiem czynności faktycznych wykonywanych z należytą starannością, nie ma charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającego charakter umów o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. W konsekwencji Prezes NFZ uznał, że w okresach wskazanych w sentencji decyzji organu I instancji Zainteresowana na podstawie powołanych wyżej przepisów podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o charakterze umowy o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu. Opisując przebieg dotychczasowego postępowania organ stwierdził, że z złożonym 7 kwietnia 2015 r. odwołaniu Płatnik wskazał naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e poprzez błędne przyjęcie, że: "Pani B. P. wykonywała na rzecz Z. P. usługi na podstawie umowy zlecenia, gdy w rzeczywistości jego udział w pracach komisji egzaminacyjnej był realizacją obowiązków pracowniczych". (...) Kierownik ośrodka nie ma i mieć nie może jakiegokolwiek wpływu na przebieg czy sposób przeprowadzenia egzaminu. Mamy zatem do czynienia z klasycznym stosunkiem prawa administracyjnego, a nawiązany jest on nie pomiędzy członkami komisji a właścicielem ośrodka szkolenia kierowców, tylko pomiędzy członkami komisji a wojewodą". Jednak, w ocenie organu, w zawartej przez strony umowie nie sposób odnaleźć konkretnie określonego rezultatu, który charakteryzowałby się indywidualnym, twórczym charakterem. Udział w pracach komisji egzaminacyjnej, jest szeregiem czynności, wykonywanych z należytą starannością przez Ubezpieczoną. Strony określiły w umowach dziedzinę wiedzy, która ma być przedmiotem komisji, czyli test kwalifikacyjny w zakresie kwalifikacji wstępnej. Zainteresowana miała brać udział w pracach Komisji egzaminacyjnej w charakterze przewodniczącej komisji. Ten sposób określenia przedmiotu umowy nie indywidualizuje jej dostatecznie. Dlatego trudno wskazać w badanym przypadku weryfikowalny, samoistny wynik analizowanej umowy. Także brak jest w zapisach spornej umowy uregulowania kwestii odpowiedzialności Zainteresowanej za ewentualne wady dzieła. Prezes NFZ przywołał orzecznictwo w tym m.in: wyrok SN z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II UK 187/11 oraz literaturę: K. Zagrobelny (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2006, s. 1039; A. Brzozowski (w:) System prawa prywatnego, t. 7, 2004, s. 329-332; J. Szczerski (w:) Komentarz, t. II, 1972, s. 1371 oraz A. Brzozowski (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2005, s. 351-352). Analizując przepisy kodeksu cywilnego, a mianowicie art. 734 § 1 k.c. i art. 750 k.c. organ podkreślił, że w odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. Zdaniem Prezesa NFZ, zawarte przez strony umowy nie są umowami o dzieło, ponieważ nie występuje żaden rezultat ucieleśniony w jakiejkolwiek postaci. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanej wiedzy, ma ją przekazać uczniom czy też uczestnikom szkoleń. Zdaniem organu nie powstał rezultat (materialny bądź niematerialny), który mógłby zostać poddany sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Wykonywanie przedmiotowej umowy polegało w istocie na podejmowaniu szeregu czynności faktycznych, mających na celu staranne działanie. Jako przykład wskazał m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt III AUa 880/12. Skarżący, nie zgadzając się z decyzją Prezesa NFZ, zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie: 1) przepisu art. 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak zbadania i ustalenia zakresu obowiązków Pani B. P. jako pracownika Urzędu Wojewódzkiego w L., w szczególności co do powinności wykonywania pracy na podstawie poleceń służbowych w komisjach egzaminacyjnych, powoływanych na podstawie art. 39b1 ust.3 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, co skutkowało brakiem wszechstronnego rozważenia charakteru prawnego aktywności Pani P. w ośrodku szkolenia kierowców prowadzonym przez skarżącego, 2) przepisu art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez brak należytego wskazania podstawy faktycznej i prawnej decyzji, a to wskutek braku odniesienia się w uzasadnieniu skarżonej decyzji do zarzutów odwołania, a mianowicie: a) co do pracy Pani P. w komisji egzaminacyjnej w ramach stosunku pracy zawartego z Urzędem Wojewódzkim w L., b) wykonywania przez Panią P. w ramach pracy w komisji egzekucyjnej uprawnień z zakresu imperium, nie zaś usługi cywilnoprawnej (niezależnie już nawet od jej kwalifikacji jako umowy o dzieło czy umowy zlecenia) na rzecz właściciela ośrodka szkolenia kierowców, c) co do braku uwzględnienia w zakresie orzekania treści przepisów art. 39b‘ ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym oraz § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 kwietnia 2010 roku w sprawie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy, 3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez błędne przyjęcie, że Pani B. P. wykonywała na rzecz Pana Z. P. usługi na podstawie umowy zlecenia, gdy w rzeczywistości jej udział w pracach komisji egzaminacyjnej był realizacją obowiązków pracowniczych na rzecz innego podmiotu, 4) przepisu art. 10 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 140 k.p.a. poprzez brak udziału w charakterze strony Wojewody L. (przy którym działa Urząd Wojewódzki w L.) jako rzeczywistego płatnika składek, zobowiązanego do zapłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne od wynagrodzenia uzyskanego przez Panią B. P. z tytułu pracy w komisji egzaminacyjnej, zaś skutkiem naruszenia powyższych przepisów był brak zmiany decyzji Dyrektora [...] Wojewódzkiego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia w L., wydanej z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora OW NFZ z [...] marca 2015 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżący rozwinął swoją argumentację zawartą w zarzutach skargi. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Uczestnik postępowania nie zajął stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o przesłanki określone w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) oraz w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."). W ocenie Sądu, istota rozpatrywanej sprawy dotyczy oceny charakteru prawnego wykonywanych przez Skarżącego czynności jako członka komisji kwalifikacyjnej dla przeprowadzenia testu kwalifikacji wstępnej dla kandydatów na kierowców. W ocenie Sądu na aprobatę zasługuje stanowisko skarżącego, zgodnie z którym czynności wykonywane przez Uczestniczkę postępowania w ramach komisji egzaminacyjnej były realizacją imperium przysługującego Wojewodzie w zakresie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy. Tymczasem organ, w ocenie Sądu nieprawidłowo, skoncentrował się na ocenie charakteru prawnego spornych umów zawartych przez Szkołę Nauki Jazdy należącej do Skarżącego z Uczestniczką jako egzaminatorem powołanym przez Wojewodę do wykonywania zadań w ramach komisji egzaminacyjnej. Badając sprawę z tego punktu widzenia organ uznał, że przedmiotem tych umów nie było stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci, w jakiej dotychczas nie istniało. Organ powtórzył swoje stanowisko prezentowanej we wcześniejszej uchylonej przez WSA ww. wyrokiem decyzji, że wykonywane przez Uczestnika czynności na rzecz Skarżącego jako zamawiającego były wyłącznie starannym działaniem wykonawcy właściwym dla umów, do których mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego o umowie zlecenia. Wypowiadając się w kwestii zasadniczej - charakteru udziału Uczestniczki w komisji egzaminacyjnej - Prezes NFZ co prawda obszernie zacytował treść przepisów prawnych, ale uznał końcowo, że płatnikiem wynagrodzenia w wysokości 300 zł, jakie przysługiwało członkowi komisji egzaminacyjnej nie był wojewoda, czyli otrzymane wynagrodzenie nie było płatne przez pracodawcę, z którym Uczestniczka była w stosunku pracy. Zdaniem Sądu, ocena prawna charakteru domniemanej umowy stanowi jednak kwestię drugorzędną w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Pierwszorzędne znaczenie miało bowiem ustalenie podstawy wykonywania obowiązków członka komisji przez Uczestniczkę. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 39b1 ust. 3 pkt 2 ustawy z 6 września 2001 o transporcie drogowym (Dz. U. 2007 r., Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej: u.t.d.), po zakończeniu zajęć teoretycznych i praktycznych w ośrodku szkolenia, przeprowadzane są - przez trzyosobową komisję egzaminacyjną powołaną przez wojewodę - testy kwalifikacyjne, w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy (Dz.U. z 2017 r. poz. 151), gdy chodziło o datę realizacji umowy. Na podstawie § 16 ust. 1 tego rozporządzenia, po zakończeniu kursu kwalifikacyjnego (...) kierownik ośrodka szkolenia (...) przesyła odpowiednio do właściwego wojewody (...) wniosek o przeprowadzenie testu kwalifikacyjnego dla osób, które ukończyły szkolenie. Organem właściwym do powołania członków komisji jest wojewoda, który określa również regulamin jej pracy (§ 15 ust. 4 ww. rozporządzenia). Za przeprowadzenie testu członkom komisji przysługuje wynagrodzenie, które wypłaca ośrodek szkolenia. Wysokość wynagrodzenia członków komisji określa załącznik nr 4 do ww. aktu i wynosi ono odpowiednio 400 zł dla przewodniczącego komisji i 300 zł dla członka komisji. Ponadto ośrodek szkolenia jest zobowiązany do zapewnienia odpowiedniego lokalu, w którym przeprowadzany jest test kwalifikacyjny. Zatem objęcie funkcji członka komisji egzaminacyjnej następuje na podstawie aktu powołania właściwego organu administracji publicznej, w tym przypadku na podstawie zarządzenia właściwego Wojewody. Tym samym Uczestniczka występowała tu jako egzaminator powołany imiennie przez Wojewodę do wykonywania zadań w ramach komisji egzaminacyjnej. W opisanym stanie prawnym, powołanie przez organ władzy publicznej wykluczało powstanie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym - mając na względzie zarządzenie Wojewody w sprawie powołania komisji egzaminacyjnej, w skład której wchodziła Uczestniczka. W ocenie Sądu, podnoszone w skardze argumenty dotyczące skutków prawnych powołania Uczestniczki na członka takiej komisji przez wojewodę są uzasadnione również tym, że wpływają na zagwarantowanie przez wojewodę - poprzez imienne wskazanie w zarządzeniu o powołaniu komisji egzaminacyjnej - bezstronności powołanych nim egzaminatorów, przy jednoczesnym zabezpieczeniu przez ustawodawcę (por. rozporządzenie w sprawie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy) wypłaty ich wynagrodzenia za udział w egzaminie "wewnętrznym" przeprowadzanym w ośrodku szkolenia kierowców, poprzez wskazanie wprost wysokości ich wynagrodzenia. Wykonywanie przez egzaminatora obowiązków członka komisji egzaminacyjnej w takim ośrodku jest zatem rekompensowane świadczeniem pieniężnym, obok uposażenia z tytułu zatrudnienia w WORD ( por. wyroki WSA w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 482/19, VI SA/Wa 414/19, VI SA/Wa 374/19, VI SA/Wa 373/19, VI SA/Wa 372/19). Jednocześnie w rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić, że podstawą objęcia ubezpieczeniem nie jest sam fakt wypłaty wynagrodzenia. W art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach wskazano krąg osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Katalog ten ma charakter zamknięty i jedynie osoby wymienione w tym przepisie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z określonego tam tytułu. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo inne umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osoby z nimi współpracujące. Idąc tym tokiem rozumowania oraz uwzględniając cytowane wyżej przepisy prawa oraz materiał dowodowy zebrany w sprawie Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie brak było uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do uznania, że strony były zobowiązane do zawarcia umowy w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Rację ma zatem Skarżący, wywodząc, że przepisy prawa nie wprowadziły wymogu zawarcia umowy cywilnej pomiędzy ośrodkiem szkolenia a członkami komisji egzaminacyjnej. Jak już wyżej wspomniano na podstawie art. 39b1 ust. 8 u.t.d. za przeprowadzenie testu członkom komisji, przysługuje wynagrodzenie, którego koszt ponosi ośrodek szkolenia. Jak wynika z przepisów § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy (Dz. U. z 2017 r. poz. 151, z późn. zm.) testy kwalifikacyjne przeprowadza komisja egzaminacyjna, zwana dalej "komisją", składająca się z trzech członków, z których wojewoda wskazuje jednego do pełnienia funkcji przewodniczącego. Powoływanie członków komisji powinno odbywać się z poszanowaniem zasady bezstronności i braku konfliktu interesów. Wojewoda określa regulamin pracy komisji. Natomiast wysokość wynagrodzenia członków komisji określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. Zatem objęcie funkcji członka komisji egzaminacyjnej następuje na podstawie aktu powołania właściwego organu administracji publicznej, w tym przypadku Wojewody [...]. Jedną ze stron zawiązanego stosunku prawnego jest organ administracji państwowej lub inny podmiot, któremu ustawa powierza pełnienie funkcji publicznych. Owo władztwo administracyjne jest charakterystyczną cechą prawa administracyjnego. Natomiast, jak słusznie zauważa Skarżący, w tym układzie podporządkowania nie ma mowy o równości stron pomiędzy Skarżącym jako prowadzącym ośrodek szkolenia i Uczestniczką jako członkiem komisji egzaminacyjnej. Stosunek cywilnoprawny różni się od stosunku administracyjnego tym, że stronami umowy są podmioty równorzędne. Stosunek administracyjnoprawny pozbawiony jest tej równorzędności, zaś rola Skarżącego w tym układzie niejako podwójnego podporządkowania (w stosunku do Wojewody na podstawie powołania konkretnego członka komisji, jak też w stosunku do Uczestniczki jako egzaminatora wskazanego przez organ administracji publicznej) sprowadzała się do wypłacenia wynagrodzenia członkom komisji egzaminacyjnej, a także innych czynności organizacyjnych. Zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami wynagrodzenie przysługujące członkom komisji w kwocie 300 zł wypłaca ośrodek szkolenia czyli w tym wypadku Skarżący. W tej sytuacji, pozostając w zgodzie z wymogami podatkowymi PIT wystarczające byłoby wystawienie stosownego rachunku przez Uczestniczkę dla Skarżącego za udział w pracach komisji egzaminacyjnej z powołaniem się na przepisy u.t.d. (np. art. 39b1 ust. 8 u.t.d.). Analiza tego aspektu sprawy prowadzi do wniosku, że zawarcie umowy cywilnoprawnej przez Skarżącego było niewłaściwe, a co za tym idzie sporne umowy mogłyby być uznane za bezskuteczne (art. 84 k.c.). Mając te wszystkie okoliczności na uwadze oraz uznając zasadność zarzutów skargi Sąd uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zachodzą uzasadnione podstawy faktyczne i prawne do umorzenia postępowania administracyjnego bowiem dalsze prowadzenie tego postępowania byłoby bezprzedmiotowe skoro Sąd, w zastępstwie organu, uznał fakt zawarcia spornych umów za błędne w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa. Przepis art. 145 § 3 p.p.s.a jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty. W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania (por. P. Szustakiewicz. A. Skoczylas, (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2016, wyd. elektr.; zob. też uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Druk sejmowy Nr 1633 i 2538, VII kadencja, s. 17). Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego (podmiotu, przedmiotu, podstawy prawnej) będącego przedmiotem postępowania, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego jedynie kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania bowiem skarga została wniesiona w sprawie z zakresu ubezpieczeń zdrowotnych wolnej od wpisu sądowego. Wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł zostało ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz.U.2015.1800).