VI SA/Wa 1173/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-12

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Ewa Frąckiewicz, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu upływu okresu, na który wnioskowano o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, mimo że strona nadal jest zainteresowana merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może umorzyć postępowania odwoławczego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu upływu okresu, na który wnioskowano o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, jeśli strona nadal jest zainteresowana merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy. Takie umorzenie narusza prawo strony do merytorycznej kontroli decyzji organu pierwszej instancji oraz zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.).
Stan faktyczny
Spółka N. sp. z o.o. złożyła wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia siatki reklamowej na okres od 1 do 31 października 2006 r. Prezydent odmówił wydania zezwolenia, uznając, że reklama może zagrażać bezpieczeństwu ruchu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu upływu wnioskowanego okresu. Spółka zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa, wskazując na sprzeczne rozstrzygnięcia SKO w analogicznych sprawach.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r., stwierdzono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz N. sp. z o.o. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2007 r. sprawy ze skargi N. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz N. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – działając na podstawie przepisu art. 127 k.p.a. w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art. 105 k.p.a. – po rozpatrzeniu odwołania skarżącej spółki N. sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] września 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej Al. J. nr [...] w celu funkcjonowania siatki reklamowej – umorzyło postępowanie odwoławcze. Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 8 września 2006 r. skarżąca spółka wystąpiła do Zarządu Dróg Miejskich w W. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej - Al. J. nr [...], w rejonie ul. E., w W., w celu umieszczenia siatki reklamowej o powierzchni 327,3 m2 na okres od dnia 1 października 2006 r. do dnia 31 października 2006 r. W odpowiedzi na w/w wniosek Zarząd Dróg Miejskich w W. pismem z dnia 22 września 2006 r. poinformował stronę skarżącą, iż w najbliższym terminie zostanie wydana decyzja odmawiająca zajęcie w/w terenu. Jednocześnie Zarząd Dróg Miejskich ostrzegł wnioskodawcę, iż samo złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego nie upoważnia strony do umieszczenia nośnika reklamowego. Jednocześnie poinformowano stronę o możliwości nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia. W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki o wyrażenie zgody na zajęcie pasa drogowego Prezydent [...] W. – działając na podstawie art. 19 ust. 5 i art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 k.p.a. – odmówił stronie skarżącej wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (drogi wojewódzkiej) - Al. J. nr [...] w celu funkcjonowania siatki reklamowej. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż tereny pasa drogowego to tereny o szczególnym charakterze wynikającym z ważnej roli komunikacyjnej znajdujących się w nich dróg oraz obiektów i urządzeń związanych z funkcjonowaniem drogi. Z tego względu – jak wskazał organ I instancji – możliwości wykorzystania pasa drogowego dla celów nie związanych z potrzebami drogi zostały ustawowo istotnie ograniczone. Prezydent [...] W., powołując się na przepis art. 39 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – stwierdził, iż z brzmienia tych przepisów jasno wynika, że zasadą jest nieumieszczanie w pasie drogowym obiektów budowlanych, urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Organ uznał, iż w przypadku niniejszej sprawy nie dopatrzono się takiego szczególnego uzasadnienia, o którym mowa w art. 39 ust. 3 cyt. ustawy. Zdaniem Prezydenta [...] W. proponowana lokalizacja siatki reklamowej koliduje z urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Organ wskazał, iż zgodnie z ustawą o drogach publicznych zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby zagrażać bezpieczeństwu ruchu. Zdaniem Prezydenta [...] W. reklama powoduje dekoncentrację kierowcy i odwraca uwagę od sytuacji na drodze, co w konsekwencji może prowadzić do poważnych wypadków. W związku z powyższym organ I instancji uznał, iż brak jest możliwości udzielenia stronie wnioskowanego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Pismem z dnia 10 października 2006 r. skarżąca spółka złożyła odwołanie od w/w decyzji Prezydenta [...] W. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości skarżąca zarzuciła organowi I instancji wydanie decyzji w oparciu o całkowicie błędną ocenę stanu faktycznego, a przez to naruszenie zarówno przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a., jak i przepisów prawa materialnego, tj. art. 36 ustawy o drogach publicznych. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła m.in., iż zaskarżona decyzja Prezydenta [...] W. nie została oparta na żadnych opiniach technicznych, czy też badaniach naukowych, z których wynikałoby, iż sporna siatka reklamowa kolidować będzie z urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Zdaniem skarżącej stanowisko organu zostało oparte na subiektywnym odczuci urzędnika wydającego decyzję. Ponadto strona wskazała, iż w decyzji nie wskazano na żadne instalacje i urządzenia, które miałyby kolidować z siatką zawieszoną na elewacji budynku. Według strony skarżącej bezpodstawne są ponadto obawy organu co do możliwości odwrócenia przez przedmiotową reklamę uwagi kierowców od sytuacji na drodze, chociażby z tego względu, że w bezpośrednim sąsiedztwie tej reklamy znajdują się od dłuższego czasu inne reklamy znacznych rozmiarów, które nie powodują wzrostu zagrożenia ruchu drogowego. Skarżąca wskazała ponadto, iż w analogicznej sprawie dotyczącej tej samej nieruchomości, w takim samym stanie prawnym, w dniu [...] czerwca 2006 r. wydana została decyzja zezwalająca na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego w celu umieszczenia na rusztowaniu siatek osłonowych z nadrukiem reklamowym na elewacji budynku przy Al. J. [...] w W. W związku z tym strona uznała, iż wskazanym jest wyjaśnienie i przedstawienie dowodów, dla których w identycznym stanie prawnym i faktycznym wydawane są dwie sprzeczne ze sobą decyzje, co w istotny sposób podważa wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa. Skarżąca wytknęła organowi również inne uchybienia, mające jej zdaniem istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej od w/w decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] września 2006 r. odmawiającej wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – działając na podstawie przepisu art. 127 k.p.a. w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art. 105 k.p.a. – decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] - umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż wniosek skarżącej spółki z dnia [...] września 2006 r. dotyczył zezwolenia na zajęcie pasa drogowego - Al. J. nr [...], w celu umieszczenia siatki reklamowej, na okres od dnia 1 października 2006 r. do dnia 31 października 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, iż w tej sytuacji prowadzenie postępowania dotyczącego wnioskowanego zajęcia pasa drogowego, wobec upływu w całości okresu planowanego zajęcia – stało się bezprzedmiotowe. Organ wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W konsekwencji organ uznał, że należało orzec o umorzeniu postępowania odwoławczego. W dniu [...] czerwca 2007 r. skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie: - przepisów prawa materialnego, tj. art. 78 Konstytucji RP, a także - przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, iż stanowisko SKO w W. stoi w jawnej sprzeczności ze stanowiskiem SKO wyrażonym w decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. wydanej w analogicznej sprawie dotyczącej zajęcia pasa drogowego w miesiącu listopadzie 2006 r. W sprawie tej – jak podkreśliła skarżąca – w dacie orzekania przez SKO (marzec 2007 r.) również upłynął w całości okres planowanego zajęcia pasa drogowego, a pomimo to SKO nie umorzyło postępowania odwoławczego, lecz rozpoznało odwołanie strony skarżącej i w konsekwencji uchyliło decyzję Prezydenta [...] W. odmawiającą wyrażenia zgody na zajęcie pasa drogowego, przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem skarżącej spółki takie postępowanie SKO w W., które w dwóch identycznych sprawach wydaje dwie zgoła odmienne decyzje – stanowi istotne naruszenie dyspozycji przepisu art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa. Strona wskazała, iż w powołanej decyzji z dnia [...] marca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia – zaleciło dokonanie ustalenia rzeczywistego zagrożenia bezpieczeństwa uczestników ruchu, tak pieszego jak i kołowego. Oznacza to – zdaniem skarżącej – iż w niniejszej sprawie SKO w W. winno również uchylić decyzję Prezydenta [...] W. dotyczącą miesiąca października 2006 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, celem właściwego wyjaśnienia kwestii stanu bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zdaniem strony skarżącej umorzenie postępowania przez SKO czyni niemożliwym ustalenie tego zagadnienia. Strona wskazała ponadto, iż Zarząd Dróg Miejskich w W. w przeszłości niejednokrotnie wydawał zgodę na zajęcie pasa drogowego na okres, który już upłynął w dacie rozstrzygania sprawy. Jednocześnie skarżąca spółka stwierdziła, iż pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji SKO w W. stanowić będzie ewidentne naruszenie wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP zasady kontroli instancyjnej spraw rozpatrywanych przez organy władzy publicznej. Zdaniem skarżącej działanie organu odwoławczego stanowi naruszenie prawa strony do merytorycznej kontroli decyzji wydanej w pierwszej instancji. Mając powyższe na względzie skarżąca spółka wskazała, iż pomimo upływu w całości okresu planowanego zajęcia pasa drogowego, merytoryczne rozpoznanie sprawy jest dla strony bardzo istotne, a więc sprawa w żadnym zakresie nie stała się bezprzedmiotowa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki N. sp. z o.o. z siedzibą w W. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] – narusza przepisy postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., a także art. 105 § 1 k.p.a., oraz art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie zachodzą wszelkie podstawy do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. została wydana z istotnym uchybieniem przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Z kolei zgodnie z § 2 przepisu art. 138 organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgodnie z poglądami doktryny przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej, niż wymienione w komentowanym przepisie (tak m.in. R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 354, tak również: P. Przybysz /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 272 i cyt. tam orzecznictwo). Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji SKO w W., należy zauważyć, że jeśli chodzi o kwestię umorzenia przez organ II instancji postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., to zarówno doktryna, jak i dotychczasowe orzecznictwo wyraźnie wskazują, iż umorzenie takie może mieć miejsce zasadniczo jedynie w dwóch przypadkach, a mianowicie: w sytuacji, gdy strona skutecznie cofnie odwołanie, bądź też w przypadku, w którym organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. Te dwie sytuacje wypełniają przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego, natomiast inne przesłanki bezprzedmiotowości postępowania przed organem I instancji nie mają zastosowania w postępowaniu odwoławczym (tak m.in. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 609; podobnie: G. Łaszczyca /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II, Zakamycze 2005, s. 254; a także P. Przybysz /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, s. 281; stanowisko takie wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 28 marca 2003r., sygn. akt II SA 1432/01, LEX nr 157627). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2007 r. wynika natomiast, iż rzekomą przesłanką bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego ma być upływ w całości okresu planowanego przez stronę skarżącą zajęcia pasa drogowego pod siatkę reklamową. W tej sytuacji uznać należy, iż powołując się na powyższą przyczynę bezprzedmiotowości postępowania organ odwoławczy dopuścił się istotnej obrazy przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, iż przyjęcie tego rodzaju argumentacji, jaką wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W., prowadzi do ewidentnego naruszenia prawa strony do merytorycznej kontroli legalności decyzji wydanej w pierwszej instancji. W tym miejscu wskazać można jedynie na marginesie, iż stanowisko zaproponowane przez organ II instancji prowadzić by mogło w prosty sposób do zasadniczego unikania przez wiele organów odwoławczych merytorycznego rozpatrywania spraw, w których – w wyniku niezależnego od strony upływu czasu – dochodziłoby do rzekomej bezprzedmiotowości prowadzonych postępowań administracyjnych. Niezależnie od powyższego należy – zdaniem Sądu – przy okazji rozpatrywania niniejszej sprawy odnieść się generalnie do kwestii bezprzedmiotowości postępowania. Zgodnie z przepisem art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego występuje niewątpliwie w przypadku, gdy brak jest któregokolwiek z elementów konstruujących przedmiot tego postępowania. W świetle ustaleń doktryny postępowania administracyjnego oraz orzecznictwa sądowego (vide: m.in. przegląd dokonany przez G. Łaszczycę /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II, Zakamycze 2005, s. 32-36 i powołana tam literatura i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego) przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jeśli zostaną spełnione łącznie następujące warunki: a) w sprawie działa organ administracji publicznej (art. 1 pkt 1 k.p.a.) w znaczeniu przyjętym przez art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. (znaczenie funkcjonalne); b) organ ten jest właściwy do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie (chodzi przede wszystkim o właściwość rzeczową); c) sprawa ma charakter indywidualny, a więc dotyczy imiennie oznaczonego podmiotu oraz konkretnych jego praw lub obowiązków; d) rozstrzyganie o sprawie następuje w formie decyzji administracyjnej (chodzi o decyzję rozstrzygającą o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego - decyzja w znaczeniu materialnym), albowiem brak prawnych możliwości podjęcia przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia regulującego w sposób władczy i jednostronny konkretną sytuację prawną obywatela czyni postępowanie bezprzedmiotowym; e) w przepisach materialnego prawa administracyjnego zawarta jest norma kompetencyjna upoważniająca organ do podjęcia takiego rozstrzygnięcia (jeśli zatem żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem, jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. – vide: m.in. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 1990 r., II SA 1240/89, ONSA 1990, nr 1, poz. 16, czy też wyrok NSA z dnia 22 maja 2001 r., II SA 1223/00, niepubl.); f) nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie (nie zachodzi tzw. res iudicata); g) zrealizowany został pewien stan faktyczny odpowiadający generalnie hipotezie określonej w normie zawierającej normę kompetencyjną (w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy - vide: m.in. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80); h) istnieje podmiot mogący być stroną postępowania (posiadający zdolność administracyjnoprawną); i) podmiot ten dysponuje interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. (legitymacją procesową); j) podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. Ponadto należy zauważyć, iż w literaturze i orzecznictwie wyraźnie podnosi się, że w każdym wypadku niezbędne jest ścisłe rozróżnienie bezprzedmiotowości postępowania od bezzasadności żądania strony. Ta ostatnia wiąże się z niespełnieniem przez stronę postępowania określonych prawem przesłanek koniecznych do uzyskania uprawnienia w trybie decyzji administracyjnej (tak m.in. R Kędziora Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 2005, s. 275 i nast. oraz cyt. tam orzecznictwo NSA i literatura). Zdaniem Sądu trudno uznać w tej sytuacji, aby upływ okresu planowanego zajęcia pasa drogowego mógł stanowić w ogóle jakąkolwiek podstawę faktyczną do umorzenia przez organ także postępowania pierwszoinstancyjnego, zainicjowanego złożonym przez stronę wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, skoro sama strona wyraźnie twierdzi, iż jest nadal zainteresowana merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy. W tej sytuacji trudno przyjąć, iż prowadzenie w takim przypadku postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowe w rozumieniu przepisu art. 105 § 1 k.p.a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należy w konsekwencji uznać, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zobowiązane będzie na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego ponownie rozpatrzyć odwołanie skarżącej spółki, przedstawiając w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia merytoryczne stanowisko odnoszące się do wszystkich argumentów i zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu. Należy w tym miejscu przypomnieć, iż w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 k.p.a. Zgodnie zaś z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie /w:/ wyroku z dnia 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 420/98, nie publik.). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję - dopuścił się w toku postępowania administracyjnego istotnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. Z zasady wyrażonej w tym przepisie wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Zauważyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. W konsekwencji należy uznać, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – wbrew obowiązkowi merytorycznego rozpatrzenia odwołania - dokonało wadliwego umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., w sytuacji, w której nie wykazano, aby zachodziła jakakolwiek przesłanka do zastosowania unormowania art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzając, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a. Orzekając o zwrocie kosztów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działał na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło