VI SA/Wa 1180/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-04

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Dorota Wdowiak, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji cofającej pozwolenie na broń palną bojową została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niewyczerpujące uzasadnienie i nieprawidłowe zastosowanie pojęcia "rażącego naruszenia prawa"?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji cofającej pozwolenie na broń palną bojową została uchylona, ponieważ organ nie przeprowadził wyczerpującej kontroli decyzji pod kątem przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Uzasadnienie decyzji było lakoniczne, nie wyjaśniono pojęcia "nieadekwatnego zastosowania przepisu" ani "rażącego naruszenia prawa" w kontekście skutków społeczno-gospodarczych. Naruszono tym samym zasady postępowania administracyjnego dotyczące ustalenia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i należytego uzasadnienia decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji cofającej pozwolenie na broń palną bojową. Pozwolenie zostało pierwotnie wydane w 1997 r. z tytułu zatrudnienia w agencji ochrony mienia. W 2001 r. cofnięto pozwolenie, wskazując na zmianę przepisów i konieczność posiadania broni "obiektowej". J. D. nie odwołał się od tej decyzji, ale w 2004 r. złożył wniosek o stwierdzenie jej nieważności, argumentując, że stan faktyczny nie uległ zmianie, a decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organy odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając brak przesłanek z art. 156 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2004 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2004 r. Stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie : Sędzia WSA Dorota Wdowiak Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant: Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] marca 2004r., 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego J. D. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 1997 r., wydaną na podstawie art. 5 ust 1 Ustawy z dnia 31.01.1961 r. o broni, amunicji, i materiałach wybuchowych ( Dz.U. Nr 6 poz.43 z późn. zm) i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej:k.p.a.), J. D. uzyskał pozwolenie na broń palną bojową z tytułu zatrudnienia w agencji ochrony mienia (k.41 akt adm.) W dniu [...].03.2001 r. w/w organ, działając na podstawie art. 61 par 4 k.pa. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne o cofnięcie J. D. w/w pozwolenia. W uzasadnieniu wszczęcia podniesiono, że zmieniły się okoliczności faktyczne (istotne w sprawach pozwoleń na broń) w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 22.08.1997r. o ochronie osób i mienia (Dz.U.Nr 114 poz 740, i Dz.U. Nr 29 poz 357 z dnia 18.04.2000r.) oraz faktem , że ochrona może być wykonywana wyłącznie na podstawie przepisów w/w ustaw w myśl których pracodawca powinien zapewnić broń tzw "na okaziciela-obiektową"(k.57 akt adm.) Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. znak [...], na podstawie art. 18 ust 2 i art. 20 Ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 53 poz 549) i art. 104 k.pa. Komendant KWP z siedzibą w [...] cofnął J. D. opisane wyżej pozwolenie na broń palną bojową. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ policji który wydał pozwolenie na broń może w każdym czasie je cofnąć, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę do udzielenia pozwolenia. W ocenie organu, w w/w sprawie ustały okoliczności faktyczne albowiem zgodnie z cytowaną wyżej Ustawą z dnia 21 maja 1999 r. przedsiębiorcy i jednostki organizacyjne, które na podstawie odrębnych przepisów powołali wewnętrzne służby ochrony oraz przedsiębiorcy, posiadający koncesje na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia mają prawo ubiegania się o broń palną obiektową, którą mogą wykorzystywać do wykonywania zadań ochrony licencjonowani pracownicy ochrony (k.60 akt adm.). Od decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. J. D. nie odwołał się (bezsporne) a posiadaną broń ( 2 egzemplarze) złożył do depozytu policyjnego (k.66-79 akt adm.). W dniu [...] stycznia 2004 r. W. R., działając jako pełnomocnik J. D., powołując się na przepis art. 157 par 1 i 2 k.p.a., złożył do Komendanta Głównego Policji wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. znak [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że jedyną przesłanką wydania pozwolenia na broń było zatrudnienie J. D. w koncesjonowanej agencji osób i mienia. Podniesiono, że pomimo tego, iż J. D. nadal jest zatrudniony w w/w agencji, a zatem stan faktyczny nie uległ zmianie, organ wydał decyzję cofającą pozwolenie czym naruszył przepisy prawa procesowego oraz materialnego a w szczególności art. 156 par 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 18 ust 2 ustawy o broni i amunicji. Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. numer [...] Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 156 par 1 pkt 2 kpa oraz art. 157 par 1 i 3 k.p.a odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W motywach decyzji wskazano, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art.156 kpa może mieć miejsce jedynie w przypadku ustalenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki określone w pkt 1-7 tego przepisu a przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, nie takie przesłanki nie zachodzą. W ocenie organu, w w/w sprawie zaistniało nieadekwatne zastosowanie przepisu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, lecz nie kwalifikuje się ono do przyjęcia, że tym przypadku zachodzi przesłanka wskazana przez skarżącego we wniosku tj wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (k.84 akt adm). W dniu [...] kwietnia 2004r. W. R., działając jako pełnomocnik J. D., złożył do Komendanta Głównego Policji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek uzasadniał tym, że Komendant Główny Policji przyznał, iż organ pierwszej instancji błędnie wskazał przesłankę rozstrzygnięcia. W ocenie wnioskodawcy, organ pierwszej instancji przyjął błędną wykładnię przepisów Ustawy o broni i amunicji a decyzja z dnia [...] kwietnia 2001 r została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wydano ją bez podstawy prawnej (k.15 akt sądowych) Decyzją z dnia [...] maja 2004r. numer [...], Komendant Główny Policji , działając na podstawie art. 158 par 1 , art. 156 par 1 pkt 2, art. 157 par 1 i 3 k.p.a., ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 par 1 pkt 2 k.p.a, ponieważ strona nie wykazała, że kwestionowana decyzja wywołała skutki społeczno - gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Organ wywodzi, że o rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu cytowanego przepisu decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Podkreślono, że użyte w treści uzasadnienia przedmiotowej decyzji KWP w [...] sformułowania nie odpowiadały wprawdzie stanowi faktycznemu i prawnemu sprawy, jednakże cofnięcie pozwolenia na broń nie wywołało skutków w jakimkolwiek stopniu ujemnie wpływających na osobiste bezpieczeństwo strony przy realizacji zadań pracownika ochrony, czy też na samą możliwość wykonywania tego typu pracy albowiem J. D. mógł korzystać z broni "obiektowej", którą mógł posiadać na podstawie przepisów Ustawy o broni, amunicji (...) Ponadto zaznaczono, że J. D. nie odwołał się od decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. Na powyższą decyzję, J. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 10, 77 oraz 156 par 1 pkt 2 k.p.a. Z wywodów skarżącego wynika, że nie podziela stanowiska organu zawartego w lakonicznym, zdaniem skarżącego, uzasadnieniu. J. D. przywołał ponownie argumentację podaną we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nadto ponownie podkreślił, że organ pierwszej instancji błędnie przyjął, iż zmiana okoliczności prawnych stanowi zmianę okoliczności faktycznych. Zarzucił dodatkowo, że KWP w [...] pominął pojęcie trwałości decyzji administracyjnych i zasadę praw nabytych, przeprowadził nieprawidłowo postępowanie administracyjne (z naruszeniem art. 10 k.pa.), natomiast Komendant Główny Policji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji pomijając te okoliczności pomimo stwierdzenia podstaw ku temu. Podniósł ponadto, że z uwagi na podpisanie zaskarżonej decyzji przez Zastępcę Biura Prawnego KGP i brak przytoczenia w podstawie prawnej decyzji art. 268 a) k.p.a, nie ma pewności czy w/w decyzja została wydana przez uprawnioną osobę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc i wywodząc jak w dotychczasowych uzasadnieniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz U Nr 153 poz 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz 1270- dalej zwaną p.p.s.a) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że wydanie zaskarżonej decyzji przez Zastępcę Dyrektora Biura Prawnego KGP M. S., działającego z upoważnienia Komendanta Głównego Policji było zgodne prawem, albowiem decyzją numer [...] z dnia [...] lutego 2004 roku Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 268 a) k.p.a. upoważnił insp.M. S. do wydawania w jego imieniu decyzji i postanowień w postępowaniach administracyjnych dotyczących m.in. pozwoleń na broń. Nie wskazanie w podstawie prawnej wydanej decyzji art. 268a) kpa niewątpliwie jest uchybieniem, jednakże nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji, gdyż tego rodzaju naruszenie przepisów postępowania nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (por.wyrok NSA OZ w Poznaniu z dnia 26.04.1996r. LEX 26767). Uchylenie zaskarżonej decyzji nastąpiło z innych przyczyn. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ niezasadnie skoncentrował się na wskazanej przez J. D. podstawie prawnej zawartej we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie zwalniało organu od przeprowadzenia w pełnym zakresie kontroli przedmiotowej decyzji pod względem przesłanek określonych w całym art. 156 § 1 k.pa. Uzasadnienie decyzji z dnia [...].03.2004 zawiera lakoniczne stwierdzenie, że Komendant Główny Policji dokonał analizy przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a i stwierdził , że żadna z nich nie występuje, choć jednocześnie stwierdzono "nieadekwatne" zastosowanie przepisu art. 18 ust 2 ustawy o broni i amunicji. Przy czym organ nie wyjaśnił, co oznacza sformułowanie "nieadekwatnie" w tym konkretnym stanie faktycznym. Ponadto w decyzji z dnia [...] maja 2004r. stwierdzono, że o "rażącym naruszeniu" w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. decyduje "ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga", bez bliższego wyjaśnienia tego pojęcia w kontekście przedmiotowej sprawy. W szczególności nie wyjaśniono jakie skutki społeczno-gospodarcze są możliwe a jakie niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności w tym konkretnym przypadku, pomimo, że takich nieostrych sformułowań użyto w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2004 r. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku, powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nie uzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.03.1998 lex 41681) Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach niejednokrotnie wskazywał, że jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. ( np. wyrok NSA z dnia 15.12.1995 r.SA/Lu 2479/94). Ponieważ organ podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że strona, pomimo pouczenia nie skorzystała z możliwości odwołania się od decyzji KWP w [...] i złożyła wniosek o stwierdzenie jej nieważności po upływie znacznego czasu, Sąd zauważa, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności nie jest uzależnione od uprzedniego skorzystania przez stronę ze zwykłych środków zaskarżenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien szczegółowo rozważyć wszystkie przesłanki wymienione art. 156 § 1 pkt 1- 7 k.p.a. odnosząc je do decyzji z dnia [...] kwietnia 2001r. numer [...]. Należy przy tym wskazać, że zarówno przed NSA jak i przed tutejszym Sądem toczyły się sprawy o podobnym stanie faktycznym i prawnym, w których Sąd stwierdzał, że posiadanie broni obiektowej przez firmy ochroniarskie nie wyklucza posiadania tej broni indywidualnie przez pracowników takiej firmy ( np. wyroki: NSA III SA 3183/01,IIISA 3184/01, WSA 6 III SA 208/03) W ocenie Sądu, stwierdzone uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2004r. znak [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.). Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, ze uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu . O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Dodatkowo należy podkreślić, że nadesłane do Sądu akta administracyjne nie są kompletne, gdyż brakuje w nich co najmniej pełnomocnictwa udzielonego w toku postępowania administracyjnego przez skarżącego J. D. – W. R. oraz załączników do podania skarżącego z dnia [...] stycznia 2004r. Z uwagi na to, że do dnia rozprawy nie złożono na wezwanie Sądu brakujących dokumentów, nie można było skontrolować przedmiotowej decyzji w pełnym zakresie. W tym stanie rzeczy, poprzestając na oświadczeniu skarżącego złożonym do protokołu rozprawy, Sąd uznał, że udzielone przez skarżącego pełnomocnictwo, było udzielone w sposób prawidłowy dla potrzeb postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło