VI SA/Wa 1180/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2011 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz B. G. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez B. G., prowadzącą N. z siedzibą przy ul. [...] w B. dalej zwaną także skarżącą od decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia oddalającej odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień w zakresie: świadczenie zdrowia psychicznego dla dorosłych dla obszaru powiatu [...], powiatu miasta [...] oraz powiatu miasta P., numer postępowania [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wydaną w I instancji. Z ustaleń faktycznych poczynionych przez organy orzekające w niniejszej sprawie wynika, że w dniu [...] listopada 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. nr 164, poz. 1027 ze zm.) ogłosił konkurs ofert poprzedzający zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na rok 2011 w rodzaju: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień w zakresie; świadczenie zdrowia psychicznego dla dorosłych, nr ogłoszenia [...]. Oferty w niniejszym postępowaniu należało złożyć w terminie do dnia [...] listopada 2010 r. W ogłoszeniu wskazane zostały obowiązujące przepisy dotyczące wymogów, jakie muszą być spełnione przez podmioty składające oferty. Skarżąca złożyła swoją ofertę w terminie. W części jawnej komisja konkursowa po dokonaniu oceny formalno-prawnej ofert stwierdziła, że oferta skarżącej nie zawierała braków formalnych jednakże nie spełniała wymagań koniecznych, określonych w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień oraz w Zarządzeniu nr 60/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 listopada 2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień. Z tych względów oferta skarżącej została odrzucona w dniu [...] listopada 2010 r. Powodem odrzucenia był brak personelu o wymaganych kwalifikacjach – osoby w trakcie szkolenia do uzyskania certyfikatu psychoterapeuty. Skarżąca w dniu [...] grudnia 2010 r. wniosła protest na czynności komisji, który wpłynął w dniu [...] grudnia 2010 r. i został oddalony w dniu [...] grudnia 2010 r., ponieważ wpłynął po terminie. W dniu [...] grudnia 2010 r. skarżąca wniosła kolejne pismo, w którym powołując się na art. 58 k.p.a. zwróciła się do komisji konkursowej o przywrócenie terminu do złożenia protestu. W piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. komisja konkursowa poinformowała o braku zasadności zarzutów podnoszonych przez skarżącą. W dniu [...] grudnia 2010 r. ogłoszone zostały wyniki konkursu. Skarżąca złożyła odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia i zakwestionowała prawidłowość odrzucenia jej oferty. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydał w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzję nr [...], którą oddalił to odwołanie. Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] lutego 2011 r. skarżąca wniosła odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, domagając się jej uchylenia. B. G. podniosła, że organ I instancji nierzetelnie rozpatrzył jej odwołanie, albowiem całkowicie pominął zarzut, że komisja konkursowa naruszyła art. 61 § 1 k.c. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił przebieg postępowania konkursowego. Podkreślił, że skarżąca do złożonej oferty załączyła oświadczenie, że zapoznała się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz że przyjmuje je do wykonania. Oferta skarżącej została odrzucona przez komisję w dniu [...] listopada 2010 r. z uwagi na niespełnienie wymagań koniecznych, określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz. U. Nr 140, poz. 1146 z późn. zm.) oraz w zarządzeniu Nr 60/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia tj. brak osoby w trakcie szkolenia do uzyskania certyfikatu psychoterapeuty. Skarżąca złożyła protest na czynności komisji, który następnie został oddalony, albowiem skarżąca wniosła go po terminie. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Wskazał, że komisja konkursowa w ramach prowadzonego postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu. Ponadto, kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od oferentów były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania. Oferta skarżącej została odrzucona ze względu na niespełnienie warunków tj. brak osoby w trakcie szkolenia do uzyskania certyfikatu psychoterapeuty. Pismo z dnia [...] listopada 2010 r. powiadamiające o odrzuceniu oferty dotarło do skarżącej w dniu 1 grudnia 2010 r. Zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy o świadczeniach odwołujący "może złożyć do komisji umotywowany protest w terminie 7 dni roboczych od dnia dokonania zaskarżonej czynności". Zdaniem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oznacza to, że w omawianym postępowaniu ustawowy termin przewidziany do wniesienia protestu upłynął w dniu 6 grudnia 2010 r. Skoro skarżąca złożyła protest w dniu [...] grudnia 2010 r. komisja konkursowa orzekła o jego oddaleniu i pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. poinformowała skarżącą o tym fakcie. Komisja prawidłowo następnie uznała, że brak jest podstaw prawnych do przywrócenia skarżącej terminu do złożenia protestu, albowiem art. 58 k.p.a. nie znajduje na tym etapie zastosowania, gdyż postępowanie przed komisją nie jest postępowaniem administracyjnym. Poza tym, zdaniem organu, nie jest trafna interpretacja przepisu art. 61 § 1 k.c. w odniesieniu do obliczania obowiązującego terminu. Z przywołanego wyżej przepisu wynika jednoznacznie, że odnosi się on do skuteczności oświadczenia woli, bądź skuteczności odwołania oświadczenia woli. Natomiast zgodnie z przepisem art. 111 § 1 k.c. termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia, a w myśl przepisu art. 111 § 2 k.c. "jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło". W tym stanie rzeczy organ uznał, że w postępowaniu nie doszło do naruszenia ogólnie obowiązujących przepisów prawa, a więc i interes prawny skarżącej nie doznał uszczerbku. W tym stanie rzeczy odwołanie nie mogło zostać uwzględnione. Na decyzję nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2011 r. B. G. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą N. w B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniosła następujące zarzuty: 1) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego na podstawie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie i błędne przyjęcie, że skarżąca nie spełnia wymaganych warunków koniecznych do zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej tj. nieposiadania osoby w trakcie szkolenia do uzyskania certyfikatu psychoterapeuty, 2) naruszenie art. 80 k.p.a. w związku z art. 142 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie spełnia wymaganych warunków koniecznych do zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej tj. nie posiada osoby w trakcie szkolenia do uzyskania certyfikatu psychoterapeuty, 3) naruszenie art. 77 § 4 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności znanej organom z urzędu, tj. pominięcie faktu, że w Portalu świadczeniodawcy od [...] czerwca 2007 r. przy nazwisku dr A. H. istnieje wpis, że jest ona osobą ubiegającą się o uzyskanie certyfikatu psychoterapeuty, 4) naruszenie art. 155 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 111 § 2 k.c. poprzez ich niezastosowanie oraz błędne obliczenie terminu na wniesienie protestu i w konsekwencji oddalenie przez komisję konkursową protestu skarżącej jako wniesionego po terminie, 5) art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie gwarantujący zachowania uczciwej konkurencji, bowiem Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie uwzględniając wskazanych w ofercie okoliczności pozbawił skarżącą możliwości zawarcia umowy. Zdaniem skarżącej wniesiona przez nią skarga jest zasadna, gdyż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia naruszając wskazane wyżej przepisy prawa nie uwzględnił odwołania i wydał zaskarżoną decyzję nr [...]. Poza tym w interesie prawnym skarżącej powstał uszczerbek, przejawiający się w braku możliwości zawarcia umowy w przedmiocie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie wskazanym w ofercie. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1) uwzględnienie skargi, 2) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylenie decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z [...] marca 2011 r. w całości, 3) na podstawie art. 135 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. w całości, 4) na podstawie art. 153 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 157 ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wskazanie Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia obowiązku skierowania oferty skarżącej na drogę rokowań, co do zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej w zakresie wskazanym w ofercie. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę m.in. decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej zwana p.p.s.a. (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i orzeka w granicach danej sprawy. Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja wydana w I instancji naruszają prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych z art. 153 i 154. Oznacza to, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozpoznając środki odwoławcze skarżącej byli zobowiązani zbadać sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Zakresem ich kognicji objęte było sprawdzenie, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję było prawidłowe i czy w związku z tym doszło do naruszenia interesu skarżącej. Jak wynika z uzasadnień decyzji organów obu instancji, nie dostrzegły one w działaniu komisji ani uchybień formalnych ani merytorycznych. Wnosząca skargę zakwestionowała postępowanie przed komisją wskazując na wady formalnoprawne w jej działaniu jak i nieprzestrzeganie prawa materialnego. Sąd w pierwszym rzędzie zbadał zasadność zarzutu 4) skargi tj. zgodność procedowania komisji z wymogami prawa. W myśl art. 153 ust. 1 ustawy o świadczeniach oferent w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może złożyć do komisji umotywowany protest w terminie 7 dni roboczych od dnia dokonania zaskarżonej czynności. Komisja rozpatruje i rozstrzyga protest w ciągu 7 dni od dnia jego otrzymania i udziela pisemnej odpowiedzi składającemu protest (art. 153 ust. 3 ustawy o świadczeniach). Analizując przepisy działu VI ustawy o świadczeniach Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami składa się z dwóch części: cywilnej i administracyjnoprawnej. W myśl art. 165 ust. 1 ustawy o świadczeniach do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stosuje się przepisy kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tak więc od momentu ogłoszenia konkursu ofert do momentu ogłoszenia o wynikach konkursu mamy do czynienia z etapem o charakterze cywilnym, natomiast z momentem złożenia przez świadczeniodawcę odwołania w trybie art. 154 § 1 ustawy o świadczeniach wszczynane jest postępowanie administracyjne. W niniejszej sprawie skarżąca otrzymała wiadomość o odrzuceniu oferty w dniu [...] grudnia 2010 r. W dniu [...] grudnia 2010 r. złożyła do komisji konkursowej umotywowany protest, który został przez komisję oddalony jako wniesiony po terminie, o czym skarżąca została powiadomiona pismem z dnia 8 grudnia 2010 r. Trafnie podnosi skarżąca, że 7 dniowy termin do wniesienia protestu zaczął swój bieg w dniu [...] grudnia 2010 r. i upływał z dniem [...] grudnia 2011 r. a zatem nie uchybiła terminowi do wniesienia protestu i winien być on merytorycznie rozpatrzony a nie oddalony jako wniesiony po terminie. Powyższej wadliwości postępowania przed komisją konkursową nie dostrzegły organy obu instancji, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w skutek naruszenia art. 153 ust. 1 ustawy o świadczeniach i przepisu art. 111 § 2 k.c. doszło do wykluczenia skarżącej z dalszego postępowania konkursowego, a zatem jej interes prawny został naruszony. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie mogą się ostać i podlegają uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Na obecnym etapie Sąd uznał za przedwczesne ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skargi, które dotyczą merytorycznego odrzucenia oferty skarżącej. Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a.