VI SA/Wa 1181/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-25
Skład orzekający: Maria Jagielska, Małgorzata Grzelak, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Urzędu Patentowego o umorzeniu postępowania, w którym organ wyznaczył nowy bieg czteromiesięcznego terminu do wystąpienia do sądu powszechnego, jest zgodne z prawem, jeśli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wycofany?Ratio decidendi
Urząd Patentowy RP błędnie zastosował art. 245 ust. 2 i 3 Prawa własności przemysłowej, wyznaczając nowy bieg terminu do wystąpienia do sądu powszechnego. Przepis ten dotyczy sytuacji merytorycznego rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie sytuacji, gdy taki wniosek został wycofany. W związku z tym zaskarżone postanowienie w części dotyczącej ustalenia nowego biegu terminu zostało uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zgłoszenia wzoru użytkowego. Po zawarciu umów przenoszących prawa i sporach między stronami, Urząd Patentowy zawiesił postępowanie i wyznaczył termin do wystąpienia do sądu powszechnego. Po wycofaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez jednego z uczestników, Urząd Patentowy umorzył postępowanie i jednocześnie wyznaczył nowy bieg terminu do wystąpienia do sądu powszechnego. Strona skarżąca kwestionowała jedynie część postanowienia dotyczącą nowego biegu terminu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie w części dotyczącej ustalenia rozpoczęcia biegu czteromiesięcznego terminu do wystąpienia do sądu powszechnego; stwierdzono, iż uchylone w części postanowienie nie podlega wykonaniu; zasądzono od Urzędu Patentowego RP na rzecz Z. Sp. z o.o. kwotę 1600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Maria Jagielska ( spr. ) Asesor WSA - Małgorzata Grzelak Asesor WSA - Andrzej Wieczorek Protokolant Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2004r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o zgłoszenie wzoru użytkowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej ustalenia rozpoczęcia biegu czteromiesięcznego terminu do wystąpienia do sądu powszechnego; 2. stwierdza, iż uchylone w części postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz Z. Sp. z o.o. kwotę 1600zł ( jeden tysiąc sześćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z., zwane dalej skarżącym, zgłosiły dnia [...] lutego 1999r. do Urzędu Patentowego podanie o udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy pod tytułem "[...]" przeznaczony do stosowania w sieci trakcyjnej kolejowej.
Zgłoszenie uzyskało w Urzędzie Patentowym RP numer [...]. Twórca wzoru – W. P. przekazał zgłaszającym Z. wszystkie prawa i obowiązki wynikające z w/w wzoru na co złożone zostało stosowne oświadczenie z dnia [...] kwietnia 1999r. Umową z dnia [...] września 2001r. – Z. Sp. z o.o. w R. przeniosły zgłoszenie na twórcę wynalazku W. P. i w ślad za tym W. P. skierował do Urzędu Patentowego prośbę o zmianę zgłaszającego wzór użytkowy nr [...], nadsyłając w późniejszym terminie dokument – umowę spółki, z którego wynikało, że Z. Sp. z o.o. są następcą prawnym P. w R.
Pismem z dnia [...] grudnia 2002r. Z. Sp. z o.o. w R. poinformowały Urząd Patentowy, iż zgłaszającym wzór użytkowy "[...]" winien być nie jego twórca W. P., a Z. Sp. z o.o. jako następca prawny, pierwotnie wpisanego jako zgłaszający, P. w R. Umowa o przeniesieniu zgłoszenia wzoru użytkowego w żadnej mierze nie dawała podstaw do tego, aby prawo ochronne na wzór użytkowy wydane zostało na rzecz W. P. Spółka nie przeniosła na jego rzecz prawa do wzoru użytkowego i dlatego wnosi o wydanie decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na rzecz Z. Sp. z o.o.
W. P. pismem z dnia [...] stycznia 2003r. przedstawił Urzędowi Patentowemu swoje stanowisko, że uważa się za twórcę projektu oraz że na podstawie umowy o przeniesieniu prawa o zgłoszeniu wzoru do uzyskania praw ochronnych, wstąpił w miejsce pierwotnie zgłaszającego, w odpowiedzi na co skarżący przedstawił umowę z dnia [...] września 2001r. o wykupie praw ochronnych wynikających ze zgłoszenia wzoru użytkowego [...], na mocy której W. P. przeniósł na rzecz Z. prawo do wzoru użytkowego pod nazwą "[...]". W konkluzji, skarżący wniósł o wpisanie go jako zgłaszającego przedmiotowy wzór użytkowy.
Zarówno W. P., jak też skarżący w niniejszej sprawie zgodnie potwierdzili kolejność zawieranych umów. Jako pierwsza została podpisana umowa, na mocy której skarżący przeniósł zgłoszenie wzoru użytkowego na W. P., a następnie podpisana została umowa o wykupie przez skarżącego praw ochronnych. Różna jest jednak dokonana przez strony postępowania ocena skutków prawnych zawartych umów.
Urząd Patentowy RP stwierdził w piśmie z dnia [...] maja 2002r. kierowanym do stron postępowania, że nie jest właściwy do dokonywania wiążącej oceny umów zawartych przez strony, gdy między nimi istnieje spór co do jej interpretacji. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003r. Urząd zawiesił postępowanie w sprawie zgłoszenia wzoru użytkowego "[...]" nr [...] do czasu ustalenia przez sąd podmiotu uprawnionego do uzyskania prawa ochronnego na ten wzór i wezwał strony postępowania do wystąpienia do sądu o ustalenie prawa do uzyskania prawa ochronnego i zawiadomienia o tym Urzędu w terminie 4 miesięcy od dnia doręczenia wydanego postanowienia.
W. P. pismem z dnia [...] lipca 2003r. zwrócił się do Urzędu Patentowego Izby Odwoławczej o weryfikację wydanego postanowienia, wnosząc aby organ utrzymał dotychczas prezentowane stanowisko, uznające go za zgłaszającego wzór użytkowy [...], na co skarżący pismem z dnia [...] lutego 2004r. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania z uwagi na fakt, że w wyznaczonym przez Urząd terminie 4 miesięcy, postępowanie przed sądem powszechnym nie zostało wszczęte.
Złożony przez W. P. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wycofany przez wnoszącego go dnia [...] marca 2004r. Wobec powyższego, Urząd Patentowy RP wydał dnia [...] maja 2004r. postanowienie, którym umorzył postępowanie i wskazał że na podstawie art. 245 ust. 3 ustawy – Prawo własności przemysłowej ( p.w.p. ) czteromiesięczny termin do wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie prawa do uzyskania prawa ochronnego na przedmiotowe zgłoszenie wzoru użytkowego oraz zawiadomienie Urzędu Patentowego o zgłoszeniu pozwu wyznaczony w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2003r. rozpoczyna bieg od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.
Z. Sp. z o.o. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie, żądając jego uchylenia w części dotyczącej orzeczenia o ponownym biegu wyznaczonego w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2003r. terminu do wystąpienia do sądu powszechnego Nie kwestionując zasadności umorzenia postępowania, które wobec cofnięcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stało się bezprzedmiotowe, nie zgodził się z orzeczeniem o ponownym biegu terminu do wystąpienia do sądu, a tym samym z dalszym trwaniem okresu zawieszenia postępowania. Powołany zaskarżonym rozstrzygnięciem przepis art. 245 ust. 3 p.w.p. dotyczy, zdaniem skarżącego, innej sytuacji faktycznej , niż ta która zachodzi w przedmiotowej sprawie. W przepisie tym chodzi bowiem o sytuacje, w których organ dokonuje merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku i wydaje merytoryczne orzeczenie w tym względzie. Ponieważ w sprawie nie doszło do merytorycznego rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydane zostało jedynie orzeczenie formalne, które nie pozwala zastosować reguły, o której stanowi art. 245 ust. 2 p.w.p.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Jak podał w uzasadnieniu, uznał że wycofanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powoduje brak możliwości uwzględnienia wniosku zgłaszającego o ponowne rozpatrzenie sprawy i dlatego należało zastosować przepis art. 245 ust. 3 p.w.p. Czteromiesięczny termin wyznaczony w celu wystąpienia na drogę sądową o ustalenie uprawnionego w przedmiotowym zgłoszeniu, jest terminem prawa procesowego, który może być przedłużany, czy też wyznaczany ponownie w uzasadnionych przypadkach, aby umożliwić dokonanie określonej w postanowieniu czynności, zmierzającej do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Dodatkowo, Urząd wskazał, że ponowny bieg terminu wyznaczonego przez Urząd Patentowy miał na celu także usunięcie przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania w trybie podstawowym ( art. 100 § 1 Kpa. ), gdyż zgodnie z art. 284 pkt 2 p.w.p. sprawy o ustalenie prawa do prawa ochronnego rozstrzygane są w trybie postępowania cywilnego na zasadach ogólnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniesiona skarga jest uzasadniona, ponieważ postanowienie w części zaskarżonej narusza prawo.
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej umarzając postępowanie wskutek złożonego przez W. P. wniosku cofającego złożony przez niego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ustalił na podstawie art. 245 ust. 3 p.w.p. nowy bieg czteromiesięcznego terminu wyznaczonego przez Urząd w postanowieniu o zawieszeniu postępowania.
Jak stanowi przepis art. 245 ust. 1 i 2 p.w.p. w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w Izbie Odwoławczej, Urząd Patentowy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy decyzję zaskarżoną albo uchyla ją w całości lub części i rozstrzyga co do istoty sprawy; w razie nieuwzględnienia wniosku i utrzymania decyzji w mocy termin dokonania czynności, wyznaczony w zaskarżonej decyzji biegnie na nowo. Zgodnie z ust. 3 cyt. artykułu, przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio przy rozstrzyganiu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wydanego postanowienia.
Organ, uwzględniając wniosek cofający wniosek wcześniejszy o ponowne rozpatrzenie sprawy, prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na jego bezprzedmiotowość, jednakże błędnie zastosował ust. 2 i 3 art. 245 ustawy –p.w.p. stwierdzając, że bieg wyznaczonego postanowieniem o zawieszeniu postępowania terminu do wystąpienia do sądu powszechnego, rozpoczyna się od dnia doręczenia postanowienia o umorzeniu postępowania odwoławczego. Należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do rozpatrzenia złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania, tak więc nie zaistniała sytuacja, w której organ mógł nieuwzględnić wniosku lub utrzymać go, a tylko do takich merytorycznych rozstrzygnięć organu ograniczona jest dyspozycja przepisu art. 245 § 2 dysponująca nowy bieg wyznaczonego decyzją/postanowieniem terminu do dokonania czynności.
W tym miejscu warto zauważyć, że termin wskazany przez Urząd Patentowy, stronom postępowania na wystąpienie do sądu powszechnego, w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2003r. zawieszającym postępowanie nie jest terminem ustawowym, a wyznaczonym przez organ i wiążącym strony postępowania, dla których został ustanowiony. Jednak dla organu termin taki ma charakter instrukcyjny, nie ma bowiem żadnych przeszkód, aby wyznaczony termin został przez organ skrócony lub wydłużony. Dlatego organ wyznaczając nowy termin do dokonania przez strony postępowania określonej czynności nie naruszy prawa, nie może jednak w oparciu o art. 245 § 2 i 3 p.w.p. wyznaczyć nowego biegu wyznaczonego wcześniej terminu, bowiem przepis ten nie daje ku temu podstaw.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a.( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji. O niewykonalności uchylonego w części postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło