VI SA/Wa 1184/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. sprawy ze skargi R. P. na uchwałę Krajowej Rady Rzeczników Patentowych z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów rzecznikowskich oddala skargę Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] lutego 2009 r. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, na podstawie art. 37 pkt 4 w związku z art. 31 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. Nr 49, poz. 509 ze. zm.), skreśliła R. P. z listy aplikantów. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 37 pkt 4 Ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. Nr 49, poz. 509 ze zm.) aplikanta skreśla się z listy aplikantów w drodze uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych w razie niezaliczenia w ustalonym terminie szkolenia, o którym mowa w art. 31. Aplikacja polega w szczególności na systematycznym szkoleniu obejmującym, w niezbędnym wymiarze, wykłady i ćwiczenia z całokształtu wiedzy teoretycznej oraz samodzielnym wykonywaniu prac i zadań praktycznych (art. 31). Do egzaminu kwalifikacyjnego dopuszcza się aplikanta, który zaliczył wszystkie przedmioty szkolenia (art. 32). Przedmiot i wymiar szkolenia określa wydane na podstawie art. 39 ustawy Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 maja 2002 r. w sprawie przeprowadzenia konkursu o wpis na listę, organizacji szkolenia, wzoru listy i legitymacji aplikantów rzeczniowskich (Dz. U. z dnia 15 maja 2002 r.). Program, regulamin i szczegółowe zasady odbywania aplikacji z uwzględnieniem organizacji i formy szkolenia, a także tryb przeprowadzenia egzaminu kwalifikacyjnego i wzór świadectwa złożenia egzaminu określa Krajowa Rada Rzeczników Patentowych w drodze uchwały (art. 40). Organ podniósł, iż zgodnie z uchwalonym regulaminem obowiązkowym przedmiotem na szkoleniu aplikacyjnym jest m.in. Wspólnotowy Znak Towarowy. Jak wynika z list obecności, aplikant nie brał udziału w wykładach i ćwiczeniach z w/w przedmiotu. Warunkiem zaliczenia przedmiotu Znak Wspólnotowy było złożenie do dnia [...] stycznia 2008 r. pracy pisemnej, która zostanie uznana za zadowalającą. Do terminu tego R. P. pracy nie złożył. Złożenie pracy pisemnej, która nie została uznana za zadowalającą skutkowało potrzebą złożenia jej w późniejszym terminie oraz zdaniem egzaminu ustnego. Jak wynika z korespondencji mailowej R P. miał wielokrotnie możliwość uzyskania wymaganego zaliczenia. Ponieważ do dnia 30 kwietnia 2008 r. aplikant nie złożył pracy pisemnej to w konsekwencji nie został dopuszczony do egzaminu ustnego w maju 2008 r. Kolejny termin zaliczenia pracy pisemnej został wyznaczony na dzień [...] listopada 2008 r. Jednakże praca zawierała zbyt dużo błędów i braków merytorycznych i dlatego też na dzień [...] grudnia 2008 r. został wyznaczony termin zaliczenia ustnego, którego to aplikant nie uzyskał. Rada dodała, iż postawa R. P. w czasie aplikacji, w szczególności wielokrotny brak przystąpienia do zaliczenia bez usprawiedliwienia jak również usiłowanie wprowadzenia Rady w błąd przez sugerowanie nieuleczalnej choroby, świadczy o wykonywaniu obowiązków aplikanta w sposób niezgodny z ustawą i złożonym ślubowaniem. W ocenie Rady, swoim dotychczasowym zachowaniem nie daje on rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu rzecznika patentowego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, R. P., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., iż niezaliczenie przez niego do dnia [...] kwietnia 2008 r. Wspólnotowego znaku towarowego jest okolicznością bezsporną jednakże miał prawo przystąpić do zaliczenia ustnego w dniu [...] maja 2008 r. o czym nie został poinformowany. W ocenie skarżącego odmówiono mu bezprawnie przystąpienia do pierwszego terminu zaliczenia co uniemożliwiło mu uzyskanie zaliczenia w/w przedmiotu. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący przytoczył treść korespondencji mailowej oraz komunikatów zamieszczonych na stronie internetowej PIRP. Zdaniem skarżącego zarówno jego praca pisemna, jak i zaliczenie ustne zostały ocenione nieobiektywnie a ocena dokonana przez egzaminatora jest krzywdząco niska. Protokół z egzaminu, który może zawierać dowolne treści, nigdy nie został skarżącemu okazany a protokołowanie dokonywane było pod jego nieobecność przez Dyrektora PIRP dobranego przez egzaminatora. Wobec powyższego skarżący nie miał możliwości złożenia sprostowania do treści protokołu. Ponadto zachowanie egzaminatora, zdaniem skarżącego, trudno uznać za właściwe. Dodał, iż Rada nie rozpatrzyła jego wniosku o zwolnienie od opłaty za aplikację lub też rozłożenia jej na raty. Nadto Rada nie doręczyła mu oryginału uchwały a jedynie jej odpis i to dopiero po upływie dwóch i pół miesiąca od jej podjęcia co świadczy o chęci umyślnego uniemożliwiania skarżącemu podjęcia odpowiednich kroków w stosownym terminie. W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymała dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej uchwały jest art. 37 pkt 4 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. Nr 49, poz. 509 ze. zm.), w myśl którego aplikanta skreśla się z listy aplikantów w razie niezaliczenia w ustalonym terminie szkolenia o którym mowa w art. 31. Przepis ten stanowi natomiast, iż aplikacja polega w szczególności na systematycznym szkoleniu obejmującym, w niezbędnym wymiarze, wykłady i ćwiczenia z całokształtu wiedzy teoretycznej oraz samodzielnym wykonywaniu prac i zadań praktycznych. Obowiązki aplikanta zostały określone w art. 30 ust. 1. Zgodnie z art. 32 § 1 w/w ustawy do egzaminu końcowego dopuszcza się aplikanta, który zaliczył wszystkie przedmioty szkolenia. Na podstawie upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 39 Prezes Rady Ministrów wydał w dniu 9 maja 2002 r. Rozporządzenie w sprawie przeprowadzenia konkursu o wpis na listę, organizacji szkolenia, wzoru listy i legitymacji aplikantów rzeczniowskich (Dz. U. z dnia 15 maja 2002 r.) określające m.in. przedmioty i ilość godzin szkolenia. Zgodnie z art. 40 do zakresu działania Krajowej Rady Rzeczników Patentowych należy m.in. określenie w drodze uchwały programu, regulaminu i szczegółowych zasad odbywania aplikacji z uwzględnieniem organizacji i formy szkolenia. Jak wynika z regulaminu odbywania aplikacji, do obowiązków aplikanta, oprócz wymienionych w art. 30 ust. 1 ustawy, należy także m.in. sumienne wykonywanie prac wskazanych przez patrona, składanie egzaminów, wykonywanie prac kontrolnych oraz uzyskiwanie zaliczeń określonych w programie aplikacji. Natomiast celem aplikacji rzeczniowskiej jest przygotowanie aplikanta do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu rzecznika a także ukształtowanie postawy poszanowania godności zawodowej oraz zasad etyki zawodowej. Skarżący nie neguje braku zaliczenia obowiązkowego przedmiotu, jednakże uważa, iż to organ uniemożliwił mu przystąpienie do pierwszego terminu zaliczenia ustnego co w konsekwencji uniemożliwiło mu uzyskanie zaliczenia z przedmiotu Wspólnotowy Znak Towarowy. Sąd uważa takie stanowisko za błędne. Jak wynika z akt sprawy komunikaty dotyczące zaliczeń ukazywały się na stronie internetowej, zasady zaliczenia były takie same dla wszystkich aplikantów. Zgodnie z art. 11 ustawy o dostępie do informacji publicznej informacja publiczna może być udostępniona w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych. Takim jest w rozumieniu tej ustawy, strona internetowa PIRP. Skarżący prowadził także korespondencję mailową z wykładowcą przedmiotu. A zatem skarżący musiał zdawać sobie sprawę zarówno co do ciążących na nim obowiązków, jak również konsekwencji ich niewypełnienia. Nie uzyskując zaliczenia z obowiązkowego przedmiotu skarżący nie zaliczył tym samym szkolenia o którym mowa w art. 31 ustawy, co z kolei wyczerpało dyspozycje art. 37 pkt 4 omawianej ustawy. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o rzecznikach patentowych zawód rzecznika patentowego jest zawodem zaufania publicznego. Podstawy samorządu zawodowego takich zawodów stanowi art. 17 ust. 2 Konstytucji RP; w myśl tego przepisu samorząd zawodowy ma reprezentować osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawować pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów - w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Jednym z podstawowych zadań samorządu rzeczników patentowych jest przygotowanie kandydatów (aplikantów) do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu rzecznika patentowego. Celowi temu służy aplikacja rzecznikowska, którą zgodnie z ustawą organizuje i prowadzi Krajowa Rada Rzeczników Patentowych (art. 27 ustawy). Należy podkreślić, iż zawód rzecznika polega na świadczeniu profesjonalnych usług wymagających posiadania bogatej i ugruntowanej wiedzy z zakresu różnych dziedzin. W ocenie Sądu, przez zasady odbywania aplikacji należy rozumieć nabywanie przez aplikantów w czasie jej trwania, wiedzy niezbędnej do wykonywania zawodu rzecznika a także weryfikowanie tej wiedzy przez samorząd. Skarżący przystępując do korporacji rzeczniowskiej jako aplikant zobowiązał się zarówno do przestrzegania przepisów ustawy o rzecznikach patentowych jak również poddał się postanowieniom jej władz, w tym także regulaminowi aplikacji. Sąd stoi na stanowisku, iż to korporacja rzeczniowska, sprawująca pieczę nad prawidłowym wykonywaniem zawodu zaufania publicznego w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony, odpowiada za właściwe wyszkolenie przyszłych rzeczników, a zatem przysługuje jej prawo do sukcesywnego sprawdzania nabywanej przez aplikantów wiedzy. Tym samym zdaniem Sądu, organ ma prawo dokonywania weryfikacji aplikantów co do postępów w nauce przez cały czas trwania aplikacji. Według Sądu organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Krajowa Rada Rzeczników Patentowych nie dopuściła się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparła się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, dokonując wszechstronnej oceny na podstawie jego całokształtu, oraz dokonując oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Należy uznać jednocześnie, iż swoje stanowisko uzasadniła w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu uchwały organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja w sposób wystarczający odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznoprawnych. Stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skargi nie zmienia faktu, iż skarżący nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu Wspólnotowy Znak Towarowy, a ta właśnie okoliczność, w konsekwencji stanowiła podstawę uchwały o skreśleniu z listy aplikantów. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.