VI SA/Wa 1187/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-12

Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która wykazała zysk netto w poprzednim roku obrotowym, ale posiada znaczące zadłużenie i zajęcia komornicze, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia z kosztów sądowych) spółce jawnej, ponieważ strona nie wykazała w sposób pełny i klarowny swojej aktualnej sytuacji majątkowej, a w konsekwencji nie udowodniła braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia spoczywa na wnioskodawcy, który musi przedstawić argumentację potwierdzającą jego niezdolność do wygospodarowania środków.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych, wskazując na pogorszenie sytuacji finansowej z powodu nieuzyskania zapłaty od kontrahentów i konieczność zaciągnięcia kredytów. Spółka podała, że jej majątek jest zajęty w postępowaniach egzekucyjnych i nie posiada środków na rachunkach bankowych. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące dochodów i wyciągi z rachunków bankowych. Spółka przedłożyła część dokumentów, wskazując na zysk netto w poprzednim roku, ale podkreślając, że nie ma środków na rachunkach z powodu zajęć komorniczych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej A. spółce jawnej W. B., J. O. zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. spółki jawnej W. B., J. O. z siedzibą w O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. spółki jawnej W. B., J. O. z siedzibą w O. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej A. spółce jawnej W. B., J. O. z siedzibą w O. zwolnienia od kosztów sądowych. W załączonym do skargi z dnia [...] marca 2013 r. formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca – A. spółka jawna W. B., J. O. z siedzibą w O. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jej sytuacja finansowa (jako wykonawcy robót budowlanych) znacznie pogorszyła się w ciągu ostatnich kilku miesięcy z powodu nieuzyskania zapłaty za kilka ważnych inwestycji. Tylko czterech kontrahentów jest na dzień dzisiejszy dłużnikami skarżącej na łączną kwotę ponad 2,5 mln zł. Z kolei skarżąca, zobowiązana do uiszczenia swoich należności (w tym zapłaty za materiały i uregulowania podatków), zmuszona była zaciągnąć drogie kredyty, które obecnie spłaca. W konsekwencji skarżąca stała się pozwaną w licznych procesach o zapłatę, jak również dłużnikiem w wielu postępowania egzekucyjnych, zaś bilans na dzień 31 marca 2012 r. zamknął się stratą. Wobec powyższego skarżąca nie dysponuje jakąkolwiek rezerwą finansową w celu pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca nie podała wysokości kapitału zakładowego. Wskazała jedynie, że nie sporządziła jeszcze bilansu za ostatni rok obrotowy, a jej majątek (w tym środki trwałe) jest zajęty w prowadzonych przeciwko niej postępowaniach egzekucyjnych. Oświadczyła, iż na posiadanych dwóch rachunkach bankowych (prowadzonych w [...] i [...]) nie ma żadnych środków pieniężnych. Zarządzeniem z dnia [...] maja 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie 14 dni: a/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2012 roku, np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec roku 2012 lub rocznego sprawozdania finansowego za rok 2012, b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2013 roku, np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec kwietnia 2013 roku, c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonywanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. W wykonaniu powyższego wezwania skarżąca w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. wyjaśniła, że załączony bilans za rok 2012 wykazuje zysk w wysokości 17.674,07 zł, ale wliczają się do niego także należności nieuzyskane od jej kontrahentów, którymi nie może dysponować. Podkreśliła ponownie, iż nie ma środków na rachunkach bankowych, a ponadto są one zajęte w licznych postępowaniach egzekucyjnych. Oświadczyła również, że nie prowadzi żadnej działalności, zmuszona była do redukcji zatrudnienia i "nie jest w stanie sporządzić aktualnego odpisu z księgi rachunkowej, który to odpis w zasadzie nie wskazywałby żadnej aktywności". Do ww. pisma z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżąca załączyła kserokopie następujących dokumentów: - rachunku zysków i strat za rok obrotowy 2012 (wariant porównawczy) [...], - bilansu na dzień 31 grudnia 2012 r. [...], - zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2013 r. z [...] Bank [...], - wyciągu z zadłużenia skarżącej spółki w [...] Banku [...] wg stanu na dzień [...] lutego 2013 r. [...], - pisma Banku [...] z dnia [...] marca 2013 r. [...], - pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. z dnia [...] lutego 2013 r. skierowanego do pełnomocnika skarżącej jako dłużnika - radcy prawnego M. Ł., zawierającego wykaz 14 wierzycieli skarżącej i zawiadamiającego o dokonanych wpłatach na ich rzecz [...]. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006, s. 527). Przedłożony do akt sprawy rachunek zysków i strat [...] wskazuje, że na koniec roku 2012 spółka osiągnęła zysk netto w wysokości 660.452,19zł (a nie jak podała 17.674,07 - taką wartość zysku netto uzyskała w roku poprzednim, tj. 2011). Ponadto, jak wynika z przedmiotowego dokumentu, skarżąca nie odnotowała w roku ubiegłym nadzwyczajnych zysków ani nadzwyczajnych strat. Z kolei wg bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2012 r. [...], zarówno aktywa spółki, jak i jej pasywa osiągnęły znaczną wartość, a mianowicie 9.050.250,36 zł (na koniec roku obrotowego 2011 wartość aktywów i pasywów wynosiła po 9.554.019,36 zł). Natomiast skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu wykazującego jej wyniki finansowe w roku bieżącym. Zauważyć również wypada, że w rubryce 9 formularza wniosku (zatytułowanej Stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) skarżąca pominęła rachunek bankowy prowadzony w [...] Banku [...]. Pomimo wezwania referendarza sądowego, skarżąca nie przedłożyła wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonywanych na tych rachunkach. Z załączonych do pisma z dnia [...] czerwca 2013 r. kserokopii dokumentów bankowych [...] wynika jedynie, iż skarżąca posiada w trzech bankach zadłużenia wynikające z udzielonych jej kredytów. I tak: na rachunku prowadzonym w [...] Banku [...] (na którym występują zajęcia sądowe i egzekucyjne) na dzień [...] marca 2013 r. saldo zadłużenia wynosiło 301,14 zł z tytułu opłat i prowizji oraz 193.322,49 zł z tytułu udzielonego kredytu złotowego, na rachunku w Banku [...] skarżąca posiada zadłużenie z tytułu zawartej w dniu [...] października 2012 r. umowy restrukturyzacyjnej, które na dzień [...] marca 2013 r. wynosiło 344.705,83 zł, a w [...] Banku [...] z tytułu dwóch umów kredytowych zawartych w dniu [...] lutego 2013 r. suma zadłużenia skarżącej na dzień [...] lutego 2013 r. wynosiła 1.420.402,43 zł. Podnieść także należy, iż skarżąca nie wykazała, że zajęcia komornicze (na rzecz wierzycieli wymienionych w piśmie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. z dnia [...] lutego 2013 r.) uniemożliwiły jej prowadzenie działalności gospodarczej. W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, skarżąca nie przedstawiła w sposób pełny i klarowny swojej aktualnej sytuacji majątkowej, a w konsekwencji nie udowodniła, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło