VI SA/Wa 1187/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-12
Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która wykazała zysk netto w poprzednim roku obrotowym, ale posiada znaczące zadłużenie i zajęcia komornicze, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia z kosztów sądowych) spółce jawnej, ponieważ strona nie wykazała w sposób pełny i klarowny swojej aktualnej sytuacji majątkowej, a w konsekwencji nie udowodniła braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia spoczywa na wnioskodawcy, który musi przedstawić argumentację potwierdzającą jego niezdolność do wygospodarowania środków.Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych, wskazując na pogorszenie sytuacji finansowej z powodu nieuzyskania zapłaty od kontrahentów i konieczność zaciągnięcia kredytów. Spółka podała, że jej majątek jest zajęty w postępowaniach egzekucyjnych i nie posiada środków na rachunkach bankowych. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące dochodów i wyciągi z rachunków bankowych. Spółka przedłożyła część dokumentów, wskazując na zysk netto w poprzednim roku, ale podkreślając, że nie ma środków na rachunkach z powodu zajęć komorniczych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej A. spółce jawnej W. B., J. O. zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. spółki jawnej W. B., J. O. z siedzibą w O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. spółki jawnej W. B., J. O. z siedzibą w O. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej A. spółce jawnej W. B., J. O. z siedzibą w O. zwolnienia od kosztów sądowych.
W załączonym do skargi z dnia [...] marca 2013 r. formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca – A. spółka jawna W. B., J. O. z siedzibą w O. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jej sytuacja finansowa (jako wykonawcy robót budowlanych) znacznie pogorszyła się w ciągu ostatnich kilku miesięcy z powodu nieuzyskania zapłaty za kilka ważnych inwestycji. Tylko czterech kontrahentów jest na dzień dzisiejszy dłużnikami skarżącej na łączną kwotę ponad 2,5 mln zł. Z kolei skarżąca, zobowiązana do uiszczenia swoich należności (w tym zapłaty za materiały i uregulowania podatków), zmuszona była zaciągnąć drogie kredyty, które obecnie spłaca. W konsekwencji skarżąca stała się pozwaną w licznych procesach o zapłatę, jak również dłużnikiem w wielu postępowania egzekucyjnych, zaś bilans na dzień 31 marca 2012 r. zamknął się stratą. Wobec powyższego skarżąca nie dysponuje jakąkolwiek rezerwą finansową w celu pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca nie podała wysokości kapitału zakładowego. Wskazała jedynie, że nie sporządziła jeszcze bilansu za ostatni rok obrotowy, a jej majątek (w tym środki trwałe) jest zajęty w prowadzonych przeciwko niej postępowaniach egzekucyjnych. Oświadczyła, iż na posiadanych dwóch rachunkach bankowych (prowadzonych w [...] i [...]) nie ma żadnych środków pieniężnych.
Zarządzeniem z dnia [...] maja 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie 14 dni:
a/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2012 roku, np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec roku 2012 lub rocznego sprawozdania finansowego za rok 2012,
b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2013 roku, np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec kwietnia 2013 roku,
c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonywanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.
W wykonaniu powyższego wezwania skarżąca w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. wyjaśniła, że załączony bilans za rok 2012 wykazuje zysk w wysokości 17.674,07 zł, ale wliczają się do niego także należności nieuzyskane od jej kontrahentów, którymi nie może dysponować. Podkreśliła ponownie, iż nie ma środków na rachunkach bankowych, a ponadto są one zajęte w licznych postępowaniach egzekucyjnych. Oświadczyła również, że nie prowadzi żadnej działalności, zmuszona była do redukcji zatrudnienia i "nie jest w stanie sporządzić aktualnego odpisu z księgi rachunkowej, który to odpis w zasadzie nie wskazywałby żadnej aktywności". Do ww. pisma z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżąca załączyła kserokopie następujących dokumentów:
- rachunku zysków i strat za rok obrotowy 2012 (wariant porównawczy) [...],
- bilansu na dzień 31 grudnia 2012 r. [...],
- zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2013 r. z [...] Bank [...],
- wyciągu z zadłużenia skarżącej spółki w [...] Banku [...] wg stanu na dzień [...] lutego 2013 r. [...],
- pisma Banku [...] z dnia [...] marca 2013 r. [...],
- pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. z dnia [...] lutego 2013 r. skierowanego do pełnomocnika skarżącej jako dłużnika - radcy prawnego M. Ł., zawierającego wykaz 14 wierzycieli skarżącej i zawiadamiającego o dokonanych wpłatach na ich rzecz [...].
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006, s. 527).
Przedłożony do akt sprawy rachunek zysków i strat [...] wskazuje, że na koniec roku 2012 spółka osiągnęła zysk netto w wysokości 660.452,19zł (a nie jak podała 17.674,07 - taką wartość zysku netto uzyskała w roku poprzednim, tj. 2011). Ponadto, jak wynika z przedmiotowego dokumentu, skarżąca nie odnotowała w roku ubiegłym nadzwyczajnych zysków ani nadzwyczajnych strat. Z kolei wg bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2012 r. [...], zarówno aktywa spółki, jak i jej pasywa osiągnęły znaczną wartość, a mianowicie 9.050.250,36 zł (na koniec roku obrotowego 2011 wartość aktywów i pasywów wynosiła po 9.554.019,36 zł). Natomiast skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu wykazującego jej wyniki finansowe w roku bieżącym.
Zauważyć również wypada, że w rubryce 9 formularza wniosku (zatytułowanej Stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) skarżąca pominęła rachunek bankowy prowadzony w [...] Banku [...]. Pomimo wezwania referendarza sądowego, skarżąca nie przedłożyła wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonywanych na tych rachunkach. Z załączonych do pisma z dnia [...] czerwca 2013 r. kserokopii dokumentów bankowych [...] wynika jedynie, iż skarżąca posiada w trzech bankach zadłużenia wynikające z udzielonych jej kredytów. I tak: na rachunku prowadzonym w [...] Banku [...] (na którym występują zajęcia sądowe i egzekucyjne) na dzień [...] marca 2013 r. saldo zadłużenia wynosiło 301,14 zł z tytułu opłat i prowizji oraz 193.322,49 zł z tytułu udzielonego kredytu złotowego, na rachunku w Banku [...] skarżąca posiada zadłużenie z tytułu zawartej w dniu [...] października 2012 r. umowy restrukturyzacyjnej, które na dzień [...] marca 2013 r. wynosiło 344.705,83 zł, a w [...] Banku [...] z tytułu dwóch umów kredytowych zawartych w dniu [...] lutego 2013 r. suma zadłużenia skarżącej na dzień [...] lutego 2013 r. wynosiła 1.420.402,43 zł.
Podnieść także należy, iż skarżąca nie wykazała, że zajęcia komornicze (na rzecz wierzycieli wymienionych w piśmie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. z dnia [...] lutego 2013 r.) uniemożliwiły jej prowadzenie działalności gospodarczej.
W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, skarżąca nie przedstawiła w sposób pełny i klarowny swojej aktualnej sytuacji majątkowej, a w konsekwencji nie udowodniła, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło