VI SA/Wa 1193/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2010 r. sprawy ze skargi A. T. i Z. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę W dniu [...] grudnia 2008 r. na drodze krajowej nr [...] w [...] poddano kontroli drogowej pojazd marki [...] o numerze rej. [...]. Pojazdem kierował T. P., który wykonywał transport drogowy rzeczy i zgodnie z okazaną licencją w imieniu przedsiębiorcy Z. P.. W trakcie kontroli kierujący pojazdem okazał wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy, wydanej dla tego przedsiębiorcy oraz inne wymagane dokumenty. Przebieg i wyniki kontroli utrwalono w protokole kontroli nr [...]. Na podstawie powyższych ustaleń, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r., uchylającej decyzję organu I instancji o nałożeniu na Z. P. kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, nałożył na A. T. i Z. S. – skarżących w niniejszej sprawie, za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut, jak i za każde następne rozpoczęte 30 minut, karę pieniężną w wysokości 13.750 złotych. Jak wskazał organ w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, pismem z [...] maja 2009 r. ponownie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, zawiadamiając o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wniesienia dodatkowych wyjaśnień. Jak wskazał organ w decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., w toku ponownie prowadzonego postępowania Pan Z. P. wyjaśnił, iż w dniu [...] listopada 2008 r. jeden ze skarżących skierował do niego prośbę o wypożyczenie samochodu marki [...] nr rej. [...], z uwagi na awarię pojazdu skarżącego, zapewniając jednocześnie o dopełnieniu wszelkich formalności związanych z legalnym wykonywaniem przewozu. Pan P. wyjaśnił także, że skontrolowany w dniu [...] grudnia 2008 r. kierowca okazał omyłkowo do kontroli wypis z udzielonej mu licencji. Nadto wskazał, iż na podstawie umowy użyczenia z dnia [...] grudnia 2008 r. przekazał dowód rejestracyjny pojazdu, zaś co do licencji umowa ta nie zawierała żadnych postanowień. Podał, że w czasie objętym kontrolą nie wykonywał żadnych usług transportowych, gdyż wyżej wskazany pojazd znajdował się wówczas w dyspozycji spółki [...] S.C. należącej do skarżących. Organ zwrócił się do oddziału spółki D. Sp. z o.o. o określenie podmiotu wykonującego zlecenie spedycyjne, które okazał w dniu kontroli kierowca. W odpowiedzi spółka D. Sp. z o.o. potwierdziła, że przedmiotowe zlecenie spedycyjne z dnia [...] grudnia 2008 r. wykonywała spółka [...] S.C. W dniu [...] lipca 2009 r. skarżący zostali wezwani do pisemnego przedstawienia wyjaśnień dotyczących kontroli drogowej dokonanej w dniu [...] grudnia 2008 r. Poinformowali, iż ich jedyny samochód ciężarowy uległ awarii i zmuszeni byli wynająć samochód od Pana Z. P., aby wywiązać się z umowy z firmą D. Sp. z o.o. Wyjaśnili ponadto, iż kierowca nie posiadał przy sobie umowy najmu samochodu i mógł być zdezorientowany co do posiadanych dokumentów. Dodali, że duże koszty związane z ciągłymi naprawami samochodu zmusiły ich do jego sprzedaży i w konsekwencji do zaprzestania wykonywania transportu, w związku z czym z dniem [...] lipca 2009 r. wyrejestrowali prowadzoną działalność gospodarczą. Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. zwrócono się do Urzędu Miasta [...] o potwierdzenie, czy skarżący nadal prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej [...] S.C. W odpowiedzi Urząd pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. poinformował, iż w Ewidencji Działalności Gospodarczej figurują A. T. oraz Z. S.. Urząd poinformował także, iż zarówno spółka [...], jak również sami skarżący nie figurują w rejestrach udzielonych licencji transportowych i wydanych zaświadczeń na przewozy drogowe na potrzeby własne. Jednocześnie zwrócono się do Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego o potwierdzenie zgłoszenia pojazdu marki [...] o nr rej. [...], którym to w dniu kontroli wykonywano transport, do licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydanej przedsiębiorcom A. T. oraz Z. S., prowadzącym wspólnie działalność w formie spółki cywilnej [...] S.C. Z udzielonej przez Biuro odpowiedzi wynikało, że pojazd zatrzymany w dniu [...] grudnia 2008 r. do kontroli nie został zgłoszony do licencji o podanym wyżej numerze. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. skarżący wnieśli o jej uchylenie i ponowne przeanalizowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Rozstrzygnięciu temu zarzucili rażące naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 14 ust. 1 , art. 92 ust. 4, art. 93 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) – dalej utd. oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym między innymi art. 7 i 77. Skarżący stwierdzili, że nie byli obecni przy przesłuchaniu kierowcy wykonującego kontrolowany przewóz, a ich uczestnictwo w tej czynności mogłoby doprowadzić, w ich ocenie, do udowodnienia celowego zafałszowania przez kierowcę rzeczywistych okoliczności popełnionego naruszenia. Zdaniem skarżących materiał dowodowy został zgromadzony przez organ I instancji jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania. Podkreślili, że organ nie dochował należytej staranności w gromadzeniu materiału dowodowego oraz jego oceny w aspekcie aktualnie obowiązujących przepisów prawa. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając iż nałożona na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 i lp. 1.2, 10.3 lit. a) i b) oraz 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego rzeczy z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz z przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, została nałożona prawidłowo. Organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący wykonywał przewóz drogowy bez wyposażenia kierowcy w wypis z licencji, do czego był zobowiązany w świetle art. 87 ust. 1 pkt 1 utd. Organ podał, że podstawą nałożenia kary pieniężnej w kwocie 8.000 złotych było wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Wskazał, że licencja jest wydawana konkretnie oznaczonemu przedsiębiorcy, przy czym nie została udzielona skarżącym, a więc nie uprawniała ich do wykonywania przewozów, gdyż uzyskał ją Pan Z. P.. Co do naruszenia wymienionego w lp. 10.3 lit. a) i b) załącznika do utd., po przeanalizowaniu wykresówek, organ wskazał, że skoro kierowca w okresie objętym kontrolą siedmiokrotnie przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków, to zasadnie nałażono na skarżących karę pieniężną w kwocie 950 złotych. Wobec naruszenia określonego w lp. 1.7 załącznika do utd. organ podtrzymał prawidłowość nałożonej kary pieniężnej podając w uzasadnieniu, że w dniu kontroli kierowca nie okazał do kontroli wykresówek za kilkanaście dni poprzedzających dzień kontroli oraz zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia w tych dniach pojazdu wystawionego przez przedsiębiorcę lub dokumentu wskazującego na inną przyczynę braku zapisów z urządzenia rejestrującego aktywność kierowcy. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze, skarżący domagali się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 93 ust. 7 utd., skutkujące brakiem ustalenia, czy dopuszczenie się naruszeń wskazanych w zaskarżonej decyzji wynikało z przyczyn leżących po stronie przewoźnika, a w związku z tym, czy zasadnie wymierzono skarżącym karę pieniężną w kwocie 13.750 złotych. Skarżący nie zgodzili się z argumentacją organu dotyczącą nałożenia kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, zgodnie z którą wykonywanie transportu przez przedsiębiorcę posiadającego licencję dopuszczalne jest tylko przy użyciu pojazdów zgłoszonych organowi właściwemu do jej udzielenia. Zarzucili organowi błędnie zastosowanie art. 14 ust. 1 utd. i przyjęcie, iż wprowadzona tym przepisem możliwość pisemnego zgłoszenia organowi udzielającemu licencji, zmian danych nie później niż w ciągu 14 dni od dnia ich powstania, dotyczy innych danych wymienionych w art. 8 utd., co do których nie jest przewidziany, pod groźbą kary pieniężnej, obowiązek ich uprzedniego zgłoszenia. Skarżący zarzucili także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 10 § 1, 77 § 1 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej Kpa., poprzez gromadzenie materiału dowodowego przed formalnym wszczęciem postępowania, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i brak odniesienia się do całości zarzutów sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem rozpoznania jest skarga na decyzję GITD z dnia [...] marca 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. o nałożeniu na skarżących kary pieniężnej w wysokości 13.750 złotych za naruszenie przepisów dotyczących wykonywania transportu drogowego. Na wstępie wskazać należy, że obowiązkiem skarżącego jest przedstawienie dowodów, w zakresie zastosowania art. 93 ust. 7 utd. Organ administracji bowiem po ustaleniu stanu faktycznego, pozwalającego na wydanie decyzji określonej treści, nie ma obowiązku poszukiwania dowodów przemawiających na korzyść strony. Z kolei zarzut niepowiadomienia przewoźnika przez organ o możliwościach prawnych wynikającego z powyższego przepisu, nie znajduje w ocenie Sądu uzasadnionej podstawy. Należy mieć na uwadze, że strona wykonuje swoją działalność gospodarczą z uwzględnieniem podwyższonego miernika należytej staranności, wynikającego z jej zawodowego charakteru, a zatem po stronie skarżących leżał obowiązek znajomości aktualnie obowiązujących w tym zakresie przepisów. Zauważyć należy ponadto, że odpowiedzialność administracyjna podmiotu wykonującego przewóz drogowy ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, z tym że w obecnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca przewidział sytuacje, w których ten rodzaj odpowiedzialności zostaje wyłączony. Rygorystyczne bowiem przestrzeganie zasad obiektywnej odpowiedzialności administracyjnej w niektórych sytuacjach prowadziłoby niekiedy do rezultatów rażąco niesprawiedliwych, jak chociażby w przypadku wystąpienia siły wyższej. W tym właśnie celu wskazano przesłanki, które zwalniałyby przedsiębiorcę z odpowiedzialności administracyjnoprawnej. Jednakże pamiętać należy, iż w aspekcie stwierdzonych przez organ naruszeń ustawy o transporcie drogowym skutkujących nałożeniem na skarżących kary pieniężnej, organ w swym rozstrzyganiu nie dokonał przekształcenia tejże odpowiedzialności administracyjnoprawnej, z odpowiedzialności obiektywnej na odpowiedzialność opartą na zasadzie winy. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92a ust. 4 i 93 ust. 7 utd. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. Skarżący więc powinni przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezami omawianych wyżej przepisów, a mianowicie, że nie mieli wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których skarżący nie mogli przewidzieć. Mając jednak na uwadze całokształt zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego stwierdzić należy, że skarżący nie przedstawili dowodów potwierdzających, iż nie mieli wpływu na zaistniałe naruszenia i nie mogli ich przewidzieć, a zatem organ prawidłowo orzekł karę pieniężną, nie stosując w tym względzie wyłączenia przewidzianego treścią przepisu art. 93 ust. 7 utd. Zdaniem Sądu, nie można przyjąć za zasadny zarzut skarżących gromadzenia przez organ materiału dowodowego przed wszczęciem postępowania administracyjnego wobec stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń. Jak wskazano, ewidentnym naruszeniem w tym zakresie jest przesłuchanie kierowcy podczas kontroli drogowej bez poinformowania o tym fakcie przewoźnika. Nie ulega jednak wątpliwości, że momentem wszczęcia postępowania z urzędu jest pierwsza czynność organu. Zatem wszelkie działania podczas kontroli nie są dokonywane w trakcie postępowania i tym samym nie stosuje się w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Materiał zebrany podczas kontroli dopiero po wszczęciu postępowania staje się materiałem dowodowym, zaś strona ma wówczas możliwość ustosunkowania się do niego. Błędna, w ocenie Sądu, jest interpretacja skarżących, iż art. 14 ust. 1 utd. nakłada na przewoźnika obowiązek zgłaszania pojazdu do licencji w terminie 14 dni od daty zaistnienia zmiany i tym samym w przypadku użytkowania pojazdu w okresie krótszym niż 14 dni obowiązek taki nie istnieje. Powyższy przepis wyraźnie stanowi, że określone zmiany zgłasza się nie później niż 14 dni. A więc można dokonywać tego nawet w pierwszym dniu od zaistnienia zmiany. Zatem obowiązku zgłoszenia nie można wiązać z przewidywanym okresem użytkowania pojazdu, gdyż mogłoby to doprowadzić do obchodzenia powyższej normy prawnej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji, rozstrzygając sprawę w zakresie nałożenia na skarżących kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych naruszeń, oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny, a stanowisko wyrażone wobec wymierzonej kary uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 Kpa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.