VI SA/Wa 1193/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz skarżącej K. T. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. T. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] grudnia 2010 r. o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną wskazał przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219), art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.). Rozstrzygnięcia organu zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: W dniach [...] lipca 2010 r. upoważnieni pracownicy [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej przeprowadzili kontrolę w sklepie [...] w W. przy ul. [...], należącym do przedsiębiorcy K. T., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P.H. "[...]." w W., pobrano do badań laboratoryjnych próbki napoju owocowego o smaku żelków, pasteryzowanego niegazowanego "[...]". Badania przeprowadzone przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w W. wykazały, iż próbki ww. napoju owocowego nie odpowiadały deklaracji producenta w oznakowaniu, z uwagi na niewłaściwe cechy organoleptyczne, tj. znaczne wydzielanie się pęcherzyków gazu w wyniku przelewania zawartości opakowania do naczynia otwartego. Szczegółowe wyniki badań przedstawione zostały w sprawozdaniu z badań z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wymierzył ww. przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 1.000 zł. Od decyzji przysługiwało stronie prawo złożenia odwołania do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Z akt sprawy wynika, iż ww. decyzja organu I instancji była wysyłana stronie dwukrotnie: raz na adres zamieszkania przedsiębiorcy; przesyłka listowa nie podjęta przez adresata została zwrócona organowi, drugi raz na adres prowadzonej działalności gospodarczej. Z kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż decyzja została doręczona w dniu [...] stycznia 2011 r. Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] lutego 2011 r. K. T., dalej zwana skarżącą, złożyła odwołanie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podniosła, iż skontrolowany produkt nabyła od dystrybutora działając w zaufaniu do niego, wskazała, że nieprawidłowości powstały na etapie produkcji, na które nie miała żadnego wpływu, zatem zarzucany jej czyn jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi ona odpowiedzialności. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odwołanie rozpatrzył wydając w dniu [...] marca 2011 r., wskazaną na wstępie uzasadnienia decyzję. Wskazał, iż ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 4, że każdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie niższej jednak niż 1.000 zł. W myśl art. 3 pkt 10 ww. ustawy artykuł rolno-spożywczy zafałszowany - produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Natomiast wprowadzenie na rynek oznacza posiadanie żywności w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. W związku z powyższym, organ stwierdził, że skarżąca, choć nie jest producentem przedmiotowego napoju, za jego jakość odpowiada. Odnosząc się do wysokości nałożonej kary, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podkreślił, iż jest ona najniższa z możliwych za naruszenie zakazu wynikającego z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, zarzucając naruszenie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędną wykładnię, iż wymierzenie kary nie jest uwarunkowane zawinionym zachowaniem przedsiębiorcy oraz naruszenie przepisów postępowania wymieniając: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej cyt. p.p.s.a. Wychodząc z tak określonego zakresu kontroli sprawowanej przez Sąd, stwierdzić należy, że niezależnie od zarzutów skargi Sąd, z urzędu ma obowiązek dokonać oceny przestrzegania prawa przez organy, przy czym w pierwszej kolejności należy odnieść się do naruszeń prawa procesowego, gdyż tylko w przypadku ich nieistnienia można przedmiotem analizy uczynić zarzuty skargi odnoszące się do meritum sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana po rozpoznaniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu partii artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego. Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej, do postępowania przed organami Inspekcji w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Warunkiem skuteczności odwołania jest zachowanie terminu. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Ustalenie, czy został zachowany termin do wniesienia odwołania może nastąpić dopiero po ustaleniu daty prawidłowego doręczenia decyzji. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na etapie postępowania wstępnego nie dokonał czynności sprawdzających mających na celu ustalenie, czy złożone odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu. Uznał, iż odwołanie zostało wniesione w terminie, liczonym od daty drugiego, faktycznego doręczenia decyzji, które nastąpiło w dniu [...] stycznia 2011 r., w żaden sposób nie uzasadnił, dlaczego wysłanie decyzji na adres zamieszkania skarżącej nie uznał za doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. Kwestię doręczania pism reguluje Kodeks postępowania administracyjnego w Rozdziale 8. Doręczenia. Do skarżącej będącej osobą fizyczną mają zastosowanie przepisy art. 42-44 k.p.a. W art. 44 k.p.a. zostało przewidziane tzw. doręczenie zastępcze. Skutkiem prawnym doręczenia zastępczego z art. 44 k.p.a. jest domniemanie prawne, iż pismo (decyzja) zostało skutecznie doręczone adresatowi. Pomimo, iż z pisma organu I instancji z dnia [...] stycznia 2011 r. wynika, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. została wysłana skarżącej na jej adres zamieszkania, przesyłka nie została podjęta przez stronę i została zwrócona organowi, który kolejny raz wysłał ją na adres prowadzonej działalności, organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do tego faktu. W aktach sprawy przesłanych Sądowi znajdują się dwie kopie zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji, z których jedna (karta nr 34) jest nieczytelna, (ta sama kopia została przesłana Sądowi do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1305/11), natomiast druga (karta nr 38) wydaje się dotyczyć decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. zobowiązującej skarżącą do zapłaty kwoty stanowiącej równowartość kosztów badań. Brak dowodu doręczenia decyzji i wątpliwości co do daty doręczenia decyzji organu I instancji nakładał na organ odwoławczy obowiązek przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. Brak takich wyjaśnień skutkuje naruszeniem norm art. 7 i art. 77 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd zwraca uwagę, iż merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego po terminie stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy zbada, w oparciu o oryginały dowodów doręczeń, zgodnie z obowiązkiem wskazanym w art. 134 k.p.a., kwestię zachowania terminu wniesionego środka zaskarżenia i w zależności od wyników zbadania jego terminowości podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Zbadanie terminowości odwołania musi być poprzedzone ustaleniem daty doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. Reasumując należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie organ nie wypełnił obowiązku wstępnego badania wniesionego odwołania. W tej sytuacji Sąd pozostawia bez rozpoznania merytoryczne zarzuty podniesione w skardze. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. W punkcie 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) uwzględniając, że skarżąca była w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym reprezentowana przez adwokata.