VI SA/Wa 1197/13

PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-18

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), jeśli nie udokumentuje swojej sytuacji finansowej poprzez przedstawienie wyciągów z rachunków bankowych, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Osoba prawna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie posiada żadnych środków na pokrycie kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała swojej sytuacji finansowej poprzez przedstawienie wymaganych wyciągów z rachunków bankowych, mimo wezwania sądu. Brak ten uniemożliwił sądowi ocenę jej kondycji finansowej i tym samym nie spełniła ona przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka B. sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek został poprzedzony kilkukrotnymi postępowaniami sądowymi dotyczącymi skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, skargi kasacyjnej i zażaleń. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu nieudokumentowania sytuacji materialnej spółki, mimo wezwania. Spółka wniosła sprzeciw, kwestionując doręczenie wezwania i podnosząc trudną sytuację finansową, jednak nie załączyła żadnych dokumentów potwierdzających jej twierdzenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Frąckiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca – B. sp. z o.o. z siedzibą w W., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którą Sąd wyrokiem z 5 maja 2014 r. oddalił (k. 103 akt). Z zachowaniem terminu pełnomocnik skarżącej wniósł od powyższego rozstrzygnięcia skargę kasacyjną, która ostatecznie postanowieniem z 28 października 2015 r. została odrzucona z uwagi na nieuiszczenie od niej należnego wpisu (k. 219 akt). Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, które Sąd postanowieniem z 15 stycznia 2016 r. odrzucił (k. 235 akt). Postanowienie z 15 stycznia 2016 r. skarżąca także zażaliła i wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (art. 255 akt). Postanowieniem z 21 lipca 2016 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż uznał, że pomimo skutecznego wezwania nie udokumentowała ona swojej sytuacji materialnej, bez czego niedopuszczalnym jest pozytywne rozpoznanie jej wniosku (k. 282 akt). Z zachowaniem terminu skarżąca wniosła sprzeciw, w którym po pierwsze zakwestionowała ustalenie Referendarza sądowego jakoby wezwanie w przedmiocie braków wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało jej doręczone 7 maja 2016 r. Nadto podniosła, że osiągane przez nią dochody równoważą wydatki i wydatkowanie nawet najdrobniejszej kwoty może doprowadzić do poważnych konsekwencji – nawet do likwidacji spółki. Wyjaśniła także, że transakcje dokonywane na rachunku bankowym nie są niczym innym, jak próbą ratowania spółki. Podała, że aby mogła funkcjonować musi otrzymywać pomoc finansową "z zewnątrz" – tj. od jednego z udziałowców, który z własnych środków finansowych współfinansuje jej działalność. Do sprzeciwu nie zostały załączone żadne dokumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsze postępowania zainicjowane zostało przez skarżącą w marcu 2013 r. Fakt ten powoduje, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., w brzmieniu mającym zastosowanie do postępowań sądowych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższego wypływa jednoznaczny wniosek, że to na wnioskodawcy – skarżącej, spoczywa ciężar wykazania – w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów tego postępowania. Tym samym los i rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, w jakiej formie oraz co zostało przez skarżącą udowodnione. Jak wynika z akt skarżąca – wbrew swojemu przekonaniu, dnia 7 maja 2016 r. odebrała wezwanie Referendarza sądowego. Jego odbiór pokwitował Prezes skarżącej (z.p.o. k. 274 akt). Nadto Sąd stwierdza, że skarżąca wykonała ww. wezwanie, jednakże uczyniła to w sposób niepełny, gdyż nie nadesłała żądanych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich 3 m-cy. Brak tych wyciągów spowodował, że Referendarz sadowy odmówił jej przyznania prawa pomocy. Sąd zauważa, że powyższego braku skarżąca nie uzupełniła również na etapie wniesienia sprzeciwu mimo, że z uzasadnienia postanowienia Referendarza sądowego jednoznacznie wynikało co spowodowało, że nie przyznano jej prawa pomocy. Sąd pragnie również zauważyć, że skarżąca w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie ma obecnie bardzo wiele spraw, które znajdują się na podobnym etapie – tj. rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy. Stąd bezsprzecznie ma ona wiedzę jakie dokumenty powinna przedłożyć, aby jej żądanie zostało uwzględnione. Pomimo tego nie przedłożyła wyciągów ze swoich rachunków bakowych, poprzestając jedynie na oświadczeniu, że transakcje dokonywane na rachunku bankowym nie są niczym innym, jak próbą ratowania spółki i że aby mogła funkcjonować musi otrzymywać pomoc finansową "z zewnątrz" – tj. od jednego z udziałowców, który z własnych środków finansowych współfinansuje jej działalność. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że skarżąca nie udokumentowawszy swojej sytuacji finansowej tj. że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania, pozbawił Sąd możliwości zadośćuczynienia jej żądaniu, bowiem nie było możliwości prześledzenia rzeczywistej kondycji finansowej skarżącej. Watro w tym miejscu podkreślić, że pomoc o jaką wnioskuje skarżąca stanowi wsparcie państwa dla podmiotów, które z powodu braku środków finansowych zostały by pozbawione prawa do sądu. Pomoc ta pochodzi ze środków budżetu państwa, zatem jej przyznawanie musi i może nastąpić tylko w niewątpliwie uzasadnionych przypadkach, a w niniejszej sprawie Sąd takowe wątpliwości powziął. Sąd stwierdza zatem, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym nie została przez skarżącą spełniona. Nie wykazała ona bowiem, że nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów tego postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło