VI SA/Wa 1199/06
WyrokWSA w Warszawie2006-08-23
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Halina Emilia Święcicka, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Inspekcji Handlowej prawidłowo rozpoznał merytorycznie zażalenie na postanowienie o kosztach badań laboratoryjnych, mimo że zostało ono wniesione po terminie?Ratio decidendi
Główny Inspektor Inspekcji Handlowej dopuścił się rażącego naruszenia prawa, rozpoznając merytorycznie zażalenie, które zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. W takiej sytuacji organ drugiej instancji powinien był stwierdzić uchybienie terminu i nie rozpoznawać zażalenia merytorycznie. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej, jako wydane z naruszeniem prawa, podlegało stwierdzeniu nieważności.Stan faktyczny
P. Sp. z o.o. została obciążona kosztami badań laboratoryjnych stwierdzających obniżoną zawartość białka w schabie drobiowym. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, argumentując, że kosztami powinien obciążyć producenta. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie Głównego Inspektora do WSA, podtrzymując swoje stanowisko. Sąd uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż podane przez skarżącą.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów badań laboratoryjno-analitycznych 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
P. Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. wniosła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] lutego 2006 r. w przedmiocie ustalenia kosztów badań laboratoryjno-analitycznych.
Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w hurtowni mięsa i wędlin należącej do P. Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. w okresie od [...] do [...] stycznia 2006 r. została przeprowadzona przez Inspekcję Handlową kontrola. W trakcie tej kontroli pobrano do badań laboratoryjnych m. in. schab drobiowy z majerankiem wyprodukowany przez D. w S.. Badana próbka nie odpowiadała wymaganiom określonym w Zakładowym Dokumencie Normalizacyjnym nr [...] ze względu na obniżoną o 0,5 % zawartość białka. W związku z tym [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 25 z późn. zm.) i § 9 ust. 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. Nr 57, poz. 522), postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. ustalił koszty badań laboratoryjno-analitycznych tej próbki na kwotę 325,00 zł oraz zobowiązał P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. do uiszczenia równowartości tych kosztów. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej Spółce w dniu [...] marca 2006 r. wraz z pouczeniem o trybie i terminie jego zaskarżenia.
W dniu [...] marca 2006 r. P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wniosła, za pośrednictwem urzędu pocztowego, zażalenie na to postanowienie.
W zażaleniu podniesiono, że kosztami badań powinien zostać obciążony producent zakwestionowanego schabu drobiowego z majerankiem tj. D. z S., gdyż skarżący nie ma obowiązku ani możliwości przeprowadzania badań przyjmowanych do hurtowni towarów pod względem ich składu.
Główny Inspektor Inspekcji Handlowej rozpoznając zażalenie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej.
W uzasadnieniu postanowienia podkreślił, że zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, obowiązek uiszczenia wojewódzkiemu inspektorowi kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań spoczywa na kontrolowanym.
W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Spółka ponownie podniosła, że koszty badań powinny obciążać producenta, gdyż wymogi stawiane artykułom spożywczym dotyczą momentu wprowadzania ich do obrotu, a ten moment nastąpił w chwili sprzedania towarów przez firmę D. z S..
Główny Inspektor Inspekcji Handlowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponownie wskazał, że podstawą obciążenia strony skarżącej kosztami przeprowadzonych badań jest art. 30 ustawy o Inspekcji Handlowej, gdyż kontrolowanym podmiotem w świetle przepisów tej ustawy była Spółka P.. Ponadto w świetle art. 3 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej nie jest ona upoważniona do kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych u producentów. Strona skarżąca może natomiast zwrócić się z regresem do dostawcy towaru o zwrot poniesionych kosztów badań.
Spółka P. ustosunkowując się w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2006 r. do odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko wskazując na istnienie błędu lub luki w przepisach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.
Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w niniejszej sprawie zasługuje w ocenie Sądu na uwzględnienie jednak z innych przyczyn niż podane w skardze.
Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika bowiem, iż postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] lutego 2006 r. zostało doręczone skarżącej Spółce w dniu [...] marca 2006 r., a więc siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie upłynął dla tej strony w dniu [...] marca 2006 r. Zażalenie zostało natomiast nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dniu [...] marca 2006 r., czyli po upływie terminu siedmiodniowego do jego wniesienia.
Główny Inspektor Inspekcji Handlowej był zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie i stwierdzić w tej sytuacji w drodze postanowienia, na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., uchybienie przez stronę terminu do wniesienia zażalenia nie rozpoznając go merytorycznie, gdyż nie był organem upoważnionym do orzekania w postępowaniu zażaleniowym. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia przez stronę zażalenia było zachowanie przez nią siedmiodniowego terminu do jego wniesienia. Po upływie tego terminu postanowienie organu I instancji stało się ostateczne, a więc wniesienie zażalenia było bezskuteczne.
Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie podkreślał, że tylko środek odwoławczy wniesiony przez uprawniony podmiot z zachowaniem terminu do jego wniesienia wywołuje skutek w postaci dewolucji uprawnień do rozpatrzenia sprawy na organ wyższego stopnia.
Jeżeli więc organ kompetencyjnie właściwy do działania jako organ drugiej instancji prowadzi postępowanie w wyniku środka zaskarżenia wniesionego z uchybieniem terminu, bez przywrócenia terminu do jego wniesienia, dopuszcza się rażącego naruszenia prawa art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1998 r. IV SA 727/96 oraz z dnia 14 kwietnia 1999 r. I SA 1823/98).
W świetle powyższych ustaleń rozważanie zarzutów podniesionych w skardze stało się zbędne.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło