VI SA/Wa 120/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Sp. j. z siedzibą w N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Sp. j. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII postanawia: zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 24 czerwca 2016 r. i przyznać P. Sp. j. z siedzibą w N. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. UZASADNIENIE: P. Sp. J. z siedzibą w N. (dalej skarżąca, spółka) wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że strona skarżąca nie posiada żadnego majątku, który mogłaby spieniężyć. Zobowiązania strony skarżącej wynoszą łącznie 699.482,67 zł. Strata skarżącej za ostatni rok obrotowy (2014) wynosi 231.108,71 zł. Skarżąca posiada dwa rachunki bankowe, na których nie posiada żadnych środków pieniężnych. Skarżąca do wniosku załączyła: - bilans firmy za rok 2014, z którego wynika, iż przy przychodach w wysokości 1.296.556,21 zł osiągnęła stratę w wysokości 231.108, 71 zł, - dwa pisma ZUS, z których wynika, że strona skarżąca oraz jeden z 3 wspólników strony skarżącej zobowiązani są do spłaty nieopłaconych należności na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy w łącznej kwocie 311.832,70 zł, - harmonogramy spłaty rat czterech kredytów bankowych (w tym dwa kredyty związane z zakupem samochodów), z których wynika, iż skarżąca jest zobowiązana obecnie do spłaty około 325.000 zł. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z [...] lutego 2016 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie: - pełnego rocznego sprawozdania finansowego spółki za 2014 r., - dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. - w zależności od formy opodatkowania, - wyciągów ze wszystkich posiadanych przez stronę skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Powyższe wezwanie nie zostało przez spółkę wykonane. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na brak dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów spółki, co uniemożliwiało dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W piśmie z [...] lipca 2016 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Do sprzeciwu załączyła dokumenty wymagane w wezwaniu referendarza sądowego z [...] lutego 2016 r. tj.: - pełne roczne sprawozdanie finansowe spółki za 2014 r., - dokument wskazujący na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. - wyciąg ze wszystkich posiadanych przez stronę skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej ppsa), rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ppsa, zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 ppsa. Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Ciężar wykazania przesłanek, o których mowa wyżej spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Analizując dane zawarte w formularzu oraz uwzględniając dokumenty nadesłane przez skarżącą przy sprzeciwie (pismo z [...] lipca 2016 r.), które w całości wypełnieją wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd rozpoznając sprzeciw doszedł do przekonania, iż w sprawie zachodzi podstawa do zmiany postanowienia z 24 czerwca 2016 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy. Z nadesłanych przez spółkę dokumentów wynika rzeczywista sytuację ekonomiczną, w jakiej w obecnej chwili znajduje się skarżąca. I tak: zobowiązania strony wynoszą łącznie 699 482,67 zł; strata skarżącej za ostatni rok obrotowy (2015) wynosi 24.722,37 zł; skarżąca posiada dwa rachunki bankowe, na których nie posiada żadnych środków pieniężnych. Zdaniem Sądu, skarżąca wykazała, iż nie posiada nadwyżek pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych. Powyższe, w ocenie Sądu, uzasadnia zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 lutego 2007 r., I FZ 69/07, niepubl.). Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 § 1 ppsa, należało zatem orzec jak w sentencji.