VI SA/Wa 1200/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-07

Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o. wykazała, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego (wpisu od skargi), aby przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Spółka z o.o. nie wykazała, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego w kwocie 400 zł. Przedłożona dokumentacja finansowa, mimo wskazania na stratę w poprzednim roku podatkowym i wysokie koszty działalności, nie pozwoliła na jednoznaczne ustalenie jej rzeczywistej kondycji finansowej, co uniemożliwiło przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie z wpisu od skargi, powołując się na trudną sytuację finansową (strata w 2012 r., niski stan rachunku bankowego). Organ pierwszej instancji (referendarz sądowy) odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie udowodniła braku środków. Spółka wniosła sprzeciw, podtrzymując swoje stanowisko. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po sprzeciwie od postanowienia referendarza.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie z uiszczenia wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 7 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Spółka z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie z wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie z uiszczenia wpisu od skargi. Skarżąca – B. Spółka z o.o. z siedzibą w W., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w prawidłowym trybie i terminie, skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którą nałożono na nią karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, tj. z wpisu od skargi. Uzasadniając swoje żądanie powołała się na trudną sytuację finansową, spowodowaną odnotowaniem w 2012 r. straty w wysokości 206.720,83 złotych oraz na aktualny stan swojego rachunku bankowego, na którym znajdują się środki w kwocie 448,06 złotych. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 5.000,00 złotych, a wartość środków trwałych to 0,00 złotych (k. 16-17 akt). Nadto skarżąca nadesłała do Sądu dokumenty, z których wynika, że: 1. ww. strata w kwocie 206.720,83 złotych powstała przy przychodzie w wysokości 310.354,30 złotych (vide: kopia zeznania CIT-8 za rok podatkowy 2012 - k. 41 akt); 2. na dzień 31 grudnia 2012 r. poniosła stratę w wysokości 224.462,53 złotych, do czego w znacznej mierze przyczyniły się zaciągnięte pożyczki długoterminowe na kwotę 202.761,48 złotych (vide: sprawozdanie-bilans k. 38-39 akt); 3. "na przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług ochrony na rzecz osób fizycznych" (...) "co jednoznacznie dobrze rokuje na działalność spółki w następnym roku, tj. w 2013 roku" (vide: pkt 3 sprawozdania z działalności za rok 2012 – k. 40 akt); 4. działalność gospodarczą rozpoczęła w marcu 2012 r. (vide: informacje i objaśnia nadesłane do sprawy o sygn. akt VISA/Wa 1196/13 k. 39 i nast.); 5. zatrudnia 265 osób (vide: pkt 3 informacje i objaśnia, nadesłane do sprawy VISA/Wa 1196/13, k. 41 akt); 6. na dzień 31 grudnia 2012 r. jedynym jej udziałowcem był E. B. (vide: pkt 1.5 informacje i objaśnia, nadesłane do sprawy VISA/Wa 1196/13 k. 39 akt); 7. osiągnięty przychód netto ze sprzedaży usług ochrony to 287.682,75 złotych (vide: pkt 2.1 informacje i objaśnia, nadesłane do sprawy VISA/Wa 1196/13 k. 40 akt); 8. w 2012 r. (vide: pkt 2.5 informacje i objaśnia, nadesłane do sprawy VISA/Wa 1196/13 verte k. 40 akt) wydała m.in. a. na usługi: prawne - 19.950,00 złotych; księgowe – 5.500,00 złotych; transportowe, kurierskie - 10.443,52 złotych; call center – 39.951,21 złotych; monitoringu – 15.615,00 złotych; najmu - 1,909,72 złotych; remontowe – 29.199,00 złotych; b. na wynagrodzenia – 244.445,07 złotych, w tym na wynagrodzenia osobowe – 28.207,97 złotych, a na wynagrodzenia umowy cywilno-prawne – 216.237,10 złotych ; 9. odnotowana strata finansowa netto w kwocie 224.462,53 złotych jest związana z zakupem 273 sztuk kas fiskalnych (niezbędnych ze względu na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej) za kwotę netto 109.473,00 złotych (vide pkt 5 informacje i objaśnia nadesłane do sprawy VISA/Wa 1196/13 – k. verte 39 i 41 akt). Skarżąca przedstawiła również wyciąg z rachunku bankowego za okres od 2 stycznia 2013 r. do 30 marca 2013 r., na którym saldo końcowe było ujemne (-46,80 złotych – k. 43 akt). Postanowieniem z 9 sierpnia 2013 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozpatrując ww. wniosek odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu wskazał, że jego zdaniem skarżąca nie udowodniła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ww. postępowania sądowoadministracyjnego. Podniósł, że działalność gospodarczą rozpoczęła w 2012 r. i w tym samy roku uzyskała przychody, kształtujące się na wysokim poziomie – tj. przychód netto 287.682,75 złotych, przy zatrudnieniu wynoszącym 265 osób. Nadto wskazał, że z informacji nadesłanych do sprawy VISA/Wa 1196/13 wynika, że na przestrzeni miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług skarżącej, co jego zdaniem, świadczy o rozwoju spółki. Odnosząc się do przedłożonego do akt sprawozdania-bilansu podał, że takowy tworzony jest na potrzeby rozliczeń podatkowych i na jego podstawie trudno jest oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Ponadto podał, że analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącej wskazuje, że jedynych - lecz regularnych, wpłat na ten rachunek (kwoty od 5.000 do 10.000 złotych) dokonuje jeden z Udziałowców skarżącej, co sugerowałoby, że wszelkie przychody spółki wpłacane są na konto tego Udziałowca, ewentualnie przekazywane są mu przez pracowników spółki w formie gotówkowej. Powyższe czyni więc niejasnym faktyczny stan środków pieniężnych posiadanych przez skarżącą. Referendarz sądowy wskazał także, że ze środków zgromadzonych na przedstawionym rachunku, skarżąca pokrywa koszty obsługi prawnej, wynoszące średnio ok. 3.000,00 złotych miesięcznie, co powoduje, że brak jest przeciwwskazań, aby skarżąca poniosła również koszty ww. postępowania sądowoadministracyjnego. W świetle powyższych okoliczności Referendarz sądowy uznał, iż skarżąca nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 400 złotych. Stanął on na stanowisku, że gdyby brać pod uwagę jedynie dochody skarżącej – wpłaty od Udziałowca, należałoby stwierdzić, że jej działanie w obrocie gospodarczym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro jest nierentowne. Od powyższego postanowienia skarżąca w terminie wniosła sprzeciw, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśniła, iż ocena jej wydolności finansowej dokonana została na wyrost przez Referendarza sądowego, z jednoczesnym zignorowaniem wskazanych przez nią problemów. Uznała, że prognozowanie ewentualnych dochodów i domniemanie w zakresie możliwości płatniczych, stoi w sprzeczności z rzeczywistą jej sytuacją finansową. Nadto wskazała, że jest młoda spółką i trudno jest jej zaistnieć na rynku. Odnośnie wysokiego dochodu, jaki uzyskała w 2012 r., podniosła, że dochód ów wiąże się z dużymi kosztami jego uzyskania. Wyjaśniła również, że wpłaty dokonywane przez ww. Udziałowca są niczym innym, jak próbą ratowania spółki i pochodzą one z jego własnych środków finansowych. Reasumując skarżąca uznała, że rozpoznanie wniosku nastąpiło w oparciu o domniemania Referendarza sądowego, a nie w oparciu o rzeczywiste dane, wynikające z nadesłanych przez nią dokumentów. Do sprzeciwu nie załączono żadnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 p.p.s.a.). Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż to na wnioskodawcy – skarżącej, spoczywa ciężar wykazania, udowodnienia, przedstawienia w sposób przekonujący, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów niniejszego postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku zależy w gruncie rzeczy tylko od tego, co zostało przez skarżącą dowiedzione. Sąd ponownie przeanalizował dokumentację nadesłaną przez skarżącą i stwierdził, że bezsprzecznie wynika z niej, iż działalność gospodarczą rozpoczęła ona w marcu 2012 r. Oznacza to, że jako nowo założona spółka, zatrudniająca 265 osób, ma duże koszty z tytułu samego zatrudnienia. Z akt wynika również, że w 2012 r. poniosła ona stratę, będącą konsekwencją konieczności zakupu za prawie 110.000 złotych netto kas fiskalnych, niezbędnych do prowadzenia działalności. W ocenie Sądu wskazane dane świadczą o tym, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą o dużych rozmiarach, skoro zatrudnia 265 pracowników i zakupiła kasy za kwotę prawie 110.000 złotych. Dodatkowo, jak podniosła sama skarżąca, odnotowuje ona wzrost sprzedaży świadczonych przez siebie usług. Powyższe prowadzi do logicznego wniosku, iż działalność gospodarcza skarżącej osiąga coraz większe przychody. Nadto z uwagi na zasadę prowadzenia postępowania bez zbędnej zwłoki, Sąd odstąpił od ponownego wzywania skarżącej do nadesłania dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) – np. odpisu Księgi przychodów i rozchodów. Sąd uznał bowiem, że - skoro skarżąca wnosząc sprzeciw nie załączyła do niego wymaganego dokumentu, to kolejne wezwanie w tym zakresie będzie bezzasadne tym bardziej, że skarżącą w niniejszym postępowaniu reprezentuje profesjonalny pełnomocnik. Sąd mając na uwadze powyższe dane stwierdza, że nie wynika z nich jaka jest rzeczywista kondycja finansowa skarżącej, której przedstawienie było konieczne dla ustalenia, czy faktycznie winna być zwolniona z wpisu od skargi. Skarżąca nie wykazała tym samym, że nie ma dostatecznych środków na opłacenie skargi w kwocie 400 złotych. Sąd nie może więc przyznać prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Owa pomoc stanowi bowiem wsparcie państwa dla podmiotów, które z powodu braku środków finansowych zostały by pozbawione prawa do sądu. Pomoc ta pochodzi ze środków budżetu państwa, zatem jej przyznawanie musi i może nastąpić tylko w niewątpliwie uzasadnionych przypadkach, a w niniejszej sprawie Sąd takowe wątpliwości powziął, gdyż - jak już podniósł, nie był w stanie prześledzić rzeczywistej kondycji finansowej skarżącej. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, bowiem nie dowiodła ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które dotyczy prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 400 złotych. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło