VI SA/Wa 1204/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-10
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Izabela Głowacka - Klimas, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie patentu na wynalazek "Kształtownik", uznając, że wnioskodawca nie wykazał braku nowości, poziomu wynalazczego oraz dostatecznego ujawnienia wynalazku w opisie patentowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo ocenił, iż wnioskodawca nie wykazał, że sporny patent narusza ustawowe warunki wymagane do jego uzyskania. Przedłożony przez wnioskodawcę materiał dowodowy nie dowodził braku nowości ani poziomu wynalazczego, a opis patentowy został uznany za wystarczająco jasny i wyczerpujący dla znawcy. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w postępowaniu o unieważnienie patentu spoczywa na wnioskodawcy, a organ prawidłowo ocenił interes prawny wnioskodawcy.Stan faktyczny
R. S.A. złożył skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, która oddaliła jego wniosek o unieważnienie patentu na wynalazek "Kształtownik". Wnioskodawca zarzucił brak nowości, poziomu wynalazczego oraz niedostateczne ujawnienie wynalazku w opisie patentowym, wskazując na swój interes prawny jako konkurenta na rynku narzędzi ogrodniczych. Urząd Patentowy uznał interes prawny wnioskodawcy, ale oddalił wniosek, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, badając legalność decyzji Urzędu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o unieważnienie patentu na wynalazek oddala skargę
R. z siedzibą w T. (dalej też jako "skarżący", "wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], który oddalił jego wniosek o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Kształtownik" udzielonego na rzecz F. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej jako "uprawniony", "uczestnik postepowania").
Jako podstawę prawną wskazał art. 25, art. 26 i art. 33 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1410) - dalej też jako "p.w.p." oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.
Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
R. z siedzibą w T. wystąpił 5 marca 2015 r. do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Kształtownik" udzielonego na rzecz F. sp. z o.o. z siedzibą w S. z pierwszeństwem od dnia 18 listopada 2005 r.
Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 25, art. 26 i art. 33 p.w.p., podnosząc zarzut braku nowości spornego wynalazku i zarzut braku poziomu wynalazczego oraz, że opis nie przedstawia wynalazku na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić.
Wnioskodawca wskazał na swój interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego patentu, upatrując go w fakcie konkurencji z uprawnionym na rynku narzędzi ogrodniczych. Zamierza on podjąć produkcję łopat i szpadli, w których stylisko ma być wykonane z cienkościennego kształtownika o przekroju według spornego patentu.
Jako dowód na brak nowości spornego wynalazku i braku poziomu wynalazczego przedłożył wydruk jednego arkusza ze strony internetowej www,[...] (k.5, akt Sp. [...]), przedstawiającego fragment ramy roweru z datą 14 maja 2005 r. twierdząc, że materiał ten wskazuje na możliwość udostępnienia z tą datą zamawiania ram rowerowych z górną rurą o przekroju odpowiadającym zastrzeganemu w spornym patencie, a więc dowodzi powszechnego udostępnienia spornego wynalazku przed datą pierwszeństwa spornego patentu.
Uprawniony F. sp. z o.o. z siedzibą w S. zarzucił wnioskodawcy brak interesu prawnego w unieważnieniu spornego patentu, a w szczególności brak wykazania zamiaru używania spornego rozwiązania. Podniósł, że zdjęcia przedłożone jako przeciwstawienie są rozmazane, słabej jakości, nie są opatrzone datą i nie zostały przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego.
Kolegium Orzekające UP rozpatrując wniosek powołało sie na art. 89 ust. 1 p.w.p., który wskazuje na to, że patent może być unieważniony w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Jeżeli uprawniony w odpowiedzi na wniosek podniesie zarzut, że wniosek ten jest bezzasadny, to sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym (art. 247 ust. 2 p.w.p.w zw. z art. 255 ust. 1 pkt. 1 p.w.p.).
Kolegium Orzekające uznało, że wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego patentu. Strony są bezpośrednimi konkurentami na rynku ręcznych narzędzi ogrodniczych.
W szczególności są producentami i dystrybutorami łopat i szpadli, a wnioskodawca zamierza produkować łopaty i szpadle, w których stylisko ma być wykonane z cienkościennego kształtownika o przekroju według spornego patentu. Tak więc sporny patent prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy. W ramach wolności prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowanej w art. 20 Konstytucji RP - i potwierdzonej w art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), obecnie art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) - wnioskodawcy przysługuje uprawnienie do prowadzenia produkcji i wprowadzania do obrotu różnorodnych rozwiązań technicznych. Jeżeli takie rozwiązanie zostało objęte ochroną wbrew ustawowym warunkom określonym w stosownych przepisach, to podmiot prowadzący taką działalność w świetle powołanych wyżej przepisów ma prawo do wystąpienia z żądaniem unieważnienia prawa wyłącznego. Kolegium Orzekające uznało, że wnioskodawca może domagać się unieważnienia patentu, skoro patent ten może ingerować w sferę jego uprawnień i utrudniać prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem tego wzoru.
Odwołując sie do podstaw udzielenia patentu organ na wstępie wskazał, że ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym RP.
Powołując się na art. 24, art. 25 ust.1-3 i art. 26 ust 1 p.w.p. oraz na literaturę przedmiotu organ wskazał, że przy merytorycznej ocenie nieoczywistości rozwiązania konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań. Sposób uwzględnienia stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu (lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter agregatu kilku rozwiązań cząstkowych) i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu. Dopuszcza się zastosowanie dwóch dokumentów przy ocenie nieoczywistości każdego rozwiązania cząstkowego w przypadku prostego zastąpienia znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami. Z uwagi na to, że kryterium oceny nieoczywistości (poziomu wynalazczego) rozwiązania jako wynalazku podlegającego opatentowaniu nie jest precyzyjne, to w tej kwestii odwołał się do utrwalonego już orzecznictwa, które wypracowało zasady, służące obiektywizacji tego kryterium.
Przenosząc powyższe wskazania na grunt niniejszej sprawy, Kolegium Orzekające dokonało analizy wartości dowodowej poszczególnych materiałów - korzystając z wypracowanej przez orzecznictwo polskie i europejskie zasady - możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżeń, w świetle całego opisu patentowego przy ocenie nowości i poziomu wynalazczego.
Uznało, że nie ma powodu do wykorzystania opisu dla interpretacji zastrzeżeń w sposób zawężający, gdyż nie występuje w nich kwestia rozumienia pojęć, które wymagają interpretacji. Zakres ochrony przedmiotowego patentu określono w zastrzeżeniu niezależnym nr 1 z odpowiednio uzależnionymi zastrzeżeniami zależnymi w sposób następujący:
Kształtownik, znamienny tym, że w przekroju poprzecznym jest figurą ograniczoną profilami, z których co najmniej dwa podstawowe profile są wyróżnione, a jeden z nich jest półkolem (1) zaś drugi (2) zbliżony jest do prostej bądź jest prostą.
Kształtownik, według zastrz. 1, znamienny tym, że ma trzeci profil (3), łukowy.
Kształtownik, według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że punkt (4) przecięcia wysokości profilu pierwszego (1) z jego obwodem leży przeciwległe do punktu (5) przecięcia wysokości trzeciego profilu, łukowego (3) z jego obwodem.
Kształtownik, według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że promienie profili pierwszego (1) i trzeciego (3) są.różne.
Kształtownik, według zastrz. 1, znamienny tym, że pierwszy profil (1), półkolisty, łączy się z obu stron z profilami (2) zbliżonymi do prostej, bądź będącymi prostymi.
Przykładowe wykonanie spornego wynalazku Kolegium przedstawiło na rysunku przedstawionym w uzasadnieniu.
Kolegium Orzekające uznało za bezzasadny zarzut, że opis nie przedstawiał wynalazku na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. Jego zdaniem, nie wskazane zostały żadne przyczyny, dla których nie można urzeczywistnić kształtownika, który w przekroju poprzecznym jest figurą ograniczoną profilami, z których co najmniej dwa podstawowe profile są wyróżnione, a jeden z nich jest półkolem zaś drugi zbliżony jest do prostej bądź jest prostą - na przykład takiego, jaki uwidoczniono na rysunku. Uznało, że materiał przedłożony przez wnioskodawcę nie świadczy o braku nowości, czyli o podaniu go do publicznej wiadomości przed datą jego zgłoszenia do ochrony, ani o braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku,.
Oceniło, że przedłożony wydruk jednego arkusza ze strony internetowej www, [...] (k.5,[...]), przedstawiający fragment ramy roweru z datą 05/14/2005, nie ujawnia żadnego przekroju kształtownika, a tym bardziej przekroju kształtownika zastrzeganego w ww. zastrzeżeniach patentowych spornego patentu. Materiał ten – ewentualnie, niezależnie od jego słabej jakości - wskazuje jedynie na udostępnienie z datą 14 maja 2005r. możliwości zamawiania ram rowerowych z górną rurą o nieznanym przekroju, a więc nie dowodzi powszechnego udostępnienia spornego wynalazku przed jego datą pierwszeństwa.
Skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. Urzędu Patentowego RP ([...]) w całości oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7 kpa, 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie z uwagi na brak przeprowadzenia przez organ administracji wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz pobieżnego i błędnego uzasadnienia faktycznego decyzji w odniesieniu do okoliczności:
dostateczności ujawnienia wynalazku i dokonanie ustaleń w tym zakresie niezgodnie ze stanem faktycznym, a w ich wyniku błędnego przyjęcia, że powyższy zarzut Skarżącego jest bezzasadny, gdy tymczasem sporny opis patentowy, a w szczególności zastrzeżenia patentowe są na tyle ogólnikowe, nieprecyzyjne i niejednoznaczne, że znawca nie jest w stanie urzeczywistnić istoty wynalazku.
wskazania przyczyn, dla których nie można urzeczywistnić kształtownika według spornego wynalazku i błędnego uznania, że Skarżący takich przyczyn nie wskazał, gdy tymczasem obszernie, dwukrotnie, tj. we wniosku o stwierdzenie nieważności patentu z [...] lutego 2015 r. (str. 2-3) oraz w odpowiedzi na postanowienie z [...] stycznia 2016 r. (str. 5:6) wyjaśnił powody dla których sporne rozwiązanie nie zostało w opisie na tyle jasno i wyczerpująco przedstawione, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić.
nowości rozwiązania, na który udzielono sporny patent i błędnego przyjęcia, że rozwiązanie to w dacie pierwszeństwa było nowe, gdy tymczasem rozwiązania takie jak przedstawione na rysunku w opisie patentowym były udostępnione do wiadomości powszechnej znacznie wcześniej, co doprowadziło do utraty przez nie przymiotu nowości.
posiadania poziomu wynalazczego przez sporne rozwiązanie i błędnego przyjęcia, że w dacie Zgłoszenia nie wynikało ono dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki, gdy tymczasem - nawet jeśli uznać nowość spornego rozwiązania, co Skarżący kwestionuje - wynikało ono dla znawcy w sposób oczywisty z istniejącego w dniu zgłoszenia stanu techniki.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:
art. 33 ust. 1 oraz art. 33 ust. 3 pwp poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy polegające na przyjęciu, że sporny opis patentowy przedstawia wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, że znawca może ten wynalazek urzeczywistnić (art. 33 ust. 1) oraz, że zastrzeżenia określają w sposób jednoznaczny, z podaniem cech technicznych, wynalazek oraz zakres żądanej ochrony patentowej (art. 33 ust. 3 pwp), gdy tymczasem sporny opis patentowy nie czyni zadość wymaganiom z tego artykułu;
art. 24 w zw. z art. 25 ust. 1 i 2 pwp poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy polegające na przyjęciu, że sporne rozwiązanie w dniu pierwszeństwa spełniało wymaganie nowości, gdy tymczasem nie było ono nowe, a więc nie czyniło zadość wymaganiom wynikającym z w/w przepisów;
art. 24 w zw. z art. 26 ust. 1 pwp poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy polegające na przyjęciu, że sporne rozwiązanie w dniu pierwszeństwa posiadało wymagany poziom wynalazczy, gdy tymczasem rozwiązanie to w dniu zgłoszenia wynikało dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki, a więc nie czyniło zadość wymaganiu wynikającemu z w/w przepisów.
Skarżący zarzucił, że w uzasadnieniu Urząd Patentowy przytoczył jedynie treść zastrzeżeń patentowych spornego patentu oraz rysunek dotyczący jego przykładowego wykonania.
Skarżący dwukrotnie, obszernie uzasadniał dlaczego sporny opis patentowy dostatecznie nie ujawnia zastrzeganego rozwiązania, a Urząd Patentowy zignorował merytoryczne i rzetelnie uzasadnione argumenty Skarżącego. W konsekwencji, w uzasadnieniu decyzji nie ma żadnego merytorycznego ustosunkowania się do podniesionych w toku postępowania argumentów przez Skarżącego.
W odniesieniu do opisu patentowego wskazał ponownie, że: brak jest odniesienia do stanu techniki ze wskazaniem wynalazków lub wzorów użytkowych dotyczących trzonków do mocowania narzędzi ogrodniczych i rolniczych; brak jest przynajmniej jednego przykładu wykonania, w którym podane byłyby wzajemne proporcje promieni półkola i łuku, ich wzajemnych odległości, co pozwala na odtworzenie i sprawdzenie zastrzeganego rozwiązania.
Więcej zarzutów przedstawił w odniesieniu do zastrzeżeń patentowych:
Zastrzeżenie nr 1 tzw. główne (niezależne), które jest tożsame z istotą wynalazku brzmi następująco: "kształtownik w przekroju poprzecznym jest figurą ograniczoną profilami, z których co najmniej dwa podstawowe profile są wyróżnione, a jeden z nich jest półkolem, zaś drugi jest zbliżony do prostej bądź jest prostą". Stwierdził, że takie sformułowanie zastrzeżenia niezależnego nie jest jednoznaczne ponieważ:
Jest to sformułowanie niezwykle ogólnikowe i nie określa jasno i precyzyjnie zakresu żądanej wyłączności czyli ochrony danego rozwiązania technicznego. Przykładowo, określenie "drugi [profil] jest zbliżony do prostej" może równie dobrze odnosić się do łuku o nieokreślonej osi, co w skrajnej postaci może powodować, że uwzględniając wszystkie element kształtownika w zastrzeżeniu niezależnym zastrzeżono de facto kształt owalny lub zbliżony do owalnego.
Sformułowanie "kształtownik w przekroju poprzecznym jest figurą ograniczoną profilami" jest tautologią. Każdy przekrój jakiejkolwiek bryły tworzy figurę dwuwymiarową, którą należy opisać formami linii krzywych i/lub prostych. Z kolei profil w języku technicznym oznacza podłużny element konstrukcyjny o stałym przekroju - jest popularną nazwą kształtownika o przekroju otwartym i nie może stanowić ograniczania płaskiej figury jaką jest przekrój. Zatem, innymi słowy, sens zastrzeżenia jest taki, że "kształtownik jest ograniczony kształtownikami";
Zastrzeżenia obejmują de facto wszystkie przekroje o dowolnym promieniu półkola i łuku i położonych w dowolnej odległości od siebie byleby został zachowany warunek określony w zastrz. 3 "że punkt (4) przecięcia wysokości profilu pierwszego (1) z jego obwodem leży przeciwległe do punktu (5) przecięcia wysokości trzeciego profilu, łukowego (3) z jego obwodem", co jego zdaniem, jest zawiłym przedstawieniem symetryczności zastrzeganej figury. Brak jest określenia wzajemnych proporcji wymiarów poszczególnych elementów figury stanowiącej przekrój kształtownika. Zatem zastrzeżenia są niejednoznaczne i nie definiują w zasadzie pewnego ściśle określonego zakresu wyłączności, a tym samym nie definiują, na czym polega właściwie istota wynalazku.
- Zastrzeżenie zawiera sformułowania nietechniczne i nieoznaczające konkretnych cech technicznych. Sformułowanie "profile są wyróżnione" nie określa żadnego parametru technicznego.
Zdaniem skarżącego, opis patentowy, a w szczególności zastrzeżenia, ujęte są na tyle ogólnikowo, nieprecyzyjnie i niejednoznacznie, że znawca nie będzie w stanie urzeczywistnić istoty wynalazku. Istnienie rysunku nie niweluje tego zarzutu, ponieważ w przykładach wykonania brak jest przynajmniej jednego przykładu, w którym podane byłyby wzajemne proporcje promieni półkola i łuku, ich wzajemne odległości, co pozwoliłoby na odtworzenie i sprawdzenie zastrzeganego rozwiązania. Urząd Patentowy błędnie przyjął, że sporny opis patentowy spełnił wymogi z art. 33 ust. 1 i 3 pwp. Skutkiem niedostatecznego ujawnienia nie jest możliwa ocena przesłanek zdolności patentowej, takich jak nowość czy poziom wynalazczy, czy też ustalenie zakresu żądanej ochrony patentowej.
W razie uznania, że sporne rozwiązanie zostało dostatecznie ujawnione Skarżący – z ostrożności podniósł także zarzuty odnoszące się do błędnej oceny przez UPRP nowości oraz poziomu wynalazczego spornego rozwiązania.
Skarżący uważa, że skutecznie zakwestionował nowość spornego rozwiązania w dniu pierwszeństwa do uzyskania patentu tj. 18 listopada 2005 r., skoro wykazał, że 14 maja 2005 r. istniała możliwość zamawiania ram rowerowych z rurą górną o przekroju odpowiadającym rysunkowi przedstawionemu w spornym zgłoszeniu. Najpóźniej zatem w tym dniu sporne rozwiązanie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej poprzez oferowanie na rynku produktu, który je ucieleśniał.
Zdaniem skarżącego, na przedłożonym dowodzie widać wyraźnie ramę roweru o określonym kształcie, identycznym do tego jaki ujawnionego na rysunku w dokumentacji patentowej (w postaci przekroju), który dotyczy spornego patentu. Stwierdzenie przez UPRP, że na dowodzie uwidoczniono górną rurę o "nieznanym przekroju" jest prawdziwe w tym sensie, że wydruk nie przedstawia przekroju jako takiego, lecz z uwidocznionego na rysunku widoku można wywnioskować, jak wygląda przekrój i że jest identyczny do przekroju uwidocznionego na rysunku w dokumentacji spornego patentu. Na wydruku uwidoczniono co prawda fragment rury, lecz jest on na tyle obszerny, że oczywistym jest, jaki kształt ma niewielki fragment rury znajdujący się po stronie niewidocznej na zdjęciu, a mianowicie, że jest to fragment symetryczny do fragmentu uwidocznionego. Nawet jeśli niewielki, niewidoczny fragment ramy byłby nie w pełni symetryczny do tego uwidocznionego, to i tak nie ma to znaczenia. Symetryczność została zastrzeżona w spornych zastrzeżeniach dla profili określonych w zastrzeżeniach jako "półkolisty" i "łukowy", a nie dla profili określanych jako "zbliżone do prostej, bądź będące prostymi" (zastrz. 3). Argument ten dodatkowo wzmacnia treść zastrz. 5: "Kształtownik, według zastrz. 1, znamienny tym, że pierwszy profil (1), półkolisty, łączy się z obu stron z profilami (2) zbliżonymi do prostej, bądź będącymi prostymi". Wynika z tego, że w zastrz. 1-4 (a w szczególności w zastrz. niezależnym 1) nie jest konieczne, aby pierwszy profil (1), półkolisty łączył się z obu stron z profilami (2) zbliżonymi do prostej, bądź będącymi prostymi. W konsekwencji, jeśli nawet wydruk nie zawiera uwidocznionego małego fragmentu ramy rowerowej, to i tak znaczna część widoczna skutecznie podważa nowość zastrzeganego rozwiązania (w tym przede wszystkim zastrz. niezależnego 1), gdyż zastrz. 1-4 nie zawierają wymogu, aby pierwszy profil półkolisty łączył się z obu stron z profilami zbliżonymi do prostej, bądź będącymi prostymi.
Skarżący podniósł, że porównując rozwiązanie istniejące w stanie techniki i rozwiązanie zgłoszone do udzielenia patentu, w celu zakwestionowania jego nowości, oba rozwiązania muszą być identyczne, przy czym identyczność rozumiana jest w ten sposób, że pomiędzy rozwiązaniami nie istnieje różnica kwalifikowana, tzn. istotna z punktu widzenia technicznego, a nie jakakolwiek. Jego zdaniem uwidoczniony na wydruku znaczny fragment ramy pozwala na uznanie identyczności obu rozwiązań.
Skarżący zarzucił Urzędowi Patentowemu lakoniczne odniesienie do zarzutu dotyczącego braku poziomu wynalazczego spornego rozwiązania. Zarzucił, że organ nie odniósł się do podnoszonej kwestii braku w spornym opisie patentowym odniesienia do stanu techniki ze wskazaniem wynalazków lub wzorów użytkowych dotyczących trzonków do mocowania narzędzi ogrodniczych i rolniczych. W opisie patentowym istnieje jedynie wzmianka, że "znane są kształtowniki, których przekrojem jest rura kołowa". Wzmianka nie pozwala na identyfikację stanu techniki, a w konsekwencji możliwości uznania, czy zgłoszone rozwiązanie posiada jakikolwiek poziom wynalazczy. Brak jakiegokolwiek odniesienia się do tego zarzutu, zdaniem skarżącego, skutkuje naruszeniem art. 107 § 3 kpa.
Zdaniem skarżącego Urząd nie odpowiedział na pytanie, w jaki sposób - na podstawie tak lakonicznego sformułowania w opisie patentowym - uwzględnił nieoczywistość spornego rozwiązania w stosunku do "dokumentu". Powołał się na orzecznictwo NSA ( wyrok z 17 kwietnia 2013 r. II GSK 163/12 z 19 kwietnia 2012 r. II GSK 1140/11), wytyczne EUP (G-CII 5) wskazujące, że jako najbliższy stan techniki przyjmuje się zasadniczo pojedynczy dokument stanowiący najbardziej obiecujący punkt wyjścia dla uzyskania zastrzeganego rozwiązania. Przy czym, podczas doboru najbliższego stanu techniki najpierw należy uwzględnić ten sam cel lub skutek wywoływany przez wynalazek i przeciwstawiane rozwiązanie oraz tą samą lub bardzo zbliżoną dziedzinę techniki" (A. Żebrowska-Kucharzyk, M. Tagowska, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 67.). Zarzucił, że opis patentowy spornego wynalazku nie pozwala na wybranie takiego dokumentu, a w konsekwencji na przeprowadzenie dalszej analizy. Co więcej, opis patentowy w ogóle nie definiuje problemu technicznego, który miałby być rozwiązywany przez sporne rozwiązanie.
Na rozprawie skarżący przedstawił poglądowo przykład opisu patentowego na okoliczność, jak powinny wyglądać zastrzeżenia patentowe.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Stwierdził, ze skarżący nie podniósł w skardze żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na nieprawidłowość decyzji i spowodować zmianę wcześniej zajętego przez Urząd Patentowy stanowiska.
Uczestnik postępowania F. Sp. z o.o. z/s w S. wnosił o oddalenie skargi. Podnosił, że przedstawiona na fotografii rama roweru nie może stanowić dowodu jej obrysu, którego nie można domniemywać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 j.t., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawy według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] oddalającej wniosek R. z siedzibą w T. o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Kształtownik" udzielonego na rzecz F. sp. z o.o. z siedzibą w S., naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Co do zasady, unieważnienie prawa wyłącznego, w tym patentu, udzielonego stronie postępowania zgłoszeniowego, służy skorygowaniu błędu popełnionego przy jego udzieleniu, polegającego na przyznaniu tego prawa, mimo braku ustawowych warunków jego udzielenia. Jednakże, uwzględniając niewątpliwie zasadę trwałości decyzji administracyjnych, ustawodawca zastrzegł w art. 89 ust. 1 p.w.p., kiedy patent może być unieważniony w całości lub w części.
Po pierwsze, domaganie się unieważnienia patentu ograniczone jest do każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Przy czym procedura umożliwiająca unieważnienie prawa ochronnego (patentu) została określona w normach procesowych ustawy o własności przemysłowej, bowiem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) do postępowania spornego przed UP stosuje się jedynie "odpowiednio", czyli w sprawach nieuregulowanych w ustawie p.w.p. (art. 256 ust. 1 p.w.p.).
Zważywszy, że pojęcia interesu prawnego nie definiują na własny użytek przepisy p.w.p. oraz z uwagi na administracyjnoprawny charakter postępowania w sprawie o unieważnienie patentu (prawa wyłącznego), pojęcie to rozumieć trzeba zgodnie ze znaczeniem nadanym mu przez orzecznictwo i doktrynę prawa na tle interpretacji art. 28 k.p.a. Stosownie do tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przyjmując obiektywną i materialnoprawną koncepcję strony uznaje się, że interes taki w unieważnieniu patentu ma w szczególności m.in. osoba zamierzająca uruchomić produkcję wyrobów lub świadczyć usługi według opatentowanego na cudzą rzecz wynalazku, konkurent przedsiębiorcy uprawnionego z patentu. Już pod rządem ustawy o wynalazczości z 1972 r. w doktrynie przyjmowano, że interes prawny w unieważnieniu patentu mają konkurenci uprawnionego z patentu, którzy zamierzają wytwarzać takie przedmioty lub stosować taką technologię, jak opisana w dokumencie patentowym. Interes prawny ma także osoba (inny podmiot prawa), która jest zainteresowana przemysłowym stosowaniem wynalazku, o którym sądzi, że nie powinien być opatentowany (v. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 5 lipca 2007 r. II GSK 92/07 LEX nr 368201). Oznacza to, że na gruncie prawa własności przemysłowej, interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu ma także wnioskodawca - "realny" konkurent uprawnionego z patentu, który wyraża zamiar wytwarzania przedmiotów lub stosowania technologii opisanej w dokumencie patentowym, co wiąże się ściśle z zakresem prowadzonej przez niego działalności zarobkowej czy zawodowej.
W tej sytuacji organ prawidłowo ocenił, że w okolicznościach tej sprawy istnieje po stronie wnioskodawcy interes prawny w dochodzeniu unieważnienia spornego patentu z tej przyczyny, że wnioskodawca, jako konkurent uprawnionego w branży narzędzi ogrodniczych i rolniczych wskazał na zamiar korzystania z w/w wynalazku – w jego ocenie niespełniającego ustawowych warunków udzielenia patentu. Z powołanych wyżej przyczyn Sąd nie podzielił stanowiska uprawnionego, który interes prawny skarżącego kwestionuje.
Organ poprawnie wskazał, że ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym RP (art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p.). Wprawdzie podnieść należy z urzędu, że w zaskarżonej decyzji brak jest ustaleń faktycznych co do daty zgłoszenia spornego wynalazku, jednakże powyższe uchybienie należało ocenić w kategoriach braku istotnego wpływu na wynik sprawy. Z akt administracyjnych wynika, że wynalazek został zgłoszony 18 listopada 2005r., a obowiązujące wówczas organ podstawy prawne udzielenia patentu to: art. art. 24, 25, 26 i 33 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U.2003.119.1117 ze zm.).
Kluczowym zatem jest zbadanie, czy Urząd Patentowy RP dokonał prawidłowych ustaleń i oceny w zakresie zarzutów objętych wnioskiem o unieważnienie spornego patentu, czy normy regulujące ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu zostały prawidłowo zastosowane poprzez odniesione do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie zgłoszenia 18 listopada 2005r.
Obowiązujący w tej dacie art. 24 p.w.p. stanowił, że "patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania". Brzmienie art. 24 p.w.p. wynika z ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz.U.2004.33.286), która weszła w życie 17 marca 2004r.
Tymczasem w zaskarżonej decyzji, na stronie 4 (ostatni akapit) organ powołuje brzmienie art. 24 p.w.p. sprzed zmiany z 17 marca 2004r.: "patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania, bez względu na dziedzinę techniki".
Jednakże należy uznać, że uchybienie to nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy, bowiem omawiana zmiana art. 24 p.w.p., która weszła w życie 17 marca 2004r., w istocie przewiduje te same wymagania. Różnica brzmienia zapisów obu wersji nie zmienia sensu dla tych wymagań. Polega bowiem na przestawieniu zwrotu "bez względu na dziedzinę techniki" z końca zdania na jego początek.
Zdaniem Sądu, organ ocenił wskazane, w art. 24 p.w.p., ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu prawidłowo, w sposób odpowiadający w istocie normie obowiązującej w dniu zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym RP.
Prawidłowo został powołany art. 25 ust. 1 p.w.p. (obowiązujący od 9 lipca 2003 r. (tekst jednolity Dz.U.2003.119.1117), który w zakresie odpowiadającym stanowi faktycznemu niniejszej sprawy wskazywał, że "wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki". Ust. 2 przewidywał, że "przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób". Według ust. 3, "za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie".
Odpowiednio został powołany art. 26 ust. 1 p.w.p. stanowiący, że "wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki". Przy czym, " przy ocenie poziomu wynalazczego nie uwzględnia się zgłoszeń, o których mowa w art. 25 ust. 3" (ust. 2).
Według prawidłowo ustalonego przez Urząd Patentowy stanu faktycznego, zakres ochrony spornego patentu został określony w opisie, przykładowym wykonaniem spornego wynalazku przedstawionym na rysunku oraz zastrzeżeniu niezależnym nr 1 - z odpowiednio uzależnionymi zastrzeżeniami zależnymi, w sposób następujący:
1.Kształtownik, znamienny tym, że w przekroju poprzecznym jest figurą ograniczoną profilami, z których co najmniej dwa podstawowe profile są wyróżnione, a jeden z nich jest półkolem (1) zaś drugi (2) zbliżony jest do prostej bądź jest prostą.
2. Kształtownik, według zastrz. 1, znamienny tym, że ma trzeci profil (3), łukowy.
3.Kształtownik, według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że punkt (4) przecięcia wysokości profilu pierwszego (1) z jego obwodem leży przeciwległe do punktu (5) przecięcia wysokości trzeciego profilu, łukowego (3) z jego obwodem.
4.Kształtownik, według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że promienie profili pierwszego (1) i trzeciego (3) są.różne.
5.Kształtownik, według zastrz. 1, znamienny tym, że pierwszy profil (1), półkolisty, łączy się z obu stron z profilami (2) zbliżonymi do prostej, bądź będącymi prostymi.
Mając na uwadze dokonane przez organ na tej podstawie ustalenia faktyczne i ich ocenę, zdaniem Sądu, Kolegium prawidłowo uznało za bezzasadny zarzut, by opis wynalazku nie przedstawiał go na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. Urząd Patentowy prawidłowo uznał, że wnioskodawca nie wskazał na żadne przyczyny, dla których nie można urzeczywistnić kształtownika, który w przekroju poprzecznym jest figurą ograniczoną profilami, z których co najmniej dwa podstawowe profile są wyróżnione, a jeden z nich jest półkolem zaś drugi zbliżony jest do prostej bądź jest prostą, na przykład takiego jaki uwidoczniono na rysunku powyżej.
Należy zauważyć, że dokumentacja zgłoszonego wynalazku zawiera także opis "kształtownika", w którym określono jego przedmiot i przeznaczenie ("zwłaszcza do wytwarzania trzonków do mocowania narzędzi ogrodniczych i rolniczych"), określono znany stan techniki ("kształtowniki, których przekrojem jest rura kołowa").
W opisie zostało określone na czym polega istota wynalazku. Przy czym należy dodać, że obowiązujący w dacie zgłoszenia art. 27 p.w.p. stanowił, że "wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa".
Zgodnie z art. 10 ust. 1 p.w.p. wydanie decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek oraz prawa ochronnego na wzór użytkowy następuje po sprawdzeniu przez Urząd Patentowy, w ustalonym zakresie, czy są spełnione warunki wymagane do uzyskania patentu lub prawa ochronnego. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że Urząd Patentowy był zobowiązany do sprawdzenia - w zakresie wynikającym z powołanych przepisów - spełnienia tych warunków przez zgłoszony wynalazek. Sprawdzenie to następuje w ramach postępowania w sprawie uzyskania patentu, uregulowanego w przepisach p.w.p. oraz przepisach wykonawczych.
W ocenie Sądu, na gruncie niniejszej sprawy, zgłoszenie i wydanie decyzji o udzieleniu patentu na sporny wynalazek nastąpiło po dokonaniu sprawdzenia przez Urząd Patentowy, w ustalonym zakresie, czy są spełnione warunki wymagane do jego uzyskania. Urząd prawidłowo uznał, że sporny wynalazek został przedstawiony w zastrzeżeniach, na rysunku oraz w opisie przykładu jego wykonania. Rysunek ten przedstawia wyraźnie zastrzegany, przykładowy przekrój kształtownika.
Należy przy tym podkreślić, że ciężar dowodów w trybie spornym, co do zasady - na mocy art. 255 ust. 4 p.w.p. - spoczywa na żądającym unieważnienia patentu. Oznacza to, że przesłanką niezbędną do merytorycznego rozpoznania wniosku o unieważnienie patentu jest nie budzący wątpliwości, czyli udowodniony przez wnioskodawcę jego interes prawny.
Należy zauważyć, wbrew zarzutom skarżącego, że badanie wynalazku organ przeprowadzał z urzędu. Stanowisko organu w tym zakresie potwierdzają: Karta zgłoszenia wynalazku i Karta badania wynalazku. W Karcie badania wynalazku ujęte zostały zarówno numery najbliższych mu rozwiązań, jak i wskazano bazy poszukiwań. Powyższe wynika z poczynionych na Karcie badania wynalazku adnotacji eksperta prowadzonego badania materiałów, przeprowadzone [...] grudnia 2011r.
Z urzędu należy dodać, że organ nie naruszył także art. 33 p.w.p. Należy przyznać, że w świetle art. 33 ust. 1 p.w.p., opis wynalazku powinien przedstawiać wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. Opis powinien m.in. przedstawiać w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania, a także przykład lub przykłady realizacji bądź stosowania danego wynalazku. Ponadto, zastrzeżenia patentowe powinny być w całości poparte opisem wynalazku i określać w sposób zwięzły, lecz jednoznaczny, przez podanie cech technicznych rozwiązania, zastrzegany wynalazek oraz zakres żądanej ochrony patentowej (art. 33 ust. 3 cyt. ustawy). Z kolei przepis art. 63 ust. 2 p.w.p. stanowi, że zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe, zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych.
Ust. 31 stanowi, że każde zastrzeżenie powinno być ujęte jasno, w jednym zdaniu lub równoważniku zdania. Ust. 4 przewiduje, że oprócz zastrzeżenia niezależnego lub zastrzeżeń niezależnych, które powinny przedstawiać ogół cech zgłaszanego wynalazku bądź kilku wynalazków, ujętych zgodnie z art. 34 w jednym zgłoszeniu, w zgłoszeniu może występować odpowiednia liczba zastrzeżeń zależnych dla przedstawienia wariantów wynalazku lub sprecyzowania cech wymienionych w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego lub innego zastrzeżenia zależnego. Ust. 41 przewiduje, że wzajemne powiązanie w układzie zastrzeżenia niezależnego i zastrzeżeń zależnych powinno być wyraźnie przedstawione w zgłoszeniu. Ust. 5 stanowi, że skrót opisu, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 4, powinien zawierać zwięzłą i jasną informację określającą przedmiot i charakterystyczne cechy techniczne wynalazku oraz wskazanie jego przeznaczenia, jeżeli nie wynika to z określenia samego przedmiotu. Przepis art. 936 ust. 1 stosuje się odpowiednio. Ust. 6 stanowi, że rysunki, o których mowa w art. 31 ust. 2, powinny w sposób czytelny, w połączeniu z opisem i zastrzeżeniami patentowymi, odtwarzać przedmiot wynalazku w ujęciu schematycznym, bez tekstu, z wyjątkiem pojedynczych wyrazów, gdy są one konieczne. Zgłoszenie może zawierać kilka arkuszy rysunków. Na jednym arkuszu może znajdować się więcej niż jedna figura, lecz wyraźnie oddzielona jedna od drugiej.
W ocenie Sadu także warunki tej normy zostały spełnione. Kolegium Orzekające prawidłowo oceniło, że materiał przedłożony przez wnioskodawcę nie świadczy o braku nowości, ani o braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku, tj. o podaniu go do publicznej wiadomości przed datą jego zgłoszenia do ochrony.
Nie budzi zastrzeżeń Sądu ocena organu, że przedłożony wydruk jednego arkusza ze strony internetowej www[...]. (k.5, akt [...]), przedstawiającego fragment ramy roweru, z datą "05/14/2005", nie ujawnia żadnego przekroju kształtownika, a tym bardziej przekroju kształtownika zastrzeganego w ww. zastrzeżeniach patentowych spornego patentu.
Niezależnie od jego słabej jakości, materiał ten ewentualnie wskazuje na udostępnienie z datą 14 maja 2005r. możliwości zamawiania ram rowerowych z górną rurą o nieznanym przekroju. Nie dowodzi natomiast powszechnego udostępnienia spornego wynalazku przed datą jego pierwszeństwa.
Ma rację Urząd Patentowy, że skarżący nie wskazał w skardze, w czym konkretnie dopatruje się naruszenia przez organ poszczególnych wskazanych przepisów postępowania. Nie wskazał jakich, jego zdaniem, czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, organ nie przeprowadził; jakiego materiału dowodowego nie rozpatrzył wyczerpująco, oraz jakie konkretnie okoliczności uzasadnił błędnie i pobieżnie.
Należy ocenić, ze skarga ma charakter polemiczny. Uniemożliwia konkretne odniesienie się do zarzutów naruszenia poszczególnych przepisów postępowania, sformułowanych ogólnie.
Niewątpliwie wymienione przepisy określają procedury zgłoszeniowe, z tym, że funkcją zastrzeżeń patentowych jest definiowanie wynalazku jako przedmiotu żądania ochrony prawnej – po złożeniu zgłoszenia, a następnie - po udzieleniu patentu, jako przedmiotu udzielonego wyłącznego prawa korzystania [B. Czachórska-Jones (w:) System prawa własności intelektualnej, tom III. Prawo wynalazcze, Ossolineum 1990, s. 257].
O ile więc sam wynalazek wyraża pewną ogólną zasadę postępowania, to ustalenie zakresu przedmiotowego - przysługującej uprawnionemu wyłączności - następuje zawsze na podstawie tekstu opisującego ów wynalazek. Art. 33 ust. 3 p.w.p. potwierdza zatem, że zakres przedmiotowy patentu, a co się z tym łączy - zakres ochrony prawnej, określają zastrzeżenia patentowe.
Dlatego należy uznać, że to opis wynalazku ma ujawniać jego istotę, a w toku badania merytorycznego następuje sprawdzenie, czy złożony opis spełnia m.in. warunek dostatecznego ujawnienia wynalazku, a część wskazująca na zastrzeżenia patentowe odpowiada rzeczywiście funkcji przewidzianej dla zastrzeżeń.
Kwestia powyższa jest istotna, bowiem zarówno na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości, jak i ustawy - Prawo własności przemysłowej, wynalazek powinien być przedstawiony w sposób umożliwiający zrozumienie zarówno postawionego przez twórcę problemu technicznego, jak i rozwiązanie tego problemu. Opis wynalazku powinien przedstawiać (ujawniać) wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić, jak również dokonać rzeczowej analizy porównawczej z dotychczasowym stanem techniki. Dlatego niezmiernie ważnym zagadnieniem jest jednoznaczne zdefiniowanie wynalazku poprzez cechy techniczne, stosowane dla kategorii zastrzeganego rozwiązania tak, aby wynalazek był dostatecznie zrozumiały (tak m.in. A. Pyrża /w:/ Poradnik wynalazcy. Procedury zgłoszeniowe w systemie krajowym, europejskim i międzynarodowym, pod red. A. Pyrży, wyd. Urząd Patentowy RP, Warszawa 2008, s. 23). Oznacza to, że celem opisu jest przedstawienie przedmiotu wynalazku na tle stanu techniki w dziedzinie, której wynalazek dotyczy, w sposób na tyle jasny i wyczerpujący, aby możliwe było ustalenie, na czym polega istota wynalazku, warunkująca osiągnięcie zamierzonego rezultatu. W jego opisie należy ujawnić istotę rozwiązania technicznego, stanowiącego przedmiot zgłoszenia wynalazku, tzn. należy wskazać zespół środków technicznych, warunkujący uzyskanie rezultatu, który zamierzył sobie twórca rozwiązania zgłoszonego do Urzędu Patentowego RP.
Należy podkreślić, co wynika z doktryny, że wynalazek musi zawierać, a zgłoszenie ujawniać, wszystkie środki techniczne niezbędne dla jego zastosowania, a więc urzeczywistnienia idei technicznej leżącej u jego podstaw (sprawność techniczna). W tej sytuacji należy uznać, że podstawowym warunkiem nadawania się wynalazku do stosowania jest to, aby został on ujawniony w stopniu wystarczającym do jego realizacji. Dokumentacja spornego wynalazku ujawnia jego istotę, skoro przedstawia wszystkie potrzebne dane, które pozwalają znawcy sporne rozwiązanie zastosować.
Mając na uwadze powyższe, Sąd skargę oddalił działając na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło