VI SA/Wa 121/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Sp. J. z siedzibą w N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Sp. J. z siedzibą w N. e na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia zmienić postanowienie referendarza sądowego z 17 maja 2016 r. i przyznać P. Sp. J. z siedzibą w N. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych P. Sp. J. z siedzibą w N. (dalej skarżąca, spółka) wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że strona skarżąca nie posiada żadnego majątku, który mogłaby spieniężyć. Zobowiązania strony skarżącej wynoszą łącznie [...] zł. Strata skarżącej za ostatni rok obrotowy (2014) wynosi [...] zł. Skarżąca posiada dwa rachunki bankowe, na których nie posiada żadnych środków pieniężnych. Skarżąca do wniosku załączyła: - bilans firmy za rok 2014, z którego wynika, iż przy przychodach w wysokości [...] zł osiągnęła stratę w wysokości [...] zł, - dwa pisma ZUS, z których wynika, że strona skarżąca oraz jeden ze 3 wspólników strony skarżącej zobowiązani są do spłaty nieopłaconych należności na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy w łącznej kwocie [...] zł, - harmonogramy spłaty rat czterech kredytów bankowych (w tym dwa kredyty związane z zakupem samochodów), z których wynika, iż skarżąca jest zobowiązana obecnie do spłaty około [...] zł. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z 25 lutego 2016 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie: - pełnego rocznego sprawozdania finansowego spółki za 2014 r., - dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. - w zależności od formy opodatkowania, - wyciągów ze wszystkich posiadanych przez stronę skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Powyższe wezwanie nie zostało przez spółkę wykonane. Postanowieniem z 17 maja 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na brak dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów spółki, co uniemożliwiało dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W piśmie z 20 czerwca 2016 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Do sprzeciwu załączyła dokumenty wymagane w wezwaniu referendarza sądowego z 25 lutego 2016 r. tj.: - pełne roczne sprawozdanie finansowe spółki za 2014 r., - dokument wskazujący na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. - wyciąg ze wszystkich posiadanych przez stronę skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Ciężar wykazania przesłanek, o których mowa wyżej spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Analizując dane zawarte w formularzu oraz uwzględniając dokumenty nadesłane przez skarżącą przy sprzeciwie (pismo z 20 czerwca 2016 r.), które w całości wypełnieją wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd rozpoznając sprzeciw doszedł do przekonania, iż w sprawie zachodzi podstawa do zmiany postanowienia z 17 maja 2016 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy. Z nadesłanych przez spółkę dokumentów wynika rzeczywista sytuację ekonomiczną, w jakiej w obecnej chwili znajduje się skarżąca. I tak: zobowiązania strony wynoszą łącznie [...] zł; strata skarżącej za ostatni rok obrotowy (2015) wynosi [...] zł; skarżąca posiada dwa rachunki bankowe, na których nie posiada żadnych środków pieniężnych. Zdaniem Sądu, skarżąca wykazała, iż nie posiada nadwyżek pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych. Powyższe, w ocenie Sądu, uzasadnia zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 lutego 2007 r., I FZ 69/07, niepubl.). Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 § 1 p.p.s.a., należało zatem orzec jak w sentencji.