VI SA/Wa 1212/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-22
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić stronie dostępu do akt sprawy w zakresie danych osobowych świadka, powołując się na ważny interes państwowy, a jeśli tak, to czy strona może kwestionować tę decyzję na późniejszym etapie postępowania sądowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie może skutecznie podnosić zarzutów dotyczących odmowy dostępu do danych osobowych świadka na etapie skargi do sądu administracyjnego, jeśli nie skorzystał z przysługującego mu prawa do zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające dostępu do akt. Brak zaskarżenia postanowienia organu pierwszej instancji skutkuje brakiem możliwości kwestionowania tej decyzji w późniejszym postępowaniu sądowym. Sąd podkreślił również, że protokół z kontroli drogowej, podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń, stanowi dokument urzędowy i dowód w sprawie, a postępowanie kontrolne jest odrębne od postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący J. N. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków zezwolenia dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Organ ustalił naruszenie na podstawie zeznań świadka, odmawiając jednocześnie skarżącemu dostępu do danych osobowych świadka ze względu na ważny interes państwowy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie prawa do obrony oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu oddala skargę
J. N. (dalej jako skarżący, strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3 000 złotych za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej zwaną kpa., art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1,
ust. 1 a, art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm., dalej też jako utd.) oraz lp. 2.2. ust. 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Podstawę faktyczną stanowiły ustalenia dokonane przez Inspekcję Transportu Drogowego podczas kontroli w dniu [...] marca 2007 r. w miejscowości W. na przystanku komunikacji publicznej przy ulicy [...] na drodze krajowej nr [...]. Kontrola autobusu marki [...] o nr rej. [...] kierowanego przez D. S. wykazała, iż pojazdem wykonywany jest przewóz regularny osób na linii komunikacyjnej K. – W. – K. w ramach krajowego transportu drogowego osób. W trakcie kontroli wylegitymowano troje pasażerów, a następnie rozpytano ich o miejsce wsiadania. Ponadto jednego z pasażerów przesłuchano w charakterze świadka. Zeznał on, iż wsiadał do autobusu w dniu kontroli o godzinie 14:28 w miejscowości B. na przystanku zlokalizowanym przy ulicy [...]. W tym miejscu z autobusu wysiadł jeden mężczyzna, a wsiadł świadek. Za przejazd świadek zapłacił kierowcy 2 złote za co ten wydał mu bilet o wartości 50 groszy mniejszej. Informacje świadka zostały spisane w protokole z przesłuchania. Analiza rozkładu jazdy okazanego do kontroli wykazała, iż przewoźnik nie ma uprawnień do zatrzymywania się w B. na ulicy [...].
Na wniosek strony, która poinformowała, że jej osobiste przeglądanie akt sprawy jest niemożliwe – organ w dniu [...] maja 2007 r. przesłał jej kopię protokołu świadka – bez jego danych osobowych, dokumentację fotograficzną i zapytanie do Gminy B. informując, że pozostały materiał pochodzi od strony.
W dniu [...] czerwca 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w łącznej wysokości 6000 złotych na wspólników spółki cywilnej D. N. i J. N. w związku ze stwierdzeniem:
wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących: ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.
Od powyższej decyzji strona dnia [...] lipca 2007 r. wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Organ drugiej instancji dnia [...] października 2007 r. po uwzględnieniu powyższego odwołania wydał decyzję nr [...]:
utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy w części dotyczącej wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych;
uchylającą zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego strona zwróciła się o wgląd do akt sprawy. Organ pierwszej instancji w związku z powziętą informacją o trzykrotnym ukaraniu skarżącego prawomocnymi wyrokami sądu, wydał w dniu [...] grudnia 2007 r. postanowienie odmawiające umożliwienia przeglądania akt, sporządzania notatek i odpisów w zakresie danych osobowych i adresu zamieszkania świadka ze względu na ważny interes państwowy.
Dnia [...] stycznia 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję o nr [...], którą to nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.
Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. strona wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał dnia [...] października 2008 r. decyzję o nr [...], którą to nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła:
a/ naruszenie prawa materialnego poprzez nie zastosowanie w sprawie przepisów art. 92a ust. 4 i 5 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym w sytuacji niewątpliwego istnienia przesłanek wskazujących, że na zdarzenia potraktowane, jako naruszenia ustawy (nawet w stanie faktycznym ustalonym w zaskarżonej decyzji) nie miała żadnego wpływu, jak też, że możliwości zaistnienia tych zdarzeń nie mogła przewidzieć - co winno skutkować odstąpienie od wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia kar pieniężnych lub jego umorzenie,
b/ naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 i art. 77 § 1 kpa. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych wyrażający się w bezpodstawnym i dowolnym uznaniu, że doszło do naruszenia warunków zezwolenia polegającego na zabraniu pasażera z miejsca nie będącego przystankiem przewidzianym w rozkładzie jazdy - wyłącznie na podstawie niejednoznacznych zeznań jednego świadka, a równocześnie przy pominięciu pozostałych, możliwych do przeprowadzenia dowodów, jak przesłuchanie kierowcy oraz pozostałych osób uczestniczących w kontroli,
c/ niewyłączenie od udziału w postępowaniu pracowników biorących udział w wydaniu zaskarżonej decyzji z uwagi na brak wymaganej bezstronności, wyrażający się w jednostronnej ocenie materiału dowodowego, pominięciu następującej w trakcie postępowania, korzystnej dla strony zmiany stanu prawnego, a także tendencyjnym przedstawieniu okoliczności dotyczących skarżącego poprzez dowolne przyjęcie, iż stwarza on zagrożenie dla osób uczestniczących w postępowaniu,
d/ dowolne wybranie świadka spośród trzech osób wylegitymowanych na miejscu kontroli oraz przesłuchanie go bez udziału strony, co skutkowało naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i art. 79 § 1 i 2 kpa.,
e/ naruszenie art. 107 § 3 kpa z uwagi na wadliwe uzasadnienie faktyczne, które nie wyjaśnia przesłanek jakimi organ pierwszej instancji kierował się przy ocenie materiału dowodowego, w tym dlaczego uznał za wiarygodne zeznania tylko jednego wybranego przez siebie świadka, zaś równocześnie pominął dowody przeciwne,
f/ naruszenie art. 78 § 1 i 2 kpa poprzez zaniechanie zawiadomienia skarżącego o planowanym przesłuchaniu świadka, a w ślad za tym uniemożliwieniu zadawania mu pytań, co wpłynęło na bezkrytyczne uznanie zeznań świadka za wiarygodne,
g/ naruszenie art. 73 § 2 i art. 74 § 2 kpa z uwagi na bezpodstawną odmowę udostępnienia protokołu przesłuchania świadka, co uniemożliwia ocenę jego zdolności do postrzegania faktów, w tym znajomości topografii miejscowości, w której rozpoczął on przewóz.
Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uznał, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozpatrzenia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Organ ocenił zaistniały stan faktyczny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, czym nie został naruszony również art. 80 kpa. W ocenie organu odwoławczego nie było żadnych podstaw, aby nie dać wiary konsekwentnym i logicznym zeznaniom świadka. Protokół jest dowodem i w ocenie organu II instancji może stanowić pełną podstawę do ustalenia stanu faktycznego w szczególności biorąc pod uwagę podpisany bez zastrzeżeń przez kierowcę protokół kontroli.
Organ II instancji nie stwierdził również faktu naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika zgodnie z art. 24 kpa. Analiza akt sprawy nie wskazuje, aby zaszły okoliczności wskazane w powyższym artykule wywołujące skutek w postaci wyłączenia pracownika. Strona nie wskazała żadnych dowodów, iż uzasadnione byłoby wyłączenie od udziału w postępowaniu pracowników biorących udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że art. 92a ust. 4 i 5 o transporcie drogowym nie ma zastosowania do przedmiotowej sprawy, ponieważ w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przypadki wskazane w tym przepisie. Brak było również podstaw dla wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika na podstawie art. 93 ust. 7 utd. Nie wystąpiły bowiem okoliczności czy zdarzenia, których przedsiębiorca nie mógłby przewidzieć.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnionej następnie pismem z dnia [...] lipca 2009 r. skarżący zarzucił:
a/ błędy w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia
b/ naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj. art. 107 § 3, i art. 24 § 4 kpa,
c/ naruszenie prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Podkreślił konieczność powtórzenia dokonanej w trakcie kontroli czynności przesłuchania świadka, tym razem, przy zapewnieniu mu obecności i umożliwieniu zadawania świadkowi pytań. Pozwoliłoby to, zdaniem skarżącego, na weryfikację znajomości przez świadka topografii miejscowości, w której rozpoczął przewóz.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę pod tym kątem Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W związku z tym, że organy administracyjne zarzuciły skarżącemu wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, należy podnieść, że wykonywanie przewozu osób odbywa się na podstawie zezwolenia wydanego przez właściwy organ administracji publicznej (art. 18 ustawy o transporcie drogowym). Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w zezwoleniu określa się w szczególności warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów oraz miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób. Załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy (art. 20 ust. 1a). Z kolei w art. 18b ust. 1 w/w ustawy określono zasady, według których wykonywane są przewozy regularne. W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie mają zasady określone w pkt 3 art. 18b ust. 1 tej ustawy, w myśl których wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy, przy czym w ust. 2 cyt. przepisu zakazano zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy.
Organ ustalił natomiast, na podstawie zaprotokołowanych zeznań świadka, którego danych osobowych nie udostępniono skarżącemu, iż zatrudniony przez skarżącego kierowca wykonując przewóz regularny w ramach posiadanego przez skarżącego zezwolenia, zatrzymał się na przystanku, który nie był objęty tym zezwoleniem.
W ocenie skarżącego ustalenia organu nastąpiły z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ organ zataił dane osobowe świadka, a tym samym uniemożliwił dokonanie przez skarżącego weryfikacji zdolności świadka do postrzegania faktów, w tym topografii miejscowości, w której rozpoczął przejazd.
Sąd nie podziela powyższego stanowiska skarżącego. Organ pierwszej instancji odmówił bowiem stronie dostępu do akt sprawy w zakresie obejmującym dane osobowe świadka uzasadniając swoje stanowisko w postanowieniu wydanym w dniu [...] grudnia 2007 r. Wywiódł, iż w interesie państwa jest ochrona świadków przed potencjalnymi agresywnymi zachowaniami stron. W przedmiotowej sprawie obawę co do bezpieczeństwa świadka organ powziął w związku ze skazaniem skarżącego trzema wyrokami karnymi. Skarżący wskazuje w skardze na bezpodstawność takiej interpretacji zarzucając zarazem nieuprawnione stosowanie przez organ instytucji świadka incognito. Zarzuty te jednakże skarżący mógł podnieść w zażaleniu na ww. postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r., z którego to prawa nie skorzystał. Zgodnie z art. 74 § 2 kpa na postanowienie w przedmiocie uchylenia jawności akt przysługuje zażalenie, a w konsekwencji, na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 1998 r. sygn. akt II SA 1542/98, artykuł 74 kpa dopuszcza możliwość wyłączenia dostępu strony do akt sprawy ze względu na ważny interes państwowy i przewiduje dla takich sytuacji odpowiednie postępowanie instancyjne i sądowe. Skoro w ocenie skarżącego odmowy dostępu do danych osobowych świadka nie uzasadniał w żaden sposób ważny interes państwowy, mógł wykorzystać środki procesowe służące zaskarżeniu postanowienia wydanego w tym przedmiocie. W sytuacji, w której nie zaskarżył odmowy dostępu do akt w zakresie danych osobowych świadka, nie można podzielić podnoszonych później, na etapie skargi zarzutów, bezpodstawnej odmowy udostępnienia protokołu przesłuchania świadka.
Nie można również podzielić zarzutu skarżącego o naruszeniu art. 79 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia go, jako strony, o planowanym przesłuchaniu świadka, co uniemożliwiło mu zadawanie świadkowi pytań. Przesłuchanie świadka miało bowiem miejsce w trakcie kontroli drogowej. Postępowanie kontrolne przeprowadzane w stosunku do przedsiębiorców wykonujących transport drogowy jest postępowaniem autonomicznym, odrębnie uregulowanym przepisami ustawy o transporcie drogowym, a przepisy kodeksu postępowania administracyjnego znajdują do postępowania kontrolnego zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy ustawa tak stanowi np. w przypadku nieusprawiedliwionego niestawienia się kontrolowanego, świadka lub biegłego na wezwanie inspektora - art. 73 ust. 2 utd. Podejmowane przez uprawnione do tego organy działania i czynności kontrolne, w tym sporządzenie protokołu z kontroli, pozostają poza postępowaniem administracyjnym o nałożenie kary pieniężnej, które to postępowanie w dacie sporządzenia protokołu (art. 74 ust. 1 utd.) jeszcze się nie toczy. Protokół, o którym mowa stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 kpa. i dowód w przyszłym postępowaniu administracyjnym, którego wszczęcie zależy od zawartego w protokole stwierdzenia naruszenia prawa. Zachodzący między dwoma trybami postępowania związek wyraża się zależnością postępowania administracyjnego od ustaleń jakie zostały poczynione w trakcie kontroli; niekorzystne dla podmiotu kontrolowanego wyniki tej kontroli stanowią podstawę faktyczną do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 § 1 kpa., a w razie potwierdzenia ustaleń zawartych w protokole kontroli - do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 utd.
Powyższe prowadzi do wniosku, że w znaczeniu materialnym i procesowym postępowanie kontrolne i postępowanie administracyjne, mimo zachodzącego między nimi związku stanowią dwa różne tryby działania organu, niepodlegające jednej regulacji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 czerwca 2008 r. sygn. akt II GSK 153/08). Tym samym dochowanie obowiązku przeprowadzenia dowodu jakim jest przesłuchanie świadka w obecności przedsiębiorcy, nie ma zastosowania do sytuacji kontroli na drodze.
Brak jest również podstaw dla postawienia organowi zarzutu naruszenia procedury administracyjnej poprzez zaniechanie powtórzenia przesłuchania świadka w obecności skarżącego. Skarżący uważał, iż organ powinien umożliwić mu w ten sposób dokonanie oceny znajomości topografii miejsca rozpoczęcia przejazdu przez świadka, w sytuacji, w której podkreśla w skardze, że zdaniem kontrolowanego kierowcy nie zatrzymał się on na przystanku wskazanym przez świadka, lecz na innym przystanku w tej samej miejscowości (objętym zezwoleniem). Organ uznał z kolei, iż nie było żadnych podstaw, aby nie dać wiary zeznania świadka. W ocenie organu były one konsekwentne, logiczne i mogą stanowić pełną podstawę do ustalenia stanu faktycznego w szczególności biorąc pod uwagę podpisany bez zastrzeżeń przez kierowcę protokół kontroli.
Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego, wbrew zarzutom skarżącego, rozpatrując odwołanie nie pominął zatem złożonych dowodów, jak i twierdzeń strony, ale zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa.) odmówił im wiarygodności i uzasadnił, z jakiej przyczyny. Organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności (p. wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 sierpnia 1997 r., sygn. III SA 150/96, LEX nr 30848). Stąd zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego zawarte w skardze (tj. art. 7 i 77 § 1 kpa.) są nieuzasadnione, bowiem nie mają istotnego wpływu na rozstrzygnięcie.
Organ nie naruszył bowiem procedury administracyjnej opierając się głównie przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy na treści protokołu kontroli. Wskazać tu należy na treść art. 74 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2). Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole (ust. 3). Z omawianych względów protokół z kontroli drogowej ma cechy dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 1 kpa. W myśl tego przepisu dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Wspomniany protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem kontrolowanego podmiotu, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Co do zasady, znaczenia dowodowego protokołu z kontroli drogowej nie sposób przecenić. Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu kontroli drogowej stanowi dowód w sprawie (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2005 r., VI SA/Wa 1224/04; LEX nr 205475).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż organ zasadnie podkreślił istotną dla ustalenia stanu faktycznego okoliczność złożenia podpisu przez kierowcę pod protokołem kontroli bez zastrzeżeń. Skoro więc kierowca w żaden sposób nie negował prawidłowości twierdzeń świadka bezpośrednio po zaistnieniu zdarzeń nimi objętych, organ nie naruszył zasady ustalenia prawdy obiektywnej, nie przeprowadzając na etapie postępowania administracyjnego ponownej ich weryfikacji.
Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym stwierdzić należy, iż art. 92a utd. w ogóle nie będzie miał zastosowania do przedmiotowej sprawy, ponieważ nie wystąpiły w niej przypadki wskazane w tym przepisie. Z kolei art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym przepisów dotyczących między innymi nałożenia kary nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, dotyczy w istocie zdarzeń nieoczekiwanych i nadzwyczajnych. Zgodzić należy się więc z oceną organu, iż nie znajdzie on zastosowania w przypadku błędu kierowcy. Za działalność przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy odpowiedzialność administracyjną ponosi bowiem tenże przedsiębiorca, przy czym obejmuje ona również ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1258/06). W konsekwencji sprawą przedsiębiorcy jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które dyscyplinować będą osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Przedsiębiorca korzysta bowiem z pełnej swobody w wyborze osób, które na jego rzecz wykonują przewozy oraz z takiej formy ich zatrudnienia, która umożliwi mu zabezpieczenie swoich interesów i należyte wykonanie ciążących na pracownikach obowiązków.
Odnośnie zarzutu rozpoznania sprawy przez pracowników, którzy powinni zostać wyłączeni, Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 24 kpa. Przede wszystkim podkreślić należy, iż wniosek o wyłączenie pracownika, musi być konkretny poprzez m. in. zindywidualizowanie danej osoby, a więc musi dotyczyć imiennie oznaczonego pracownika czy pracowników. W tej mierze nie może być żadnych wątpliwości, kto i z jakiego powodu został wyłączony lub w stosunku do kogo odmówiono wyłączenia od udziału w postępowaniu (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 2007 r. sygn. akt I OSK 261/07). Co więcej, żądanie wyłączenia pracownika wniesione przez stronę musi zawierać wywód uprawdopodabniający okoliczności wskazujące na istnienie wątpliwości co do bezstronności pracownika. W niniejszej sprawie skarżący nie złożył wniosku o wyłączenie konkretnie wskazanych pracowników oraz nie wykazał okoliczności uprawdopodabniających zaistnienie przesłanek z art. 24 § 3 kpa wobec zindywidualizowanych osób zatrudnionych w inspekcji transportu drogowego. Tym samym nie można postawić organowi zarzutu dopuszczenia do sytuacji, w której sprawa rozpoznawana była przez osoby, które powinny podlegać wyłączeniu. W związku z powyższym fakt, iż organ odniósł się do kwestii braku zasadności wyłączenia pracowników w uzasadnieniu decyzji, nie stanowi naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie dopuścił się zarzucanych mu w skardze naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło