VI SA/Wa 122/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Sp. J. z siedzibą w N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Sp. J. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia p o s t a n a w i a: zwolnić stronę skarżącą P. Sp. J. z siedzibą w N. od kosztów sądowych. P. Sp. J. z siedzibą w N. (dalej też jako skarżąca lub spółka) wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że strona skarżąca nie posiada żadnego majątku, który mogłaby spieniężyć. Zobowiązania strony skarżącej wynoszą łącznie 699 482,67 zł. Strata skarżącej za ostatni rok obrotowy wynosi 32 963, 16 zł. Skarżąca posiada dwa rachunki bankowe, na których nie posiada żadnych środków pieniężnych. Skarżąca podkreśliła, że kluczową sprawą dla jej bytu jest wprowadzenie nowej organizacji ruchu ograniczającej dopuszczalny tonaż, przez co od listopada 2015 roku spółka nie ma możliwości działania. W aktach sprawy znajdują się między innymi: - bilans firmy za rok 2014, z którego wynika, iż przy przychodach w wysokości 1.296.556,21 zł osiągnęła stratę w wysokości 231.108, 71 zł, - pisma ZUS, z których wynika, że strona skarżąca oraz jeden ze 3 wspólników strony skarżącej zobowiązani są do spłaty nieopłaconych należności na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy w łącznej kwocie 311.832,70 zł, - harmonogramy spłaty rat czterech kredytów bankowych (w tym dwa kredyty związane z zakupem samochodów), z których wynika, iż skarżąca jest zobowiązana obecnie do spłaty około 325.000 zł. - dokument wskazujący na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r., czyli zeznanie podatkowe, z którego wynika, ze w 2015 roku, przy przychodzie na poziomie 1 446 747 złotych strata skarżącej wyniosła 24 722 złotych, - dokument wskazujący na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w pierwszych trzech kwartałach 2016 r., czyli bilans, z którego wynika, ze w 2016 roku, przy przychodzie na poziomie 30 786 złotych, strata skarżącej wyniosła 331 581 złotych, - wyciągi z posiadanych przez stronę skarżącą rachunków bankowych, z których wynika, że nie dysponuje ona na nich żadnymi środkami. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznając wniosek spółki o przyznanie jej prawa pomocy zważył, co następuje: Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Ciężar wykazania przesłanek, o których mowa wyżej spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). W niniejszej sprawie, w ocenie rozpoznającego wniosek starszego referendarza sądowego, skarżąca spółka wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanych przez spółkę dokumentów wynika rzeczywista sytuacja ekonomiczna, w jakiej w obecnej chwili znajduje się skarżąca. I tak: zobowiązania strony wynoszą łącznie 699 482,67 zł; strata skarżącej za rok obrotowy 2015 wyniosła 24 722,37 złotych, ale za pierwsze dziewięć miesięcy 2016 roku już przekroczyła 331 tysięcy złotych. Ewidentnie pogorszyła się zatem jej sytuacja finansowa, w szczególności z uwagi na ograniczenia możliwości jej funkcjonowania. Skarżąca posiada przy tym dwa rachunki bankowe, na których nie posiada jednakże żadnych środków pieniężnych. Uznać należy, że w tej sytuacji spółka ma ograniczone możliwości zgromadzenia środków finansowych, także na poczet sporów sądowych. Powyższe uzasadnia zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 lutego 2007 r., I FZ 69/07, niepubl.). Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.