VI SA/Wa 1222/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-10

Skład orzekający: Izabela Głowacka - Klimas, Andrzej Czarnecki, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości, powołując kandydata na stanowisko notariusza, jest związany opinią rady właściwej izby notarialnej, a także czy brak formalnego zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej, przy jednoczesnym dopuszczeniu do egzaminu notarialnego i jego pozytywnym zdaniu, stanowi przeszkodę w powołaniu na stanowisko notariusza?
Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości nie jest związany opinią rady właściwej izby notarialnej, która stanowi jedynie element materiału dowodowego podlegający swobodnej ocenie organu. Brak formalnego zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej nie stanowi przeszkody w powołaniu na stanowisko notariusza, jeśli kandydat został dopuszczony do egzaminu notarialnego i zdał go pozytywnie, co potwierdza odbycie aplikacji i zgodność z zasadą pogłębiania zaufania do państwa i prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Izby Notarialnej w G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2015 r., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o powołaniu J. W. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii. Izba Notarialna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionując spełnienie przez kandydata przesłanek odbycia aplikacji notarialnej oraz posiadania nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi R. w [...] na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej oddala skargę w całości Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 10 § 1, art. 11 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2014 r., poz. 164 ze zm.) oraz art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i art. 107 § 1 i 3 kpa, po rozpoznaniu wniosku Izby Notarialnej w G. o ponowne rozpatrzenie sprawy z wniosku J. W. o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w T., przy udziale Izby Notarialnej w G., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2014 r. o powołaniu J. W. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w T. W uzasadnieniu swojego stanowiska Minister przypomniał szczegółowo przebieg postępowania i rozpoznając ponownie sprawę podtrzymał swoje stanowisko i argumentację przedstawioną w decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. Podniósł, że zgodnie z art. 10 § 1 ustawy Prawo o notariacie notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej. Minister Sprawiedliwości wydając decyzję administracyjną w trybie art. 10 ustawy Prawo o notariacie, nie jest w żaden sposób związany treścią opinii rady właściwej izby notarialnej, która stanowi część materiału dowodowego w sprawie i podlega, na równi z innymi dowodami, swobodnej ocenie organu rozstrzygającego. Powołanie i wyznaczenie siedziby kancelarii następuje po zasięgnięciu opinii, a nie po uzyskaniu zgody właściwej izby notarialnej. W ocenie Ministra J. W. spełnia wszystkie przesłanki określone w art. 11 ustawy – Prawo o notariacie, co potwierdzają zgromadzone w toku postępowania dokumenty, w tym dyplom ukończenia wyższych studiów prawniczych oraz pozytywny wynik z egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dniach [...]-[...] września 2012 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Minister Sprawiedliwości powołał J. W. na stanowisko asesora notarialnego. Od dnia [...] czerwca 2013 r. do dnia [...] października 2013 r. wnioskodawca pracował na stanowisku asesora notarialnego w kancelarii notarialnej notariusz J. C. W dniu [...] listopada 2013 r. Minister Sprawiedliwości wydał zaświadczenie o uzyskaniu przez J. W. statusu zastępcy notarialnego i wnioskodawca pracował na tym stanowisku w kancelarii w/w notariusz. W ramach przesłanki przewidzianej art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie organ dokonał oceny kandydata pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Stwierdził, że J. W. ukończył studia prawnicze z wynikiem dobrym i uzyskał pozytywny wynik z egzaminu notarialnego. Nie był karany oraz nie toczyło się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne. Notariusz zatrudniająca wnioskodawcę w charakterze asesora notarialnego, w opinii z dnia [...] października 2013 r. wskazała, że sporządzał on projekty aktów notarialnych i czynności poświadczeniowych, przygotowywał wypisy aktów notarialnych, odpisy dokumentów, prowadził biurowość kancelarii i obsługiwał klientów. Nadto zastępował notariusza podczas nieobecności w kancelarii. Powierzone obowiązki wykonywał z dużym zaangażowaniem, dokładnie i starannie. Charakteryzuje się dużą kulturą osobistą. Z protokołu lustracji czynności notarialnych sporządzonych przez wnioskodawcę, wynika, że J. W. sporządził około 210 aktów notarialnych w zastępstwie notariusz J. C. i około 30 aktów w zastępstwie notariusz B. R. Były one redagowane w sposób zrozumiały, logiczny i przejrzysty, z poszanowaniem reguł prawa, jak i poprawnej polszczyzny. Akty notarialne sporządzane były z zakresu prawa cywilnego, handlowego i rodzinnego. Przy dokonywaniu czynności prawnych czuwał nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynności te mogły wywołać skutki prawne, jak również udzielał stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanych czynności notarialnych. Opiniująca stwierdziła, że zdobyta przez wnioskodawcę wiedza prawnicza została poparta praktyką. Wnioskodawca odpowiedzialne i sumiennie wykonywał swoje obowiązki a z uwagi na zaangażowanie, pracowitość i wysoką kulturę osobistą, gwarantuje w przyszłości fachową i rzetelną obsługę notarialną. Odnosząc się do określonej w art. 11 pkt 4 ustawy - Prawo o notariacie przesłanki odbycia aplikacji notarialnej w Rzeczypospolitej Polskiej Minister wskazał, że J. W. odbył aplikację notarialną w Izbie Notarialnej w G. w okresie od dnia [...] stycznia 2010 r. do dnia [...] czerwca 2012 r. Wprawdzie Rada Izby Notarialnej w G. nie wydała wnioskodawcy zaświadczenia w tym przedmiocie, jednakże fakt odbycia aplikacji notarialnej został jednoznacznie potwierdzony decyzją Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w G. o dopuszczeniu wnioskodawcy do egzaminu notarialnego przeprowadzanego w dniach [...]-[...] września 2012 r., choć nie legitymował się zaświadczeniem odbyciu aplikacji notarialnej. Decyzja ta nie została zakwestionowana, jest wiążąca, a J. W. przystąpił do egzaminu notarialnego i złożył go z wynikiem pozytywnym. Następnie organ uwzględnił i rozważył okoliczności faktyczne istotne dla wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej oraz dokonał ich oceny prawnej. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie,Izba Notarialna w G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniosła zarzut naruszenia : 1. przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady działania przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, - art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie wymogu podjęcia przez organ administracji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, - art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez podjęcie dowolnych ustaleń faktycznych, opartych na nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym, 2. prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj. przepisów ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, a mianowicie: - art. 10 § 1 poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu w przedmiocie powołania na notariusza dotychczasowego postępowania kandydata na notariusza przesłanki negatywnej w postaci wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawa wynikających z dotychczasowego postępowania kandydata na notariusza, - art. 11 pkt 2 w zw. z art. 17 Konstytucji RP poprzez jego błędne zastosowanie polegające na powołaniu na stanowisko notariusza osoby, co do której zachodzą uzasadnione wątpliwości w przedmiocie posiadania nieskazitelnego charakteru oraz dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. - art. 11 pkt 4 poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że spełniona została przesłanka odbycia aplikacji notarialnej, podczas gdy brak jest podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca spełnił wymagane przesłanki odbycia aplikacji i uzyskania zaświadczenia potwierdzającego tę okoliczność. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty. Powołując się na art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, podniosła, że samorządy zawodowe reprezentują osoby wykonujące zawody zaufania publicznego, sprawując przy tym pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Istotą zawodów zaufania publicznego jest gwarancja udzielana przez państwo, że osoby wykonujące te zawody reprezentują odpowiednie standardy zawodowe i etyczne. Nadzór nad ich dochowaniem ustawodawca powierzył samorządowi zawodowemu wyposażając go w odpowiednie instrumenty, do których należą uczestnictwo w procesie dopuszczania do zawodu zaufania publicznego oraz sądownictwo dyscyplinarne. Stwierdziła, że najważniejszym z aspektów wykonywania zawodu notariusza jest świadczenie wysokiej jakości usług notarialnych, co prowadzi do należytego zabezpieczenia obrotu prawnego. W ocenie skarżącej rozluźnienie, czy to w drodze praktyki organów administracji publicznej, czy też orzecznictwa sądowego, wysokich standardów odnośnie kwalifikacji osób mających wykonywać zawód notariusza, uczyni iluzoryczną ochronę interesów jednostek, statuowaną przez regulację konstytucyjną. Rolą izb notarialnych jest stanie na straży najwyższych standardów w zawodzie notariusza, w związku z czym opinie rad izb notarialnych w postępowaniach w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej, "powinny być traktowane jako istotny dowód w sprawie (co najmniej na równi z innymi dowodami)". Skarżąca,odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, zwróciła uwagę, że decyzja Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej wymaga starannego uzasadnienia opartego na wszystkich okolicznościach sprawy. Tymczasem Minister Sprawiedliwości uznał za bezzasadne wszystkie zarzuty zgłoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika także, na jakiej podstawie Minister Sprawiedliwości uznał, że kandydat spełnia przesłanki nieskazitelności charakteru oraz dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu. W ocenie Izby, Minister Sprawiedliwości w sposób ograniczony przeprowadził postępowanie dowodowe, a rozstrzygnięcie zostało oparte na nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym. Zdaniem Izby, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest wyjaśnienia na jakiej podstawie przyjęto, że nie zachodzą wątpliwości, o których mowa w art. 10 § 3 ustawy - Prawo o notariacie, co do rzetelności, uczciwości i przestrzegania przez wnioskodawcę wartości demokratycznego państwa prawnego, co uniemożliwia zweryfikowanie sposobu, w jaki Minister Sprawiedliwości doszedł do tej konkluzji, a także ustalenie czy przeprowadził postępowanie dowodowe w tym zakresie. W ocenie skarżącej, brak jest podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że nie zachodzą wątpliwości co do nieskazitelnego charakteru wnioskodawcy oraz dawania przez niego rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Skarżąca podniosła, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki określonej w art. 11 pkt 4 ustawy - Prawo o notariacie, gdyż nie zdał kolokwium organizowanego przez Izbę Notarialną w G., wobec czego należy uznać, że nie ukończył aplikacji notarialnej. Skutkiem tego był brak podstaw do wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji. W ocenie Izby, skoro J. W. nie ukończył aplikacji notarialnej, to nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Powoduje to, że nie może być on powołany na stanowisko notariusza. W dalszej części skarżąca uzasadniła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w podjętych w sprawie decyzjach. Uczestnik postępowania, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 10 § 1-3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie ( Dz. U. z 2014 r., poz. 164 ze zm.), notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej. Niewyrażenie opinii, o której mowa w § 1, w ciągu 60 dni od dnia otrzymania wniosku Ministra Sprawiedliwości, uważane jest za wyrażenie opinii pozytywnej (§ 2). Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13, a także jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego Państwa prawnego. Ministrowi Sprawiedliwości oraz organom samorządu notarialnego opiniującym kandydata na notariusza przysługuje prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych osoby składającej wniosek (§ 3). W świetle powołanego przepisu, do kompetencji Ministra Sprawiedliwości należy zarówno dobór kandydatów do zawodu notariusza, jak i wyznaczanie siedzib kancelarii powoływanych przez niego notariuszy. Minister Sprawiedliwości, wydając decyzję administracyjną w trybie art. 10 ww. ustawy – Prawo o notariacie, nie jest w żaden sposób związany treścią opinii właściwej izby notarialnej, która podlega jego ocenie, jak każdy inny dowód w sprawie. Organ samorządu notarialnego wyraża jedynie swoje stanowisko w formie opinii, natomiast Minister wydaje decyzję o powołaniu bądź odmowie powołania osoby na stanowisko notariusza. Przepis art. 10 ww. ustawy – Prawo o notariacie jest przepisem kompetencyjnym, przy czym w sytuacji spełnienia przesłanek warunkujących powołanie kandydata na stanowisko notariusza, Minister Sprawiedliwości jest zobowiązany do powołania osoby na to stanowisko, o czym świadczy imperatywna forma czasownika "powołuje". Na taki wniosek pozwala także i ta okoliczność, że odmowa powołania na stanowisko notariusza może pojawić się tylko wówczas, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 ww. ustawy, a także jeżeli jego dotychczasowe postępowanie budzi wątpliwości co do rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego. Oznacza to, że organ nie może odmówić powołania osoby na stanowisko notariusza, jeżeli kandydat spełnia warunki ustawowe, a jego postawa nie budzi wątpliwości co do rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego Państwa prawnego. O ile kwestia rzetelności, uczciwości lub przestrzegania przez kandydata wartości demokratycznego Państwa prawnego ma charakter typowo ocenny, to jednak wymogi zawarte w art. 11-13 ww. ustawy – Prawo o notariacie takiego charakteru nie mają, gdyż na podstawie warunków stawianych w tych przepisach kandydat na stanowisko notariusza albo je spełnia, albo nie. W rozpoznawanej sprawie Rada Izby Notarialnej w G., opiniując negatywnie wniosek J. W. co do osoby, podniosła, że nie spełnia on przesłanki, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy - Prawo o notariacie, bowiem nie ukończył aplikacji notarialnej, a co za tym idzie nie daje gwarancji prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Rada Izby Notarialnej w G. w uchwale nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. odmówiła wnioskodawcy wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że przepisy ustawy – Prawo o notariacie przewidują dwie równorzędne drogi dostępu do zawodu notariusza. Jedna polega na odbyciu aplikacji notarialnej i zdaniu egzaminu notarialnego. Natomiast drugą drogą jest przejście z innego zawodu prawniczego, jak np. sędziego, prokuratora, adwokata i radcy prawnego, którzy wykonywali ten zawód przez okres co najmniej 3 lat oraz radcy lub starszego radcy Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, którzy zajmowali to stanowisko przez co najmniej 3 lata. Wymóg odbycia aplikacji notarialnej oraz złożenia egzaminu notarialnego nie dotyczy także profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych. Zastrzec przy tym należy, że przepisy ww. ustawy – Prawo o notariacie nie przewidują możliwości weryfikowania, w jakikolwiek sposób lub formie, przygotowania merytorycznego do wykonywania zawodu notariusza przez osobę spełniającą warunki określone w ustawie, co wielokrotnie podkreślał w swym dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok z dnia 10 września 2001 r. o sygn. akt II SA 1488/00, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Uczestnik postępowania, w ocenie organu, spełnia wszystkie przesłanki powołania na stanowisko notariusza, określone w art. 11 ww. ustawy – Prawo o notariacie, co potwierdzają załączone do wniosku dokumenty. Spełnia przesłankę wieku, posiada obywatelstwo polskie, korzysta w pełni z praw publicznych i ma pełną zdolność do czynności prawnych, nie figuruje w rejestrze skazanych. W 2009 r. ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] i uzyskał tytuł magistra prawa. Odbył aplikację notarialną i uzyskał wynik pozytywny z egzaminu notarialnego. W dniu [...] listopada 2013 r. Minister Sprawiedliwości wydał zaświadczenie o uzyskaniu przez niego statusu zastępcy notarialnego. przy czym ustawodawca nie uzależnił powołania kandydata na stanowisko notariusza od wcześniejszej pracy w charakterze zastępcy notarialnego. Odnosząc się do określonej w art. 11 pkt 4 ustawy Prawo o notariacie – przesłanki odbycia aplikacji notarialnej podkreślić należy, że odbycie aplikacji notarialnej nie było kwestionowane przez Radę i Izbę, w toku postępowania administracyjnego. Istotnie, co nie jest sporne, J. W. mimo braku zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej, został dopuszczony przez Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do spraw aplikacji przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w G. do egzaminu notarialnego. Decyzja ta nie została zakwestionowana i jest wiążąca. Wnioskodawca złożył egzamin z wynikiem pozytywnym. Skoro więc uczestnik został dopuszczony do egzaminu, mimo braku zaświadczenia o odbyciu aplikacji, to uprawnione jest stwierdzenie, że aplikację odbył. Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do uzależnienia powołania na stanowisko notariusza od przedłożenia zaświadczenia o odbyciu aplikacji. Gdyby zamierzeniem ustawodawcy było uzależnienie powołania na stanowisko notariusza od przedłożenia zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej, uczyniłby to wprost. Wobec braku takiej regulacji nie ma podstaw, by istnienie takiego warunku domniemywać. Wnioskodawca, przystępując do egzaminu i będąc do niego dopuszczonym, działał w zaufaniu do organów państwa, że spełniła wszystkie przesłanki poprzedzające złożenie egzaminu. Organ nie może zachować się odmiennie wobec osoby, której uprzednio oficjalnie udzielił informacji o praktyce stosowania prawa przez dopuszczenie do egzaminu mimo braku, wymaganego zaświadczenia o ukończeniu aplikacji. Sąd podziela stanowisko Ministra, że w takiej sytuacji jak rozpoznawanej sprawie, przyjęcie w toku postępowania o powołanie na stanowisko notariusza, że wnioskodawca, nie spełnia przesłanki określonej w art. 11 pkt 4 ustawy stanowiłoby podważenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności, zasady uwzględniania słusznego interesu społecznego oraz interesu strony, a przede wszystkim, mającej swoje umocowanie i źródło w art. 2 Konstytucji RP, zasady pogłębiania zaufania do państwa i prawa (art. 6-8 k.p.a.) . Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego zasada pogłębiania zaufania do państwa i prawa wyraża się "w stanowieniu i stosowaniu prawa w taki sposób, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela, który powinien móc układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na prawne skutki niedające się przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i że jego działania są zgodne z obowiązującym prawem oraz także w przyszłości będą uznawane przez porządek prawny" . Trafnym zatem jest stwierdzenie organu, że skoro brak zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej nie stanowił przeszkody w dopuszczeniu aplikanta do egzaminu notarialnego, tym bardziej nie mógł stanowić przeszkody w powołaniu go na stanowisko notariusza. Odnosząc się do pojęcia "nieskazitelnego charakteru" i "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza", o których stanowi art. 11 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o notariacie, należy zauważyć, że nie są one zdefiniowane w tej ustawie. Kryterium nieskazitelnego charakteru ma zagwarantować odpowiedni poziom moralny członka korporacji notarialnej, zaś rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu odnosi się do odpowiedniego poziomu zawodowego. Rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu daje osoba posiadająca wiedzę zweryfikowaną w trybie przewidzianym prawem, postępująca zgodnie z przyjętymi w społeczeństwie normami etycznymi, moralnymi, i której dotychczasowe zachowanie w sferze zawodowej i prywatnej składa się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Natomiast ocena spełnienia warunku rękojmi dotyczy prognozowania przyszłych zachowań kandydata, o tych zaś nie sposób wnioskować inaczej, niż na podstawie prezentowanej przez niego postawy etycznej i moralnej, a także w oparciu o dotychczasowy sposób jego postępowania. Ustawodawca wyraźnie ograniczył dopuszczalność weryfikowania merytorycznych kompetencji kandydatów na notariuszy, a zatem ani Minister Sprawiedliwości, ani Rada nie mogą dokonywać oceny merytorycznej pod kątem zdolności intelektualnych i zdobytej wiedzy oraz doświadczenia kandydatów na notariuszy, a tym bardziej nie mogą ich bezzasadnie podważać. W powyższym kontekście za niezrozumiałe należy więc uznać stanowisko Rady Izby Notarialnej w G., która w skardze stwierdza, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do nieskazitelnego charakteru zainteresowanego i dawania przez niego rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, choć Rada nie wskazała jednocześnie ani żadnej okoliczności faktycznej, ani też żadnego dowodu, który podważałby dotychczasowe ustalenia Ministra Sprawiedliwości. Zakwestionowanie przymiotu nieskazitelności charakteru kandydata na stanowisko notariusza wymaga przedstawienia takich faktów i zdarzeń, które podważałyby zaufanie publiczne do jego osoby w sferze działalności zawodowej bądź w sferze prywatnej. Właściwa izba notarialna ma prawo do zajęcia stanowiska w zakresie oceny przymiotu nieskazitelnego charakteru kandydata, ale winno się ono opierać na niepodważalnym materiale dowodowym, a nie na sugestiach wywodzonych jedynie z przypuszczeń, jakoby dotychczasowa praktyka zawodowa zainteresowanego była niewystarczająca i nie dawała rękojmi należytego wykonywania zawodu notariusza, a tym samym wpływała także na nieskazitelność charakteru. Skarżąca nie wskazała żadnych dowodów uzasadniających jej negatywne stanowisko w zakresie zarówno rękojmi należytego wykonywania zawodu notariusza, jak i nieskazitelnego charakteru kandydata. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wyklucza istnienie wątpliwości zgłoszonych przez skarżącą. Wręcz przeciwnie – dowody te potwierdzają nie tylko nienaganne wykonywanie obowiązków służbowych i właściwe przygotowanie zawodowe, ale także podkreślają takie cechy charakteru, jak odpowiedzialność, sumienność, zaangażowanie, pracowitość i wysoką kulturę osobistą oraz przygotowanie do samodzielnego prowadzenia własnej Kancelarii Notarialnej. Trudno zatem przyjąć, że w sprawie doszło do naruszenia art. 11 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o notariacie w związku z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP. Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 10 § 3 ww. ustawy – Prawo o notariacie, Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby zainteresowanej tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 tej ustawy, a także jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego Państwa prawnego. Mając na uwadze powyższe rozważania, Minister Sprawiedliwości, dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w pełni zasadnie uznał, że po stronie uczestnika nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 3 ww. ustawy – Prawo o notariacie. Uzasadniając podjęte w sprawie decyzje, Minister Sprawiedliwości wyczerpująco przedstawił i rozważył zagadnienia faktyczne oraz prawne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wykazał, dlaczego zdecydował o powołaniu uczestnika na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby Kancelarii Notarialnej w T. Minister Sprawiedliwości szczegółowo odniósł się także do zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych. Chybiony jest więc zarzut lakonicznego i nieprzekonującego uzasadnienia decyzji. Skarżąca na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, które wpływałyby na wynik sprawy, a zatem nie może skutecznie zarzucać, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 kpa. W szczególności nie ma uzasadnionych podstaw zarzut naruszenia art. 107 § 1 kpa. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 kpa, w szczególności uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów. W konsekwencji podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło