VI SA/Wa 1226/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 15 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały o odmowie wpisu na listę radców prawnych oraz umorzenia postępowania p o s t a n a w i a: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji - Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych (dalej także: "strona skarżąca"), reprezentowane przez pełnomocnika, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], uchylającą uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] z dnia [...] października 2013 r., nr [...] wydaną w przedmiocie uchylenia uchwały o odmowie wpisu K. S. na listę radców prawnych i umarzającą postepowanie w całości. Jednocześnie w złożonej skardze strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych stwierdziło, że umorzenie postepowania wznowieniowego skutkuje tym, że w obrocie prawnym pozostanie uchwała nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie wpisu na listę radców prawnych K. S. Tym samym, jak wskazała strona skarżąca, osoba, która nie spełnia przesłanek do wpisu na listę radców prawnych uprawniona będzie do złożenia ślubowania i wykonywania zawodu radcy prawnego. W ocenie Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, w niniejszej sprawie spełnione są przesłanki określone w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody (poprzez umożliwienie wykonywania zawodu zaufania publicznego K. S., jako osobie niespełniającej ustawowych przesłanek), a zarazem - umożliwienie tej osobie świadczenia pomocy prawnej, co samo w sobie będzie wiązało się ze skutkiem trudnym do odwrócenia. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, nie ustosunkowując się do wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania K. S. w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2014 r., ustosunkowując się do wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości - podniosła, że przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania spornej decyzji Ministra nie jest należycie uzasadniony. Zdaniem uczestnika postepowania, w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadniając swoje stanowisko, uczestnik postępowania, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdziła, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra nie został należycie uzasadniony, albowiem strona skarżąca winna była przedstawić konkretne okoliczności świadczące o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Ponadto, uczestnik postepowania podkreślił, że argumentacja wniosku Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych o wstrzymanie wykonania spornej decyzji powinna być dokładna i wyczerpująca oraz uzasadniać, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Zdaniem uczestnika postępowania, takie konkretne okoliczności w sprawie nie zostały wskazane. Ponadto, uczestnik postępowania zwrócił uwagę, że skarżące Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w sposób jedynie ogólnikowy stwierdziło, że dojdzie do wpisania na listę radców prawnych osoby niespełniającej ustawowych przesłanek. Zdaniem uczestnika postępowania, stwierdzenie strony skarżącej, jakoby wpis sam w sobie spowodował trudne do odwrócenia skutki poprzez umożliwienie uczestnikowi świadczenia pomocy prawnej, jest niewystarczający. Uczestnik postępowania podkreślił, że skarżące Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nie uzasadniło, w jaki sposób miałoby dojść do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku pozostawienia w mocy decyzji w sprawie wpisu, umożliwienia złożenia ślubowania i wykonywania zawodu radcy prawnego przez uczestnika postępowania. Ponadto, uczestnik postępowania zwrócił uwagę, że zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r., wydanym w sprawie sygn. akt II FZ 69/08, samo wskazanie okoliczności, które mieszczą się w przesłankach z art. 61 § 1 p.p.s.a., jest niewystarczające, albowiem należy ponadto uprawdopodobnić ich wystąpienie w przypadku wykonania spornego aktu prawnego. Uczestnik postępowania wskazał również, że w swoim dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04). Ponadto, jak wskazał uczestnik postępowania, nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji (tak m.in. /w:/ postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II GSK 1799/11). Uczestnik postepowania stwierdziła, że nie jest zatem zasadny wniosek o wstrzymanie decyzji, w którym strona nie wskazuje, jakie szkody poniesie w razie wykonania tej decyzji, czy też, jakie nieodwracalne skutki wykonanie decyzji spowoduje oraz nie uzasadnia swojego stanowiska, uprawdopodobniając te okoliczności (vide: orzeczenie WSA w Krakowie wydane w sprawie sygn. akt III SA/Kr 968/11). Zdaniem uczestnika postępowania, skarżące Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nie wskazało, jaka dokładnie szkoda i komu zostałaby wyrządzona w razie wykonania zaskarżonej decyzji, czyli w razie dopuszczenia K. S. do wykonywania zawodu radcy prawnego. Ponadto, uczestnik postępowania wskazał, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnych przesłanek świadczących o tym, że w trakcie wykonywania zawodu uczestnik będzie wyrządzał szkody lub co najmniej istnieje takie niebezpieczeństwo. Uczestnik postepowania podkreślił nadto, że dopuszczenie K. S. do wykonywania zawodu radcy prawnego nie wywoła nieodwracalnych skutków z uwagi na to, że zgodnie z ustawą o radcach prawnych, samorząd radcowski nie jest pozbawiony prawnych możliwości wpływania na stan liczebny i jakościowy Izby. Uczestnik postępowania, powołując się na postanowienie NSA z dnia 24 maja 2004 r., sygn. akt FZ 85/04 - podkreślił, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi być realne, w związku z czym uzasadnienie wniosku powinno wskazywać konkretne zdarzenia (okoliczności) świadczące o tym, że w stosunku do uczestniczki postępowania wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. K. S. wskazała jednocześnie, że nie świadczy ona bezpośredniej pomocy prawnej, bowiem od lat zatrudniona jest w sektorze bankowym. Zdaniem uczestnika postępowania, nie występuje zatem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. K. S. wskazała, że nawet w przypadku podjęcia przez nią własnej praktyki radcowskiej, twierdzenie strony skarżącej, że praktyka ta wyrządzi szkodę i to znaczną - jest niezasadne. Ponadto, uczestnik postępowania wyjaśnił, że w przypadku, gdyby nawet świadczona pomoc prawna przy wykonywaniu zawodu radcy prawnego spowodowała jakąkolwiek szkodę osobie trzeciej - osoba taka mogłaby dochodzić odszkodowania z ubezpieczenia, jakiemu - zgodnie z przepisami ustawy o radcach prawnych - uczestnik zobowiązany byłby podlegać. Reasumując, uczestnik postępowania wskazał, że strona skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej także: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy wyraźnie podkreślić, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę wnioskującą okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, trzeba wskazać, że uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Zdaniem Sądu, przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w przepisie art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, które muszą zostać we wniosku wskazane i uprawdopodobnione. Należy zauważyć, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego. Natomiast, trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W ocenie Sądu, powyższe oznacza, że strona skarżąca obowiązana jest wskazać we wniosku okoliczności, które - w jej ocenie - uzasadniają ten wniosek, uprawdopodabniając, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenie skutki. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie strona skarżąca, pomimo ciążącego na niej obowiązku, składając wniosek, nie wykazała zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ograniczając się jedynie do wnioskowania o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Sprawiedliwości i nie podnosząc żadnej okoliczności uzasadniającej uwzględnienie tego wniosku. Zdaniem Sądu, nie jest wystarczające stwierdzenie, że pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji spowoduje wpisanie na listę radców prawnych osoby, która nie spełnia przesłanek do wpisu na listę radców prawnych, spowoduje zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, a umożliwienie świadczenia pomocy prawnej przez uczestnika postępowania samo w sobie będzie skutkiem trudnym do odwrócenia. Należy zauważyć, że w chwili rozpoznawania wniosku o wstrzymanie, Sąd nie zajmuje się merytoryczną oceną zaskarżonej decyzji. Mając na względzie powyższe, Sąd przyznał rację uczestnikowi postępowania, że skarżące Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nie przedstawiło żadnych przesłanek świadczących o tym, że w trakcie wykonywania zawodu uczestnik postępowania będzie wyrządzał szkody lub co najmniej, że istnieje takie niebezpieczeństwo. Zdaniem Sądu, uczestnik postępowania słusznie wskazał na fakt, że stwierdzenie strony skarżącej, jakoby wpis uczestnika na listę radców prawnych sam w sobie spowodował trudne do odwrócenia skutki poprzez umożliwienie uczestnikowi świadczenia pomocy prawnej, jest niewystarczający. Według Sądu, skarżące Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nie uzasadniło, w jaki sposób miałoby dojść do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku pozostawienia w mocy decyzji Ministra w sprawie wpisu, umożliwienia złożenia ślubowania i wykonywania zawodu radcy prawnego przez uczestnika postępowania. Sąd uznał, że w celu dokonania oceny merytorycznej zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, strona musi przedstawić swoje argumenty opierając się na podstawie konkretnych źródeł wiedzy o sytuacji wnioskodawcy, w tym chociażby, wyjaśnić, czy ewentualne korzystanie przez uczestnika postępowania z uprawnień wynikających z samego wpisu na listę radców prawnych wiąże się z konkretnymi zagrożeniami wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie wnioskodawca ograniczył się jedynie do wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powołując się w nim na treść art. 61 § 3 p.p.s.a., nie dokonując przy tym pogłębionej analizy i nie przedstawiając jakiegokolwiek materiału źródłowego, z którego wynikałaby konieczność zastosowania ochrony tymczasowej. W ocenie Sądu, skarżące Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nie uprawdopodobniło wystąpienia okoliczności, które uzasadniałyby uznanie, że zachodzą podstawy do zastosowania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.