VI SA/Wa 1229/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-12
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Ewa Frąckiewicz, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę wykonującego przewozy okazjonalne pojazdem do 9 osób za umieszczenie i używanie taksometru oraz urządzenia technicznego na dachu pojazdu jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożona kara pieniężna była zasadna, ponieważ przedsiębiorca wykonywał przewozy okazjonalne pojazdem, który posiadał zamontowany drogomierz będący równoważnikiem taksometru oraz urządzenie techniczne na dachu pojazdu, co naruszało zakazy określone w art. 18 ust. 5 lit. a) i c) ustawy o transporcie drogowym. Dowody zgromadzone przez organy, w tym protokół kontroli, zeznania świadka oraz dokumentacja fotograficzna, były wystarczające i prawidłowo ocenione. Przepis art. 18 ust. 5 u.t.d. jest zgodny z Konstytucją RP i nie narusza zasady wolności działalności gospodarczej ani zasady równości.Stan faktyczny
W listopadzie 2009 r. podczas kontroli drogowej pojazdu osobowego należącego do A. Sp. z o.o. stwierdzono zamontowanie drogomierza połączonego z kasą fiskalną oraz urządzenia technicznego na dachu pojazdu. Kierowca zeznał, że wykonywał przewozy osób na rzecz spółki. Organ nałożył na spółkę karę pieniężną za naruszenie zakazu używania taksometru i umieszczania urządzeń technicznych na dachu pojazdu w przewozach okazjonalnych. Spółka zaskarżyła decyzję, kwestionując ustalenia faktyczne i prawną podstawę nałożenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Komendant Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji W. [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] nakładającą na A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: także skarżąca) karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu:
- umieszczania i używania w pojeździe taksometru – 5.000 zł (art. 18 ust. 5 lit. a ustawy u.t.d. i Lp. 2.9. pkt 1 załącznika),
- umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych – 5.000 zł (art. 18 ust. 5 lit. c ustawy u.t.d. i Lp. 2.9. pkt 3 załącznika).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] listopada 2009 r. w W. przy ul. [...] poddano kontroli drogowej samochód osobowy marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Pojazd kierowany był przez T. B.. Na dachu samochodu umocowany był baner z napisem "[...]" oraz numerem telefonu: "[...]" W trakcie kontroli, stwierdzono, iż na wyposażeniu samochodu był drogomierz połączony instalacją elektryczną z kasą fiskalną. Kierowcę przesłuchano w charakterze świadka. Kierowca zeznał, iż jest zatrudniony w firmie A. Sp. z o.o. na umowę zlecenie od [...] października 2009 r. Zeznał także, iż tego dnia wykonał dwa przewozy osób. Świadek zeznał, iż samochód otrzymał od firmy A. Sp. z o.o. Oświadczył, iż zlecenia dostaje drogą elektroniczną przez terminal w centrali firmy. Osobom przewożonym wystawia paragon fiskalny z kasy fiskalnej zarejestrowanej na firmę A. Sp. z o.o. Potwierdził, iż na dachu znajduje się urządzenie techniczne z numerem telefonu. Urządzenie to jest podświetlone i przykręcone do stelaża zamontowanego na dachu pojazdu. Kierowca podczas kontroli okazał m.in. wydany przez Prezydenta W. wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, paragon z nadrukiem A. Sp. z o.o. oraz numerem NIP: [...] i protokół z okresowego przeglądu technicznego kasy fiskalnej, książkę kasy rejestrującej.
Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. A. Sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego, stwierdziła, iż organ administracji nie zgromadził dowodów, z których wynikałoby, że w dniu kontroli strona wykonywała przewóz okazjonalny osób. Strona podnosi okoliczność, iż podczas kontroli nie było żadnej osoby poza kierowcą. Ponadto, strona podkreśla, iż z zeznań kierowcy nie wynika okoliczność przewozu konkretnej osoby. W dalszej części pisma, strona zarzuciła organowi, iż protokół kontroli sporządzono bez należytej staranności z mającym wpływ na wynik postępowania naruszeniem art. 68 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Stwierdzono, iż protokół sporządzony przez organ administracji nie jest wiarygodnym dowodem na okoliczność wykonywania przez skarżącą przewozów okazjonalnych. Pełnomocnik stwierdził, iż na dachu samochodu umieszczono baner reklamowy – tj. plastykową puszkę nie podłączoną do instalacji elektrycznej i został on odłączony od zasilania zgodnie z polityką firmy, zaś fakt istnienia instalacji elektrycznej nie stanowi naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. W piśmie stwierdzono, iż powyższe nie stanowi naruszenia art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Podkreślono także, iż w samochodzie nie był zamontowany taksometr lecz drogomierz.
Strona wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka pasażerów, którzy mieli być przewożeni w imieniu spółki skontrolowanym pojazdem, w dniu kontroli, a ponadto o przeprowadzenie ponownych oględzin pojazdu i dowodu z opinii biegłego na okoliczność stwierdzenia, czy urządzenie techniczne zamontowane w pojeździe było drogomierzem, czy też było urządzeniem odpowiadającym legalnej definicji taksometru. W piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że podczas kontroli w pojeździe nie znajdowała się żadna osoba poza kierowcą. Zdaniem strony skarżącej ustawodawca nie zezwolił na kontrolowanie paragonu fiskalnego przez funkcjonariuszy Policji, a stan faktyczny, zdaniem strony skarżącej, nie może być ustalony na podstawie paragonu fiskalnego.
Komendant Rejonowy Policji W. [...], działając na podstawie art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 1, 4 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. 125, poz. 874 ze zm. – dalej także: u.t.d.) w zw. z art. 18 ust. 5 lit. a) i c) tej ustawy wydał decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., którą nałożył na A. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych. Organ stwierdził, iż kontrolowanym pojazdem wykonywano okazjonalny przewóz osób, a w pojeździe zamontowane było urządzenie wyświetlające opłatę za kurs połączone z kasą fiskalną, co skutkuje naruszeniem art. 18 ust. 5 lit. a utd. Na dachu zaś pojazdu umieszczone zostało urządzenie techniczne, a przez to złamany został zakaz wyrażony w art. 18 ust. 5 pkt c) u.t.d. tj. zakaz umieszczania na dachu pojazdu lamp i innych urządzeń technicznych.
W odwołaniu od ww. decyzji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji zarzucając naruszenie art. 75 § 1, art. 78 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z § 6 ust. 4 i 5 rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego. W odwołaniu strona kwestionuje ustalenia organu skutkujące nałożeniem kary administracyjnej za naruszenie art. 18 ust. 5 lit. a) i c) ustawy o transporcie drogowym. Zarzuciła ponadto, iż organ administracji nie uwzględnił wniosków dowodowych strony.
Komendant Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 18 ust. 5 lit. a i c, art. 92 ust. 1 u.t.d. i lp. 2.9 pkt 1 i 3 załącznika do ww. ustawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Komendant Policji stwierdził, iż argumenty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Organ II instancji podkreślił, iż nie są trafne argumenty strony dotyczące braku możliwości wykorzystania wyników kontroli do wszczęcia postępowania w zakresie naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Organ zauważył, iż z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, iż w samochodzie poddanym kontroli zainstalowane było urządzenie techniczne współpracujące z kasą fiskalną, należące do spółki A. Sp. z o.o. Ponadto, ze zdjęć stanowiących załącznik do protokołu wynika, iż wyświetlacz urządzenia zamontowanego w środku samochodu wskazuje kwotę pieniężną – nie jest to więc drogomierz wskazujący jedynie długość przebytej przez pojazd trasy. Organ odwoławczy stwierdził, iż dokumentacja fotograficzna wskazuje, że doszło do naruszenia art. 18 ust. 5 lit. a) i c) u.t.d.
Spółka A., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę na decyzję Komendanta Policji, w której zarzuciła naruszenie:
1) art. 75 u.t.d. - poprzez wydanie decyzji w postępowaniu nieznanym ustawie; oraz art. 89 w zw. z art. 87 u.t.d. - poprzez posłużenie się przez organy kontrolujące - celem przypisania naruszenia skarżącej - dokumentami, do których kontroli ani wykorzystania organy te uprawnień nie posiadają,
2) art. 92 ust. 2 u.t.d. - poprzez nałożenie kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej, podczas gdy ustawa obliguje organ do nałożenia kary tylko podczas kontroli drogowej lub kontroli w przedsiębiorstwie,
3) art. 7 k.p.a., 77 k.p.a., art. 107 k.p.a., art. 10 k.p.a. oraz art. 138 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, nieustalenie podstawowych przesłanek dotyczących odpowiedzialności skarżącego za naruszenie art. 18 ust. 5 lit. a) i c) u.t.d.;
4) art. 142 k.p.a., art. 140 k.p.a., art. 107 § 3 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 2 i art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie i nierozpatrzenie zarzutu odwołania odnoszącego się do postanowienia w zakresie oddalenia wniosków dowodowych strony , złożonych w trakcie postępowania przed organem I instancji;
5) art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. - poprzez błędną wykładnię lub jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że w pojeździe był umieszczony i używany taksometr co spowodowało oddalenie odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji,
6) art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, iż na dachu pojazdu była zamontowana lampa lub inne urządzenie techniczne w rozumieniu niniejszego przepisu.
7) art. 4 ust. 11 u.t.d. poprzez przyjęcie, że strona wykonywała przewóz okazjonalny w ramach krajowego transportu drogowego;
8) art. 75 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 73 ust. 1 pkt 4 i 5 u.t.d. poprzez przesłuchanie w charakterze świadka skontrolowanego kierowcy;
9) naruszenie art. 20, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 Konstytucji RP poprzez nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 18 ust. 5 u.t.d., podczas gdy przepis tren jest sprzeczny z Konstytucją RP.
W konsekwencji powyższych uchybień skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji i o zawieszenie niniejszego postępowania z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w zakresie stwierdzenia niezgodności z Konstytucją przepisu art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym (sygn. akt Ts 224/09) oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
W świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne badają akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie celowości czy też słuszności.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej także p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd z uwagi na brak przesłanek z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa wniosku o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego nie uwzględnił i na rozprawie w dniu 12 listopada 2010 r. skargę rozpoznał.
Sąd badając skargę wg powyższych kryteriów uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji - nie naruszają prawa.
Nie ma bowiem, zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, iż ze strony organów doszło do naruszenia zastosowanych przez organ przepisów prawa materialnego. Sąd również nie stwierdził obrazy przepisów kpa w szczególności tych, na których oparte są zarzuty skargi, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Nietrafnym jest podnoszony w skardze zarzut naruszenia w takim stopniu przepisów postępowania przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a tym samym zaniechanie dokładnego wyjaśnienia sprawy. Organ zebrał, bowiem istotne dla rozstrzygnięcia dokumenty (powołane w uzasadnieniu decyzji), jak też sporządził dokumentację fotograficzną i włączył do akt wydruk paragonu fiskalnego, tyle, że dokonał oceny zgromadzonego materiału, którą to ocenę skarżący w skardze podważa przypisując tej ocenie wadliwość skutkującą naruszeniem nie tylko przepisów prawa procesowego ale i przepisów prawa materialnego. Sąd, jak wyżej wskazano, zarzutów w tym zakresie nie podziela. Ocena organów została dokonana w granicach zakreślonych art. 80 k.p.a. - i uzasadniała poczynienie ustaleń faktycznych w świetle, których organy zastosowały prawidłowo przepisy stanowiące podstawę materialnoprawną decyzji.
W myśl art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego, jako gospodarczej działalności usługowej, stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy, wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji.
W świetle art. 6 ust. 1 u.t.d. wykonywanie transportu drogowego taksówką wymaga licencji, której udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu warunków podanych w tym przepisie. Licencja ta udzielana jest na określony pojazd i obszar obejmujący: gminę, gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia, miasto [...] - związek komunalny (art. 6 ust. 4 ustawy).
Według ustaleń organów administracji dokonanych w niniejszej sprawie, skarżąca spółka posiada licencję nr [...], uprawniającą do wykonywania krajowego transportu drogowego osób, której stosownym wypisem legitymował się podczas kontroli kierujący pojazdem (w aktach administracyjnych sprawy znajduje się kserokopia wypisu Nr [...] z licencji nr [...] wydanej spółce A. Sp. z o.o.).
Licencja ta nie spełnia warunków określonych w art. 6 ust. 4 ustawy dla licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Nie została bowiem wydana na kontrolowany pojazd oraz nie precyzuje – zgodnie z tym przepisem — obszaru, na którym przedsiębiorca uprawniony byłby do świadczenia usług transportowych osób. Zdaniem Sądu, przedmiotowa licencja została prawidłowo uznana przez organy za uprawniającą wyłącznie do wykonywania przewozów okazjonalnych zdefiniowanych w art. 4 pkt 11 ustawy, jako przewozy osób, które nie stanowią przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Nie odpowiada bowiem warunkom licencji na wykonywanie przewozów taksówką. W art. 5 ust. 1 ustawy ustawodawca wyraźnie wskazał, iż podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Żeby ją uzyskać przedsiębiorca musi spełniać konkretne warunki - inne dla licencji na przewozy okazjonalne oraz inne dla licencji "taksówkowej" (art. 6 ustawy). W konsekwencji tej regulacji zostały ograniczone uprawnienia przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na podstawie licencji na przewozy okazjonalne w stosunku do przedsiębiorców wykonujących przewozy osób na podstawie licencji "taksówkowej", co znalazło jednoznaczny wyraz w dyspozycji przepisu art. 12 ust. 1b u.t.d., według którego licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką.
Konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką było wprowadzenie w ustawie o transporcie drogowym art. 18 ust. 5 lit. a) – c), zgodnie z którym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:
a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,
b) umieszczania w pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także,
c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
W ocenie Sądu, zarzuty skargi podważające prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy co do zamontowania w kontrolowanym pojeździe taksometru oraz umieszczenia na dachu pojazdu urządzenia technicznego są nietrafne. Okoliczności te ustalone zostały w wyniku czynności kontrolnych pojazdu, potwierdzonych w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2009 r. Dodatkowo kierowca ten przesłuchany w charakterze świadka zeznał do protokołu, że w dniu kontroli wykonał przewozy osób na terenie W. na rzecz skarżącej spółki. Ponadto zeznał, iż pojazd na dachu ma zainstalowane urządzenie techniczne z napisem "[...]", a samochód w tym stanie otrzymał od spółki A. Sp. z o.o. Treść protokołu kontroli i wzmiankowanych zeznań koresponduje ze zgromadzoną w aktach administracyjnych sprawy dokumentacją fotograficzną skontrolowanego pojazdu. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego w tym zakresie dokonana bez naruszenia art. 80 kpa jest zatem oceną trafną, a poczynione na podstawie tej oceny ustalenia są prawidłowe.
Celem art. 18 ust. 5 powołanej ustawy jest uniemożliwienie przedsiębiorcom wykonującym przewozy okazjonalne osób, wykonywania transportu drogowego tak jak taksówką. Temu celowi odpowiada też zakaz umieszczania i używania w pojeździe do przewozów okazjonalnych taksometru, przy czym podkreślenia wymaga, że drogomierz połączony z kasą fiskalną jest urządzeniem równoważnym dla taksometru w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d., gdyż służy temu samemu celowi co taksometr, a więc dla wyliczania, według ustalonej taryfy, należności za wykonywany taksówką przewóz osób (por. m.in. wyroki NSA z 13 maja 2009 r., II GSK 911/08 oraz z dnia 16 grudnia 2009 r., II GSK 202/09). Ustalony na podstawie prawidłowo zebranych dowodów fakt zamontowania w pojeździe drogomierza, skutkował, jak trafnie uznały organy, nałożeniem kary w wysokości 5.000 zł.
Dokumentacja fotograficzna skontrolowanego pojazdu, zeznanie kierowcy oraz utrwalone w protokole kontroli stwierdzenia osoby kontrolującej, wynikające z oględzin pojazdu, stanowią, jak zasadnie przyjął organ, wystarczający materiał dowodowy dla wykazania naruszeń, o których mowa w art. 18 ust. 5 lit. a) i c) ustawy o transporcie drogowym, bez konieczności potwierdzania ich innymi dowodami.
Zawarta w art. 75 § 1 kpa zasada równej mocy środków dowodowych dopuszcza w postępowaniu administracyjnym środki dowodowe niewymienione w art. 75 kpa, a więc także zdjęcia fotograficzne, jeżeli, jak w tym przypadku mogły przyczynić się do ustalenia wszystkich istotnych z punktu widzenia art. 18 ust. 5 utd okoliczności (por. wyrok NSA z 13 maja 2010 r. sygn. akt II GSK 549/09).
Należy przy tym podkreślić, że na gruncie ustawy o transporcie drogowym obowiązują odmienne zasady wykonywania przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (pojazdem niebędącym taksówką) i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Konsekwencją odmienności charakteru powyższych przewozów osób jest – zdaniem NSA - wprowadzony art. 18 ust. 5 u.t.d. zakaz umieszczania i używania taksometru oraz umieszczania na pojeździe oświetlenia i oznakowania charakterystycznego dla taksówki w przypadku, gdy pojazdem do 9 osób łącznie z kierowcą wykonywany jest przewóz okazjonalny w transporcie drogowym. W ocenie NSA ratio legis wprowadzenia zakazów, określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d., było wyeliminowanie przypadków wykonywania transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijania restrykcyjnych przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Wprowadzenie ścisłego rozróżnienia transportu drogowego taksówką od transportu drogowego okazjonalnego (w omawianym znaczeniu) polega na wyraźnym rozróżnieniu oznaczenia pojazdów, którymi mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów. Przepis art. 18 ust. 5 u.t.d. ma więc na celu przeciwdziałanie wprowadzaniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie posiada standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w swym orzecznictwie, że wprowadzając omawiane zakazy ustawodawca posłużył się pojęciami "taksometr, lampa lub inne urządzenie techniczne" nie definiując tych pojęć. Zdaniem NSA interpretując pojęcia "lampy lub innych urządzeń technicznych" umieszczonych na dachu pojazdu, o których mowa w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. wskazówek dla wykładni użytych zwrotów (podobnie jak przy pojęciu "taksometru") należy poszukiwać w wykładni celowościowej wprowadzenia zakazów zdefiniowanych w art. 18 ust. 5 u.t.d. NSA wyraźnie wskazał, iż zakazy te wprowadzono w celu zapewnienia skutecznej ochrony przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką przed konkurencją ze strony przedsiębiorców niemających stosownej licencji oraz ochrony pasażerów przed wprowadzeniem w błąd, co do wykonywanego przejazdu. Stosując ten rodzaj wykładni uznać należy, zdaniem NSA, że nie ma znaczenia prawnego ustalenie czy lampa umieszczona na dachu pojazdu była podłączona do instalacji elektrycznej, czy też nie, jak i dokładne rozróżnienie przedmiotów określanych przez ustawodawcę jako lampa lub inne urządzenie techniczne. Istota problemu sprowadza się bowiem do ustalenia, czy zainstalowane na dachu pojazdu urządzenie wyraźnie sugeruje, że oznaczony nim pojazd wykonuje przewóz w oparciu o licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega również to, że przepisy aktu wykonawczego do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) – rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32 poz. 262) w rozdziale 7 określają warunki dodatkowe dla taksówek i w rozważanym zakresie stanowią o dodatkowym świetle rozmieszczonym na dachu (§ 24 ust.1 pkt 8 lit. a), dodatkowych lampach (§ 24 ust. 3 pkt 1) umieszczonych na dachu, określając w obu wypadkach warunki, jakie musi spełniać dodatkowe światło czy dodatkowa lampa, między innymi w zakresie połączenie elektrycznego. Brak jest jednak podstaw prawnych, jak stwierdził NSA, aby przy wykładni pojęć użytych w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. nadanie im odpowiedniej treści wiązać w wymogami prawnymi wynikającymi z tego rozporządzenia. Sankcjonowane - według NSA - nie jest bowiem nieodpowiadające wymogom umieszczenie na dachu taksówki dodatkowego światła czy też dodatkowej lampy, lecz umieszczenie lampy lub innego urządzenia technicznego na pojeździe, niebędącym taksówką, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, wykonującym przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym (tak m.in. /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2010 r., II GSK 638/09).
Sąd stoi na stanowisku, iż strona skarżąca nie ma również racji podważając zasadność przesłuchania w toku kontroli kierowcy pojazdu w charakterze świadka. Podmiotem wykonującym transport drogowy osób na podstawie ww. licencji nr [...], a więc i stroną postępowania w tej sprawie, jest skarżąca A. Sp. z o.o., zaś kierowca wykonywał jedynie na jej zlecenie i rzecz przewozy osób. Strona może działać w postępowaniu administracyjnym osobiście, przez przedstawiciela lub przez pełnomocnika (por. przepisy k.p.a., w szczególności art. 28 i nast.). Skoro kierowca nie był stroną, ani jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, nie mógł być też przesłuchany w takim charakterze. Mógł natomiast być – jako istotny uczestnik czynności kontrolnych, a dodatkowo osoba zaangażowana na zasadzie współpracy w działalność transportową spółki – przesłuchany w charakterze świadka na okoliczność tej działalności, swojego w niej udziału oraz charakterystyki pojazdu, którym się posługiwał. Wbrew zarzutowi skargi, nie ma więc powodów, żeby uznać tę czynność za wykonaną z naruszeniem przepisów § 6 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. Stosownie do art. 83 § 1 k.p.a. nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka (za wyjątkiem podmiotów szczegółowo wymienionych w tym przepisie, do których ww. kierowca się nie zalicza, tak samo jak nie zalicza się do osób, które nie mogą być świadkami – por. art. 82 k.p.a.). Z drugiej strony, w myśl powołanego wyżej art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc także oprócz zeznań kierowcy m.in. zdjęcia fotograficzne, jeżeli tak jak miało to miejsce w tej sprawie, mogły przyczynić się do wykrycia prawdy obiektywnej dotyczącej naruszenia przez skarżącą zakazów zawartych w przepisach art. 18 ust. 5 lit. a) i c) ustawy o transporcie drogowym.
Sąd, rozpatrując sprawę, doszedł do przekonania, iż zarzut przyjęcia przez organ błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy, jest bezpodstawny.
Zdaniem skarżącej, zarobkowy przewóz osób (przyjęty przez organy obu instancji za zaistniały) nie wynika wprost z zebranego materiału dowodowego w sprawie, bowiem organ nie przesłuchał osób, które były przewożone w tym dniu. Według strony organ nie mógł również, na podstawie wydruku z kasy fiskalnej i zeznań świadka - przyjąć, iż tego dnia wykonywany był przewóz osób.
Ustosunkowując się do powyższych zarzutów strony, należy - w opinii Sądu - stwierdzić, iż - wbrew stanowisku skarżącej - okoliczność wykonywania przewozu osób została udokumentowana zarówno wydrukiem fiskalnym, jak i zeznaniem świadka – kierowcy samochodu. Skoro, w myśl art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc także zeznania kierowcy, zdjęcia fotograficzne i wydruk z kasy fiskalnej zainstalowanej w kontrolowanym samochodzie – gdyż dowody te mogły przyczynić się do wykrycia prawdy obiektywnej dotyczącej naruszenia przez skarżącą zakazów zawartych w przepisach art. 18 ust. 5 lit. a) i c) ustawy o transporcie drogowym.
Należy zauważyć, iż podobne stanowisko przyjął w orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny, który m.in. w wyrokach z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 499/09 oraz w wyroku z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 599/09 stwierdził wyraźnie, iż elementem materiału dowodowego w tego rodzaju sprawach jest również paragon fiskalny wystawiony przez spółkę bezpośrednio przed kontrolą, z którego wynika, że był wykonywany przejazd. Ponadto, jak wskazał w swych orzeczeniach NSA, istotne jest również w takich przypadkach to, że kierujący pojazdem zeznał do protokołu kontroli, że wykonuje przewozy okazjonalne dla skarżącej spółki.
W tej sytuacji uznać należy, iż wykonywanie zarobkowego przewozu osób przez skarżącą spółkę zostało w toku postępowania administracyjnego udokumentowane skazanymi dowodami i nie zachodziła jakakolwiek potrzeba przeprowadzania dowodów dodatkowych w postaci przesłuchania w charakterze świadka pasażera – osoby, która miała być przewożona pojazdem.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia zasad postępowania administracyjnego, Sąd nie znalazł podstaw, aby zakwestionować czynności organów podejmowane w toku sprawy. W szczególności organy obu instancji wyczerpująco zbadały istotne w sprawie okoliczności, przeprowadzając w tym celu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Z akt administracyjnych nie wynika, żeby stronie skarżącej ograniczano możliwość wyrażania stanowiska w sprawie, bowiem organ I instancji w piśmie informującym o wszczęciu postępowania administracyjnego nie tylko powiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami administracyjnymi, lecz również wezwał ją do złożenia wyjaśnień i zajęcia stanowiska z czego skarżąca skorzystała.
Niezasadne są również te zarzuty skargi, które dotyczą naruszenia przepisów art. 20, art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 Konstytucji RP poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 18 ust. 5 u.t.d., podczas gdy przepis ten jest sprzeczny z Konstytucją. Sąd nie powziął bowiem wątpliwości co do zgodności art. 18 ust. 5 cyt. ustawy z Konstytucją. Ograniczenia przewidziane w tym przepisie nie naruszają konstytucyjnej zasady wolności działalności gospodarczej ani zasady równości. Przedsiębiorcy mają prawo wyboru formy wykonywania transportu drogowego - taksówką na podstawie licencji, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.t.d. lub w formie przewozów okazjonalnych, o których mowa w art. 5 w zw. z art. 4 pkt 11 tej ustawy, jednakże z zachowaniem rygorów wymienionych w art. 18 ust. 5 ustawy. Zdaniem Sądu postawienie przedsiębiorców, na równych prawach, przed wyborem formy prawnej, na podstawie której zamierzają prowadzić działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, czy to w ramach transportu drogowego taksówką, czy też przewozu okazjonalnego, nie godzi w zasadę wolności (swobody) gospodarczej, jak również nie ogranicza konkurencji. Wręcz przeciwnie, przepis art. 18 ust. 5 ustawy zapewnia równe szanse prowadzenia działalności gospodarczej przez obie wspomniane grupy przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Ponadto, sama zasada wolności działalności gospodarczej nie ma również charakteru absolutnego, co wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny w swym orzecznictwie (tak np. wyrok TK z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt K 33/03, OTK-A 2004/4/31). Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest bowiem dopuszczalne w drodze ustawy ze względu na ważny interes publiczny, a taka sytuacja ma miejsce na gruncie ustawy o transporcie drogowym w okolicznościach niniejszej sprawy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 189/09).
Jeśli chodzi o zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP należy zauważyć, iż przyjęta przez Konstytucję RP formuła równości wobec prawa mieści się w ogólnym, opisowym pojęciu równości jako przynależności danych podmiotów do tej samej klasy, którą wyróżniamy z punktu widzenia cechy uznanej za istotną i nie jest tożsama z pojęciem identyczności. Równość wobec prawa należy rozumieć tak, iż wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących (L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, wydanie 5, LIBER, Warszawa 2001, s. 94 i nast.).
W tym stanie rzeczy Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło