VI SA/Wa 1233/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor Piotr Borowiecki (spr.) WSA Olga Żurawska Matusiak Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2005 r. sprawy ze skargi E. D., S. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy refundacji kosztów zaopatrzenia w środki medyczne i pomocnicze 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi E. D.; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie. Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia – działając na podstawie przepisu art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135) – po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżących E. D. i S. D. – reprezentowanych przez Państwa S. i S. D. – przedstawicieli ustawowych małoletnich dzieci od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], w sprawie niewyrażenia zgody na zwiększenie ilości i limitu środków medycznych i pomocniczych w postaci rurek tracheostomijnych, ssaka, soli fizjologicznej i pieluchomajtek – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. Państwo S. i S. D. – działając jako przedstawiciele ustawowi swoich małoletnich dzieci - skarżących E. D. i S. D. zwrócili się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także NFZ) z wnioskiem o wyrażenie zgody na zwiększenie ilości i limitu środków medycznych i pomocniczych w postaci rurek tracheostomijnych, ssaka, soli fizjologicznej i pieluchomajtek. W uzasadnieniu przedstawiciele skarżących podnieśli, iż prośba o zwiększenie przydziału wspomnianych środków spowodowana jest ciężką chorobą [...] (chorobą [...]) E. D. i S. D. i związaną z tą chorobą zwiększoną potrzebą ilości zużywanych rurek tracheostomijnych, ssaka, soli fizjologicznej i pieluchomajtek. Skarżący powołali się na dotychczasowe, pozytywne dla nich decyzje NFZ, w tym na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] lutego 2004 r. udzielającą zwiększony limit na ww. środki. W wyniku rozpatrzenia wniosku przedstawicieli ustawowych strony skarżącej Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia – działając w oparciu o przepisy art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - wydał w dniu [...] lutego 2005 r. decyzję nr [...], na podstawie której odmówił skarżącym przyznania prawa do zwiększonej ilości i limitu środków medycznych i pomocniczych w postaci rurek tracheostomijnych, ssaka, soli fizjologicznej i pieluchomajtek. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego wykazu wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środków pomocniczych, wysokości udziału własnego świadczeniobiorcy w cenie ich nabycia, kryteriów ich przyznawania, okresów użytkowania, a także wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi podlegającymi naprawie w zależności od wskazań medycznych oraz wzoru zlecenia na zaopatrzenie w te wyroby i środki (Dz. U. z 2004 r. Nr 276, poz. 2739 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie limitu cen dla wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środków pomocniczych o takim samym zastosowaniu, ale o różnych cenach, oraz limitu cen dla napraw przedmiotów ortopedycznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 275, poz. 2732 ze zm.) – rurka tracheostomijna przysługuje 1 raz na rok do kwoty limitu 100,- zł, pieluchomajtki przysługują w ilości 60 sztuk na miesiąc do kwoty limitu 90,- zł przy 30% dopłacie ze strony ubezpieczonego. Ponadto organ I instancji stwierdził, iż wnioskowany ssak oraz sól fizjologiczna nie zostały ujęte w cyt. rozporządzeniach Ministra Zdrowia, jako przedmioty refundowane ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. W związku z tym Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ uznał, iż nie ma podstaw prawnych do sfinansowania wnioskowanego zwiększonego przydziału ww. środków. Pismem z dnia [...] marca 2005 r., skierowanym do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, przedstawiciele ustawowi skarżących E. i S. D. – wnieśli odwołanie (mylnie nazwane "wnioskiem") od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] lutego 2005 r. Rodzice skarżących stwierdzili, iż rurki tracheostomijne, gastrostomie, ciągłe odsysanie gromadzącego się w bardzo dużych ilościach śluzu w górnych drogach oddechowych, jak również wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych oraz stosowanie dużych ilości leków to zabiegi ratujące życie E. i S. D.. Ponadto podnieśli, iż jako osoby ubezpieczone, które nabyły prawa z tytułu już otrzymywanej pomocy, skarżący mają prawo zwrócić się do NFZ o sfinansowanie wnioskowanych środków medycznych i pomocniczych na podobnych zasadach, jak w latach 2001 – 2004. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez przedstawicieli skarżących Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., na podstawie której – działając w oparciu o przepis art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w sprawie niewyrażenia zgody na zwiększenie ilości i limitu środków medycznych i pomocniczych w postaci rurek tracheostomijnych, ssaka, soli fizjologicznej i pieluchomajtek. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 40 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz w środki pomocnicze przysługuje świadczeniobiorcom na zlecenie lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego na zasadach określonych w ustawie. Ponadto Prezes NFZ - wskazując się na dyspozycję przepisów powołanych przez organ I instancji rozporządzeń Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2004 r. – stwierdził, iż ubezpieczony w ramach ubezpieczenia zdrowotnego ma prawo do zaopatrzenia w pieluchomajtki w ilości 60 sztuk miesięcznie do kwoty limitu 90,- zł, przy 30% dopłacie ze strony ubezpieczonego w cenie ich nabycia, a ponadto ma prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w rurkę tracheostomijną wraz z zapasowym wkładem 1 raz na rok, do kwoty limitu 100,- zł. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że ssak oraz sól fizjologiczna nie zostały ujęte w przedmiotowych rozporządzeniach Ministra Zdrowia, jako przedmioty refundowane, czy też częściowo refundowane ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, co w konsekwencji powoduje, iż nie ma możliwości ich odrębnego sfinansowania zgodnie z przedłożonym wnioskiem. W związku z tym Prezes NFZ uznał, iż nie ma podstaw prawnych do sfinansowania wnioskowanego zwiększonego przydziału ww. środków. Prezes NFZ wskazał jednocześnie, iż w omawianym zakresie organ zobowiązany jest działać w granicach wyznaczonych obowiązującymi przepisami ustawy, a więc w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania działanie w granicach uznania administracyjnego. W dniu [...] maja 2005 r. przedstawiciele ustawowi skarżących E. i S. D. – działając za pośrednictwem organu – wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2005 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2005 r. W uzasadnieniu przedstawiciele strony skarżącej wskazali, iż dotychczas, w latach 2001 – 2004, analogiczne prośby o zwiększenie limitu i refundację kosztów spotykały się ze zrozumieniem NFZ, który ze względu na stan zdrowia ubezpieczonych - wyrażał zgodę na dofinansowanie zakupu zwiększonej ilości wnioskowanych środków (ostatnio w decyzji z dnia [...] lutego 2004 r.). Z tej przyczyny skarżący uznali, iż zaskarżone decyzje organów obu instancji są nie tylko niesprawiedliwe i niezgodne ze zdrowym rozsądkiem w zakresie dysponowania funduszami podatników, ale również naruszają one porządek prawny. Powołując się na dyspozycję przepisu art. 68 ust. 2 Konstytucji RP – przedstawiciele ustawowi skarżących uznali, iż na gruncie obowiązujących przepisów Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ mógł wydać decyzję korzystną dla skarżących. Zdaniem strony skarżącej wykładnia celowościowa przepisów art. 107 ust. 5 pkt 16 oraz art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z art. 68 ust. 2 Konstytucji RP – wskazuje, iż Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ nie może być pozbawiony prawa do podejmowania indywidualnych decyzji w sprawach wyjątkowych, wychodzących poza literalną treść obowiązujących przepisów, np. w sprawach nagłej potrzeby udzielenia świadczenia zdrowotnego nie przewidzianego expressis verbis przez ustawodawcę, czy też w konkretnych i indywidualnych sprawach dotyczących rozszerzenia świadczeń przewidzianych przez ustawodawcę, jeśli istnieją szczególne okoliczności uzasadniające wydanie takiej decyzji. Przedstawiciele ustawowi skarżących wskazali ponadto – powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, iż prawa ich dzieci do zwiększenia ilości środków medycznych i pomocniczych są podmiotowymi prawami słusznie nabytymi, które w każdym cywilizowanym systemie prawa są chronione zgodnie z zasadą ochrony praw słusznie nabytych. Przedstawiciele strony skarżącej stwierdzili, że E. i S. D. uzyskały już dawno prawo do pomocy, a więc prawa tego nie może im odebrać rozporządzenie Ministra Zdrowia ograniczające pomoc. Zdaniem przedstawicieli ustawowych w niniejszej sprawie nie zachodzą również jakiekolwiek przesłanki uchylające ochronę praw nabytych. Skarżący stwierdzili również, iż zaskarżone decyzje organów NFZ są niezgodne z celem ustawy oraz zdrowym rozsądkiem w zakresie dysponowania środkami pochodzącymi od podatników, albowiem prowadzą do zwiększenia kosztów opieki zdrowotnej. W ocenie przedstawicieli ustawowych skarżących opieka, którą sprawują oni nad chorymi małoletnimi dziećmi - jest zdecydowanie tańsza, niż opieka szpitalna, w ramach której skarżący uzyskaliby bez kłopotu wszystkie wnioskowane środki. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, wnosząc o jej oddalenie - podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, że zgodnie z obowiązującymi w dniu rozpatrywania wniosku przepisami, brak było podstaw prawnych do wyrażenia zgody na zwiększenie ilości i limitu środków medycznych i pomocniczych, o które wnioskowała strona skarżąca. Na rozprawie w dniu 10 października 2005 r. S. D., działając jako przedstawiciel ustawowy skarżących E. i S. D. podtrzymał skargę oraz oświadczył, iż wskutek postępu choroby jego córka E. D. zmarła w dniu [...] czerwca 2005 r. Pełnomocnik Prezesa NFZ wnosząc na rozprawie o oddalenie skargi, stwierdził, iż organy NFZ mogą działać w ramach uznania administracyjnego, ale tylko przy uwzględnieniu ograniczeń, zasad i limitów określonych ustawą. Na pytanie Sądu – pełnomocnik organu nie potrafił wskazać przepisu poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r., z którego wynikałaby podstawa do rozstrzygania przez organy NFZ w drodze uznania administracyjnego. Natomiast, jeśli chodzi o obecnie obowiązującą ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r., to pełnomocnik organu stwierdził, iż podstawę prawną do takiego rozstrzygania przez organy Funduszu stanowią przepisy art. 109 i art. 110 ustawy z 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie analizowana pod tym kątem skarga E. D. i S. D. – reprezentowanych przez przedstawicieli ustawowych Państwa S. i S. D. – nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] lutego 2004 r. - nie naruszają prawa. Przedmiotowe decyzje organów NFZ obu instancji nie naruszają – zdaniem Sądu – zarówno przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim przepisów art. 68 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, jak również przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz unormowań zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2004 r. Według Sądu brak jest również jakichkolwiek istotnych dla ostatecznego wyniku sprawy uchybień formalnoprawnych (proceduralnych), które uzasadniałyby uchylenie obu zaskarżonych decyzji. Zgodnie z przepisem art. 40 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz w środki pomocnicze przysługuje świadczeniobiorcom na zlecenie lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego, na zasadach określonych w ustawie. Jak stanowi przepis art. 40 ust. 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Prezesa Funduszu oraz Naczelnej Rady Lekarskiej oraz Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy wykaz wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środków pomocniczych, wysokość udziału własnego świadczeniobiorcy w cenie ich nabycia, kryteria ich przyznawania, okresy użytkowania, a także wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi podlegające naprawie w zależności od wskazań medycznych oraz wzór zlecenia, o którym mowa w ust. 1 i w art. 47, uwzględniając dobro świadczeniobiorcy oraz możliwości płatnicze podmiotu zobowiązanego do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych. Podobne unormowanie zawarte było w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003 r. Nr 45, poz. 391 ze zm.), która w art. 68 ust. 6 stanowiła, iż minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Prezesa Funduszu oraz Naczelnej Rady Lekarskiej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy wykaz przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych, wysokość udziału własnego ubezpieczonego w cenie ich nabycia, kryteria ich przyznawania, okresy użytkowania, a także przedmioty ortopedyczne podlegające naprawie w zależności od wskazań medycznych. Działając właśnie na podstawie art. 40 ust. 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Minister Zdrowia w dniu 17 grudnia 2004 r. wydał rozporządzenie w sprawie szczegółowego wykazu wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środków pomocniczych, wysokości udziału własnego świadczeniobiorcy w cenie ich nabycia, kryteriów ich przyznawania, okresów użytkowania, a także wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi podlegającymi naprawie w zależności od wskazań medycznych oraz wzoru zlecenia na zaopatrzenie w te wyroby i środki, a także rozporządzenie w sprawie limitu cen dla wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środków pomocniczych o takim samym zastosowaniu, ale o różnych cenach, oraz limitu cen dla naprawy przedmiotów ortopedycznych. W świetle przepisów przedmiotowych rozporządzeń Ministra Zdrowia z 2004 r. ubezpieczony w ramach ubezpieczenia zdrowotnego ma prawo do zaopatrzenia w pieluchomajtki, które przysługują w ilości 60 sztuk na miesiąc do kwoty limitu 90,- zł przy 30% dopłacie ze strony ubezpieczonego, a także prawo do refundacji kosztów rurki tracheostomijnej 1 raz na rok do kwoty limitu 100,- zł (vide: załączniki nr 2 do ww. rozporządzeń). Jeśli chodzi o wnioskowane przez stronę pozostałe przedmioty, tj. ssak oraz sól fizjologiczna, należy zauważyć, iż obowiązujące przepisy nie obejmują tych przedmiotów refundacją ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. W świetle przepisów art. 87 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP unormowania zawarte w cyt. rozporządzeniach Ministra Zdrowia stanowiły źródło powszechnie obowiązującego prawa, które organy administracji orzekające w niniejszej sprawie zobowiązane były zastosować wobec strony skarżącej. Mając na względzie powołane przepisy ww. aktów normatywnych należy – zdaniem Sądu – uznać, iż organy Narodowego Funduszu Zdrowia obu instancji prawidłowo odmówiły stronie skarżącej refundacji przez NFZ wnioskowanego zaopatrzenia. Prezes NFZ zasadnie uznał, iż w omawianym zakresie zobowiązany jest działać w granicach wyznaczonych obowiązującymi przepisami ustawy oraz aktów normatywnych o charakterze wykonawczym do niej, a więc w niniejszej sprawie nie mogło mieć zastosowania działanie w granicach tzw. uznania administracyjnego. Zdaniem Sądu należy jedynie zauważyć, iż - wbrew twierdzeniom pełnomocnika organu - brak było podstaw prawnych dla zastosowania uznania administracyjnego również na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia. Z tej przyczyny należy uznać, iż w świetle wydanych na podstawie cyt. ustawy z 2003 r. przepisów rozporządzeń Ministra Zdrowia z dnia 10 maja 2003 r. brak było podstaw normatywnych dla zwiększenia limitu refundacji na środki pomocnicze w postaci rurek tracheostomijnych oraz pieluchomajtek, a także do wyrażenia zgody na pokrycie kosztów zakupu soli fizjologicznej, czy też ssaka. W ocenie Sądu przepisy regulujące zasady refundacji wspomnianych przedmiotów przez NFZ nie uległy w tym zakresie zmianie, a więc trudno znaleźć przyczynę dotychczas odmiennej postawy organów NFZ w stosunku do strony skarżącej. Również sam pełnomocnik Prezesa NFZ nie potrafił wyjaśnić na rozprawie przed Sądem, na jakiej podstawie prawnej organy Funduszu rozstrzygały poprzednio stosując tzw. uznanie administracyjne. Ustosunkowując się w związku z tym do zarzutu naruszenia zasady ochrony praw nabytych należy - zdaniem Sądu - stwierdzić, iż brak jest jakichkolwiek uzasadnionych przesłanek do przyjęcia, że zaskarżone decyzje organów obu instancji naruszają wskazane przez stronę przepisy ustawy zasadniczej (Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.). W świetle przepisu art. 68 Konstytucji RP, każdy ma prawo do ochrony zdrowia (ust. 1), przy czym władze publiczne zobowiązane są zapewnić obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, zaś warunki i zakres udzielania tych świadczeń określa ustawa (ust. 2). Wbrew twierdzeniom strony skarżącej z przepisu art. 68 Konstytucji w zw. z art. 107 ust. 5 pkt 16 i art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie wynika, iż Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ ma prawo do podejmowania indywidualnych decyzji w sprawach wyjątkowych, wychodząc poza literalną treść obowiązujących przepisów cyt. ustawy oraz omawianych powyżej rozporządzeń Ministra Zdrowia z 2004 r. W przepisach art. 107 ust. 5 pkt 16 i art. 109 ww. ustawy brak jest jakichkolwiek wskazań dotyczących możliwości zastosowania tzw. uznania administracyjnego, gdyż normy wskazane w tych przepisach mają jedynie charakter formalno-prawny i stanowią przepisy kompetencyjne dające ogólną podstawę do działań podejmowanych przez organ NFZ, jakim jest dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia zasady ochrony praw nabytych należy podkreślić, iż wspomniana zasada znajduje zastosowanie do praw podmiotowych. Aby można było mówić o takim prawie, normy prawne muszą – zdaniem Sądu – jednoznacznie określać podmiot danego prawa, podmiot zobowiązany do realizacji prawa oraz treść tego prawa. W niniejszej sytuacji nie mieliśmy do czynienia z nabyciem przez skarżących E. i S. D. praw podmiotowych, ani ekspektatyw tych praw, które podlegałyby ochronie w świetle art. 2 i art. 68 Konstytucji RP. Niewątpliwie ochrona zdrowia i życia obywateli jest jedną z najważniejszych wartości konstytucyjnych i z pewnością odstąpienie od ich realizacji nie można usprawiedliwiać wyłącznie korzyściami gospodarczymi, w tym m.in. kwestią szczupłych środków budżetowych Państwa, niemniej należy stanowczo podkreślić, iż - w ocenie Sądu - nie można zgodzić się z tezą, iż obowiązująca Konstytucja RP zakłada powszechną dostępność do wszystkich znanych i stosowanych zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej świadczeń opieki zdrowotnej (tak również: Trybunał Konstytucyjny /w:/ orzeczeniu z dnia 7 stycznia 2004 r., K 14/03). W związku z tym należy uznać, iż uregulowania prawne zastosowane w niniejszej sprawie nie naruszyły powołanej przez stronę skarżącą zasady konstytucyjnej, co w konsekwencji oznacza brak podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji organów Narodowego Funduszu Zdrowia. Biorąc powyższe pod uwagę, stosownie do przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Z uwagi na fakt śmierci skarżącej E. D. Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi tej osoby, działając w tym względzie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.