VI SA/Wa 1242/05
WyrokWSA w Warszawie2006-04-11
Skład orzekający: Sędzia Andrzej Czarnecki, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpoznając sprawę ponownie, ma obowiązek merytorycznego rozpoznania wszystkich żądań strony i ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu decyzji, w tym wyjaśnienia podnoszonych przez stronę kwestii faktycznych, nawet jeśli dotyczą one okoliczności sprzed wydania decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpoznając sprawę ponownie, ma obowiązek merytorycznego rozpoznania wszystkich żądań strony i ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu decyzji. Obowiązek ten obejmuje również wyjaśnienie podnoszonych przez stronę kwestii faktycznych, nawet jeśli dotyczą one okoliczności sprzed wydania decyzji organu pierwszej instancji. Pominięcie takiego ustalenia stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i przepisów postępowania dowodowego (art. 77 § 1 kpa), co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę L. W. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Organ I instancji nałożył karę, uznając, że w dniu kontroli skarżący nie posiadał wymaganego zezwolenia, które zostało odebrane dopiero po dacie kontroli. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący podnosił, że posiadał ważne zezwolenie z 1999 roku, które nie zostało cofnięte, a nowe zostało wydane przed dniem kontroli. Skarga do WSA dotyczyła naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz L. W. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Andrzej Czarnecki Sędziowie : Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz L. W. kwotę 240.00 /dwieście czterdzieści/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. nałożył na przedsiębiorcę L. W., na podstawie art. 18 ust. 1, art. 50, art. 51 ust.1 pkt 2 i art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku /Dz.U. z 2004r., nr 204, poz. 2088/, karę pieniężną w wysokości 6000.00 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia.
Zdaniem organu I instancji, strona wykonując w dniu kontroli tj. [...] maja 2004 roku transport drogowy naruszyła przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym. Posiadała bowiem zezwolenie nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, w relacji R. – Z. wydane dnia [...] kwietnia 2004 roku. Zostało ono przez nią odebrane po dniu kontroli tj. [...] maja 2004 roku. Zgodnie z art. 110 kpa organ administracyjny wydając decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia. W przedmiotowej sprawie tą datą była data osobistego odebrania decyzji przez stronę. W momencie kontroli strona nie posiadała więc wymaganego prawem zaświadczenia.
W złożonym odwołaniu L. W. podniósł, iż wydana decyzja nie wskazuje strony postępowania. Już ta okoliczność winna skutkować stwierdzeniem nieważności przedmiotowej decyzji. Zakwestionował także poczynione przez organ ustalenia faktyczne. Powołał się na posiadane dotychczasowe zezwolenia wydane na czas nieokreślony przez Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 1999 roku nr [...]. Nie zostały one nigdy cofnięte. Nowe zostało wydane [...] kwietnia 2004 roku. W dniu kontroli posiadał więc ważne zezwolenie, a nałożona kara nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu odwołania L. W., decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w przedmiotowym stanie faktycznym doszło do naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. W dniu [...] maja 2004 roku, przed odebraniem stosownego zezwolenia wystawionego dnia [...] kwietnia 2004 roku, strona wykonywała regularne przewozy osób w transporcie drogowym. Oznacza to, że decyzja organu I instancji nakładająca na stronę karę pieniężną w wysokości 6000.00 złotych jest słuszna. Decyzja jest wydana z chwilą jej doręczenia /ogłoszenia/. To zaś nastąpiło [...] maja 2004 roku, a więc po dniu kontroli. Nie są też zasadne argumenty strony dotyczące niewskazania adresata decyzji, albowiem zarówno sentencja decyzji jak i jej uzasadnienie takie oznaczenie zawierają.
Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005 roku utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 roku o nałożeniu kary pieniężnej, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L. W. wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji.
Skarga jest powieleniem odwołania z dnia 10 stycznia 2005 roku. Zawiera zarzuty i argumenty na ich poparcie identyczne z wniesionym odwołaniem od decyzji organu I instancji. Skarżący sprowadza je jako naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym polegające na tym, że nałożona kara nie znajduje uzasadnienia faktycznego i prawnego i naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 § 1 kpa poprzez to, że organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie na tym etapie i jednocześnie wobec powoływania się przez skarżącego na posiadane zezwolenie z dnia [...] lipca 1999 roku, wnosił o jego przedstawienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny doręczył organowi kserokopie złożonych do akt sprawy zezwoleń i zobowiązał go do zajęcia stanowiska. W zakreślonym terminie Główny Inspektor Transportu Drogowego nie zajął stanowiska na piśmie, obecny na rozprawie jego pełnomocnik wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu faktycznego i prawnego z daty podjęcia tych aktów lub czynności, nie zaś według kryteriów słusznościowych czy celowościowych.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, z zastrzeżeniem przewidzianym przez art. 138 § 3 kpa. Odwołanie przenosi więc na organ odwoławczy kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Obowiązek ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy w jej kształcie oznacza, że organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Winien też uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia powyższych kryteriów, sąd stwierdził naruszenia prawa przez organ II instancji w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ II instancji nie zadośćuczynił bowiem zasadzie prawdy obiektywnej realizującej się poprzez ponowne przeprowadzenie postępowania i ponowne rozpatrzenie w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy.
Wbrew twierdzeniom organu, L. W. już w złożonym od decyzji I instancji odwołaniu podnosił fakt posiadania zezwolenia z 1999 roku na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób – przewozy regularne. Wskazywał numer zezwolenia i organ wydający. Obowiązkiem organu odwoławczego, rozpoznającego i rozstrzygającego przecież sprawę ponownie było pełne ustalenie stanu faktycznego, w tym wyjaśnienie podnoszonej przez skarżącego kwestii. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie wyjaśnił sprawy w podnoszonym przez skarżącego zakresie. Zauważył dopiero ten problem w odpowiedzi na skargę. Nawet jednak po doręczeniu kserokopii zezwolenia przez sąd, nie ustosunkował się do podnoszonego przez skarżącego zagadnienia. Nie ustosunkował się też merytorycznie do zarzutów skargi, ograniczając się do wniosku o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie czyni własnych ustaleń faktycznych. Jak to zostało wyżej zaznaczone, kontroluje wydane przez organ administracji publicznej m.in. decyzje administracyjne pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu faktycznego i prawnego z daty ich podjęcia. Organ administracji publicznej nie może się uchylić od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa. Ustalając fakty mające znaczenie dla sprawy organ obowiązany jest rozważyć wnioski stron zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności. Zaniechanie przez organ czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego w takiej sytuacji stanowi uchybienie przepisom postępowania dowodowego, skutkującym wadliwością decyzji. Ciężar dowodu z mocy art. 77 kpa spoczywa przecież na organie i nie może zostać przerzucony na stronę.
W przedmiotowej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego nie tylko nie wyjaśnił okoliczności podnoszonej przez skarżącego, ale nie odniósł się do niej w żaden sposób. Uniemożliwia to kontrolę sądu zaskarżonej decyzji. Przedwczesnym byłyby także rozważania dotyczące jej podstawy materialnoprawnej.
Rozpoznając sprawę ponownie Główny Inspektor Transportu Drogowego oceni dołączone przez skarżącego zezwolenie nr [...] wydane przez Prezydenta Miasta R. w dniu [...] lipca 1999 roku na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób – przewozy regularne w aspekcie art. 18 ust. 1 w związku z art. 103 i 104 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym / Dz.U. z 2004r., nr 204, poz. 2088/. Od ustalenia czy powyższe zezwolenia jest skuteczne zależeć będzie czy i w jakiej wysokości zostanie nałożona na skarżącego kara. Załącznik do ustawy o transporcie drogowym, z daty kontroli, jak i decyzji ostatecznej, przewidywał bowiem karę za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, ale także za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z zezwolenia. W tym ostatnim przypadku kara wynosiła 100.00 złotych.
Za trafne natomiast należy uznać rozważania organu dotyczące związania organu wydaną decyzją administracyjną. Władczy akt administracyjny, jakim jest decyzja administracyjna, staje się decyzją w rozumieniu prawa, dopiero w chwili doręczenia lub ogłoszenia go stronie. Ta czynność miała miejsce [...] maja 2004 roku. Z tą więc datą związane są skutki materialne i procesowe decyzji.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1) c) ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.
W przedmiocie wykonalności uchylonej decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło