VI SA/Wa 1243/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-23
Skład orzekający: Urszula Wilk, Izabela Głowacka-Klimas, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika drogowego za nierejestrowanie przez kierowcę aktywności w tachografie jest zasadne, gdy kontrola miała miejsce przed wejściem w życie rozporządzenia UE nr 165/2014, ale przepisy tego rozporządzenia miały zastosowanie do kontroli od daty wcześniejszej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika za nierejestrowanie przez kierowcę aktywności w tachografie było zasadne. Pomimo że kontrola miała miejsce przed datą wejścia w życie rozporządzenia UE nr 165/2014, jego kluczowe przepisy dotyczące obowiązku rejestrowania aktywności kierowcy miały zastosowanie od daty wcześniejszej, co potwierdzało zasadność nałożenia kary. Sąd uznał również, że naruszenie to nie mieści się w przesłankach do umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł. Kara została nałożona na przewoźnika, ponieważ kierowca wykonujący transport w jego imieniu nie rejestrował swojej aktywności w tachografie, nie umieszczając karty kierowcy. Skarżący kwestionował podstawę prawną decyzji, wskazując na nieobowiązywanie rozporządzenia UE nr 165/2014 w dacie kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: "GITD") decyzją z [...] maja 2016 r., wydaną na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23), dalej: "k.p.a.", art. 4 pkt 22 lit. a i h, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414, z późn. zm.), dalej: "u.t.d.", art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1), dalej: "Rozporządzenie: 165/2014", oraz lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania A. P. (dalej: "Przedsiębiorca" lub "Skarżący") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: "WITD") z [...] marca 2016 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Do wydania powyższej decyzji doszło na podstawie następujących ustaleń:
[...] lipca 2015 r. na drodze krajowej [...] w miejscowości Z. na ul. [...] został zatrzymany do kontroli samochód [...] o numerze rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], którym kierował J. Z. wykonujący w imieniu Przedsiębiorcy krajowy transport drogowy rzeczy z Z. do W. Kierowca w chwili kontroli nie rejestrował wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, ponieważ nie umieścił w tachografie swojej karty kierowcy. W toku kontroli kierowca zeznał, że świadomie za zgodą i wiedzą pracodawcy nie rejestrował aktywności, gdyż nie wykonałby prawidłowego obowiązkowego odpoczynku oraz nie dowiózłby towaru na wyznaczoną godzinę tj. 13:00 do W.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego WITD [...] sierpnia 2015 r. wydał decyzję administracyjną nr [...] o nałożeniu na Przedsiębiorcę kary pieniężnej w kwocie 5 000 zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania GITD decyzją z [...] listopada 2015 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy WITD decyzją z [...] marca 2016 r. nałożył na Przedsiębiorcę karę 5 000 zł.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Przedsiębiorca pismem z 21 marca 2016 r. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne przeanalizowanie zgromadzonego materiału dowodowego.
Przywołaną na wstępnie decyzją z [...] maja 2016 r. GITD utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza nierejestrowanie przez kierowcę w dniu kontroli wszystkich wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi przy pomocy urządzenia rejestrującego. GITD wyjaśnił przy tym, że art. 34 ust. 1 Rozporządzenia 165/2014, który zastąpił przepis art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85, nie przewiduje możliwości nierejestrowania aktywności przez kierowcę prowadzącego pojazd. Organ zaznaczył, że przepisy obu rozporządzeń nakładają na kierowcę obowiązek stosowania wykresówek lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzi pojazd od momentu jego przejęcia. Odstąpienie od tego obowiązku i nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego ze względu na możliwość ukrywania ograniczeń wynikających z wymaganych przerw oraz dziennych i tygodniowych okresów odpoczynku. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 na przedsiębiorcy spoczywa również obowiązek kontroli właściwej rejestracji czasu pracy przez kierowcę. GITD wywiódł, że aby nie dochodziło do naruszeń, kontrole muszą być przeprowadzane systematycznie i mają obejmować nie tylko analizę danych z wykresówki czy danych pobranych z kart kierowców i z tachografów, ale także bieżące kontrole podczas wykonywanych przez kierowców zadań przewozowych. Organ zaznaczył przy tym, że przedsiębiorstwo powinno planować przejazd w sposób bezpieczny, a organizacja pracy kierowców powinna zapewniać przestrzeganie norm czasu pracy. W ocenie GITD obowiązkiem przedsiębiorcy jest kontrola i natychmiastowa reakcja na naruszenia spowodowane przez kierowców.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ wyjaśnił, że wprawdzie Rozporządzenie 165/2014 obowiązuje od 2 marca 2016 r., ale zgodnie z jego art. 46 przepisy art. 24, art. 34 oraz art. 45 miały zastosowanie od 2 marca 2015 r. GITD wyjaśnił przy tym, że uregulowana została także kwestia odesłań po wejściu w życie Rozporządzenia 165/2014, stosownie do treści art. 47 tego aktu normatywnego.
Tym samym w ocenie organu skoro Rozporządzenie 165/2014 zastąpiło rozporządzenie 3821/85, to zgodnie z art. 4 pkt 22a u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego należy rozumieć obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz Rozporządzenia 165/2014.
GITD odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ I instancji oceny istnienia lub braku przesłanek z art. 92b u.t.d. wyjaśnił, że przepis ten nie znajdował zastosowania w rozpatrywanej sprawie, gdyż naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi stanowi naruszenie przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących lub cyfrowych urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju i tym samym nie mieści się w kategorii naruszeń dotyczących czasu pracy kierowców.
Zdaniem GITD zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał też podstaw do zastosowania art.92c u.t.d. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie miały miejsca okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć lub nie miał na nie wpływu. Przeciwnie to na skutek działań strony doszło do zaistnienia naruszenia.
Na wskazaną wyżej decyzję Przedsiębiorca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją oraz zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1) art. 6 k.p.a. przez oparcie procedury kontrolnej na uregulowaniach nieobjętych dyspozycją art. 4 pkt 22 u.t.d.;
2) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez brak wszechstronnego zbadania sprawy.
Uzasadniając powyższe zarzuty, Skarżący podniósł, że jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przyjęto art. 34 Rozporządzenia 165/2014, które nie obowiązywało w momencie przeprowadzenia kontroli drogowej. Przedsiębiorca wywiódł także, że art. 4 pkt 22 u.t.d. zawierają ograniczony i wyczerpujący katalog podstaw prawnych, w oparciu o które mogą działać organy Inspekcji i odnotował, że Rozporządzenie 165/2014 znalazło się poza wspomnianym katalogiem. Dodatkowo Skarżący wskazał, że przepis art. 47 Rozporządzenia 165/2014 wszedł w życie dopiero 2 marca 2016 r., tj. po dniu przeprowadzenia kontroli. Przedsiębiorca stwierdził przy tym, że zasada supremacji prawa wspólnotowego nad krajowym nie przewiduje procedury zmiany przepisu krajowego przepisem wspólnotowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz.U.2016.718 j.t.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
W przedmiotowej sprawie organy Inspekcji Transportu Drogowego nałożyły na Skarżącego – jako podmiot w imieniu, którego wykonywany był transport drogowy - karę pieniężną na podstawie art. , art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d., art. 34 rozporządzenia 165/2014", oraz lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. w związku ze stwierdzonym w czasie kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2015 r. brakiem rejestrowania przez kierowcę wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, wobec nie umieszczenia w tachografie karty kierowcy.
W sprawie w zasadzie bezsporne jest, że kierowca wykonujący transport drogowy w imieniu Skarżącego nie rejestrował swojej aktywności. Skarżący nie kwestionuje ustalonych okoliczności faktycznych koncentrując się na zwalczaniu podstawy prawnej wydanych w sprawie decyzji.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., a o czym stanowi już ust. 6 tego artykułu, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych (art.92a ust.2 u.t.d.).
Organy przyjęły, że ustalony w sprawie stan faktyczny wyczerpuje desygnaty naruszenia o jakim mowa w pkt 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. tj.: nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1) kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.
Wbrew stanowisku Skarżącego przepis ten obowiązywał zarówno w dacie kontroli, jak i w datach wydanych w sprawie decyzji, bowiem art.48 rozporządzenia 165/2014 stanowi: "Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Z zastrzeżeniem środków przejściowych, o których mowa w art. 46, niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie od dnia 2 marca 2016 r. Jednakże art. 24, 34 i 45 mają zastosowanie od dnia 2 marca 2015 r."
Bezzasadny jest też zarzut przeprowadzenia kontroli w oparciu niewymienione w art. 4 pkt 22 u.t.d. rozporządzenie 165/2014. Prawidłowo organ wywodzi, że rozporządzenie 165/2014, które zgodnie z art. 47 zastąpiło wymienione w art. 4 pkt 22 u.t.d. rozporządzenie 3821/85 wskazało jednocześnie, że wszelkie odesłania do uchylonego rozporządzenia należy traktować jako odesłania do aktualnego 165/2014 co czyni zarzut Skarżącego bezzasadnym.
Słusznie zatem organy Inspekcji Transportu drogowego uznały, że stwierdzony podczas przeprowadzonej kontroli drogowej brak rejestrowania przez kierowcę wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, wobec nie umieszczenia w tachografie karty kierowcy wyczerpuje desygnaty naruszenia o jakim mowa w pkt 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Sąd podziela stanowisko organu, że przepis art. 92 b u.t.d. dotyczący możliwości zwolnienia się od odpowiedzialności przewoźnika ma zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku nie miał natomiast zastosowania w przedmiotowej sprawie ze względu na charakter stwierdzonego naruszenia. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego np. w wyroku z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2752/14 (wyrok publikowany na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl)
Prawidłowo też, w ocenie Sądu organ uznał, iż w sprawi nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania wymienione w art.92c u.t.d. W przedmiotowej sprawie nie mamy bowiem do czynienia z naruszeniem, na które Skarżący nie miał wpływu, i którego nie mógł przewidzieć. Stanowisko organu znajduje oparcie w złożonych przez kierowcę w dacie kontroli zeznaniach. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że nie założył nowej wykresówki ze względu na konieczność "podjazdu do załadunku", miał świadomość zaistniałej sytuacji, a przedsiębiorca o tym wiedział. Zdaniem Sądu organ prawidłowo ocenił te zeznania jako wiarygodne, były bowiem złożone spontanicznie w chwili kontroli, zaś ich treść jest kluczowa dla oceny zaistnienia przesłanek z art.92c u.t.d.
Ostatecznie zatem za niezasadne uznano także zarzuty naruszenia art.6,7 i 77 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło