VI SA/Wa 1244/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-10
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Olga Żurawska-Matusiak, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała odmawiająca wpisu na listę aplikantów radcowskich, oparta na wyniku egzaminu konkursowego, może zostać utrzymana w mocy, jeśli test egzaminacyjny zawierał błędy, a procedury weryfikacji wyników nie były zgodne z prawem lub nie zostały przeprowadzone prawidłowo przez komisję konkursową?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną w mocy uchwałę organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy samorządu radcowskiego nie przeprowadziły prawidłowo postępowania egzaminacyjnego. Komisja konkursowa nie dokonała rzetelnej oceny poprawności udzielonych odpowiedzi, ignorując błędy w teście i nie wyjaśniając stanu faktycznego sprawy zgodnie z zasadami praworządności i interesu obywateli. Utrzymanie w mocy uchwały odmawiającej wpisu na listę aplikantów było zatem wadliwe.Stan faktyczny
Skarżący K. K. został odmówiony wpisu na listę aplikantów radcowskich z powodu nieuzyskania wymaganego progu punktowego na egzaminie konkursowym. Skarżący podniósł, że test egzaminacyjny zawierał liczne błędy i nieprecyzyjne sformułowania, co wpłynęło na jego wynik. Organy samorządu radcowskiego, mimo uznania części pytań za błędne, nie przeprowadziły pełnej weryfikacji wyników ani nie rozpoznały merytorycznie zarzutów skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych utrzymującą w mocy decyzję o odmowie wpisu.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych oraz utrzymaną w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych, stwierdził, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. K. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną w nią mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz K. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uchwałą z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], działając na podstawie art.33 ust.1 - 3 w związku z art. 31 ust.2 i 3 w związku z art.33 ust.5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. nr 123 poz. 1059 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 i 145 k.p.a. po rozpoznaniu odwołania skarżącego K. K. od uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 roku w sprawie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę.
Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] działając w oparciu o przepis art.33 ust.3 i ust.5 ustawy o radcach prawnych, po rozpoznaniu wniosku z [...] stycznia 2006 r. i po uwzględnieniu wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską przeprowadzonego w dniu [...] grudnia 2005 r. oraz weryfikacji wyników testu odmówiła skarżącemu wpisu na listę aplikantów radcowskich. Wskazano, że na egzaminie konkursowym skarżący K. K. uzyskał 175 punktów, a zatem nie osiągnął wymaganego przez ustawę minimum 190 punktów.
W odwołaniu od powyższej uchwały skarżący podniósł, iż na podstawie komunikatu z dnia [...] grudnia 2005 roku zespołu do przygotowania pytań na aplikację radcowską powołanego przez Ministra Sprawiedliwości, Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] stosując wskazówki zawarte w tymże komunikacie, dokonała weryfikacji wyników testu, w wyniku której skarżący uzyskał 175 punktów. W związku z tym, iż nie osiągnął wymaganych ustawą 190 punktów, Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] odpowiadając na wniosek z dnia [...] stycznia 2006 roku o wpis na listę aplikantów, w uchwale nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 roku odmówiła wpisania na listę aplikantów.
W odwołaniu do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, skarżący podniósł, iż test przygotowany przez powołany przez Ministra Sprawiedliwości zespół zawierał liczne błędy, nieprecyzyjne sformułowania i wielokrotnie wprowadzał stan dezinformacji, co niewątpliwie miało wpływ na osiągnięty przeze niego wynik w przeprowadzonym postępowaniu egzaminacyjnym. Odwołując się do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych wskazał konkretne pytania, wraz z uzasadnieniem, z jakich powodów prawidłowość tychże pytań kwestionuje.
Skarżący podkreślił, iż dostrzegając tak dużą ilość ewidentnych błędów, nieprecyzyjnych sformułowań i dającego się zauważyć wyraźnego braku staranności przy opracowywaniu przedmiotowego testu, wniósł o uznanie na swoją korzyść udzielonych przez niego odpowiedzi na wskazane kwestionowane pytania. Wskazał, że egzamin konkursowy miał na celu sprawdzenie znajomości prawa u kandydatów, którzy dopiero aspirują do wykonywania zawodu radcy prawnego, stąd nie powinna była mieć miejsca sytuacja w której to kandydat, jeszcze nie specjalista po kilkuletnim przeszkoleniu teoretycznym i wielokrotnych praktykach w różnorodnych instytucjach stosujących prawo, z łatwością dostrzega, iż test został przygotowany w sposób niestaranny. Podkreślił nadto, iż powyższe działanie zasugerował samorząd radców prawnych wskazując drogę odwoławczą poprzez składanie wniosków o wpis na listę aplikantów.
Krajowa Rada Radców Prawnych podtrzymała argumentację organu I instancji i zaskarżoną uchwałą z dnia [...] marca 2006 roku nr [...] Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych utrzymało w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 roku odmawiającą skarżącemu wpisu na listę aplikantów.
W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały stwierdzono, iż w przeprowadzonym postępowaniu konkursowym nie dopatrzono się nieprawidłowości, wobec czego Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nie znalazło podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.
Zarówno w odwołaniu od Uchwały organu I instancji jak i w skardze do Sądu skarżący wniósł o zmianę stanowiska organu nadto w skardze wnosząc o:
1. uchylenie zaskarżonej uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] marca 2006 roku Nr [...] w sprawie odwołania od odmowy wpisu na listę aplikantów Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] K. K. w całości;
2. wydanie orzeczenia o wpisie na listę aplikantów radcowskich K. K. prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...];
3. zasądzenie od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych "Egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź". Organy samorządu radców prawnych przyznały, iż część testu egzaminu konkursowego była nieprawidłowo przygotowana. Niestety mając świadomość faktu, iż wadliwość dotyczy znacznie większej ilości pytań, w wydanym komunikacie dostrzeżono konieczność zweryfikowania tylko 10 pytań. Tym samym Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nie wzięło pod uwagę apelu Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2005 roku - znak: [...] skierowanego do Komisji Konkursowych, w którym "prosił" o życzliwe potraktowanie zdających egzamin z uwagi na "nieprawidłowości" związane z przygotowaniem pytań.
Zdaniem skarżącego twierdzenie Prezydium, iż postępowanie było przeprowadzone niewadliwie jest zaskakujące, gdyż na ten temat szeroko wypowiadały się również samorządy radców prawnych na szczeblu okręgów. Skarżący podkreślił, iż Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie podjęła uchwałę nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 roku, w której ilość rażących błędów i oczywistych omyłek w teście wyboru określiła jako znaczącą oraz wskazała, że jest to kompromitujące w oczach opinii publicznej i uczestników konkursu.
W jego ocenie uznanie tylko 10 pytań za błędne, przy świadomości, iż w teście w dalszym ciągu pozostają pytania, które powinny również podlegać sprostowaniu narusza art. 32 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji statuujący zasadę równości wobec prawa i obowiązku równego traktowania przez władze publiczne oraz narusza zasadę równego dostępu do zawodu, czyli art. 65 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 Konstytucji, a przecież założeniem zmian dokonanych w ustawach korporacyjnych zawodów prawniczych w sposobie przeprowadzania egzaminów konkursowych na aplikacje było, by kryteria oceniania podczas egzaminu konkursowego uwzględniały "zasady równego dostępu do wybranego zawodu, ograniczonego jedynie poziomem wiedzy prawniczej", zaś zasady jego przeprowadzenia miały być "obiektywne i bezstronne". Zdaniem skarżącego dokonanie weryfikacji tylko 10 wybranych pytań nie można uznać za działanie obiektywne i bezstronne, tym bardziej, iż komunikat o sprostowaniu błędnych odpowiedzi wydał Zespół, który przygotował przedmiotowe pytania. Tym samym naruszona została jedna z najstarszych zasad prawnych, iż nikt nie może być sędzią we własnej sprawie. Członkowie Zespołu powołanego do przygotowania pytań winni zostać wyłączeni od sprawy, gdyż mogli być zainteresowani ujawnieniem jak najmniejszej liczby błędów.
Nadto skarżący podniósł, iż oprócz uznanych "oficjalnie" 10 pytań za błędne, pozostają w dalszym ciągu w teście pytania, które powinny również podlegać sprostowaniu. Nieprecyzyjne sformułowanie pytań, brak prawidłowej odpowiedzi lub zamieszczenie wszystkich odpowiedzi zgodnych z prawem uniemożliwiał udzielenie odpowiedzi zgodnej z kluczem, a tym samym zdobycie punktu. Zakładając, iż odpowiedzi na poszczególne pytania testowe winny spełniać kryteria logiczne, tzn. być zupełne i rozłączne sprostować należy dodatkowo jeszcze co najmniej 24 pytania. Są to pytania o nr: 15, 23, 40, 43, 44, 86, 91, 94, 103, 109, 128, 137, 154, 164, 168, 171, 182, 186, 190, 232, 233, 240, 247, 248, i inne.
Zdaniem skarżącego omówienie błędnych pytań testu dowodzi jednoznacznie, iż nie spełniają one ustawowych kryteriów określonych art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych zgodnie z którym "egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź".
Skarżący podkreślił, iż błędnie sformułowane pytania uniemożliwiły udzielenie odpowiedzi zgodnej z kluczem, a tym samym zdobycie punktu, ponadto wprowadzały zdającego egzamin konkursowy w stan zdezorientowania, czym potęgowały egzaminacyjny stres, jak również zabierały więcej czasu, co mogło mieć istotny wpływ na przebieg całego egzaminu.
W ocenie skarżącego w takiej dziedzinie nauki jak prawo nie można pozwolić na lekceważący stosunek do zapisów aktów normatywnych, gdzie każde słowo bardzo często odgrywa doniosłą rolę i powoduje określone skutki. Dlatego też zakwestionowane pytania właśnie ze względu na fakt, iż w przypadku stosowania prawa konieczna jest wyjątkowa staranność i dyscyplina słowa, powinny być uznane na korzyść zdającego, niezależnie od udzielonej odpowiedzi.
Wskazał, że brak jakiejkolwiek próby ustosunkowania się Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych do wątpliwości, jakie wzbudzają tak sformułowane, przytoczone powyżej, wybrane pytania lub odpowiedzi do pytań zasługuje na dezaprobatę, a ponadto stanowi naruszenie prawa procesowego wynikającego z art. 7 k.p.a. zgodnie z którym "w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy poprzez zupełny brak ustosunkowania się w uzasadnieniu uchwały do podnoszonych zarzutów ma niewątpliwie wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe zdaniem skarżącego w sytuacji tak dużej ilości ewidentnych błędów, nieprecyzyjnych sformułowań i dającego się zauważyć wyraźnego braku staranności przy opracowywaniu przedmiotowego testu, należy wszelkie wątpliwości uznawać na korzyść zdającego chociażby w celu utrzymania prestiżu i wagi postępowania.
Dlatego też w powyższych pytaniach z powodu zawieranych nieścisłości niezależnie od udzielonej odpowiedzi skarżący wniósł o uznanie ich na korzyść w jego postępowaniu konkursowym, a także wniósł o wydanie orzeczenia w zakresie wpisania swojej osoby na listę aplikantów.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona w terminie. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Egzamin na aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...] odbył się w grudniu 2005 r. tj. zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 27 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361) przy zastosowaniu między innymi przepisów art. 33¹ ust. 3, art. 337-9 i art. 3310 ust. 1 znowelizowanej ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) – dalej powoływanej jako ustawa.
Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 4 i 10 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw Krajowa Rada Radców Prawnych powołała Zespół ds. przygotowania pytań na egzamin konkursowy dla aplikantów radcowskich, który przygotował jeden zestaw pytań w formie jednokrotnego testu wyboru. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych powołała Komisję Konkursową do przeprowadzenia egzaminu konkursowego dla kandydatów na aplikantów radcowskich.
Komisja Konkursowa uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., w którym stwierdziła, że skarżący uzyskał z egzaminu 171 punktów, co oznacza negatywny wynik konkursu. Uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., stwierdzono, że skarżący uzyskał z egzaminu 175 punktów co nadal oznacza wynik negatywny.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 12 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] powołała Komisję Konkursową składająca się, stosownie do pkt 13 wymienionego przepisu, z trzech radców prawnych i dwóch przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości. Przedstawicielami ministra byli sędziowie sądu okręgowego. Pozostaje więc poza wątpliwościami by skład Komisji Konkursowej nie posiadał właściwych kompetencji i wiedzy dla dokonania oceny prawidłowości udzielonych odpowiedzi przez kandydatów na aplikantów radcowskich. Komisja ta, nie oceniła, czy odpowiedzi udzielone przez zdającego są poprawne. Odpowiedzi te może niepokrywały się z odpowiedziami na arkuszach pytań, ale mogły być prawidłowe. Nadto nie rozważono czy brak precyzji pytania i związana z tym trudność w zaznaczaniu prawidłowej, jednej odpowiedzi (o ile taka istniała) mogły doprowadzić do ustalenia niewłaściwego wyniku konkursu.
Krajowa Rada Radców Prawnych, zobowiązując Zespół do wydania komunikatu, na podstawie którego została dokonana weryfikacja wyników egzaminu oraz Minister Sprawiedliwości publikując swój apel z dnia [...] grudnia 2005 r. uznali, iż ustalenie wyników egzaminu, o którym mówi art. 3310 ust. 1 ustawy, nie musi być czynnością jednorazową, tym bardziej, że ustalenie to nie było zaskarżalne.
Zespół ds. przygotowania tychże pytań stwierdził co do innych odpowiedzi ich poprawność, chociaż odpowiedzi te mogły nie pokrywać się ze wskazanymi na arkuszu pytań i odpowiedzi. W tych okolicznościach Komisja Konkursowa winna dokonać weryfikacji i ustalenia prawdy co do prawidłowości udzielonych odpowiedzi. W ocenie Sądu Komisja Konkursowa była uprawiona do dokonania weryfikacji odpowiedzi udzielonych przez zdających ze znajdującymi się na arkuszu pytań i odpowiedzi oraz związanej z tym weryfikacji wyników egzaminu.
Komisja Konkursowa została powołana do przeprowadzenia egzaminu, i nie można przyjmować założenia, że do zakresu działania tej komisji pozostawiono wyłącznie sprawy natury technicznej, jak np. sprawdzenie tożsamości kandydatów, rozdanie arkuszy testów i sprawdzenie wyników przez przyłożenie "klucza" odpowiedzi do udzielonych przez zdających. Gdyby uznać Komisję Konkursowa za mającą spełniać jedynie czynności techniczne, to jej skład mógłby być dowolny, gdyż wówczas komisja ta nie przeprowadzałby egzaminu lecz jedynie dokonywałaby porównywania udzielonych odpowiedzi na ich zgodność z podanymi przez Zespół, do czego fachowość składu komisji jest zbędna. Ustawodawcy nie chodziło jednak o taką komisję i nie w takie jedynie czynności ją wyposażył, na co wskazuje zapis o przeprowadzaniu egzaminu. Należy więc uznać za prawidłowe odczytanie przepisu art. 339 ust. 2 ustawy – test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy – w ten sposób, że sprawdzenie testu to nic innego jak ocena poprawności udzielonych odpowiedzi. Komisja Konkursowa Okręgowej Izby Radców Prawnych nie oceniła poprawność odpowiedzi na pytania.
Organ samorządu radcowskiego zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w myśl art. 77 § 1 k.p.a. Obie te zasady dotyczą także organu odwoławczego na mocy art. 140 k.p.a.
Wydana uchwała powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1), przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.).
Z kolei brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do tego zarzutów odwołania jak i pozostałych oznacza brak jego merytorycznego rozpoznania i de facto obrazę art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art.127 § 1 k.p.a.
Wskazać należy, że ani ustawa o radcach prawnych, ani ustawa o zmianie... nie przewidziały w ogóle sytuacji wadliwie opracowanego testu i przepisy nie zawierają procedur usuwania tej wadliwości. Ustawy nie wskazują kto, na czyj wniosek i w jakiej formie poprawia błędnie opracowany test, a trudno przyjąć, że wadliwości testu, wobec braku stosownych procedur, są nieusuwalne. Ustawa stanowi (art. 7 ust. 4 i 10 ustawy o Zmianie...), że powołany przez Krajową Radę Radców Prawnych Zespół przygotowuje "zestaw pytań w formie testu wyboru". W ocenie Sądu określenie "test wyboru", w związku z treścią art. 339 ust.1 ustawy o r. pr. zawiera w sobie: 1/ pytanie, 2/ zestaw trzech propozycji odpowiedzi oraz 3/ wskazanie odpowiedzi właściwej. Do opracowania całości testu właściwy był zatem Zespół. Nie stanowi to jednak uregulowania sposobu poprawiania błędów w teście.
Tymczasem ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że prawidłowość testu egzaminacyjnego, a co za tym idzie prawidłowość przeprowadzenia egzaminu i ustalenia jego wyniku budziły poważne zastrzeżenia. Wdrożone zostały nie przewidziane ustawą procedury mające na celu usunięcie błędów. Składało się na nie podjęcie przez KRRP uchwały nr [...] o konieczności weryfikacji wyniku egzaminu, wydanie Komunikatu z dnia [...] grudnia 2005r. przez Zespół ds. przygotowania pytań zmieniający wskazanie prawidłowych odpowiedzi na 10 pytań testowych, Komunikat Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2006 r., w którym apelował on do Przewodniczących Komisji o rozstrzyganie wątpliwości na korzyść kandydatów. Zauważyć należy, że z treści Komunikatu Ministra wynika, że mimo Komunikatu Zespołu z [...] grudnia 2005 r., dopuszczającego istnienie dalszych wątpliwości, wątpliwości te nie zostały usunięte. Zdaniem Sądu z żadnych uregulowań nie wynika, że przy ustalaniu nieprawidłowości jeżeli takowe były Komisja Konkursowa miała pozostać bierna. Zgodnie z art. 33 1 ust. 1, art. 33 9 i art. 33 10 ust. 1 ustawy o radcach prawnych do zadań Komisji Konkursowej należy przeprowadzenie egzaminu konkursowego, sprawdzenie testu oraz ustalenie i ogłoszenie wyniku egzaminu. Przy prawidłowym przebiegu konkursu zakres kompetencji Komisji Konkursowej nie budzi żadnych wątpliwości.
W ocenie Sądu przy dostrzeżeniu błędów, w świetle wyżej wskazanych uregulowań, nie tylko prawem ale wręcz obowiązkiem Komisji Konkursowej było dostrzeżone nieprawidłowości wyrazić w protokole weryfikacji wyników konkursu, bowiem do niej należało sprawdzenie testu oraz prawidłowe /rzetelne/ ustalenie wyniku egzaminu. Trudno zaakceptować pogląd, że Komisja, która w trakcie sprawdzania dostrzegła błędy w samym teście, powinna je zignorować i nie uwzględnić przy ustalaniu wyników, szczególnie wobec treści uchwały KRRP z [...] grudnia 2005 r., Komunikatu Zespołu z [...] grudnia 2005 r. i Komunikatu Ministra z [...] stycznia 2006 r. Brak było uregulowania wyłączającego takie działania z kompetencji Komisji, a także brak było ustawowej procedury, która nakazywałaby Komisji zwracać się w tej sytuacji z wątpliwościami do Zespołu jako autora testu. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że Komisja konkursowa w ogóle nie dokonała sprawdzenia testu skarżącego.
Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] podejmując uchwałę odmawiającą wpisania skarżącego na listę aplikantów radcowskich uchyliła się w istocie od podjęcia kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, czym naruszyła przepis art. 7, 77 par 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można, zdaniem Sądu, przyjąć za uzasadnioną tezę, iż w państwie prawa w sytuacji poważnego egzaminu, w wyniku którego wyłącznie można uzyskać dostęp do zawodu, udzielenie odpowiedzi nieprawidłowej (lecz zgodnej z wykazaną na arkuszu Zespołu), odpowiadałoby prawdzie o prawidłowej ocenie kwalifikacji zdającego. Egzamin konkursowy bowiem, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym dotyczącym przedmiotowej sprawy (art. 7 ust. 1 pkt 27 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw w związku z art. 33¹ ust. 3 ustawy o radcach prawnych) polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego, a nie na sprawdzeniu zgodności udzielonych odpowiedzi z odpowiedziami wskazanymi na arkuszu pytań i odpowiedzi.
Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych wynika, że nie dopatrzyło się ono powyższego uchybienia uznając, że konkurs został przeprowadzony zgodnie z obowiązującą ustawą o Zmianie... Należy podzielić pogląd skarżącego, że uzasadnienie omawianej uchwały nie odpowiada wymogom zawartym w art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, za spełniające wymogi powołanego przepisu nie można uznać uzasadnienia, w którym organ odwoławczy nie odniósł się do szeregu zarzutów merytorycznych podniesionych w odwołaniu.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w tym argumentacji przedstawionej przez skarżącego zawartej w odwołaniu od uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych oraz w skardze na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, należy stwierdzić, że doszło do naruszenia wymienionych przepisów postępowania w zakresie, w jakim mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Zatem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji powinien przeprowadzić ustalenia nie budzące wątpliwości co do poprawności udzielonych odpowiedzi oraz spełnienia lub nie spełnienia przez skarżącego wymagań nakładanych przepisem art. 7 ust. 1 pkt 27 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw w związku z art. 33¹ ust. 3 ustawy o radcach prawnych) tj. ustaleniu wiedzy kandydata. Organ winien uwzględnić zakres obowiązującego na omawianym egzaminie materiału, który jest opisany w przepisie art. 33 (1) ust. 3 ustawy o radcach prawnych. Z powołanego przepisu wynika, że "egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego, zwanego dalej "kandydatem", z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu radców prawnych i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu." Z tego powodu należy rozważyć czy wprowadzenie, do testu pytań z zakresu zamówień publicznych mieściło się w zakresie zawartym w cytowanym przepisie art. 33 (1) ust. 3 ustawy o radcach prawnych.
W następstwie tak dokonanych ustaleń faktycznych należy oczekiwać stosownego uzasadnienia stanowiska organu administracji samorządowej zgodnego z art. 107 § 3 k.p.a., umożliwiającego ewentualną kontrolę wydanego rozstrzygnięcia.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 ustawy z dnia30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanawiając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło