VI SA/Wa 1246/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-24
Skład orzekający: Dorota Pawłowska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA, który oddalił skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, jest dopuszczalne w związku z późniejszym wyrokiem TSUE stwierdzającym niezgodność krajowych przepisów dotyczących nacisku osi z prawem UE?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wznowienie postępowania jest dopuszczalne, ponieważ wyrok TSUE w sprawie C-127/17 stwierdził niezgodność polskich przepisów dotyczących dopuszczalnego nacisku osi z dyrektywą 96/53/WE. W związku z tym, decyzje administracyjne i wyrok sądu opierały się na przepisach krajowych, które okazały się sprzeczne z prawem UE. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, zmieniając tym samym prawomocny wyrok WSA, ponieważ kara pieniężna została nałożona z naruszeniem prawa UE, poprzez błędne obliczenie procentowego przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. j. została ukarana karą pieniężną w wysokości 15 000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na oś napędową (13 ton zamiast 10 ton) bez wymaganego zezwolenia. WSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję GITD. Po wyroku TSUE stwierdzającym niezgodność polskich przepisów dotyczących nacisku osi z prawem UE, spółka wniosła o wznowienie postępowania. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylił decyzje organów i zmienił swój poprzedni wyrok.Rozstrzygnięcie
Wznawia postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1288/16; zmienia ten wyrok w ten sposób, że uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r.; zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B. Sp. j. kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; określa zwrot kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł wraz z odsetkami; zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B. Sp. j. kwotę 225 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi B. Sp. j. z siedzibą w [...] o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2016 r. o sygnaturze akt VI SA/Wa 1288/16 w przedmiocie kary pieniężnej I. wznawia postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2016 roku o sygnaturze akt VI SA/Wa 1288/16; II. zmienia prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2016 roku o sygnaturze akt VI SA/Wa 1288/16 w ten sposób, że: 1. uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B. Sp. j. z siedzibą w [...] kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zwrotowi na rzecz B. Sp. j. z siedzibą w [...] podlega kwota uiszczonej kary pieniężnej w wysokości 15 000 (piętnaście tysięcy) złotych wraz odsetkami w wysokości, jak dla zaległości podatkowych, od dnia 23 stycznia 2019 roku do dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; IV. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B. Sp. j. z siedzibą w [...] kwotę 225 (dwieście dwadzieścia pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także jako "GITD"), decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 roku nr [...]., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej także jako "WITD" lub "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2015 r., nakładającą na B. Sp. j. z siedzibą w B. (dalej także jako "skarżąca", "spółka" lub strona") karę pieniężną w kwocie 15 000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Postawę prawną ww. decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. dalej "k.p.a."), art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. b) ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 - dalej "p.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 - dalej "u.d.p.").
Podstawę faktyczną nałożenia na skarżącą kary pieniężnej stanowiły z kolei ustalenia poczynione w trakcie kontroli w dniu [...] sierpnia 2015 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości R. (o wartości dopuszczalnego nacisku na jedną oś napędową do 10 ton), pojazdu członowego, składającego się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr. rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr. rej.[...]. Pojazdem członowym kierował W. P., który wykonywał przejazd w ramach krajowego transportu drogowego rzeczy w imieniu skarżącej, przy czym przedmiotem przewozu były owoce przewożone z miejscowości B. do M.
W wyniku kontroli ustalono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś napędową o 3 tony, stanowiące przekroczenie dopuszczalnej wartości o 30 % w stosunku do normy wynoszącej 10 t. W zakresie nacisku pozostałych osi napędowych, masy całkowitej oraz wymiarów zewnętrznych wskazano na ich normatywność. Zdaniem GITD, organ I instancji prawidłowo zakwalifikował stwierdzone naruszenie jako wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, co wynika z art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. (nacisk jednej z osi przekracza dopuszczalne wartości o więcej niż 20%). Organ odwoławczy wskazał też, że droga krajowa nr [...], na odcinku, na którym dokonano zatrzymania, została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton. GITD nie dopatrzył się przy tym zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, uzasadniających uwolnienie przewoźnika od odpowiedzialności (tj. dochowania należytej staranności i braku wpływu na powstanie naruszenia), wynikających z art. 140aa ust. 4 p.r.d.
Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 roku spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie, jak również uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r., a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca zaznaczyła między innymi, że wprowadzone w rzeczypospolitej Polskiej ograniczenia nacisków osi do 8 lub 10 ton na wszystkich drogach w sposób ewidentny naruszają przepisy dyrektywy 96/53/WE.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 października 2016 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1288/16, oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 roku nr [...]. Skarżąca nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku i uprawomocnił się on z dniem 19 listopada 2016 roku, po czym w ślad za pismem z dnia 13 grudnia 2016 roku, Sąd zwrócił akta administracyjne Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego.
Pismem z dnia 21 kwietnia 2021 r. (nadanym za pośrednictwem Poczty Polskiej S. A. w dniu 23 kwietnia 2021 roku), strona wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2016 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1288/16. Jako podstawę wznowienia postępowania spółka wskazała art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2021 poz. 54, dalej: "ustawa zmieniająca") i art. 272 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej zwana: "p.p.s.a.") w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, orzekającym niezgodność przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (dalej: "dyrektywa 96/53"). Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2016 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1288/16, uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 roku, jak również decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. i umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a także zasądzenie obowiązku zwrotu środków zapłaconych przez stronę skarżącą w wyniku wykonania prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie, wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, tytułem kary.
Przy piśmie z 28 lipca 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, przesłał informację [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 lipca 2021 roku, z której treści wynika, iż kara pieniężna została wyegzekwowana od skarżącej w dniu 23 stycznia 2019 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności, zaznaczyć należy, że w sytuacji, w której strona wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1288/16, stosownie do przepisów art. 280-282 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznanie tego typu skargi następuje w dwóch etapach. Na pierwszym z nich sąd bada pod względem formalnym dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania, tj. czy skarga została wniesiona w terminie, dotyczy prawomocnego orzeczenia oraz czy skarżący wskazał ustawową przyczynę uzasadniającą żądanie wznowienia. Na tym etapie sąd nie bada ani rzeczywistego istnienia podstawy, ani jej trafności, a jedynie fakt jej powołania. Podstawą tej oceny są twierdzenia zawarte w skardze o wznowienie postępowania.
W sytuacji, gdy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna, została wniesiona w terminie i istnieje powoływana w niej podstawa wznowienia (co w niniejszej sprawie wystąpiło), rozpoczyna się drugi etap postępowania - sąd rozpoznaje sprawę merytorycznie. Przedmiotem wznowionego postępowania jest ocena wpływu wskazanej przez skarżącego podstawy wznowienia na treść poprzedniego rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie, jako podstawę skargi o wznowienie postępowania, skarżąca wskazała art. 19 ust. 1 ustawy zmieniającej. Przepis ten statuuje ustawową podstawę wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z powołanym powyżej przepisem: ,,w sprawie określonej w art. 18 ust. 1 zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego można żądać wznowienia postępowania przed tym sądem w związku z orzeczeniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej niezgodności przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym".
Z kolei sprawą określoną w art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej, jest sprawa zakończona ,,decyzją ostateczną dotyczącą:
1) zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego albo
2) nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia, o którym mowa w pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia
- w zakresie przejazdu dokonanego w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy można żądać wznowienia postępowania w związku z orzeczeniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej niezgodności przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. WE L 235 z 17.09.1996, str. 59, Dz. Urz. WE L 67 z 09.03.2002, str. 47 oraz Dz. Urz. UE L 115 z 06.05.2015, str. 1)".
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że GITD ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 roku, nałożył na stronę karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w wysokości 15 000 złotych, przewidzianą w art. 140 ab ust.1 pkt 3 lit c) p.r.d. Nadto sprawa dotyczyła przejazdu, który miał miejsce w dniu [...] sierpnia 2015 roku a zatem nastąpił we wspomnianym okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej (art. 19 ust. 1 w związku z art. 18 ust 1 ustawy zmieniającej).
Sąd zwraca uwagę, że wniesienie skargi o wznowienie jest uzależnione od zachowania terminu. I tak w ustawie zmieniającej został wskazany szczególny termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 3 tej ustawy ,,w sytuacji określonej w ust. 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony". Wymogi formalne wynikające z ww. przepisów prawa zostały przez stronę dochowane.
Po pierwsze, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2016 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1288/16, uprawomocnił się z dniem 19 listopada 2016 roku.
Po drugie, zarówno art. 19, jak i 18 wspomnianej ustawy, weszły w życie z dniem 26 stycznia 2021 roku a zatem wniesienie skargi w dniu 23 kwietnia 2021 roku, nastąpiło z zachowaniem terminu określonego w art. 19 ust. 3 ustawy zmieniającej.
W tym stanie rzeczy Sąd wznowił postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2016 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1288/16 (punkt I sentencji).
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi, należy odpowiedzieć na pytanie, czy zagadnienie prawne będące podstawą wydania ww. wyroku TSUE jest tożsame z zagadnieniem prawnym będącym podstawą wydania prawomocnego wyroku.
Zaskarżona decyzja dotyczyła nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. z tytułu wykonywania przewozu pojazdem, w którym nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową ciągnika samochodowego, która wyniosła 13 ton a zatem przekroczyła wartość dopuszczalną przewidzianą dla drogi, na której stwierdzono przejazd i dokonano zatrzymania do kontroli (nr [...]) wynoszącą 10 ton o wartość 3 ton, tj. o 30 %.
Nastąpiło to w sytuacji braku posiadania przez stronę zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.
Jak stanowi art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny (w niniejszej sprawie był to ładunek podzielny – owoce, zgodnie z zapisem w Rubryce "Ładunek" w protokole kontroli) z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Zgodnie z załącznikiem do p.r.d., na przejazd po drodze krajowej pojazdu nienormatywnego, m.in. o naciskach na osi przekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t., wydawane jest zezwolenie kategorii VII. Natomiast za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 1 oraz ust. 3 pkt 1 p.r.d.). W świetle okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie istotne jest podkreślenie, że stosownie do dyspozycji art. 140ab ust. 2 p.r.d., w przypadku naruszeń wspomnianego zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 p.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Z kolei, według art. 41 ust. 1 u.d.p., w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli pojazdu ([...] sierpnia 2015 r.), po drogach publicznych dopuszczało się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t., z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Przy czym stosownie do art. 41 ust. 2 u.d.p., minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:
1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.,
2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Natomiast art. 41 ust. 3 u.d.p. stanowił, że drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Na dzień dokonywania kontroli pojazdu w przedmiotowej sprawie wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogły poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykaz dróg krajowych, po których mogły poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t określało rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2015 r., poz. 802; dalej: ,,Rozporządzenie"). I tak, miedzy innymi droga krajowa nr [...] na odcinkach W. /DROGA [...]/ - W. /WĘZEŁ "[...]"/, W. /DROGA [...] - WĘZEŁ "[...]"/ - G. – P. /DROGA [...]/, M. /DROGA [...]/ - K. – Z. /DROGA [...] - UL. [...]/, Z. /DROGA [...] - UL. [...]/ - S. – P. – N. – K. – T. – C. – S. /DROGA [...]/, GRANICA MIAST M. I K. – C. – B. /DROGA [...]/ - została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton.
W niniejszej sprawie, kontrola pojazdu skarżącej, wykazała nacisk pojedynczej osi - 13 ton i brak stosownego zezwolenia kat. VII. Z tego też względu, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. a decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją GITD z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Podkreślenia jednakże wymaga, że TSUE w wyroku z 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17 ze skargi Komisji Europejskiej przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącej ograniczania na terenie Polski ruchu pojazdów silnikowych o określonym maksymalnym nacisku na oś napędową, stwierdził, iż "Nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53". Przy czym w uzasadnieniu orzeczenia TSUE jednoznacznie stwierdził, że wynikające z prawa polskiego ograniczenia w dostępie do polskiej sieci dróg pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53 dopuszczalnym wartościom nacisku osi, są sprzeczne z art. 3 ust. 1 tiret pierwsze oraz art. 7 tej dyrektywy w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy.
Zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 maja 2005 r., sygn. akt K 18/04 na mocy Traktatu akcesyjnego Polska zobowiązała się przejąć całość prawa Unii Europejskiej, na które składa się cały "wspólnotowy zasób prawny", obejmujący zarówno przepisy traktatów (tzw. pierwotne prawo wspólnotowe - pochodzące bezpośrednio od państw członkowskich), przepisy wydawane przez organy Wspólnot (zwane pochodnym lub wtórnym prawem wspólnotowym - tu m.in. dyrektywny), jak również dorobek orzeczniczy TSUE. Stąd zarówno organy administracji, jak i sądy, są zobowiązane do przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym.
Sprzeczne z dyrektywą 96/53/WE było więc przyjęcie możliwości obniżenia kryterium dopuszczalnych nacisków osi na niektórych z dróg krajowych do 10 t. (lub nawet do 8 t.), gdyż pojazdy winny mieć zagwarantowane prawo poruszania się po drogach krajowych bez zezwolenia do granicznej wartości nacisków pojedynczej osi 11,5 t.
W myśl art. 282 § 2 p.p.s.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd oddala skargę o wznowienie albo ją uwzględnia, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie lub uchyla zaskarżone orzeczenie i skargę odrzuca lub postępowanie umarza.
Zaskarżona decyzja, uznając zasadność nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości określonej w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c p.r.d., przyjęła, że w sytuacji, gdy nacisk pojedynczej osi napędowej wyniósł 13 ton, doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku 10 t. o 3 tony, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 30 % w warunkach braku zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII i to też uprawniało do nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł.
Jednakże nastąpiło to w sytuacji, gdy nacisk pojedynczej osi napędowej w przedmiotowej sprawie przekraczał co prawda 11,5 t., która to norma wynika z prawa unijnego (nacisk wynosił 13 ton) ale procentowo w wysokości ewidentnie niższej niż przyjęta w zaskarżonej decyzji (tj. w wysokości niższej niż 30 %). Wyliczenie procentowej wartości zaistniałego przekroczenia dopuszczanych norm rzutujące na wysokość nakładanej kary pieniężnej winno nastąpić bowiem przy przyjęciu wartości wynikającej z prawa unijnego, tj. 11, 5 tony. Następnie, w odniesieniu do tej wartości, należało określić zaistniałe przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej.
Zaskarżona decyzja, jak też utrzymana przez nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r., naruszają zatem art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c) p.r.d. w związku z art. 3 oraz art. 7 w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika nr I dyrektywy 96/53/WE oraz w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż nakładają sankcję administracyjną przy przyjęciu, że doszło do przekroczenia określonego przepisami wspólnotowymi dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o wartość wyższą, niż ta, jaka powinna zostać przyjęta zgodnie z przywołanymi przepisami prawa.
Sąd nie podziela natomiast zarzutu przedstawionego w skardze z dnia 17 maja 2016 roku, opierającego się na użyciu do pomiaru wag przenośnych typu LP 600, gdyż ewentualne wątpliwości dotyczyły zasadności ich stosowania do określania masy całkowitej pojazdów. Okoliczności te, pomijając kwestię niejednolitego orzecznictwa, na gruncie niniejszej sprawy nie mają znaczenia. Nie jest bowiem w przedmiotowej sprawie kwestionowana masa pojazdu, a przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś. Ta okoliczność jasno wynikała natomiast ze znajdujących się w aktach sprawy wyników pomiarów i ważenia pojazdu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał zatem za konieczną zmianę prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2016 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1288/16 poprzez uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 roku nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. (pkt II. 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnął w oparciu o art. 200 i art. 209 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 450 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt II. 2 sentencji wyroku).
Jednocześnie Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nadal istnieją podstawy do kontynuowania postępowania administracyjnego. Strona bowiem naruszyła prawo, gdyż nacisk osi pojedynczej, w przedmiotowej sprawie przekraczał 11,5 tony (wynosił 13 ton). W tej sytuacji powinna ulec zmianie wysokość kary nałożonej na stronę, w oparciu o prawidłowo (przy przyjęciu ww. dopuszczalnej wartości nacisku pojedynczej osi napędowej), procentowo wyliczone przekroczenie dopuszczanych norm.
W punkcie III sentencji wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie określił podlegającą zwrotowi na rzecz strony kwotę uiszczonej kary pieniężnej w wysokości 15 000 złotych, stosownie do dyspozycji art. 19 ust. 5 ustawy zmieniającej. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 5 i 6 tej ustawy kwota ta podlega zwrotowi z odsetkami w wysokości jak od zaległości podatkowych liczonymi za okres od dnia zapłaty lub ściągnięcia tej kwoty. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy informacji uzyskanej od [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, karę pieniężną wyegzekwowano od skarżącej w dniu 23 stycznia 2019 roku (k. nr 24 akt sądowych) a zatem odsetki powinny być naliczane od tej właśnie daty.
Zasądzając od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz spółki kwotę trzech tysięcy osiemset czterdziestu dwóch złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 w związku z art. 276 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło