VI SA/Wa 1250/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-29
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Małgorzata Grzelak, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała odmawiająca wpisu na listę aplikantów radcowskich może zostać utrzymana w mocy, jeśli postępowanie kwalifikacyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności zasad dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego ustalenia wyniku egzaminu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę organu I instancji, stwierdzając, że organy samorządu radcowskiego nie ustaliły należycie stanu faktycznego sprawy, co stanowi naruszenie art. 7 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, organy nie rozpoznały merytorycznie wszystkich zarzutów odwołania, w tym dotyczących wadliwości pytań egzaminacyjnych i potencjalnych błędów rachunkowych, co narusza art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący T. D. został odmówiony wpisu na listę aplikantów radcowskich z powodu uzyskania negatywnego wyniku z egzaminu konkursowego. Po weryfikacji wyników, uwzględniającej komunikaty dotyczące wadliwych pytań, skarżący nadal nie uzyskał wymaganej liczby punktów. Skarżący odwołał się, podnosząc zarzuty dotyczące błędów rachunkowych, wadliwości pytań testowych oraz naruszenia zasad postępowania. Organ odwoławczy utrzymał w mocy uchwałę o odmowie wpisu, uznając, że konkurs przebiegł zgodnie z prawem. Skarżący złożył skargę do WSA, powtarzając swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę organu I instancji; stwierdzono, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 sprawy ze skargi T. D. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. z dnia [...] stycznia 2006 r. [...]; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałą z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...] Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych po rozpoznaniu odwołania Pana T. D. (skarżącego), utrzymała w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] odmawiającą skarżącemu wpisu na listę aplikantów radcowskich.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
Dnia [...] grudnia 2005 r. Rada OIRP w O. zorganizowała egzamin konkursowy na aplikację radcowską działając na podstawie art. 7 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163 z 2005 r. poz. 1361, dalej zwana też "ustawą o Zmianie...").
W dniu [...] listopada 2005 r. Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w O. powołała Komisję Konkursową (uchwała Nr [...]).
Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. Komisja Konkursowa ustaliła wynik postępowania konkursowego w odniesieniu do Pana T. D., stwierdzając, że w/w kandydat uzyskał z egzaminu konkursowego wynik negatywny, gdyż zdobył z testu [...] punktów, wobec wymaganych 190.
W związku z wątpliwościami dotyczącymi prawidłowości rozumienia przez kandydatów pytań egzaminacyjnych Krajowa Rada Radców Prawnych działając w oparciu o art. 60 p. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 123 z 2002 r. poz.1059 ze zm.- w tym ze zmianami wprowadzonymi wskazaną wyżej ustawą z 30 czerwca 2005 r. od dnia 10 września 2005r., dalej zwana "ustawą o
r. pr.") podjęła w dniu[...] grudnia 2005 r. uchwałę nr [...], w której postanowiła, że wynik egzaminu powinien ulec zmianie poprzez sprostowanie z uwzględnieniem komunikatu wydanego w dniu 21 grudnia 2005 r. przez Zespół d/s przygotowania pytań. Powołany komunikat zawierał informację o uznaniu za prawidłowe innych odpowiedzi, niż to wynikało z arkusza testu. Zgodnie z treścią uchwały, miała ona zostać doręczona przewodniczącym komisji egzaminacyjnych.
Zespół d/s opracowania pytań informował w komunikacie, że w pytaniach 102,113, 115, 116, oraz 126 wszystkie wskazane w teście odpowiedzi należy uznać za trafne. W pytaniu nr 129 wszystkie wskazane w teście odpowiedzi należy uznać za błędne, zaś w pytaniach 193,128, 161 i 211 za prawidłowe należy uznać inne odpowiedzi, niż wskazane w teście. Z uwagi na to, że redakcja pytań 102, 113, 115, 116, 126, 129 i 193 mogła wywołać u zdających stan dezinformacji Zespół uważa za wskazane by przy sprostowaniu wyniku każdą z udzielonych na te pytania odpowiedzi uznać za prawidłową /dotyczy to również braku odpowiedzi na każde z tych pytań/.
Ogłoszenie komunikatu stało się podstawą do sprostowania wyników egzaminów. Jednakże, zgodnie z uchwałą Komisji Konkursowej w O. podjętą podczas posiedzenia, które odbyło w dniu [...] grudnia 2005 r., weryfikacji poddano wszystkie prace konkursowe, których autorzy uzyskali, co najmniej 180 punktów. W efekcie po weryfikacji dodatkowo pięć osób uzyskało 190 i więcej punktów.
Należy dodać, że w/w Komisja Konkursowa dokonała w dniu [...] stycznia 2006 r. "ponownej analizy testu wyboru na podstawie uzasadnionych zastrzeżeń własnych do przygotowanych pytań nie uwzględnionych w komunikacie z dnia 21 grudnia 2005 r." i ustaliła, że dalszych 10 osób uzyskało 190 i więcej punktów.
Pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w O. (OIRPr), poinformowała skarżącego, że dokonała weryfikacji testu na podstawie komunikatu Zespołu do przygotowania pytań, w wyniku którego ustaliła, iż skarżący uzyskał jedynie [...] punkty, a zatem nie spełnił podstawowego kryterium dokonania wpisu na listę aplikantów radcowskich w roku 2006 r. Powyższe ustalenie dało podstawę Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. do podjęcia w dnia [...] stycznia 2006 r. uchwały Nr [...] o odmowie wpisania Pana T. D. na listę aplikantów radcowskich.
W odwołaniu od powyższej uchwały Pan T. D. wskazał na popełniony, jego zdaniem, błąd rachunkowy. W ocenie odwołującego się, przy obliczaniu ilości uzyskanych punktów przeoczono dwie prawidłowo udzielone przez niego odpowiedzi na pytania 125 oraz 236, co daje wynik [...], a nie [...] punkty jak wskazano w uchwale. Ponadto zgłosił zastrzeżenia (szczegółowo je omawiając), co do precyzyjności sformułowań niektórych pytań testu oraz prawidłowości wskazanych odpowiedzi. Zdaniem skarżącego, wadliwe były jeszcze 24 pytania, na które odpowiedział prawidłowo, co w rezultacie prowadziłoby do uzyskania przez niego ponad 190 punktów. W tym stanie rzeczy powinien uzyskać wpis na listę aplikantów radcowskich. Dodatkowo podniósł również zarzuty, co stopnia trudności testu wskazując, że test zawierał pytania z dziedzin prawa nie będących obowiązkowymi na wszystkich polskich wydziałach prawa (np. prawo wodne) oraz pytania z judykatury. Zdaniem Pana T. D., dopiero aplikacja miała służyć zaznajamianiu się z judykaturą oraz praktycznym stosowaniem prawa, natomiast egzamin konkursowy miał służyć wyłonieniu osób posiadających odpowiednią wiedzę teoretyczną nabytą podczas studiów.
Okręgowa Izba Radców Prawnych w O., przekazując odwołanie Pana T.D. do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, w piśmie z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] wskazała, iż podziela stanowisko odwołującego się w przedmiocie sformułowanych przez niego zastrzeżeń oraz wyraziła pogląd, że jej zdaniem należy jeszcze zakwestionować, co najmniej 23 pytania testu. W załączeniu przedstawiła pismo "Uwagi do pytań konkursowych", stanowiące szczegółowe omówienie kolejnych pytań, uznanych przez Radę za wadliwe.
W wyniku rozpatrzenia omówionego wyżej odwołania, Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uchwałą z dnia [...] marca 2006 r., [...] na podstawie art. 33 ust. 1 - 3, art. 31 ust. 2 i 3 w związku z art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. nr 123 poz. 1059 ze zm.) oraz art. 138 § 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu uchwały organ stwierdził, że Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. przeprowadziła konkurs zgodnie z przepisami ustawy o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw. Ponieważ Pan T.D. uzyskał po korekcie 1[...] punkty a więc poza limitem ustalonym na 190 punktów, odmowa wpisania ww. na listę aplikantów radcowskich była prawidłowa. Ponadto wskazano, że w odwołaniu nie podniesiono zarzutów, co do prawidłowości postępowania kwalifikacyjnego, mogących mieć wpływ na ocenę kandydata skutkującą wpisanie na listę aplikantów radcowskich.
Od powyższej uchwały Pan T. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi ponowił argumentację zawartą w odwołaniu od uchwały OIRPr. Zaskarżonej uchwale zarzucił m.in.:
I/ naruszenie przepisów art. 33 ust. 3 i 4 w związku z art. 33(9) ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych poprzez uznanie 26 błędnych pytań testu za spełniające ustawowe kryteria określone w art. 33 (9) ust 1 ww. ustawy a tym samym bezpodstawne uznanie, iż nie zdobył 190 punktów.
II/ naruszenie przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 32 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2). W ocenie skarżącego, uchwała KRRP z dnia [...] grudnia 2005r. nie obejmowała wszystkich błędnych pytań, a brak ustawowej możliwości odwołania się od wyników egzaminu rażąco narusza zasadę równości wobec prawa. III/ naruszenie art. 65 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji i art. 7 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze poprzez naruszenie prawa skarżącego do wyboru i wykonywania zawodu poprzez brak ustawowej możliwości odwołania się od wyników egzaminu a także poprzez nie sprostowanie wyników egzaminu przez Zespół do przygotowania pytań o wszystkie błędne pytania, a tylko ich wybraną część. Nadto skarżący podnosił naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy dotyczących istnienia 26 wadliwych pytań testu oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez nie uwzględnienie przez Krajową Radę Radców Prawnych prawidłowo udzielonych odpowiedzi na pytania 125 i 236 testu. Wskazał na ogólnikowe uzasadnienie zaskarżonej uchwały oraz zarzucił brak reakcji na nieścisłości i błędy ujawnione w teście. W ocenie skarżącego, organ uchylił się od podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. N 153 z 2002 r. poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W sprawach z wniosku o wpis na listę aplikantów adwokackich organy samorządu tej korporacji zawodowej pełnią rolę administracji publicznej a zatem kontroli sądowoadministracyjnej podlegały zaskarżone uchwały.
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga Pana T.D. została uwzględniona albowiem zakwestionowane w niej uchwały organów samorządu radcowskiego zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Egzamin na aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w O. odbył się w grudniu 2005r. tj. zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 27 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361) przy zastosowaniu między innymi przepisów art. 33¹ ust. 3, art. 337-9 i art. 3310 ust. 1 znowelizowanej ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) – dalej powoływanej jako ustawa.
Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 4 i 10 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw Krajowa Rada Radców Prawnych powołała Zespól ds. przygotowania pytań na egzamin konkursowy dla aplikantów radcowskich, który przygotował jeden zestaw pytań w formie testu wyboru. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 12 w/w ustawy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. powołała Komisję Konkursową do przeprowadzenia egzaminu konkursowego dla kandydatów na aplikantów radcowskich.
Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych, Komisja konkursowa po przeprowadzeniu egzaminu nie dokonała w odniesieniu do skarżącego sprostowania wyników konkursu z uwzględnieniem komunikatu Zespołu d/s pytań, albowiem skarżący nie uzyskał przed weryfikacją co najmniej 180 punktów, a dopiero w takiej sytuacji, zgodnie z uchwałą Komisji z dnia [...] grudnia 2005 r., Komisji dokonywano powtórnego sprawdzenia testu. Z powyższego wynika, że Komisja konkursowa, uznała swoją właściwość do podjęcia decyzji w przedmiocie zawężenia (w porównaniu do komunikatu Zespołu d/s pytań oraz Uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] grudnia 2005 r.) kręgu kandydatów, których prace zostały poddane powtórnemu sprawdzeniu.
W odniesieniu do skarżącego, sprostowania wyników testu przy uwzględnieniu komunikatu Komisji ds. pytań dokonała natomiast OIRPr w O., co wynika z treści pisma tego organu z dnia 12 stycznia 2006 r. skierowanego do Pana T. D. (k.13 akt) oraz uchwały OIRPr z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] gdzie stwierdzono, iż kandydat uzyskał [...] punkty, a nie [...] - jak stwierdziła Komisja konkursowa w uchwale Nr [...]. Ponieważ uzyskany przez skarżącego wynik egzaminu konkursowego był nadal negatywny, należy uznać, że dokonanie przez OIRPr weryfikacji liczby uzyskanych punktów, choć odbyło się z naruszeniem art. 7 ust.12 ustawy o Zmianie..., nie może być podstawą uwzględnienia skargi, gdyż nie miało wpływu na wynik sprawy. Treść bowiem uchwały OIRPr z dnia[...] stycznia 2006 r. o odmowie wpisu Pana T.D. na listę aplikantów wskazująca na nieuzyskanie przez tego kandydata pozytywnej oceny z egzaminu konkursowego odpowiadała w istocie treści uchwały Komisji konkursowej [...], gdzie stwierdzono, że kandydat uzyskał wynik negatywny.
Jednakże, pomimo wskazanej wyżej okoliczności, ani zaskarżona uchwała Prezydium KRRPr ani uchwała OIRPr z dnia [...] stycznia 2006 r. nie mogą się ostać.
Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy, przed podjęciem uchwał w przedmiocie wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich nie ustaliły stanu faktycznego sprawy, co stanowi naruszenie art. 7 k.p.a.
Organ samorządu radcowskiego zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w myśl art. 77 § 1 k.p.a. Obie te zasady dotyczą także organu odwoławczego na mocy art. 140 k.p.a.
Wydana uchwała powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1), przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.).
Z kolei brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do tego zarzutu odwołania jak i pozostałych oznacza brak jego merytorycznego rozpoznania i de facto obrazę art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art.127 § 1 k.p.a.
Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie kwalifikacyjne przeprowadzone w roku 2005 w sprawie wpisania kandydatów na listy aplikantów radcowskich jest postępowaniem administracyjnym, jednakże ocena punktowa, będąca wyrazem oceny prac egzaminacyjnych (testów), nie stanowi elementu postępowania administracyjnego. Ocena testów należy wyłącznie do osób do tego powołanych. Z tych względów Sąd pominął wnioski zgłoszone w skardze, zmierzające do weryfikacji oceny punktowej testu rozwiązanego przez skarżącego.
Wskazać należy, że ani ustawa o r. pr., ani ustawa o Zmianie... nie przewidziały w ogóle sytuacji wadliwie opracowanego testu i nie zawierają procedur usuwania tej wadliwości. Ustawy nie wskazują kto, na czyj wniosek i w jakiej formie poprawia błędnie opracowany test, a trudno przyjąć, że wadliwości testu, wobec braku stosownych procedur, są nieusuwalne. Ustawa stanowi (art. 7 ust. 4 i 10 ustawy o Zmianie...), że powołany przez Krajową Radę Radców Prawnych Zespół przygotowuje "zestaw pytań w formie testu wyboru". W ocenie Sądu określenie "test wyboru", w związku z treścią art. 339 ust.1 ustawy o r. pr. zawiera w sobie:
1/ pytanie, 2/ zestaw trzech propozycji odpowiedzi oraz 3/ wskazanie odpowiedzi właściwej. Do opracowania całości testu właściwy był zatem Zespół. Nie stanowi to jednak uregulowania sposobu poprawiania błędów w teście.
Tymczasem ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że prawidłowość testu egzaminacyjnego, a co za tym idzie prawidłowość przeprowadzenia egzaminu i ustalenia jego wyniku budziła poważne zastrzeżenia. Wdrożone zostały "awaryjne", nie przewidziane ustawą procedury mające na celu usunięcie błędów. Składało się na nie podjęcie przez KRRP uchwały nr [...] o konieczności weryfikacji wyniku egzaminu, wydanie Komunikatu z dnia 21 grudnia 2005r. przez Zespół ds. przygotowania pytań zmieniający wskazanie prawidłowych odpowiedzi na 10 pytań testowych, Komunikat Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 2006 r., w którym apelował on do Przewodniczących Komisji o rozstrzyganie wątpliwości na korzyść kandydatów. Zauważyć należy, że z treści Komunikatu Ministra wynika, że mimo Komunikatu Zespołu z 21 grudnia 2005 r., dopuszczał istnienie dalszych wątpliwości, a z żadnych uregulowań nie wynika, że przy ustalaniu nieprawidłowości Komisja Konkursowa miała pozostać bierna.
Zgodnie z art. 33 1 ust. 1, art. 33 9 i art. 33 10 ust. 1 ustawy o r. pr. do zadań Komisji Konkursowej należy przeprowadzenie egzaminu konkursowego, sprawdzenie testu oraz ustalenie i ogłoszenie wyniku egzaminu. Przy prawidłowym przebiegu konkursu zakres kompetencji Komisji Konkursowej nie budzi żadnych wątpliwości. Jednak wyrażona w Protokole weryfikacji egzaminu konkursowego ocena Komisji Konkursowej o dezinformującym charakterze 32 pytań konkursowych, wskazywała na stan niejasności, co do prawidłowości testu konkursowego.
W ocenie Sądu przy dostrzeżeniu błędów, w świetle wyżej wskazanych uregulowań, nie tylko prawem ale wręcz obowiązkiem Komisji Konkursowej było dostrzeżone nieprawidłowości wyrazić w protokole weryfikacji wyników konkursu, bowiem należało do niej przecież sprawdzenie testu oraz prawidłowe /rzetelne/ ustalenie wyniku egzaminu. Trudno zaakceptować pogląd, że Komisja, która w trakcie sprawdzania dostrzegła błędy w samym teście, powinna je zignorować i nie uwzględnić przy ustalaniu wyników, szczególnie wobec treści uchwały KRRP z [...] grudnia 2005 r., Komunikatu Zespołu z 21 grudnia 2005 r. i Komunikatu Ministra z 13 stycznia 2006 r. Brak było natomiast uregulowania wyłączającego takie działania z kompetencji Komisji, a także brak było ustawowej procedury, która nakazywałaby Komisji zwracać się w tej sytuacji z wątpliwościami do Zespołu jako autora testu. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że Komisja konkursowa w ogóle nie dokonała powtórnego sprawdzenia testu Pana T.D. bowiem nie uzyskał on minimum 180 punktów a więc pułapu, od którego Komisja w O. dokonywała weryfikacji. OIRPr podejmując w dniu [...] stycznia 2006r. uchwałę odmawiającą wpisania skarżącego na listę aplikantów radcowskich pomimo, że sama miała wątpliwości, co do prawidłowości pytań testowych oraz dysponowała protokołami Komisji konkursowej w których również zakwestionowano pytania i odpowiedzi uchyliła się w istocie od podjęcia kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, czym naruszyła przepis art. 7, 77 par 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można, zdaniem Sądu, przyjąć za uzasadnioną tezę, iż w państwie prawa w sytuacji poważnego egzaminu, w wyniku którego wyłącznie można uzyskać dostęp do zawodu, udzielenie odpowiedzi nieprawidłowej (lecz zgodnej z wykazaną na arkuszu Zespołu), odpowiadałoby prawdzie o prawidłowej ocenie kwalifikacji zdającego. Egzamin konkursowy bowiem, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym dotyczącym przedmiotowej sprawy (art. 7 ust. 1 pkt 27 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw w związku z art. 33¹ ust. 3 ustawy o radcach prawnych) polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego, a nie na sprawdzeniu zgodności udzielonych odpowiedzi z odpowiedziami wskazanymi na arkuszu pytań i odpowiedzi. W świetle zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. zastrzeżenia OIRPr sformułowane dopiero w piśmie przewodnim skierowanym do Prezydium KRRPr przesłanym wraz z odwołaniem Pana T.D. od uchwały z dnia [...] stycznia 2006 r. powinny być wyjaśnione przed podjęciem tej uchwały. Ustalenie, bowiem wyników postępowania konkursowego jest elementem stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy.
Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały Prezydium KRRPr wynika, że nie dopatrzyła się powyższego uchybienia uznając, że konkurs został przeprowadzony zgodnie z obowiązującą ustawą o Zmianie... Należy podzielić pogląd skarżącego, że uzasadnienie omawianej uchwały nie odpowiada wymogom zawartym w art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, za spełniające wymogi powołanego przepisu nie można uznać uzasadnienia, w którym organ odwoławczy nie odniósł się do szeregu zarzutów merytorycznych podniesionych w odwołaniu, a jedynie skwitował je stwierdzeniem "że nie podniesiono zarzutów, co do prawidłowości postępowania kwalifikacyjnego, mogących mieć wpływ na ocenę kandydata". Gdy tymczasem obszerne odwołanie zarzuty takie zawiera. Pan T. D., oprócz wskazania na wadliwość poszczególnych pytań i odpowiedzi, zarzucił wprowadzenie do testu pytań o treści wykraczającej poza obowiązujący na egzaminie materiał. Zakres obowiązującego na omawianym egzaminie materiału zawiera przepis art. 33 (1) ust. 3 ustawy o radcach prawnych, z którego wynika, że "egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego, zwanego dalej "kandydatem", z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu radców prawnych i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu." Wprowadzenie, więc do testu pytania wykraczającego poza program zawarty w cytowanym przepisie art. 33 (1) ust. 3 ustawy o radcach prawnych stanowiłoby o naruszeniu tego przepisu przez Zespół do przygotowania pytań. To z kolei nie mogłoby pozostać bez znaczenia dla oceny, czy egzamin został przeprowadzony zgodnie z przepisami ustawy, w konsekwencji miałoby wpływ na ustalony w nim wynik konkursu a ostatecznie również na prawidłowość podjęcia decyzji o wpisaniu kandydata na listę aplikantów radcowskich. Stosownie, bowiem do treści art. 33 ust. 2 ustawy, aplikantem radcowskim może być osoba, która spełnia warunki określone w art. 24 ust.1 pkt 1, 3-5 ustawy i uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego. Uzasadniony jest zarzut skarżącego, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu popełnionego przez OIRPr błędu rachunkowego. Kwestia ta wymagała wyjaśnienia, bo choć liczba punktów zwiększyłaby się do [...] zamiast [...], co nie miałoby wpływu na wynik egzaminu (nadal byłby negatywny). Jednakże, czego nie można wykluczyć, przy uwzględnieniu nieprawidłowości w innych pytaniach testu, o których sygnalizował zarówno skarżący jak i OIRPr, wzięcie pod uwagę ewentualnego błędu rachunkowego popełnionego przez OIRPr może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Sąd nie wydał orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania, bowiem skarżący pomimo pouczenia o możliwości żądania zwrotu kosztów postępowania (k. 34 akt sądowych) nie złożył takiego wniosku przed zamknięciem rozprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło