VI SA/Wa 1257/08

WyrokWSA w Warszawie2008-09-11

Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Piotr Borowiecki, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za zamontowanie w pojeździe niedozwolonego urządzenia dodatkowego do tachografu, które wyłącza jego działanie, nawet jeśli twierdzi, że nie miał wpływu na jego instalację?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie przepisów dotyczących urządzeń rejestrujących, w tym za podłączenie niedozwolonych urządzeń dodatkowych do tachografu, nawet jeśli twierdzi, że nie miał wpływu na ich instalację. Fakt, że pojazd był własnością przedsiębiorcy i znajdował się w jego dyspozycji, zobowiązuje go do sprawdzenia, czy takie urządzenia nie zostały podłączone. Ponadto, naruszenie to ma charakter rażący i zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, co wyłącza zastosowanie przepisu o braku wpływu na powstanie naruszenia.
Stan faktyczny
Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że w samochodzie ciężarowym należącym do M. Spółka z o.o. zainstalowano niedozwolone urządzenie dodatkowe do tachografu, które powodowało jego wyłączenie podczas jazdy. Kierowca oświadczył, że nie wiedział o instalacji urządzenia. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę karę pieniężną. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy w wykładni przepisów i naruszenie procedury, w tym nieuwzględnienie wniosków dowodowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi M. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę W dniu [...] sierpnia 2007 r. na drodze krajowej nr [...] w K., skontrolowano samochód ciężarowy marki [...] nr rej. [...] z naczepą nr rej. [...] użytkowany przez firmę M. sp. z o.o. Kontrolowany pojazd poruszał się bez ładunku, a kierował nim pracownik kontrolowanej firmy P. K., który okazał do kontroli wypis na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy z licencji nr [...] dla firmy M. sp. z o.o. Podczas kontroli tachografu zainstalowanego w pojeździe kontrolujący inspektor stwierdził, iż zostały do niego podłączone niedozwolone urządzenia dodatkowe (wyłącznik zainstalowany za popielniczką). Inspektor wraz z kierującym udali się na jazdę próbną, podczas której stwierdzono, że zamontowane w łańcuchu kinematycznym ww. urządzenie, po jego włączeniu powoduje wyłączenie tachografu zainstalowanego w pojeździe. W toku kontroli został przesłuchany kierujący pojazdem, który oświadczył, że nie wiedział o instalacji niedozwolonego urządzenia, a on tego urządzenia nie instalował. Pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r., spółka została zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz o możliwości skorzystania z uprawnień wynikających z dyspozycji art. 10 k.p.a. M. sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 r., wniosła o: 1. przesłuchanie i przeprowadzenie dowodu z zeznań Z. P. oraz R. D. na okoliczność: - rozwiązania umowy o pracę pomiędzy M. sp. z o.o. a P. K., - samowolnego korzystania z pojazdu o numerze [...] przez P. K. w dniu kontroli tj. [...] sierpnia 2007 r., - niewykonywania przewozu przez P.K. w dniu [...] sierpnia 2007 r. w imieniu M. sp. z o.o., 2. przesłuchanie i przeprowadzenie dowodu z zeznań D. W. i T. C. na okoliczność tego, iż M. sp. z o.o. nic nie wiedziała o dodatkowym urządzeniu zamontowanym w pojeździe [...] oraz dostarczenie protokołu z przesłuchania P. K. na adres jak w nagłówku pisma z dnia [...] sierpnia 2007 r. 3. powiadomienie na podstawie art. 304 § 2 k.p.k. odpowiednich organów ścigania o podejrzeniu popełnienia występku z artykułu 315 k.k. przez kierującego pojazdem, a po przeprowadzeniu powyższych dowodów o umorzenie postępowania na podstawie art. 105 ust. 1 k.p.a. Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] nałożył na M. sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych. W uzasadnieniu decyzji organ, przytaczając treść przepisów art. 92 ust. 1 pkt 2, 7, i 8, art. 92 ust. 4, oraz na podstawie lp. 11.1 ust. 2 lit. a) załącznika do ustawy o transporcie drogowym oraz art. 15 ust. 8 rozporządzenia rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym dodanego przez art. 1 ust. 8 lit. f) rozporządzenia Rady (WE) nr 2135/98 z dnia 24 września 1998 r. (Dz. Urz. WE L 274 z 9 października 1988 P. 0001-002), podkreślił, że zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub karty kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego (załącznik I B). To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, organ szczegółowo przytoczył również stan faktyczny sprawy, podkreślając charakter stwierdzonej ingerencji w urządzenie rejestrujące. Dowód powyższego stanowiły zapisy na wykresówce za dzień [...] sierpnia 2007 r., gdzie podczas jazdy bez użycia wyłącznika, pomiędzy godziną 10.35 a 10.40 na odcinku ok. 2 kilometrów, wskazania tachografu były prawidłowe. Po uruchomieniu wyłącznika (kierujący na polecenie inspektora użył zainstalowanego niedozwolonego urządzenia), pomiędzy godziną 10.40 a 10.45 podczas jazdy powrotnej, brak było zapisów w polu prędkości i drogi, tachograf rejestrował jedynie odpoczynek, podczas gdy pojazd poruszał się. Pojazd skierowano do firmy [...] w K., celem wypięcia z łańcucha kinematycznego niedozwolonego urządzenia. Urządzenie to zostało zatrzymane przez inspektora kontrolującego celem dalszego postępowania. Sporządzono dokumentację fotograficzną, kierującego przesłuchano w charakterze świadka, zatrzymano dowód rej. pojazdu. Odnosząc się do wniosków strony o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w postaci przesłuchań świadków, organ uznał, iż nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż przedmiotem wnoszonego dowodu były okoliczności, które nie miały znaczenia dla prowadzonej sprawy, a których organ nie kwestionował, uznając za udowodnione w oparciu o dokonane ustalenia i wyjaśnienia strony. Spółka w piśmie z dnia [...] października 2007 r. odwołała się od ww. decyzji zaskarżając decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania. W uzasadnieniu podniosła, iż wbrew twierdzeniom organu I instancji, podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, toteż zgłoszone wnioski o przesłuchanie świadków zdaniem spółki były w pełni uzasadnione. Spółka podniosła również, iż organ nie podjął niezbędnych kroków w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych stwierdzonego naruszenia. Jednocześnie, spółka podkreśliła, że na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy organ kontrolny I instancji przyznał fakt, że kierowca poruszał się kontrolowanym pojazdem w sposób samowolny, a więc nie mogło być mowy o wykonywaniu przewozu przez kierowcę P. K. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu, przytaczając treść art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1, 4 ustawy o transporcie drogowym, art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r. ze zm.), oraz lp. 11.1.2. lit. a) załącznika do ww. ustawy, organ podkreślił brak podstaw do uznania, iż odpowiedzialność administracyjną za stwierdzone naruszenie w postaci zamontowania w pojeździe niedozwolonego urządzenia miałby ponosić podmiot inny niż przedsiębiorca transportowy. Organ dodał również, że kwestie ewentualnych sporów między pracodawcą a pracownikami regulują przepisy prawa pracy, a organy Inspekcji Transportu Drogowego nie mają kompetencji w zakresie rozstrzygania takich sporów. Jednocześnie organ zauważył, iż kwestia odpowiedzialności karnej dotyczącej stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń stanowi przedmiot odrębnego postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w K. W ocenie Głównego Inspektora działanie organu I instancji było prawidłowe i zgodne z prawem, a wniosek o przesłuchanie dodatkowych świadków został zasadnie nieuwzględniony, z uwagi na kompletność materiału dowodowego w sprawie niniejszej. M. sp. z o.o., pismem z dnia [...] maja 2008 r., zaskarżyła opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia w całości oraz wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła decyzji obrazę następujących przepisów: 1. art. 73, art. 74 oraz art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, poprzez ich błędną wykładnię. 2. art. 4 pkt a) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006, poprzez jego błędną wykładnię. 3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 7, 77 oraz 78 k.p.a. W uzasadnieniu strona potrzymała argumentację zawartą w odwołaniu dodając, iż organ błędnie dokonał analizy zebranego materiału dowodowego w sprawie. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) – dalej powoływanej jako ustawa - oraz lp. 11.1 ust. 2 lit. a) załącznika do ustawy, w związku z art. 15 ust. 8 rozporządzenia rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, dodanego przez art. 1 ust. 8 lit. f) rozporządzenia Rady (WE) nr 2135/98 z dnia 24 września 1998 r. (Dz. Urz. WE L 274 z 9 października 1988 P. 0001-002). W zatrzymanym do kontroli pojeździe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością M. z siedzibą w W. zostało ujawnione przez kontrolujących urządzenie dołączone do tachografu. Był to przełącznik, po włączeniu którego w czasie poruszania się pojazdu tachograf przestał kreślić na wykresówce prędkość, czas i drogę przebytą przez pojazd, rejestrując odpoczynek kierującego. Stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Zgodnie z art. 15 ust. 8 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach. Ustalenia kontroli wykazały naruszenie wymienionych przepisów, zatem w myśl art. 92 ust. 4 zastosowano karę pieniężną w wysokości określonej w załączniku do ustawy pod lp. 11.1. lit. a). Według tego przepisu wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostały niedozwolone urządzenia dodatkowe jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 10 000 zł i taka kara pieniężna został nałożona na spółkę. Zarzut strony skarżącej naruszenia przez organ kontroli art. 73 i art. 74 ustawy nie był trafny, gdyż nałożona kara pieniężna dotyczyła wyłącznie naruszenia ww. przepisu rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 w związku z wymienionym przepisem załącznika do ustawy. Kierujący pojazdem został wylegitymowany i co do tego, że była to osoba prowadząca pojazd skarżącej nie ma wątpliwości. Organy kontroli zbadały nośniki informacji (wykresówki), a po dokonaniu oględzin tachografu i stwierdzeniu podłączenia do niego nielegalnego urządzenia, ponownie zbadano jak tachograf dokonuje zapisów na wykresówkach w czasie jazdy pojazdu, kiedy ujawnione urządzenie jest wyłączone i po jego włączeniu. Przesłuchano również w charakterze świadka kierującego pojazdem, który podał, że jest pracownikiem spółki, a co do podłączonego urządzenia do tachografu, nie wiedział o jego istnieniu. W związku z tym organ kontroli zachował się zgodnie z wymogami określonymi w art. 73 ustawy. Z czynności kontrolnych został sporządzony protokół, który podpisał kontrolujący i kierujący pojazdem, a następnie protokół ten przesłano stronie skarżącej, zgodnie z art. 74 ustawy. W tych warunkach postępowanie przeprowadzone przez organ administracji zostało dokonane z zachowaniem zasad określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. Natomiast nieuwzględnienie dowodów zgłoszonych przez skarżącą nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem okoliczności, na które mieli zostać przesłuchani zgłoszeni świadkowie, wobec niewątpliwych ustaleń organu, nie miały znaczenia dla sprawy, zatem zarzut naruszenia art. 78 k.p.a. nie był uzasadniony. Stwierdzone naruszenie przepisów o transporcie drogowym, za które została nałożona kara pieniężna, nie zostało ustalone według kryteriów winy strony skarżącej. Organ administracji ustala wyłącznie, czy faktycznie do naruszenia doszło i przy stwierdzeniu, że naruszenie to wystąpiło, jest obowiązany nałożyć karę pieniężną w wysokości ściśle określonej przepisami. Odwołania do art. 92a ust. 4 ustawy organ administracji nie mógł uwzględnić i w tym zakresie Sąd orzekający w sprawie podziela stanowisko organu. Według tego przepisu nie wszczyna się postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Z akt sprawy nie wynika by strona skarżąca wykazała i udowodniła, że nie miała wpływu na zainstalowanie nielegalnego urządzenia. Natomiast fakt, że kontrolowany pojazd był jej własnością i w czasie kontroli znajdował się w jej dyspozycji zobowiązywał spółkę do tego, by sprawdziła, czy istotnie takie urządzenie nie zostało podłączone. Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z art. 92 a ust. 5 pkt 1 ustawy, przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeżeli naruszenie, o którym mowa w ust. 1, ma charakter rażący, a w szczególności zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. Nielegalne podłączenie urządzenia do tachografu, wyłączającego działanie tego urządzenia kontrolnego, fałszuje dokumenty określające czas pracy kierowcy. W konsekwencji kierowca może przekraczać dozwolony czas pracy, a to ma bezpośredni wpływ na jego możliwości prawidłowego prowadzenia pojazdu, co niewątpliwie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając by zaskarżona decyzja naruszała prawo, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło