VI SA/Wa 1258/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-23

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Piotr Borowiecki, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie warunków zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego, polegające na wysadzaniu pasażerów poza wyznaczonymi przystankami, może zostać usprawiedliwione nadzwyczajnymi okolicznościami, takimi jak pilna potrzeba skorzystania z toalety przez kierowcę lub prośba pasażera, w kontekście nałożenia kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA nie ocenił należycie, czy naruszenie warunków zezwolenia nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć (art. 93 ust. 7 u.t.d.). WSA, rozpoznając sprawę ponownie, stwierdził, że wysadzanie pasażerów poza wyznaczonymi przystankami, nawet na prośbę pasażera, nie stanowi wystarczającego usprawiedliwienia dla naruszenia warunków zezwolenia na przewóz regularny, jeśli nie wykazano obiektywnej, nadzwyczajnej konieczności takiego działania. Skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę S. O. za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków zezwolenia, polegającym na wysadzaniu pasażerów poza wyznaczonymi przystankami. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca wysadził pasażerów w miejscach nieujętych w rozkładzie jazdy. Skarżący podnosił, że miało to miejsce sporadycznie i było usprawiedliwione nadzwyczajnymi okolicznościami, takimi jak pilna potrzeba skorzystania z toalety przez kierowcę. WSA pierwotnie uwzględnił skargę, uznając, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności. NSA uchylił wyrok WSA, a po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2009 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrywał ponownie skargę S. O. , prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "C." zwanego dalej skarżącym na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3 000 złotych za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia, jakich dokonano podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2007 r. w W. przy ul. [...]. Ustalono wówczas, że kierujący pojazdem R. M. wykonywał regularny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym na trasie L. – W. na rzecz skarżącego. Organ stwierdził wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Powyższe zostało ustalone na podstawie dokumentacji filmowej. Przesłuchano także w charakterze świadka R. M., który zeznał, iż nie dojechał na przystanek końcowy przy ul. [...], gdyż wszystkich pasażerów wysadził wcześniej i nie wiedział, że trzeba zatrzymać się na końcowym przystanku. Odmówił odpowiedzi na pytania, dlaczego wysadził po drodze pasażerów - przy [...] oraz przy [...] oraz dlaczego zamiast na przystanek na ul. [...] skierował się na stację benzynową przy ul. [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wezwał skarżącego do wyjaśnienia, dlaczego kierowca kontrolowanego pojazdu nie dojechał do przystanku końcowego przy [...] zgodnie z okazanym rozkładem jazdy, a także dlaczego pasażerowie na ww. trasie wysiadali poza wyznaczonymi przystankami. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie organu. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.), dalej: u.t.d., Ip. 2.2. lit. 3 załącznika do tej ustawy, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 zł, za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, dotyczących: ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że sytuacje, w których wysadza się pasażerów na przystanku nieujętym w rozkładzie jazdy mają miejsce sporadycznie, zawsze mają charakter wyjątkowy i są usprawiedliwione nadzwyczajnymi okolicznościami, sytuacją albo stanem wyższej konieczności oraz słusznym interesem obywateli. Fakt niedojechania do przystanku końcowego kierowca wyjaśnił pilną potrzebą skorzystania z toalety oraz tym, że w autobusie nie było już żadnego pasażera. Powołując się na orzecznictwo NSA dowodził, iż organ dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał m.in., że w aktach sprawy nie znajdują się dowody wskazujące na zaistnienie podnoszonego przez stronę w odwołaniu stanu wyższej konieczności. Kierowca w trakcie zeznań nie wymienił zaś żadnych okoliczności wskazujących na przyczynę popełnienia naruszenia. Uwzględniając skargę S. O., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 maja 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 101/08 podkreślił, że mimo zawartego w art. 18b u.t.d. kategorycznego zakazu zatrzymywania się i wysadzania pasażerów poza przystankami objętymi rozkładem jazdy nie można wykluczyć sytuacji uzasadniających zastosowanie zasady wyrażonej w art. 7 k.p.a. i dopuszczenie sytuacji wysadzania pasażerów w innych miejscach niż wskazane w tym rozkładzie jazdy bez skutku w postaci nałożenia kary. Sąd wskazał, że organ powyższej wykładni powołanego przepisu u.t.d. nie wykluczył, natomiast uznał, iż nie ma dowodu na to, że zatrzymanie pojazdu było spowodowane szczególną sytuacją. W tym zakresie organ sprawy nie wyjaśnił, naruszając art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd podał, że w odwołaniu skarżący wskazał, że przyczyną tego, iż kierowca nie dojechał na przystanek końcowy była konieczność pilnego skorzystania przez niego z toalety. Do tej kwestii organ odwoławczy nie odniósł się, a sam fakt, że w zeznaniach kierowca tej okoliczności nie uwzględnił nie mógł zdaniem Sądu przesądzać o tym, iż nie miała ona miejsca. Kwestia odmowy podania przez świadka przyczyn zatrzymania pojazdu poza przystankami, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie zwalniała bowiem organu od wyjaśnienia sprawy w tym zakresie. Treść zawiadomienia z dnia [...] lutego 2007 r. dała zdaniem Sądu podstawy do przyjęcia, iż po stronie organu I instancji była świadomość co do niepełnego wyjaśnienia, dlaczego kierowca w dniu kontroli nie dojechał do przystanku końcowego i dlaczego pasażerowie wysiadali poza wyznaczonymi przystankami. Mimo faktu, iż strona nie udzieliła odpowiedzi na zapytanie organu zawarte we wskazanym zawiadomieniu, zdaniem Sądu, jeżeli nie zostały wyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy rezygnacja z przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony mogła skutkować zarzutem, w tym przypadku zasadnym, naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy uznał natomiast, iż postępowanie przed Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego zostało przeprowadzone prawidłowo, z pełnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, co uzasadniało zdaniem Sądu zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie dokonał bowiem oceny w zakresie możliwości zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d. w przypadku stwierdzenia, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący nie mógł przewidzieć, co powinno skutkować umorzeniem postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Również w tym zakresie przesłuchanie strony zostało przez Sąd uznane za niezbędne. W ocenie Sądu powyższy stan rzeczy także potwierdzał zarzut naruszenia wskazanych przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył w całości powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie, tj.: 1) przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie: - w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na uznaniu przez Sąd, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, podczas gdy stan faktyczny niniejszej sprawy nie budził wątpliwości i został ustalony przez organ należycie, a wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały przez niego wyjaśnione, co w konsekwencji implikuje sytuację, w której ustalenia i oceny przedmiotowego stanu faktycznego dokonane przez organ są odmienne od poczynionych w przedmiotowej sprawie przez Sąd; - w związku z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uznaniu przez Sąd, iż organ nie wyjaśnił prawidłowo podstawy faktycznej i prawnej decyzji, w szczególności nie odniósł się do przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji w II instancji w wyniku rozpoznania odwołania, tj. do art. 93 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej również: u.t.d., podczas gdy zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne należycie wyjaśniające motywy rozstrzygnięcia zawartego w decyzji; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit c/ i art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, poprzez ocenę działań administracji przez prymat własnych odmiennych od przyjętych przez organ ustaleń stanu faktycznego i prawnego polegających na błędnym przyjęciu przez Sąd, że organ nie zgromadził koniecznego materiału dowodowego w sprawie oraz błędnym uznaniu, że organy uchybiły obowiązkowi w zakresie ustalenia, czy do stwierdzonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego mogłyby znaleźć zastosowanie regulacje zawarte w art. 93 ust. 7 u.t.d., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu nieustalenia, czy w przedmiotowym przypadku zaszły okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisów art. 93 ust. 7 u.t.d., organ zaznaczył, że skarżący nie brał czynnego udziału w postępowaniu w zakresie wykazania, że naruszenie stwierdzone w ramach prowadzonego przez niego przewozu drogowego mogłoby być zakwalifikowane do przypadków objętych regulacją tego przepisu. Skarżący nie był zainteresowany czynnym udziałem w postępowaniu, nie odpowiadał na wezwania organu w przedmiocie wyjaśnienia okoliczności stwierdzonego naruszenia, jako że kierowca odmówił udzielania odpowiedzi na pytania w czasie przesłuchania go w charakterze świadka. W takim więc wypadku negatywne skutki związane z odmową złożenia wyjaśnień ponosi, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, skarżący a nie organ. Nadto, zdaniem organu, w przepisie art. 93 ust. 7 u.t.d. chodzi tylko o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, noszące znamiona siły wyższej, natomiast o takich okolicznościach nie może być mowy w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy. Wymieniony przepis statuuje odpowiedzialność obiektywną, która obciąża podmiot wykonujący transport drogowy, jeżeli wystąpił zakazany przez ustawę skutek, niezależnie od tego, kto faktycznie prowadził pojazd. Wnoszący skargę kasacyjną za nieuzasadnione uznał stwierdzenie Sądu, zgodnie z którym organ nie odniósł się do przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d. Organ podał, że w uzasadnieniu aktu administracyjnego ma przytoczyć stan prawny, który stanowi podstawę rozstrzygnięcia i który znajduje zastosowanie w konkretnej sprawie. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnych dowodów na poparcie swych tez, mogących obalić ustalenia faktyczne poczynione w toku kontroli drogowej. Nie podnosił również w toku postępowania administracyjnego okoliczności uzasadniających zastosowanie przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d. Za taką okoliczność nie można było zdaniem organu uznać potrzeby skorzystania z toalety. Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpatrzenia wniesionej skargi kasacyjnej uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2008r. sygn. akt VI SA/Wa 101/08 i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania uznając w szczególności za uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej, iż zaskarżony wyrok narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji uznał, iż do takiego naruszenia przepisów postępowania doszło na skutek tego, iż organ nie przeprowadził dowodu z zeznań strony skarżącej, mimo iż ta w odwołaniu do organu II instancji podnosiła, iż przyczyną tego, iż kierowca nie dojechał na przystanek końcowy była konieczność pilnego skorzystania przez niego z toalety. W konsekwencji też - zdaniem Sądu I instancji - organ nie rozważył należycie, czy naruszenie przepisów nastąpiło na skutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć (art. 93 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym). Potrzeba przesłuchania strony w postępowaniu administracyjnym zachodzi wówczas, jeżeli spełnione są przesłanki z art. 86 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Stąd też potrzeba skorzystania z tego środka dowodowego uzależniona była od oceny, czy w przedmiotowej sprawie rzeczywiście nie zostały wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. NSA podkreślił, że nałożenie na stronę skarżącą kary pieniężnej organ uzasadnił tym, iż wykonywany przez nią transport drogowy odbywał się w dniu kontroli z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków (lp. 2.2. ust. 3 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym). W sprawie było bezsporne, że kierowca pojazdu zatrzymywał się w czasie przejazdu w innych miejscach, niż na wyznaczonych przystankach, a mianowicie przy [...] oraz przy [...], przy czym na pytania kontrolujących, z jakich powodów naruszał warunki określone w zezwoleniu, odmawiał udzielenia odpowiedzi. Z kolei strona skarżąca wezwana przez organ pismem z dnia [...] lutego 2007 r. do udzielenia wyjaśnień na ten temat, żadnych wyjaśnień nie udzieliła. Natomiast w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2007 r. strona skarżąca uznała "(...) zarzut odnoszący się do tego, że kierujący na terenie W. wysadzał pasażerów na przystanku nieujętym w rozkładzie jazdy za absurdalny. Oświadczyła, że zdarzenia takie, jeżeli mają sporadycznie miejsce, zawsze mają charakter wyjątkowy i są usprawiedliwione nadzwyczajnymi okolicznościami, sytuacją albo stanem wyższej konieczności oraz słusznym interesem obywateli (stanem zdrowia pasażerów proszących o zatrzymanie pojazdu, ich niepełnosprawnością lub innymi ważnymi względami (...)". W odwołaniu tym strona skarżąca nie wyjaśniła jednak przyczyn naruszenia warunków zezwolenia dotyczących faktów zatrzymywania pojazdu i wysadzania pasażerów w dniu kontroli poza wyznaczonymi przystankami, a mianowicie przy [...] oraz przy [...]. W tej sytuacji rzeczą Sądu I instancji powinna być ocena, czy tylko te dwa naruszenia warunków zezwolenia były wystarczające do nałożenia kary pieniężnej i czy w świetle wyjaśnień zawartych w odwołaniu można mówić, iż w przypadku tego konkretnego pojazdu zachodziły okoliczności, o jakich mowa w art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, tj. czy naruszenie przepisów nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, zwłaszcza jeżeli weźmie się pod uwagę wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego złożone na rozprawie przed Sądem I instancji w dniu 6 maja 2008 r., który oświadczył "Zawsze wysadzamy pasażera na jego prośbę i w tym przypadku też tak było. Tym razem kierowca zatrzymał się przy [...] i przy [...], tak jak organ ustalił". Bez uprzedniego jednoznacznego odniesienia się przez Sąd I instancji do powyższych naruszeń warunków zezwolenia i złożonych przez stronę wyjaśnień trudno jest mówić o tym, iż organ wydał decyzję bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności przez to, iż nie przesłuchał strony na okoliczność przyczyn z jakich kierowca nie pojechał na przystanek końcowy na ul. [...], a mianowicie, czy dlatego, iż jak zeznał sam kierowca wysadził wszystkich pasażerów wcześniej i nie wiedział, że trzeba zatrzymać się na końcowym przystanku, czy też jak to wyjaśniła w odwołaniu strona skarżąca podając, iż "fakt niedojechania do przystanku końcowego kierowca wyjaśnił pilną potrzebą skorzystania z toalety oraz to, że w autokarze nie było już żadnego pasażera". Ta ostatnia okoliczność nie miała bowiem decydującego znaczenia przy wymierzaniu stronie skarżącej kary pieniężnej, gdyż wymierzenie kary nastąpiło przede wszystkim za to, że kierowca zatrzymywał pojazd i wysadzał pasażerów w innych miejscach niż na wyznaczonych przystankach, a mianowicie przy [...] i przy [...]. Na rozprawie w dniu 23 października 2009 r. skarżący S. O. oświadczył, że w dniu kontroli nie był wykonywany regularny przewóz na linii L. – W. Przedmiotowym kursem był natomiast wykonywany przewóz okazjonalny na podstawie stosownej licencji. Na potwierdzenie powyższego złożył pismo [...] Organizacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2003r. wraz z wydrukiem ze strony internetowej oraz decyzję Urzędu Dozoru Technicznego z dnia [...] marca 2006r. Podnosił, że skontrolowany pojazd posiadał przystosowanie do przewozu osób niepełnosprawnych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm ) p.p.s.a.). Nadto, zgodnie z art. 190 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę ponownie związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając przedmiotową sprawę przez pryzmat wyżej przedstawionych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 3 000 złotych za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu nie jest zasadna. W wyroku z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt II GSK 974/08 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż rzeczą Sądu I instancji powinna być ocena, czy tylko te dwa naruszenia warunków zezwolenia tj wysadzanie pasażerów przy [...] i przy [...] były wystarczające do nałożenia kary pieniężnej i czy w świetle wyjaśnień zawartych w odwołaniu można mówić, iż w przypadku tego konkretnego pojazdu zachodziły okoliczności, o jakich mowa w art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, tj. czy naruszenie przepisów nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, zwłaszcza jeżeli weźmie się pod uwagę wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego złożone na rozprawie przed Sądem I instancji w dniu 6 maja 2008 r., który oświadczył "Zawsze wysadzamy pasażera na jego prośbę i w tym przypadku też tak było. Tym razem kierowca zatrzymał się przy [...] i przy [...], tak jak organ ustalił". NSA podkreślił, że bez uprzedniego jednoznacznego odniesienia się przez Sąd I instancji do powyższych naruszeń warunków zezwolenia i złożonych przez stronę wyjaśnień trudno jest mówić o tym, iż organ wydał decyzję bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności przez to, iż nie przesłuchał strony na okoliczność przyczyn z jakich kierowca nie pojechał na przystanek końcowy na ul. [...], a mianowicie, czy dlatego, iż jak zeznał sam kierowca wysadził wszystkich pasażerów wcześniej i nie wiedział, że trzeba zatrzymać się na końcowym przystanku, czy też jak to wyjaśniła w odwołaniu strona skarżąca podając, iż "fakt niedojechania do przystanku końcowego kierowca wyjaśnił pilną potrzebą skorzystania z toalety oraz to, że w autokarze nie było już żadnego pasażera". Ta ostatnia okoliczność nie miała bowiem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, decydującego znaczenia przy wymierzaniu stronie skarżącej kary pieniężnej, gdyż wymierzenie kary nastąpiło przede wszystkim za to, że kierowca zatrzymywał pojazd i wysadzał pasażerów w innych miejscach niż na wyznaczonych przystankach, a mianowicie przy [...] i przy [...]. Zważywszy na treść oświadczenia, jakie skarżący złożył na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 23 października 2009 r. oraz dokumentów przedłożonych do akt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy odnieść się do stwierdzenia strony, że w dniu kontroli nie był wykonywany regularny przewóz na linii L. – W. natomiast był wykonywany przewóz okazjonalny na podstawie stosownej licencji. Z powyższego oświadczenia wynika bowiem, że na obecnym etapie sprawy skarżący zakwestionował ustalenie faktyczne organu a mianowicie, że w chwili kontroli był wykonywany przewóz regularny. Powyższy zarzut musi być rozpoznany w pierwszym rzędzie albowiem problematyka wykonywania przewozu zgodnie z udzielonym zezwoleniem (a więc również kwestia wysadzania pasażerów na przystankach) odnosi się wyłącznie do przewozów regularnych. Pomijając nawet, że przytoczona argumentacja została podana dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, zdaniem Sądu, omówiony wyżej zarzut naruszenia art. 7, 77 k.p.a nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny a więc, że w chwili kontroli skarżący wykonywał przewóz regularny na trasie L. – W. O prawidłowości powyższego ustalenia świadczy okazany podczas przedmiotowej kontroli drogowej wypis nr [...] z zezwolenia nr [...] na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej L.-W. oraz rozkład jazdy stanowiący załącznik do tego zezwolenia.(v. załączniki do protokołu kontroli [...] znajdujące się aktach sprawy). Zgodnie bowiem z art. 87 ust.1 pkt 1 a) utd podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto: w transporcie drogowym osób: przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych - odpowiednie zezwolenie i formularz jazdy lub wypis z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy. Przedłożone na rozprawie w dniu 23 października 2009 r. dokumenty w postaci decyzji Urzędu Dozoru Technicznego Oddział w L. oraz pismo [...] Organizacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2003r. nie stanowią dowodu na to, że w dniu kontroli ([...] lutego 2007r.) skarżący wykonywał przewóz okazjonalny na podstawie posiadanej licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Pierwszy z wymienionych dokumentów świadczy wyłącznie o tym, że pojazd poddany kontroli był przystosowany również do przewozu osób niepełnosprawnych, co zresztą nie było kwestionowane w toku sprawy. Z drugiego dokumentu zaś wynika, że [...] Organizacji Osób Niepełnosprawnych zwróciło się z prośbą o umożliwienie osobom niepełnosprawnym na wózkach inwalidzkich korzystania z usług firmy skarżącego w przewozie regularnym. Tak więc wzmiankowane pismo z 6 października 2003 r. nie tylko nie potwierdza, że w dniu kontroli był wykonywany przewóz okazjonalny, przeciwnie – dotyczy udostępnienia usługi w przewozie regularnym. Gdy idzie o przedłożony wydruk z Internetu, nie może by on uznany za dokument (prywatny), gdyż nie jest opatrzony podpisem osoby od której pochodzi. Reasumując: za prawidłowe należy uznać ustalenie organu, że w dniu kontroli skarżący wykonywał przewóz regularny osób. Uwzględniając wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt II GSK 974/08 stwierdzić trzeba, że dwa naruszenia warunków zezwolenia tj. wysadzanie pasażerów przy [...] i przy [...] były wystarczające do nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej. Powyższe wynika z faktu, że wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym wykonuje się według zasad określonych w art. 18b) utd. Między innymi wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy. Podczas wykonywania wzmiankowanych przewozów zabrania się zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy (art. 18 b) ust.2 pkt 3. utd) W rozkładzie jazdy będącym załącznikiem do okazanego podczas kontroli zezwolenia nie ma przystanków przy [...] i przy [...] a w tych miejscach kierowca wysadził pasażerów. Stąd prawidłowo organ ustalił, że skarżący naruszył warunki udzielonego zezwolenia W świetle wyjaśnień zawartych w odwołaniu nie można mówić, iż w przypadku tego konkretnego pojazdu (przewozu) zachodziły okoliczności, o jakich mowa w art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, że naruszenie przepisów nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W toku postępowania administracyjnego, przed organem I instancji skarżący nie zajął stanowiska w sprawie pomimo, że został przez organ pouczony o możliwości składania wyjaśnień m.in. na okoliczność wysadzania pasażerów poza wyznaczonymi przystankami (v. zawiadomienie z dnia [...] lutego 2009 r.). Natomiast w odwołaniu od decyzji WITD stwierdził ogólnikowo (bez wskazania, że chodzi o ten konkretny przejazd) "zdarzenia takie, jeżeli mają sporadycznie miejsce zawsze mają charakter wyjątkowy i są usprawiedliwione nadzwyczajnymi okolicznościami, sytuacja albo stanem wyższej konieczności oraz słusznym interesem obywateli (stanem zdrowia pasażerów proszących o zatrzymanie pojazdu , ich niepełnosprawnością lub innymi ważnymi względami". Ponadto na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył "Zawsze wysadzamy pasażera na jego prośbę i w tym przypadku też tak było. Tym razem kierowca zatrzymał się przy [...] i przy [...], tak jak organ ustalił". Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał zaistnienia stanu wyższej konieczności dla wysadzenia pasażerów w miejscach nieujętych w zezwoleniu. Sam fakt posiadania pojazdów przystosowanych do przewozu osób niepełnosprawnych oraz przewożenie osób z określonymi schorzeniami nie powoduje, że skarżący może bez konsekwencji wykonywać przewóz regularny z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu. Niewątpliwie w trakcie przewożenia osób niepełnosprawnych z oczywistych względów kierowca musi liczyć się z koniecznością zatrzymania pojazdu w miejscu nieujętym w zezwoleniu. Tym niemniej każdy przypadek odstąpienia od warunków zezwolenia powinien być przez przedsiębiorcę usprawiedliwiony nadzwyczajnymi okolicznościami na gruncie konkretnego przewozu. Jak już wskazano wyżej, w tej sprawie takich okoliczności nie wykazano. Zdaniem Sądu, wysadzanie pasażerów poza przystankami ujętymi w rozkładzie jazdy tylko i wyłącznie na ich prośbę, bez wykazania obiektywnej (posiadającej cechy nadzwyczajnej) konieczności takiego działania niweczy istotę przewozu regularnego, który zasadza się na założeniu m.in. że przewóz ten wykonywany jest według rozkładu jazdy podanego do publicznej wiadomości oraz podczas którego wsiadanie i wysiadanie odbywa się na przystankach określonych w tym rozkładzie jazdy. Z przedstawionych wyżej względów skarga S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. jako niezasadna - podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło