VI SA/Wa 1268/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2018 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Przedsiębiorczości i Technologii na rzecz skarżącego K. L. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. VI SA/Wa 1268/18 Uzasadnienie Minister Przedsiębiorczości i Technologii decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 35 ust. 2a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz 2168, z późn. zm.) dalej także usdg oraz w zw. z art. 138 § 1 pkt 2, w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, - dalej: k.p.a ), uchylił decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia [...] marca 2018 r. [...] wykreślającą przedsiębiorcę Pana B. Ł. (NIP: [...]) z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) i odmówił wykreślenia przedsiębiorcy Pana B. Ł. {NIP: [...]) z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i pranym: W dniu 10 stycznia 2018 r. Minister Przedsiębiorczości i Technologii wszczął postępowanie w sprawie wykreślenia przedsiębiorcy Pana B. Ł. (NIP: [...]) z CEIDG na podstawie informacji o braku posiadania przez przedsiębiorcę tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej we wpisie w CEIDG w rubrykach adres głównego miejsca wykonywania działalności, adresy dodatkowych miejsc wykonywania działalności oraz adres do doręczeń – C., ul. [...] nr 77, [...] P. Informację zgłosił Pan K. Ł., dalej także skarżący, który wskazał, że jest on obecnie właścicielem nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] 77, stanowiącej część działki o numerze geodezyjnym [...], dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz części działki o numerze geodezyjnym [...], dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Ponadto dniu 5 stycznia 2018 r. Pan K. Ł. wypowiedział umowę najmu nieruchomości z dniem 1 stycznia 2017 r. i wezwał Pana B. Ł. do wydania przedmiotowej nieruchomości. Minister Przedsiębiorczości i Technologii w dniu [...] lutego 2018 r. wezwał na podstawie art. 35 ust. 1a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcę do przedstawienia dokumentów potwierdzających posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej w rubrykach adres głównego miejsca wykonywania działalności, adresy dodatkowych miejsc wykonywania działalności oraz adres do doręczeń – C., ul. [...] nr 77, [...] [...]. Organ poinformował, że w przypadku braku tytułu prawnego obowiązany jest - do dokonania zmiany we wpisie w zakresie ww. adresów w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Przedsiębiorca nie złożył pisemnych wyjaśnień, nie przedstawił tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej we wpisie do CEIDG w rubrykach adres głównego miejsca wykonywania działalności, adresy dodatkowych miejsc wykonywania działalności oraz adres do doręczeń, jak również nie dokonał zmiany danych adresowych w CEIDG. Wobec stwierdzenia, że zaistniała przesłanka, o której stanowi art. 35 ust 2a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, Minister Przedsiębiorczości i Technologii decyzją z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...], wykreślił przedsiębiorcę z CEIDG. Pan B. Ł. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie przedsiębiorcy decyzja nie była słuszna i winna zostać zmieniona. Zdaniem skarżącego przedmiotowa nieruchomość położona przy ul. [...] nr 77 w C., ([...]) Paniówki składa się: z działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...], dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr [...] - na terenie tej działki znajduje się baza transportowa przedsiębiorcy Pana B. Ł., działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...], dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr [...], działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...], dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr.[...] i stanowi siedzibę wykonywanej działalności gospodarczej. Wskazał również, iż na mocy umowy darowizny z dnia [...] grudnia 2015 r. zawartej w formie aktu notarialnego darował swojemu synowi K. Ł. działkę o numerze [...] i udział w 1/4, części w działce o numerze [...] oraz na podstawie umowy darowizny z dnia [...] sierpnia 2013 r. udział w 1/2 części w działce o numerze [...]. Przedmiotowe darowizny przyznające tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości Panu K. Ł. zostały odwołane oświadczeniem o odwołaniu darowizny z dnia [...] listopada 2017 r. Powodem odwołania darowizny była rażąca niewdzięczność obdarowanego tj. Pana K. Ł., na rzecz którego darowizna była dokonana i wykonana. W związku z tymi działaniami Pan B. Ł. wystąpił na drogę postępowania sądowego w celu ochrony swojego posiadania nieruchomości. Ponadto w toku postępowania odwoławczego B. Ł. przekazał organowi dodatkowe dokumenty w sprawie tj. kopię pozwu o ochronę naruszonego posiadania wraz z wnioskiem o zabezpieczenie z dnia [...] marca 2018 r. złożonym w Sądzie Rejonowym Wydział [...] Cywilny w G. oraz kopię oświadczenia o odwołaniu darowizny z dnia [...] listopada 2017 r. W trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Przedsiębiorczości i Technologii uznał, że zgodnie z art. 35 ust. 1a usdg w przypadku powzięcia przez ministra właściwego do spraw gospodarki, informacji o braku tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej we wpisie do CEIDG, minister właściwy do spraw gospodarki wzywa przedsiębiorcę do przedstawienia tytułu prawnego do nieruchomości lub dokonania odpowiedniej zmiany wpisu w tym zakresie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W ocenie organu odwoławczego w sprawie kluczowe jest brzmienie art. 16a ust. 1 usdg, zgodnie z którym przedsiębiorca zobowiązany jest posiadać tytuł prawny do nieruchomości, których adresy określił w CEIDG jako adres do doręczeń, czy adresy miejsc wykonywania działalności gospodarczej. Organ wyjaśnił, że przedsiębiorca zobowiązany jest legitymować się nim w każdym czasie i dokument ten okazywać w związku z prowadzonym postępowaniem, każdorazowo na wezwanie ministra właściwego do spraw gospodarki. Przez tytuł prawny należy rozumieć uprawnienie określonego podmiotu do władania lub korzystania z konkretnej nieruchomości. Tytułem prawnym może być prawo własności lub współwłasności nieruchomości gruntowej lub lokalu mieszkalnego, prawo użytkowania wieczystego, umowa dzierżawy, umowa najmu czy też użyczenia, a także inne prawa rzeczowe lub obligacyjne. Jeżeli przedsiębiorca nie przedstawi tytułu prawnego do nieruchomości lub nie dokona zmiany swojego wpisu w CEIDG w zakresie adresu, minister właściwy do spraw gospodarki wykreśla, w drodze decyzji administracyjnej, przedsiębiorcę z CEIDG. Decyzja wydana w oparciu o normę określoną w art. 35 ust. 2a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ma charakter decyzji związanej. Organ uznał, że w sprawie niniejszej przedsiębiorca Pan B. Ł. przedstawił tytuł prawny do nieruchomości wskazanej we wpisie przedsiębiorcy w CEIDG w rubrykach adres głównego miejsca wykonywania działalności, adresy dodatkowych miejsc wykonywania działalności oraz adres do doręczeń. W ocenie organu dokumentem tym było odwołanie darowizny (z dnia [...] listopada 2017 r.), z którego przedsiębiorca wywodził swoje uprawnienie do ww. nieruchomości. Dlatego tez organ odwoławczy uznał, że nie została w sprawie spełniona przesłanka z art. 35 ust. 1a i 2a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zobowiązująca do wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG z uwagi na nie przedstawienie przez przedsiębiorcę Pana B. Ł. tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej we wpisie do CEIDG w rubrykach adres głównego miejsca wykonywania działalności, adresy dodatkowych miejsc wykonywania działalności oraz adres do doręczeń. Wobec braku podstaw do wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG, z uwagi na nowe okoliczności nieznane organowi w dniu wydania decyzji, w myśl art. 35 ust. 1a usdg, organ uchylił decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii w przedmiocie wykreślenia Pana B. Ł. z dnia [...] marca 2018 r. Następnie skarżący K. Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżył w całości decyzję z dnia [...] kwietnia 2018 r. Ministra Przedsiębiorczości i Technologii ([...]) uchylającą decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia [...] marca 2018r. [...], wykreślającą przedsiębiorcę Pana B. Ł. (NIP: [...]) z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej jako: CEIDG). Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, a to: a) art. 16a u.s.d.g. poprzez błędną wykładnię pojęcia "tytuł prawny do nieruchomości" i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przedsiębiorca przedkładając oświadczenie o odwołaniu darowizny, wskazał tytuł prawny do nieruchomości, podczas gdy odwołanie darowizny nie wywołuje skutku w postaci przejścia prawa własności; b) art. 35 ust. la i 2a w zw. z art. 16a ust. 1 u.s.d.g. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że odwołanie darowizny stanowi podstawę do odmowy wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 6 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia sprawy, a to odmowy wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG, na twierdzeniu, zgodnie z którym oświadczenie o odwołaniu darowizny nieruchomości stanowi tytuł prawny do nieruchomości, podczas gdy z treści przepisów prawa cywilnego (art. 898 § 1 k.c. i art. 158 k.c.) wynika, że przeniesienie własności nieruchomości następuje w formie aktu notarialnego, wywołującego skutek zobowiązująco - rozporządzający, a odwołanie darowizny wywołuje wyłącznie skutek zobowiązujący i nie przenosi prawa własności przedmiotowej nieruchomości; b) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie w sprawie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz załatwienia sprawy, w szczególności brak czynności mających na celu wyjaśnienie czy przedsiębiorca – B. Ł. przedłożył ważny tytuł prawny do nieruchomości; c) art. 6 w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w oparciu o obowiązujące przepisy prawne, który to obowiązek ciążył na organie prowadzącym postępowanie administracyjne; d) art. 10 § 1 k.p.a. przez niedoręczenie skarżącemu ani jego pełnomocnikowi odpisu odwołania oraz uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem decyzji; e) art. 81. k.p.a. przez uznanie istotnych dla sprawy okoliczności za udowodnione na podstawie dowodów, co do których skarżący nie miał możności wypowiedzenia się; Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o jej uwzględnienie przez organ w całości na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. W przypadku nieuwzględnienia skargi przez organ i przekazania jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r. Ministra Przedsiębiorczości i Technologii, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji; 2. rozpoznanie powyższej sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa; 3. orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst j. Dz.U z 2017 r p. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w myśl § 2 tegoż artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada zaskarżoną decyzję, postanowienie, akt i inną czynność z zakresu administracji publicznej, czy nie naruszają przepisów postępowania oraz czy są zgodne z prawem materialnym. Poza tym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2018 r. p 1302 dalej ppsa). Mając powyższe kryteria na uwadze sąd uznał, że skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu wskazującym na jej uchylenie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 35 ust 1 a i 2 a usdg. Zgodnie z powołanymi przepisami, w przypadku powzięcia przez ministra właściwego do spraw gospodarki informacji o braku tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej we wpisie do CEIDG, której adres określono zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5, minister właściwy do spraw gospodarki wzywa przedsiębiorcę do przedstawienia tytułu prawnego do nieruchomości lub do dokonania odpowiedniej zmiany wpisu w tym zakresie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 35 ust. 1a). Jeżeli mimo wezwania, o którym mowa w ust 1a, przedsiębiorca nie przedstawi tytułu prawnego do nieruchomości, o którym mowa w art. 16a ust. 1, lub nie dokona zmiany swojego wpisu w zakresie adresu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5, minister właściwy do spraw gospodarki wykreśla, w drodze decyzji administracyjnej, przedsiębiorcę z CEIDG (art. 35 ust. 2a). W myśl art. 16a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca zobowiązany jest posiadać tytuł prawny do nieruchomości, których adresy określił w CEIDG jako: adres do doręczeń, czy adresy miejsc wykonywania działalności gospodarczej. Przedsiębiorca tytułem prawnym do nieruchomości, których dane podał w CEIDG (adres głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej, adres do doręczeń, adresy dodatkowych miejsc wykonywania działalności gospodarczej) zobowiązany jest legitymować się w każdym czasie, w szczególności – w związku z prowadzonym na podstawie art. 35 ust. 1a postępowaniem – powinien każdorazowo, na wezwanie ministra właściwego do spraw gospodarki, okazywać go. Przez tytuł prawny należy rozumieć uprawnienie określonego podmiotu do władania lub korzystania z konkretnej nieruchomości. Tytułem prawnym może być prawo własności lub współwłasności nieruchomości gruntowej lub lokalu mieszkalnego, prawo użytkowania wieczystego, umowa dzierżawy, umowa najmu czy też użyczenia, a także inne prawa rzeczowe lub obligacyjne. W przypadku nieprzedłożenia przez przedsiębiorcę tytułu prawnego, sposób postępowania organu doprecyzowuje przepis art. 35 ust. 2a przywołanego aktu prawnego, zgodnie z którym jeżeli przedsiębiorca nie przedstawi tytułu prawnego do nieruchomości, o którym mowa w art. 16 a ust. 1, lub nie dokona zmiany swojego wpisu w CEIDG w zakresie adresu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5, minister właściwy do spraw gospodarki wykreśla, w drodze decyzji administracyjnej, przedsiębiorcę z CEIDG. Dyspozycja powołanego przepisu, w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego w oparciu o art. 35 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zobowiązuje organ do rozstrzygnięcia sprawy w ściśle określony sposób, nie pozwalając organowi na swobodne uznanie. Decyzja wydana w oparciu o normę prawną określoną w art. 35 ust. 2a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ma charakter decyzji związanej. Tym samym jeżeli przedsiębiorca przedłoży dokument, potwierdzający fakt dysponowania uprawnieniem do kwestionowanej nieruchomości, bądź dokona zmian w CEIDG, wówczas organ odmawia wykreślenia przedsiębiorcy bowiem brak jest podstaw do zastosowania sankcji w postaci wykreślenia z CEIDG, o której stanowi przepis art. 35a ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej . Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że obecnym właścicielem nieruchomości, na której uczestnik postępowania prowadzi działalność gospodarczą jest jego syn K. Ł. Pismem z dnia 13 grudnia 2017 roku skarżący wypowiedział ze skutkiem natychmiastowym przedsiębiorcy B. Ł. umowę najmu zawartą w dniu [...] stycznia 2017 roku dotyczącą nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] 77, [...] wyznaczając mu miesięczny termin na opuszczenie i wydanie przedmiotowej nieruchomości. Wbrew argumentacji organu odwołanie darowizny przez uczestnika postępowania w piśmie z dnia 17 listopada 2017 roku nie spowodowało przejścia własności nieruchomości z powrotem na darczyńcę a więc nie może stanowić tytułu prawnego o jakim mowa w art. 16 a usdg. Natomiast skutkiem odwołania darowizny w trybie art. 898 § 1 kc jest obowiązek zwrotu jej przedmiotu na rzecz darczyńcy (skutek zobowiązujący). Obdarowany wykonując ten obowiązek powinien zawrzeć w formie aktu notarialnego umowę o skutku rozporządzającym, tj. przenieść na darczyńcę własność przedmiotu darowizny, wykonanie tego obowiązku można dochodzić na drodze sądowej. W tym stanie rzeczy należy zgodzić się ze skarżącym, że organ w niniejszej sprawie naruszył art. 16a usdg i art. 35 ust. 1a w zw. z art. 16 a ust. 1 usdg w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się uchybień proceduralnych tj. art. 10 § 1 kpa przez niedoręczenie stronie skarżącej odpisu odwołania, przez co doszło do naruszenia art. 131 kpa, art. 10 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem decyzji. Poprzez powyższe zaniechanie organu doszło również do obrazy art. 6, 7, 77 § 1, 81 kpa, gdyż organ rozpoznał sprawę jednostronnie i wydał zaskarżoną decyzję opierając się jedynie na twierdzeniach wnoszącego odwołanie. W tym stanie uznajac zarzuty skargi za zasadne. Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1a i c ppsa, art. 200 ppsa orzekł jak w wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu w niniejszej sprawie i wyda nową decyzję, zapewniając skarżącemu aktywny udział w postępowaniu.