VI SA/Wa 1274/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Maria Jagielska ( spr. ) Sędzia WSA - Jolanta Królikowska-Przewłoka Asesor WSA - Izabela Głowacka-Klimas Protokolant - Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2005r. sprawy ze skargi E. i K. K. – Hotel "[...]" na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2004r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie reklamy w pasie drogowym oddala skargę E. i K. K. prowadzący Hotel "[...]" wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nr [...] z dnia [...] maja 2004r. utrzymującą w mocy jego poprzednią decyzję z dnia [...] kwietnia 2004r. zobowiązującą E. i K. K. właścicieli Hotelu "[...]" w [...] do zapłaty kwoty 18.981 zł tytułem kary pieniężnej za umieszczenie reklamy Hotelu "[...]" w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] na wiadukcie kolejowym nad drogą krajową nr [...] w miejscowości [...] bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od dnia [...] stycznia 2001r. do dnia [...] lutego 2001r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, w wyniku orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2004r. stwierdzającego nieważność wydanej poprzednio tj. dnia [...] czerwca 2001r. decyzji w przedmiocie usunięcia reklamy i uiszczenia opłaty drogowej, wydał dnia [...] kwietnia 2004r. decyzję zobowiązującą skarżących do zapłaty kwoty 18.981 zł tytułem, jak już wyżej wskazano, kary pieniężnej za umieszczenie reklamy w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi. W uzasadnieniu organ podał, że uwzględnił orzeczenie WSA i dokonał obliczenia należnej kary pieniężnej na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji tj. art. 40 ust. 1, ust. 12 pkt 1 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami) oraz § 11 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6, poz. 33 ze zmianami). Skarżący, w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnieśli, że w czasie objętym decyzją posiadali, na podstawie umowy z dnia [...] marca 1999r., zgodę P. sprawujących zarząd nad wiaduktem na umieszczenie na barierach tego wiaduktu tablicy informacyjnej. Wydana decyzja jest wynikiem niewłaściwej interpretacji przez dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad pojęcia pasa drogowego. Organ w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2004r. utrzymującej w mocy decyzję, od której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołał się na treść art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych określającego pas drogowy jako wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogami. Wiadukt kolejowy, na barierkach którego została umieszczona reklama Hotelu " [...]" jest zlokalizowany nad drogą krajową nr [...], a zgodnie z przytoczonym określeniem pasa drogowego, powierzchnia tego wiaduktu jest częścią pasa drogowego i umieszczenie na nim reklamy wymagało zgody zarządcy drogi. Organ podkreślił, że państwo K. posiadali zezwolenie zarządcy drogi na postawienie reklamy hotelu w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] na wiadukcie kolejowym w [...] do dnia [...] grudnia 2000r. i po tym terminie istniał obowiązek wystąpienia do zarządcy drogi o kolejne zezwolenie. Odnosząc się do argumentu skarżących, że art. 28 ustawy o drogach publicznych ustanawia właściwość zarządu kolei w sprawach utrzymania i ochrony skrzyżowań dróg z linami kolejowymi w poziomie szyn wraz z urządzeniami, znakami kolejowymi jak również nawierzchnią drogową w obszarze skrajni kolejowej dolnej części konstrukcji wiaduktów kolejowych, organ wyjaśnił, że nie ma on zastosowania w rozpatrywanej sprawie, bowiem dotyczy sytuacji, gdy droga przebiega górą w stosunku do kolei. Poza tym w żadnym wypadku zarząd kolei nie ma prawa wyłączności w podejmowaniu decyzji w sprawie lokalizacji tablic reklamowych na wiaduktach kolejowych w pasie drogowym. W złożonej do sądu administracyjnego skardze E. i K. K. zarzucili błędną interpretację pojęcia pasa drogowego, który może dochodzić najwyżej do skrajni wiaduktu kolejowego stanowiącego odrębną nieruchomość pozostającą w posiadaniu i zarządzie P. S.A. Skarżący zawarli [...] marca 1999r. z P. – [...] w [...] umowę, na podstawie której umieścili tablicę reklamową na barierkach wiaduktu kolejowego nad drogą krajową nr [...] w miejscowości [...]. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym i art. 140 Kodeksu cywilnego zarządca infrastruktury kolejowej może z wyłączeniem innych osób korzystać z tej infrastruktury zgodnie ze społecznym przeznaczeniem swego prawa, pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy i w tych samych granicach rozporządzać rzeczą. Nadrzędność kolei w stosunku do zarządcy drogi wynika też, zdaniem skarżących, z art. 28 ustawy o drogach publicznych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie twierdząc, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Powołał się na stanowisko wyrażone w uchwale pięciu sędziów NSA z dnia 19 czerwca 2000r. sygn. akt 3/2000, zgodnie z którym pas drogowy to wydzielony pas terenu w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych obejmujący płaszczyznę pasa drogowego wraz z przestrzenią nad tym pasem. Przyjmując, że powierzchnia wiaduktu zrealizowanego przecież w przestrzeni nad pasem drogowym jest jego częścią, to umieszczenie przedmiotowej reklamy bezspornie wymagało zgody zarządcy drogi, a posiadana z zarządcą wiaduktu umowa najmu nie zwalniała skarżących z obowiązku uzyskania tej zgody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd kontroluje zgodność z prawem wydawanych, a zaskarżonych decyzji administracyjnych. Rozpatrując sprawę pod tym właśnie kątem, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności decyzji zaskarżonej musi być dokonana z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji oraz przy uwzględnieniu dowodów zebranych do chwili jej wydania. Skarżący zarzuca organowi błędną interpretację pojęcia pasa drogowego, a zasadność swoich racji opiera na zawartej dnia [...] marca 1999r, z P. – [...] w [...] umowie najmu miejsca na barierkach wiaduktu kolejowego w [...]. W rozpatrywanej sprawie decydujące więc znaczenie ma pojęcie pasa drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zmianami) pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Przywołana przez organ uchwała z dnia 19 czerwca 2000r. składu pięciu sędziów NSA (OPK 3/00; ONSA 2001/1/12) stwierdzała, że w sprawach dotyczących umieszczania reklam w pasie drogowym, pas drogowy (droga), jako wydzielony pas terenu w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, obejmuje płaszczyznę gruntu pasa drogowego wraz z przestrzenią nad tym pasem, przy czym zawieszenie reklam na bocznych ścianach wiaduktu drogi wewnętrznej, położonego nad drogą krajową, widocznych dla użytkowników drogi krajowej, jest umieszczeniem reklam w pasie drogi krajowej. Należy stwierdzić, że w myśl tak podanej definicji pasa drogowego, reklama zawieszona na barierkach wiaduktu kolejowego przebiegającego nad drogą krajową jest reklamą umieszczoną w pasie drogowym drogi krajowej. Sam zaś wiadukt kolejowy przebiegający nad drogą krajową stanowi bez wątpienia obiekt budowlany związany z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu na tej drodze, a jeśli tak, to jest elementem pasa drogowego i podlega regułom określonym w ustawie o drogach publicznych. Oznacza to, że zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim reklamy wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Jak wynika z akt sprawy, skarżący posiadali takie zezwolenie, jednak wygasło ono dnia [...] grudnia 2000r. zaś o następne nie wystąpili, twierdząc że dla potrzeb zajęcia barierki na wiadukcie kolejowym przebiegającym nad drogą krajową nr [...] wystarczy umowa najmu miejsca na barierce wiaduktu zawarta z P. - [...] w [...]. Stanowisko takie jest błędne. Przepis art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, na który powołuje się skarżący ustanawia jedynie właściwość zarządu kolei w sprawach budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony skrzyżowań dróg z liniami kolejowymi w poziomie szyn oraz w sprawach konserwacji znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi. Te zadania zarządu kolei związane z utrzymaniem wiaduktów nie są tożsame z zadaniami zarządcy dróg publicznych, który ma wyłączność w sprawach decydowania o możliwości zajęcia bariery wiaduktu kolejowego przebiegającego nad drogą publiczną będącą w jego zarządzie. Tak więc umowa zawarta przez skarżącego z P. – [...] w [...] nie mogła wywrzeć oczekiwanych przez skarżącego skutków. Podobnie wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 28 stycznia 1999r. II SA 184/98 stwierdził, iż z art. 28 ustawy o drogach publicznych nie wynika, by zarządy kolei miały uprawnienia w zakresie udzielania pozwoleń na prowadzenie jakiejkolwiek działalności w pasie drogowym względnie na wykorzystywanie tego pasa w innych celach, np. reklamowych. Jedynym organem uprawnionym do dysponowania obszarem objętym pasem drogowym jest zarząd drogi. Przytoczone wyżej powody pozwalają na stwierdzenia, że organy orzekające zasadnie obciążyły skarżących karą pieniężną za umieszczenie reklamy w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] bez zezwolenia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.