VI SA/Wa 1279/04
WyrokWSA w Warszawie2005-04-06
Skład orzekający: Sędzia Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP może całkowicie zwolnić zgłaszającego wynalazek od opłaty za zgłoszenie, jeśli wykaże on trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Urząd Patentowy RP nie może całkowicie zwolnić zgłaszającego wynalazek od opłaty za zgłoszenie, ponieważ przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej przewidują jedynie częściowe zwolnienie, z zastrzeżeniem, że pozostała część opłaty nie może być niższa niż 30% należnej kwoty. Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do badania zgodności z prawem, a nie kryteriów słusznościowych.Stan faktyczny
Skarżący A.K., będący osobą bezrobotną, złożył do Urzędu Patentowego RP wniosek o patent na wynalazek wraz z wnioskiem o ulgi w opłacie. Urząd Patentowy RP postanowieniem zwolnił go częściowo od opłaty za zgłoszenie (70%), wyznaczając termin do uiszczenia pozostałej kwoty. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się całkowitego zwolnienia z opłaty ze względu na trudną sytuację materialną. Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy swoje postanowienie, wskazując, że prawo nie przewiduje całkowitego zwolnienia. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się całkowitego zwolnienia od opłaty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia wynalazku oddala skargę
W dniu [...] lutego 2003r. A.K., skarżący w niniejszej sprawie złożył do Urzędu Patentowego RP podanie o udzielenie patentu na wynalazek pt. "Sposób wytwarzania dzianiny kolumienkowej o efekcie plastycznym uzyskanym w fazie prania i barwienia" wraz z wnioskiem "o ulgi w opłacie" z uwagi na to, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W dniu [...] kwietnia 2003r. zgłaszający nadesłał żądane przez Urząd Patentowy oświadczenie o stanie rodzinnym i dochodach członków rodziny, zaświadczenie o dochodach żony i uiścił opłatę za wniosek o zwolnienie z opłaty.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2003r. Urząd Patentowy RP na podstawie art. 226 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. prawo własności przemysłowej (Dz.U. 2001r. Nr 49, poz. 508) zwolnił A.K. od opłaty za zgłoszenie w/w wynalazku w maksymalnej wysokości, tj. 70% do kwoty 135 zł i wyznaczył termin do jej uiszczenia. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o całkowite zwolnienie od opłaty za zgłoszenie. W uzasadnieniu wniosku podał, iż ze względu na swoją trudną sytuację finansową spowodowaną pozostawaniem bez pracy oraz zadłużenia gospodarstwa domowego w różnych bankach uzasadnione jest całkowite zwolnienie go z opłaty za zgłoszenie.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2004r. Urząd Patentowy RP utrzymał mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że przepisy ustawy prawo własności przemysłowej nie przewidują możliwości całkowitego zwolnienia z opłaty za zgłoszenie wynalazku, bo stosownie do art. 216 art. 1 tej ustawy Urząd Patentowy zwalnia jedynie częściowo od opłaty za zgłoszenie z tym, że pozostała część nie może być niższa niż 30 % opłaty należnej.
W skardze na tę decyzję A.K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy w celu całkowitego zwolnienia z przedmiotowej opłaty ze względu na fakt, iż nie może jej ponieść bez istotnego uszczerbku na utrzymaniu swojej trzyosobowej rodziny.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że jego sytuacja finansowa nie uległa zmianie i w dalszym ciągu jest bezrobotny, dochody jego żony wynoszą 1418,69 zł netto miesięcznie, zasiłek na syna wynosi 42,50 zł miesięcznie wobec tego wysokość miesięcznego dochodu netto przypadającego na jednego członka rodziny wynosi 487,06 zł. Zwrócił się również z prośbą o przydzielenie adwokata z urzędu z tym, że ostatecznie wniósł o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (w pkt 4 formularza wniosku skarżący bowiem podkreślił "zwolnienie od kosztów sądowych" i skreślił pozycję "częściowe zwolnienie od kosztów sądowych", "ustanowienie adwokata", "ustanowienie radcy prawnego", "ustanowienie doradcy podatkowego", "ustanowienie rzecznika patentowego").
Postanowieniem z dnia [...] września 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił zwolnić A.K. od wpisu sądowego od skargi w wysokości 100zł.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP zwrócił się o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest zatem przez Sąd pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym nie zaś wg kryteriów słusznościowych.
Rozpoznając skargę z uwzględnieniem powyższych kryteriów Sąd uznał, iż jest ona niezasadna.
Stosownie do art. 226 ust. 1 powołanej ustawy Urząd Patentowy pobiera opłaty jednorazowe, zaś wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w ust. 3 tego przepisu rozporządzenie Rady Ministrów z 29 sierpnia 2001r. w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych określa szczegółowe zasady ustalania, uiszczania oraz wysokość opłat jednorazowych. Taką opłatą jest opłata za zgłoszenie wynalazku. Wysokość tej opłaty została określona w tabeli opłat związanych z ochroną wynalazków i wzorów użytkowych stanowiącej załącznik nr 1 cyt. rozporządzenia. W dacie dokonania zgłoszenia opłata za zgłoszenie wynosiła 450 zł. Skarżący został zwolniony z opłaty za zgłoszenie w wysokości 70 % tej opłaty, tj. do kwoty 135 zł. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem obowiązującemu prawu. Zasady zwolnienia od opłaty za zgłoszenie zostały określone jedynie w art. 226 ust. 1 powołanej ustawy, który stanowi podstawę materialnoprawną obu postanowień. Stosownie do powołanego przepisu w przypadku, gdy zgłaszający wykaże, że nie jest w stanie ponieść w pełnej wysokości opłaty za zgłoszenie, Urząd Patentowy zwalnia go, ale tylko częściowo od tej opłaty, a pozostała część opłaty nie może być niższa niż 30% opłaty należnej.
Z powyższego wynika, iż powołana ustawa nie przewiduje możliwości zwolnienia w całości od opłaty za zgłoszenie. Urząd Patentowy rozstrzygając w przedmiocie zwolnienia od w/w opłaty zobowiązany jest zatem do stosowania powołanego przepisu niezależnie od tego, jak trudna jest sytuacja materialna zgłaszającego i jego rodziny i stosując się do dyspozycji cyt. przepisu Urząd zwolnił skarżącego do max. wysokości 70%. Z tego też względu Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Skarżący zresztą takiego zarzutu w skardze nie podnosi. Stwierdza jedynie, że z uwagi na swą sytuację materialną nie jest w stanie ponieść tej częściowej opłaty (135 zł) bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i swojej rodziny. Ta jednak okoliczność w świetle powołanego przepisu i określonego w § 1 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych zakresu sądowej kontroli aktów administracyjnych nie może skutkować uwzględnieniem skargi.
W tym stanie rzeczy stosownie do art. 151 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło