VI SA/Wa 1279/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi F. G. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiornika radiofonicznego i ustalenia opłaty za jego użytkowanie oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji, na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. nr 85, poz. 728 ze zm., dalej jako "u.o.a.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania F. G. - utrzymał w mocy decyzję D. S.A. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] nakazującej rejestrację jednego używanego odbiornika radiofonicznego oraz ustalającej opłatę za używanie jednego niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego w kwocie 165,00 zł. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu [...] października 2012 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. [...] w T., zajmowanym przez F. G. na potrzeby prowadzonej przez niego działalności gospodarczej pod nazwą F. z siedzibą przy ul. [...] w T. Kontrola została przeprowadzona w obecności pracownika F. G. – E. S. W wyniku kontroli ujawniono we wskazanym lokalu jeden uruchomiony odbiornik radiofoniczny marki [...] odbierający stację [...], co zostało odnotowane w protokole kontroli. W trakcie kontroli nie przedstawiono dowodu zarejestrowania odbiornika. E.S. odmówiła podpisania protokołu z kontroli z powodu braku upoważnienia. Wobec stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego - organ I instancji zawiadomił F.G. o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz pouczył o treści art. 10 § 1 K.p.a. Po przeprowadzeniu postępowania D. S.A. w dniu [...] stycznia 2013 r. na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 u.o.a. wydał decyzję nakazującą rejestrację jednego używanego odbiornika radiofonicznego oraz ustalającą opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego w kwocie 165,00 zł. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. F. G. podniósł, że nie posiada radioodbiornika, a muzyka jest odtwarzana za pomocą komputera, który nie posiada modułu RTV, tzw. radio internetowe. Dodał, że po kontroli, w której nie uczestniczył, przeprowadził interwencję i całą sprawę wyjaśnił telefonicznie. Minister Administracji i Cyfryzacji - rozpoznając niniejszą sprawę jako organ II instancji wskazał na treść art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. oraz stwierdził, że zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to w jego ocenie prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Organ wskazał, że opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik używany w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym mieszczącym się poza lokalem mieszkalnym. Podkreślił, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. nr 187, poz. 1342), odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Stwierdził, że z protokołu kontroli wynika, iż sporny odbiornik był używany przez okres jednego roku, co oznacza, że 14- dniowy termin do jego zarejestrowania nie został zachowany. Następnie organ odwoławczy wskazał na przepis art. 2 ust. 7 u.o.a. zawierający definicję odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego według którego jest to urządzenie techniczne dostosowane do odbioru programu. Wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie, podczas przeprowadzonej kontroli - odbiornik był uruchomiony, co zdaniem organu stanowiło podstawę do przyjęcia, że był w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, albowiem miało miejsce jednoczesne z nadawaniem przyjęcie audycji. Organ uznał, że gotowość odbiornika do natychmiastowego odbioru programu nie budzi wątpliwości. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania - Minister stwierdził, że przeprowadzona kontrola nie wykazała, aby program [...] odbierany był za pośrednictwem komputera, a strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swych twierdzeń. Wyjaśnił, że przeprowadzona kontrola wykonania obowiązku rejestracji nie stanowi kontroli działalności gospodarczej i w związku z tym nie jest konieczne, by brał w niej udział przedsiębiorca. Jako podstawę prowadzenia wskazanej kontroli organ wskazał na art. 7 u.o.a. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2008 r. w sprawie określania jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonania obowiązków rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz.U. nr. 178, poz. 1100). W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że bezsporna jest okoliczność, że w dniu kontroli w lokalu zajmowanym przez stronę znajdował się odbiornik radiofoniczny będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, co skutkowało koniecznością wydania na podstawie art. 7 ust. 6 u.o.a. decyzji nakazującej rejestrację odbiornika oraz ustalającej w prawidłowej wysokości wynikającej z art. 5 ust. 3 u.o.a. opłatę z tytułu używania niezarejestrowanego odbiornika. Skargę na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł F. G. zwany dalej "skarżącym", w której podniósł, że w jego firmie nigdy nie znajdował i nie znajduje się żaden odbiornik radiowy, a audycje radiowe są odtwarzane z komputera firmy [...] model [...] za pośrednictwem przyłącza internetowego. Jego zdaniem, tego typu odtwarzanie audycji radiowych nie skutkuje obowiązkiem rejestracji i naliczania opłat abonamentowych i jest zwolnione z tych opłat. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że obecne podczas kontroli jego pracownice poinformowały kontrolerów, że w zakładzie nie ma żadnego odbiornika radiowego i telewizyjnego, a stacja [...] jest odtwarzana w sklepie z komputera firmy [...] znajdującego się w pracowni jubilerskiej na zapleczu sklepu, której źródłem jest radio internetowe [...]. Wskazał, że pomimo tych informacji, kontrolerzy spisali protokół, w którym oświadczyli nieprawdę w zakresie rzekomego odbiornika radiowego, którego widzieć nie mogły, ponieważ nie zostały ze względów bezpieczeństwa wpuszczone do pracowni jubilerskiej. Skarżący podkreślił, że z uwagi na powyższe, jego pracownik odmówiła podpisania protokołu ponieważ kontrolerki napisały nieprawdę dotyczącą rzekomego radioodbiornika znajdującego się w firmie. Następnie skarżący wskazał, że po kontroli skontaktował się telefonicznie z pracownikiem Poczty Polskiej w B. w celu wyjaśnienia niezgodności opisanych w protokole, a następnie przesłał na piśmie stosowne oświadczenie. Dodał, że rozważa skierowanie do Prokuratury Rejonowej w T. wniosku w sprawie poświadczenia nieprawdy w dokumentach pokontrolnych w celu wyłudzenia Pocztę Polską bezzasadnej opłaty w wysokości 165 zł i nakazu rejestracji rzekomego odbiornika radiowego którego nie posiada. Skarżący oświadczył, że w jego firmie z urządzeń elektronicznych, za pomocą których można odtwarzać muzykę, znajduje się komputer firmy [...] bez modułu RTV i TV, a muzyka i audycje radiowe są pobierane ze strony internetowej [...] i za pomocą wzmacniania i dwóch kolumn sufitowych znajdujących się sklepie. Podkreślił, że taki sposób odtwarzania audycji radiowych nie podlega obowiązkowi rejestracji ani uiszczania opłat abonamentowych, a kontrola Poczty Polskiej została przeprowadzona w sposób nierzetelny, nieuczciwy i głęboko krzywdzący jego osobę. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanych rozstrzygnięć. W ocenie Sądu w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie organy miały w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na skarżącego opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Co do zasady opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny (ust. 4 art. 2 u.o.a.). Z językowej wykładni powołanych przepisów wynika, że ich adresatem jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej. Przy czym należy zwrócić uwagę, że posiadanie w rozumieniu u.o.a. zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, a "używanie" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza. W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności. W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności. (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.). Przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. W toku przeprowadzonej przez pracowników Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych w dniu [...] października 2012 r. w zakładzie jubilerskim stanowiącym własność skarżącego ujawniono odbiornik radiowy odbierający stację [...], używany w tym lokalu od jednego roku. W kontroli uczestniczył pracownik skarżącego E.S., która ze względu na brak upoważnienia odmówiła podpisania protokołu z kontroli. Ustalenia kontroli utrwalone w protokole z kontroli stanowiły dla organu I instancji podstawę do wydania na podstawie art. 7 ust. 6 u.o.a. decyzji nakazującej rejestrację jednego używanego odbiornika radiofonicznego oraz ustalającej opłatę za jego używanie w kwocie 165 zł. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia zaistnienia deliktu administracyjnego w postaci używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego. Z protokołu przeprowadzonej kontroli w sposób jednoznaczny wynika, że w kontrolowanym lokalu znajdował się odbiornik radiowy, który odbierał określony program, co potwierdza słuszność stanowiska, że znajdował się on co najmniej w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów. Jako okres używania określono w protokole kontroli - jeden rok, co oznacza, że organy prawidłowo przyjęły, że upłynął czternastodniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie wynikający z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Skoro zatem niezarejestrowany odbiornik radiofoniczny znajdował się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów to słusznie organy zastosowały w niniejszej sprawie art. 7 ust. 6 u.o.a. i nakazały skarżącemu jego rejestrację oraz ustaliły opłatę za jego używanie. Również wysokość ustalonej przez organy opłaty, stanowiącej iloczyn liczby stwierdzonych, a niezarejestrowanych odbiorników i trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej, która w dniu stwierdzenia ich używania wynosiła 18,50 złotych zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 13 kwietnia 2011 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2012 r. (Dz.U. nr 93, poz. 548) uznać należy za prawidłową. Ustosunkowując się do zarzutów skargi zważyć na wstępie należy, że ze względu na ich charakter, że w mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo, bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy istotnie w jej przypadku doszło do sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. Przy czym podkreślić należy, że protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie. Stwierdzone podczas kontroli - znajdującej umocowanie w art. 7 ust. 1 u.o.a. - używanie niezarejestrowanego odbiornika, uzasadniające nałożenie opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. kontrolujący utrwala w protokole kontroli, co stanowi następnie podstawę do wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. Taki protokół kontroli, sporządzony w przepisanej formie przez upoważnionych kontrolerów zdaniem Sądu zaliczyć należy do kategorii dowodów urzędowych wymienionych w art. 76 § 1 K.p.a. Przy czym ponownie podkreślić należy, że protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Stwierdzone podczas kontroli - znajdującej umocowanie w art. 7 ust. 1 u.o.a. - używanie niezarejestrowanego odbiornika, uzasadniające nałożenie opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. kontrolujący utrwala w protokole kontroli, co stanowi następnie podstawę do wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. W warunkach niniejszej sprawy – protokół został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W ocenie Sądu dokonana następnie przez organy administracji ocena materiału dowodowego, a w szczególności protokołu z kontroli nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 K.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu "organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organy w ocenie materiału dowodowego nie są skrępowane żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonują według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga, że dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, organy właściwie oceniły całość zebranego materiału dowodowego, a w szczególności protokół z kontroli, który stanowi podstawowy dowód w sprawie. Sąd nie dopatrzył się w sprawie jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć wiarygodność ustaleń bezstronnych i niezaangażowanych osobiście w sprawę kontrolerów, a tym samym odmówić mocy dowodowej protokołowi, który utrwalił wyniki kontroli. Osoba biorąca udział w kontroli nie wniosła do niego zastrzeżeń, a uzasadniając jego odmowę wskazała na brak upoważnienia do jego podpisania, nie zaś jak podnosi skarżący na nieprawdziwość ustaleń w nim zawartych. Zdaniem Sądu argumentacja skarżącego kwestionująca wyniki kontroli stanowi jedynie próbę uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej i nie zdołała podważyć wyników przeprowadzonej kontroli, a w konsekwencji prawidłowości rozstrzygnięć organów. W tej sytuacji, należy w konsekwencji uznać, że organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.