VI SA/Wa 128/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Waldemar Śledzik Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych – utrzymał w mocy wymienioną powyżej decyzję. Decyzja ta wydana została w oparciu o następujący stan sprawy: W dniu [...] sierpnia 2010 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] poddano kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t. Kierowca pojazdu I. H. - wykonujący przewóz drogowy odpadów poubojowych w imieniu przedsiębiorcy M. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. z siedzibą w M. – nie okazał do kontroli aktualnej karty opłaty drogowej dla kontrolowanego pojazdu. Wyniki przeprowadzonej kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli nr [...]. Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości – wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874) dalej także utd., o czym poinformowany został M.P.. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. P. karę pieniężną w wysokości 3 000,00 zł z uwagi na wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym regulujących przewóz na potrzeby własne, jako że, zdaniem skarżącego, kontrolowanym pojazdem wykonywany był niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne, co oznacza jego zdaniem, że opłata za przejazd po drogach krajowych nie jest wymagana. Skarżący zarzucił również zaskarżonemu roztrzygnięciu naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 10 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie stronie zajęcia stanowiska przed wydaniem decyzji oraz naruszenie art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 9 kpa, art. 11 kpa, art. 77 kpa, art. 107 § 1 i 3 kpa. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji stwierdzając, że w dniu kontroli kontrolowanym pojazdem wykonywany był na drodze krajowej przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ powołał się na treść art. 42 ust. 1 utd., § 3 ust. 1, 3 – 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, obowiązującego od dnia 10 czerwca 2009 r., art. 87 ust. 1 utd. oraz art. 92 ust. 1 utd. w zw. z Lp. 4.1 załącznika do utd. Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącego, organ wyjaśnił, że art. 42 utd. enumeratywnie określa podmioty i rodzaje przewozów, które zwolnione są z obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zdaniem organu przewóz wykonywany w imeniu skarżącego nie był żadnym z rodzajów przewozów w tym przepisie wskazanych. Jak podniósł organ z zaświadczenia o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej przedsiębiorcy wynika jednoznacznie, iż strona nie prowadzi zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej określonego w art. 42 ust. 1 pkt 4 utd., który upoważniałby ją do wykonywania przewozu na potrzeby własne bez opłaty drogowej. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, iż w przypadku niezarobkowgo przewozu na potrzeby własne, którego definicja została określona w art. 4 pkt 4 utd. opłata za przejazd po drogach krajowych nie jest wymagana. Za nieusprawiedliwiony organ uznał również zarzut skarżącego, iż zaskarżona decyzja została wydana z pominięciem prawa do wypowiedzenia się strony przed wydaniem decyzji. Jak podniósł organ odwoławczy, pismem z dnia 6 sierpnia 2010 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, wezwał do przedstawienia żądanych dokumentów, poinformował, iż zgodnie z art. 10 § 1 kpa strona ma prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również zauważył, iż brak odpowiedzi spowoduje wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Wraz z pismem z dnia 19 sierpnia 2010 r. skarżący przesłał żądane dokumenty nie składając wyjaśnień odnośnie stwierdzonego naruszenia udokumentowanego w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji podjął wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, na podstawie przeprowadzonych dowodów ustalił stan faktyczny oraz w sposób prawidłowy dokonał jego subsumcji do właściwych przepisów utd. Zaskarżona zaś decyzja, w jego ocenia zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że wysokość nakładanych na stronę kar pieniężnych za dane naruszenie, jest ściśle określona w załączniku do utd. Organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar pieniężnych. Taryfikator w sposób ścisły określa wysokość kary za dane naruszenie. W konsekwencji, stwierdzenie naruszenia przez inspektora transportu drogowego zawsze skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w odpowiedniej wysokości. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. wniósł M. P., zarzucając zaskarżonej decyzji: • naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie w jakim uznano, iż przewóz na potrzeby własne nie jest zwolniony od opłat; • naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 8, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 11 kpa; • przekroczenie granic uznania administracyjnego z art. 138 kpa; • niewystarczające uzasadnienie decyzji w rozumieniu art. 107 kpa w zakresie, w jakim organ nie wyjaśnił należycie przyczyn, dla których skorzystał z uznania administracyjnego w sposób wskazany w decyzji. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący powołując się na treść art. 4 pkt 4 utd. wskazał, że w dacie kontroli, kontrolowanym pojazdem wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne, a zatem nie podlegał obowiązkowi uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skarżący, niezależnie od faktu, że jego zdaniem zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji są nietrafne, podniósł że ani organ I instancji, ani też organ II instancji nie poinformował ww. o zakończeniu postępowania dowodowego, poprzedzającego wydanie decyzji, wskutek czego został pozbawiony możliwości zaprezentowania swojego stanowiska, poprzez poddanie analizie każdego z elementów zebranego przez organ materiału dowodowego. Skarżący zarzucił również decyzji organu odwoławczego, że nie zawiera odniesienia do kluczowego zarzutu odwołania wskazującego, że sporny przewóz miał charakter niezarobkowy i wykonywany był na potrzeby własne. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] września 2010 r. nie naruszają przepisów prawa materialnego, na których zostały oparte, ani też nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 42 ust. 1 utd., § 3 ust. 1, 3 – 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, obowiązującego od dnia 10 czerwca 2009 r., art. 87 ust. 1 utd. oraz art. 92 ust. 1 utd. w zw. z Lp. 4.1 załącznika do utd. Zgodnie z art. 42 ust. 1 utd. podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 1.800 euro rocznie, z wyłączeniem: 1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką; 2) pojazdów transportu kombinowanego; 3) pojazdów realizujących komunikację miejską; 4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne; 5) pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton. Stosownie zaś do art. 87 ust. 1 utd. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest m. in. mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej. Rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty reguluje rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z § 3 powołanego wyżej rozporządzenia - uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, zwanej dalej "jednostką" (§ 3 ust. 1). Pracownik jednostki, dokonując sprzedaży karty opłaty drogowej, wpisuje na rewersie odcinka kontrolnego datę zakupu i składa podpis oraz przedziurkowuje winietę i odcinek kontrolny zgodnie ze wskazaniem podmiotu wykonującego przewóz drogowy, z wyjątkiem karty opłaty dobowej, którą przedziurkować może także podmiot wykonujący przewóz (§ 3 ust. 2). Karta opłaty składa się z dwóch części: 1) winiety samoprzylepnej, zwanej dalej "winietą", umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu; 2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty (§ 3 ust. 3). Dowód uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona w sposób, o którym mowa w ust. 3 pkt 1 (§ 3 ust. 4). Nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty: 1) odcinek kontrolny nieprzedziurkowany lub winieta nieprzedziurkowana bądź winieta nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 3 pkt 1; 2) uszkodzona winieta lub odcinek kontrolny w sposób uniemożliwiający odczytanie numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego lub daty ważności karty, 3) odcinek kontrolny noszący ślady ingerencji chemicznej lub mechanicznej, 4) odcinek kontrolny zafoliowany (zalaminowany) lub w stanie uniemożliwiającym sprawdzenie umieszczonych na dokumencie zabezpieczeń (§ 3 ust. 5). Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia kartę opłaty wypełnia podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu. Wypełnienie karty opłaty polega na wpisaniu numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego na jej odcinku kontrolnym (ust. 2). Kartą nieprawidłowo wypełnioną jest karta: 1) wypełniona niezgodnie z ust. 2; 2) wskazująca na ingerencję w pola podlegające wypełnieniu (ust. 3). Stosownie do art. 92 ust. 1 utd. kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów utd. lub przepisów wymienionych w punktach od 1 do 8 ww. przepisu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4 utd.). Z lp. 4. 1 załącznika do utd. wynika zaś, że wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 3 000,00 zł. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że w dniu kontroli, kontrolowanym pojazdem, wykonywany był w imieniu M. P., przewóz drogowy po drodze krajowej, bez uiszczenia opłaty za przejazd po takiej drodze. Okoliczność ta została stwierdzona w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], podpisanym przez kierowcę kontrolowanego pojazdu oraz nie była podważana na żadnym z etapów postępowania administracyjnego przez stronę skarżącą. Spór pomiędzy stronami dotyczy zaś kwestii istnienia (tak organ), bądź nieistnienia (tak skarżący) obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd kontrolowanym pojazdem po drodze krajowej. W ocenie skarżącego, w dniu kontroli kontrolowanym pojazdem wykonywał niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne, która to okoliczność jego zdaniem, zwalnia go od obowiązku określonego w art. 42 ust. 1 utd. Zdaniem Sądu, z zaprezentowanym powyżej stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić. Wprawdzie art. 3 ust. 1 pkt 2 utd. wyłącza z zakresu stosowania przepisów utd. przewozy drogowe wykonywane pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy, zważyć jednak należy, że jak wynika z protokołu kontroli dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekraczała 12 ton, co oznacza, że przewóz drogowy wykonywany przedmiotowym pojazdem nie spełniał warunków wyłączających go z zakresu stosowania przepisów utd. Za takim stanowiskiem przemawia również konstrukcja przepisu art. 42 ust. 1 utd. Mianowicie ustawodawca określając krąg podmiotów podlegających obowiązkowi uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu po drogach krajowych posłużył się w tym przepisie terminem przewóz drogowy, którego definicję zawiera art. 4 pkt 6a) utd. Zgodnie z powołanym przepisem - przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006". Z brzmienia art. 42 ust. 1 utd w zw. z art. 4 pkt 6a) utd. wynika zatem w sposób jednoznaczny, że wykonywanie niezarobkowego przewozu drogowego po drogach krajowych związane jest z obowiązkiem uiszczenia opłaty za ten przejazd. W tym miejscu wypada dodać, że przepis ten w pkt od 1 do 5 zawiera wyłączenia od obowiązku uiszczenia tej opłaty, a jednym z nich jest wykonywanie przewozu pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton, co oznacza, że wyjątek ten koresponduje z normą art. 3 ust. 1 pkt 2 utd. wyłączającą spod zakresu stosowania utd. przewozy drogowe wykonywane pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Warto również dodać, że w niniejszej sprawie, poza sporem jest, że kontrolowany pojazd nie spełniał żadnego z enumeratywnie wymienionych w art. 42 ust. 1 utd. wyłączeń od obowiązku uiszczenia opłaty drogowej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organy administracji drogowej obu instancji, powołując się na prawidłowo zebrany w toku postępowania i wyczerpujący materiał dowodowy słusznie uznały, że skarżący wykonywał kontrolowanym pojazdem marki [...] o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej pow. 12 t. przejazd po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i za co na podstawie art. 92 ust. 1 utd. w zw. z Lp. 4.1 załącznika do utd. nałożyły na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 3 000,00 złotych. Jak powyżej wykazano, nie ma racji strona skarżąca stojąc na stanowisku, że obowiązkowi uiszczenia opłaty drogowej nie podlega, z racji wykonywania przewozu drogowego na potrzeby własne. Wskazać również należy, że wbrew zarzutowi skargi, organ odwoławczy odniósł się do twierdzeń skarżącego odnośnie wykonywania przez ww. przewozu na potrzeby własne, słusznie wskazując, że w realiach rozpoznawanej sprawy, okoliczność ta nie zwolniła przewoźnika z obowiązku uiszczenia stosownej opłaty. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 8, 9, 10 § 1 oraz 11 Kpa. Jak wynika z akt sprawy skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o przysługujących mu uprawnieniach i ciążących na nim obowiązkach w tym postępowaniu. Zgodzić się należy ze skarżącym, że organy nie zawiadamiając go o zakończeniu postępowania dowodowego, uniemożliwiły mu przed wydaniem decyzji, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zważyć jednak należy, iż nie każde uchybienie przepisom prawa procesowego skutkować musi uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest bowiem ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie, wskazane wyżej uchybienie takiego wpływu, zdaniem Sądu nie miało. Do takiego wniosku prowadzi w szczególności fakt, że treść skargi sporządzona w warunkach możliwości zapoznania się z kompletnymi aktami sprawy oraz co oczywiste funkcjonowania w obrocie decyzji organów obu instancji nie zawiera żadnych twierdzeń, czy zarzutów, które w ocenie Sądu, podważałyby prawidłowość rozstrzygnięć organów obu instancji. Za nietrafny uznać również należy zarzut skargi o przekroczeniu przez organy uznania administracyjnego oraz niewyjaśnienia w sposób należyty przyczyn, dla których organ z tego uznania skorzystał, co narusza zdaniem skarżącego również treść art. 107 kpa. Przede wszystkim zauważyć należy, że kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzje wydawane na podstawie tych przepisów mają związany, a nie uznaniowy charakter. W sytuacji zatem, gdy organy administracji drogowej, tak jak w rozpoznawanej sprawie, stwierdzą wystąpienie konkretnych naruszeń, obowiązane są do zastosowania wobec podmiotów dopuszczających się tych naruszeń – właściwych określonych w załączniku do ustawy o transporcie drogowym norm penalizujących poszczególne naruszenia. Jednocześnie w ocenie Sądu stanowisko wyrażone w tym przedmiocie w zaskarżonej decyzji uzasadnione zostało w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.