VI SA/Wa 1281/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2024 r. nr [...] na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 i 6 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2561 ze zm., dalej: ustawa o świadczeniach) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775; dalej: k.p.a.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania M. M. (Skarżący) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z [...] stycznia 2019 r. nr [...] ustalającą, że Skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik jednoosobowej spółki: N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie: od 22 lutego 2008 r. do 4 grudnia 2018 r. Prezes NFZ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że ww. decyzja Organu I instancji zastała wydana na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z [...] lipca 2018 r. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. przez zaniechanie zbadania wszystkich okoliczności istotnych dla dokładnego wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie pominięcie kwestii faktycznego wykonywania działalności gospodarczej oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach polegające na przyjęciu za samoistną podstawę rozstrzygnięcia o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu faktu posiadania statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji Prezes NFZ przedstawił na wstępie treść przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i stwierdził, że wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega ubezpieczeniu społecznemu, a w konsekwencji również ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie pozostawania wspólnikiem posiadającym całość udziałów w spółce z o.o. Zgodnie z wpisem w Krajowym Rejestrem Sądowym [...] Skarżący od dnia zarejestrowania N. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, to jest od 22 lutego 2008 r. do 5 grudnia 2018 r., kiedy doszło do zmiany wpisu w KRS polegającej na odstąpieniu udziału/ów w spółce, był jedynym jej wspólnikiem posiadającym całość jej udziałów. Spółka posiada status aktywny, brak jest informacji w KRS o okresach zawieszenia działalności (wydruk - stan na 22 listopada 2023 r.). Podkreślił, że objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym jedynego wspólnika spółki z o.o. ustaje w przypadku objęcia części udziałów przez inną osobę bądź też w chwili zgłoszenia zawieszenia spółki lub jej wykreślenia z Rejestru Przedsiębiorców, o czym stanowi art. 272 k.s.h. Pozostawanie zatem jedynym wspólnikiem spółki z o.o. rodzi obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Stanowisko o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, jako następstwa bycia jedynym wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o. wynika jednoznacznie z przepisów prawa i wielokrotnie zostało potwierdzone orzecznictwem sądów. W konkluzji Prezes NFZ stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w świetle przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie oraz poglądów wyrażanych w orzecznictwie sądów, nie potwierdza stanowiska Skarżącego o dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych, co do okresu prowadzenia działalności oraz przypisania szczególnego znaczenia prawnego informacjom ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym. Dlatego Organ stwierdził, że wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego niezależnie od faktu prowadzenia działalności gospodarczej, a jego powinność w tym zakresie powiązana jest tylko z posiadaniem takiego statusu prawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżył powyższą decyzję w całości wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez zaniechanie zbadania wszystkich okoliczności istotnych dla dokładnego wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie pominięcie kwestii faktycznego wykonywania lub niewykonywania działalności gospodarczej, jak również doniosłych w tym zakresie ram czasowych, które to okoliczności posiadają znaczenie fundamentalne dla ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w niniejszym przypadku; - art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 i art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, rezultatem czego Organ nietrafnie przyjął za samoistną podstawę rozstrzygnięcia o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu fakt posiadania statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, podczas gdy podstawowe znaczenie dla objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ma okoliczność rzeczywistego wykonywania lub niewykonywania działalności gospodarczej. W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z powołanym kryterium Sąd stwierdził, że jest ona zgodna z prawem. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są: osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Na podstawie art. 5 pkt 21 tej ustawy za osobę prowadząca działalność pozarolniczą uznaje się osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Na podstawie art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się z kolei wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Art. 13 pkt 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi zaś, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach (...) – wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) albo od dnia nabycia udziałów w spółce do dnia wykreślenia spółki z KRS albo zbycia wszystkich udziałów w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. Wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego odrębnie od podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu, chorobowemu, bowiem obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego. W przypadku wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji spełniania przez nich warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika więc z samego statusu osoby jako wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, trwa od dnia uzyskania tego statusu do dnia jego utraty i jest niezależny od prowadzenia działalności gospodarczej. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przywołanych wyżej, obowiązujących regulacji prawnych należało zaakceptować stanowisko Prezesa NFZ, że Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako jedyny wspólnik N. Sp. z o.o. w okresie od dnia 22 lutego 2008 r. do 4 grudnia 2018 r. Organ do oceny stanu faktycznego zastosował m.in. art. 12 k.s.h., który jako moment powstania spółki z o.o. jako osoby prawnej wskazuje jej wpis do rejestru (22 lutego 2008 r., vide wydruk informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców KRS). Objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym jedynego wspólnika spółki z o.o. ustało zaś w dniu 4 grudnia 2018 r., gdyż 5 grudnia 2018 r. doszło do zmiany wpisu w KRS w związku z odstąpieniem udziału w spółce. W okresie wskazanym przez Organ Skarżący był więc jedynym jej wspólnikiem posiadającym całość jej udziałów. Ponadto, Spółka ta nie zawieszała prowadzenia działalności gospodarczej. Gdyby było inaczej, to w rubryce 8 działu 6 ww. odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego znajdowałyby się odpowiednie wpisy ze wskazaniem dat zawieszenia i późniejszego podjęcia działalności gospodarczej. Wbrew stanowisku skargi, Skarżący objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania z tego tytułu przychodu, bowiem obowiązek ubezpieczenia wspólnika spółki powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, nie zaś z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 listopada 2005 r., I UK 95/05 oraz w postanowieniu z dnia 17 lipca 2003 r., II UK 111/03, wyraził pogląd, zgodnie z którym sam fakt niewykonywania usług i nieosiągania przychodu z działalności nie uzasadnia przerwy w jej prowadzeniu powodującej uchylenie obowiązku ubezpieczenia społecznego. O ile podleganie ubezpieczeniom społecznym osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wiąże się nierozerwalnie z faktycznym jej prowadzeniem, to posiadanie statusu wspólnika spółki już od momentu wpisu do KRS rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Bez znaczenia pozostaje przy tym kwestia momentu rozpoczęcia faktycznego wykonywania czynności na rzecz spółki (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2379/22 i powołane w nim orzecznictwo). Organ ustalił zatem w sposób wyczerpujący fakty, które wynikały z materiału zgromadzonego w toku postępowania dowodowego, w tym z treści rejestru przedsiębiorców KRS. Organ wskazał przy tym trafnie na konieczność dokonania odróżnienia kwestii podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od kwestii naliczania i pobierania składek z tego tytułu, zaznaczając, że naliczanie i pobieranie składek należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który ustala też przesłanki wyłączające obowiązek składkowy. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń, a w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono ich zastosowanie. Sam fakt, że Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Organu, nie dowodzi naruszenia przez ten Organ obowiązujących przepisów. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.