VI SA/Wa 1283/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Ewa Frąckiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: odmówić przyznania skarżącej J. B. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego W dniu 4 lutego 2013 r. J. B. złożyła do Sądu na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, Sąd wezwał skarżącą do nadesłania w terminie 14 dni: 1) wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku, jeśli takie rachunki posiada, jeżeli nie posiada rachunków bankowych, zobowiązać skarżącą do złożenia w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenia), 2) dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego przez skarżącą w 2012 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej - np. kopii ostatniej złożonej w 2012 roku deklaracji na zaliczkę na podatek dochodowy, lub kopii zapisów z księgi przychodów i rozchodów na koniec 2012 roku, czy też bilansu. Skarżąca żądanych dokumentów nie przedstawiła, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej. Dlatego też postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 maja 2013 r. odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Następnie skarżąca złóżyła w terminie sprzeciw, do którego załączyła informację z dnia 21 maja 2013 r. o stanie zaleglości w sprawie egzekucji alimentów ustanowionych na córkę skarżącej i wyciąg bankowy za miesiąc maj 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270) – cytowana dalej jako "p.p.s.a." od zarządzeń i postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: 1) wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku, jeśli takie rachunki posiada, jeżeli nie posiada rachunków bankowych, zobowiązać skarżącą do złożenia w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenia), 2) dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego przez skarżącą w 2012 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej - np. kopii ostatniej złożonej w 2012 roku deklaracji na zaliczkę na podatek dochodowy, lub kopii zapisów z księgi przychodów i rozchodów na koniec 2012 roku, czy też bilansu. W wyznaczonym terminie, skarżąca żądanych dokumentów nie przedstawiła. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. Stosownie natomiast do treści 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006 s. 504). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy skarżący wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o prawo pomocy wypełnia ustawowe przesłanki jej przyznania, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. W niniejszej sprawie skarżąca wskazała we wniosku, iż jej źródłem dochodów jest dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2227,80 zł brutto miesięcznie oraz uzyskiwane przez córkę skarżącej świadczenie alimentacyjne w wysokości 300 zł brutto miesięcznie. Jednakże skarżąca na wezwanie Sądu, jak również do złożonego sprzeciwu nie załączyła dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej i jej córki, w szczególności dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącą dochodów i wyciągów z rachunków bankowych, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Sytuacji tej nie zmienił fakt załączenia do sprzeciwu wyciągu bankowego za miesiąc maj 2013 r., jak również informacja o stanie zaległości w sprawie egzekucji alimentów, bowiem nie przedstawiają one pełnej sytuacji stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej. Sąd zatem nie mógł w oparciu o przedstaiwony materiał dowodowy w sposób precyzyjny ustalić sytuację majątkową skarżącej, a tym samym czy skarżąca wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Reasumując, w sprawie niniejszej nie wykazano okoliczności uzasadniających istnienia przesłanek do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.