VI SA/Wa 1284/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-17
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Jacek Fronczyk, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii VII jest zasadna, gdy nacisk na oś przekroczył dopuszczalną wartość o 21%, a użyte do pomiaru wagi posiadały deklarację zgodności, ale niekoniecznie świadectwo legalizacji?Ratio decidendi
Kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia jest zasadna, gdy nacisk na oś przekracza dopuszczalną wartość o 21% i droga dopuszcza nacisk do 10 ton na oś. Użycie wag z deklaracją zgodności, zgodną z dyrektywą WE nr 90/384/EWG i polskimi przepisami, jest wystarczające do przeprowadzenia pomiaru, a przekroczenie nacisku o ponad 20% uzasadnia nałożenie kary w wysokości 15.000 zł, zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł na A.K. za wykonywanie krajowego transportu drogowego pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii VII. Kontrola drogowa wykazała, że zespół pojazdów przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczą oś napędową o 2,1 tony (21%) na drodze krajowej, gdzie dopuszczalny nacisk wynosił 10 ton. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując prawidłowość pomiaru oraz kwalifikację prawną naruszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 64 i art. 140aa ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), nałożył na A.K. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że wymierzona kara pieniężna jest sankcją za wykonywanie przewozu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez posiadania zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. W dniu [...] grudnia 2014 r. zatrzymano bowiem do kontroli na drodze krajowej nr [...] (droga krajowa o dozwolonym nacisku na pojedynczą oś napędową do 10 t) zespół pojazdów, składający się z pojazdu marki [...] o nr rej. [...] i przyczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował S.K., który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu A.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "AK". Przedmiotem przewozu było mrożone mięso zapakowane w pojemniki i umieszczone na paletach. Kontrola wagowa wykazała, że nacisk na pojedynczą oś napędową pojazdu wyniósł 12,1 t. Stwierdzono przekroczenie dozwolonego nacisku na pojedynczą oś napędową o 2,1 t (21%) Organ zaznaczył, że wielkość przekroczenia wymagała od przewoźnika posiadania zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych. Podczas kontroli w pojeździe nie było wymaganego zezwolenia kategorii VII.
A.K. powyższą decyzję uczynił przedmiotem odwołania do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Strona zarzuciła naruszenie: art. 140aa ust. 4 pkt 1 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niezastosowanie, pomimo że okoliczności sprawy wskazywały, iż strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miała wpływu na powstanie naruszenia; art. 7 i art. 77 kpa, poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz nieprawidłowe ustalenie, że strona powinna posiadać zezwolenie kategorii VII; przepisów dyrektywy Rady nr 96/53/WE, poprzez przyjęcie, że na drodze krajowej, na której zatrzymano pojazd, obowiązywało ograniczenie nacisku osi do 10 t, podczas gdy zgodnie z normami wspólnotowymi, maksymalny nacisk pojedynczej osi pojazdu nie może przekraczać 11,5 t; art. 140ab oraz art. 64d ust. 2 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez przyjęcie, że strona powinna posiadać zezwolenie kategorii VII i nałożenie z tego tytułu kary pieniężnej, podczas gdy strona nie mogła się o takie zezwolenie ubiegać ze względu na przewożenie ładunku podzielnego. Ponadto strona podkreśliła, że warunkiem zakwalifikowania naruszenia jako wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII jest spełnienie łącznie przesłanek wymienionych w punkcie "a" i "b" lp. 7 załącznika nr 1 do ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. "c", ust. 2 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 260), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że kontrolowany zespół pojazdów, poruszający się po drodze krajowej nr [...], przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej o 2,1 t względem dopuszczalnych 10 t, co świadczy o przekroczeniu dopuszczalnej wartości o 21%. Nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu wyniósł bowiem 12,1 t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2%, zaokrąglonych w górę do 0,1 t). Do kontroli zastosowano przenośne wagi do pomiarów statycznych typu WL 103 (Haenni) o numerach fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważną deklaracją zgodności wydaną w [...] na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG oraz poświadczenia zgodności.
Organ II instancji wskazał, że stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, za brak zezwolenia kategorii VII ustala się w wysokości:
a) 500 zł – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 2.000 zł – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15.000 zł – w pozostałych przypadkach.
Organ odwoławczy zaznaczył, że po drodze krajowej nr [...] mogą poruszać się pojazdy o nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t. W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy zatem nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jest wydawane na przejazd pojazdu po trasie wyznaczonej w zezwoleniu: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI, b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5.
Jednocześnie organ II instancji nie zgodził się z zarzutami zawartymi w odwołaniu, wskazując, że dyrektywa z dnia 25 lipca 1996 r. nr 96/53, zmieniona dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, która ustanawia dla pojazdów poruszających się w obrębie Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym, została wprowadzona do polskiego sytemu prawnego, czego efektem jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r., poz. 951). Normy dyrektywy zostały zapisane w treści tego rozporządzenia. Wszystkie nowe inwestycje drogowe w Polsce spełniają wymóg nośności, wynoszącej 11,5 t na pojedynczą oś napędową pojazdu. Organ zauważył przy tym, że nie wszystkie drogi w krajach Unii Europejskiej mają nośność do 11,5 t, jednakże ruch po nich jest możliwy na podstawie odpowiednich zezwoleń. Każdy pojazd jest dopuszczony do ruchu, jednak ze względu na nienormatywne parametry niektóre pojazdy wymagają dodatkowych zezwoleń na niektórych drogach.
Organ podkreślił, że brak wpływu kierowcy kontrolowanego pojazdu na czynności ładunkowe pozostaje z kolei bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest odpowiedzialnością niezależną od odpowiedzialności podmiotu dokonującego załadunku. Podmiot, wykonując przejazd, odpowiada bowiem za przejazd i tylko w związku z tą czynnością związana jest jego odpowiedzialność określona w art. 140aa ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych. Ponadto organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że niespełnienie któregokolwiek z warunków zawartych w punkcie "a" i "b" lp. 7 załącznika do ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym wyklucza możliwość uzyskania tego zezwolenia. Żadne z zezwoleń od kategorii I do VI nie zezwala na przejazd pojazdu nienormatywnego z naciskiem pojedynczej osi napędowej powyżej 11,5 t, a zatem już spełnienie warunku zawartego w lp. 7 lit. "b" skutkuje kwalifikacją, że przejazd wykonywany jest pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Organ II instancji stwierdził, że w takiej sytuacji nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł jest prawidłowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego A. K. wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego, w tym: art. 140aa ust. 4 pkt 1 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niezastosowanie i wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, mimo iż okoliczności sprawy wskazują, że skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia; art. 7 oraz art. 77 oraz art. 80 kpa, poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, skutkujące:
- błędnym ustaleniem istotnych okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności przyjęciem, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że kontrola nacisku pojedynczych osi pojazdu nastąpiła wagami nieposiadającymi świadectwa legalizacji, a więc w sposób niemiarodajny i nierzetelny,
- oparciem rozstrzygnięcia na pomiarze wykonanym przez wagę nieposiadającą świadectwa legalizacji,
- nieuwzględnieniem przy podjęciu decyzji przedstawianych w toku postępowania twierdzeń skarżącego, iż jego kierowca nie miał wpływu na sposób załadowania pojazdu,
- zaniechaniem zebrania materiału dowodowego pozwalającego na prawidłowe ustalenie, kto faktycznie miał realny wpływ na załadunek pojazdu,
- nieprawidłowym ustaleniem, że skarżący powinien posiadać zezwolenie kategorii VII.
Strona podniosła także zarzut naruszenia prawa materialnego, a to: rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, w szczególności § 30, poprzez jego niezastosowanie i nałożenie kary pieniężnej na podstawie wyniku pomiaru dokonanego przez wagę nieposiadającą świadectwa legalizacji; rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności, w szczególności § 2, poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że waga samochodowa do ważenia pojazdów może być wagą nieautomatyczną, legitymującą się jedynie deklaracją zgodności, podczas gdy wagi nieautomatyczne służą tylko do określania masy; lp. 7 załącznika nr 6, tabela 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych, poprzez jego zastosowanie i nieprawidłowe przyjęcie, że dla wag samochodowych do ważenia pojazdów analogiczne, jak dla wag nieautomatycznych, zgłoszenie do legalizacji ponownej powinno nastąpić w terminie 3 lat od dokonania oceny zgodności; dyrektywy Rady 96/53/WE, poprzez jej niezastosowanie i przyjęcie, że na drodze krajowej, na której został zatrzymany pojazd skarżącego, obowiązywało ograniczenie do 10 t dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu; art. 140ab oraz art. 64 d ust. 2 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez przyjęcie, że skarżący powinien posiadać zezwolenie kategorii VII i nałożenie na niego kary pieniężnej w maksymalnej wysokości 15.000 zł; norm wynikających z załącznika nr 1 do ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez przyjęcie, że do ubiegania się o zezwolenie kategorii VII wystarczające jest spełnienie tylko jednej z wymienionych przesłanek, podczas gdy ustawa przy każdej z kategorii zezwoleń wymienia grupę przesłanek, które muszą być spełnione łącznie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustawodawca ogranicza ruch pojazdów lub zespołów pojazdów, których naciski osi wraz z ładunkiem są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi, wprowadzając w tym względzie konieczność uzyskania zezwolenia. Zgodnie z brzmieniem art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. W świetle art. 2 pkt 35a ww. ustawy, pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Z kolei w myśl art. 140aa ust. 1 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast w świetle art. 140aa ust. 3 pkt 1 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.
Z powyższych unormowań wynika, iż w przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny i brak jest wymaganego zezwolenia, organ ma obowiązek nałożyć karę pieniężną na podmiot wykonujący przejazd, którym to podmiotem w niniejszej sprawie jest skarżący.
Zgodnie z art. 140ab ust. 1 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:
1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;
2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;
3) za brak zezwolenia kategorii VII:
a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.
Ładunek nie może więc powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (art. 61 ust. 1 ww. ustawy), zaś podmiot wykonujący przejazd zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi, niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż z treści art. 61 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, precyzującego, w jaki sposób należy dokonywać załadunku, wynika jednoznacznie, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Największe zniszczenie dróg powodują bowiem pojazdy o niewłaściwym, nierównomiernym rozłożeniu ładunku na poszczególne osie. Decydującym czynnikiem oceny normatywności pojazdu są więc naciski wywierane na poszczególne osie pojazdu. Nawet jeśli masa załadowanego pojazdu nie przekroczy jego dopuszczalnej masy całkowitej, a ładunek będzie niewłaściwie rozmieszczony i zabezpieczony przed przemieszczeniem, to może okazać się, że na jednej z osi zostanie przekroczony dopuszczalny nacisk, co z kolei skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.
W rozpoznawanej sprawie zgromadzony w niej materiał dowodowy wskazuje, że w zaistniałym stanie faktycznym doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania wymaganego prawem zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Kontrolowany zespół pojazdów, składający się z pojazdu marki Man o nr rej. [...] i przyczepy marki [...] o nr rej. [...], będący w dyspozycji A.K., przewożący ładunek mrożonego mięsa zapakowanego w pojemniki i umieszczonego na paletach, poruszający się po drodze krajowej nr [...], przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej o 2,1 t względem dopuszczalnych 10 t, co świadczy o przekroczeniu dopuszczalnej wartości o 21%. Nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu wyniósł bowiem 12,1 t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2%, zaokrąglonych w górę do 0,1 t). Do kontroli zastosowano przenośne wagi do pomiarów statycznych typu WL 103 (Haenni) o numerach fabrycznych [...] i [...]. Jak wynika z nadesłanej przez organ na wezwanie Sądu Instrukcji obsługi przedmiotowych wag, wagi te są przeznaczone "do szybkiego i dokładnego pomiaru nacisku koła osi, a także całkowitej masy pojazdu wyposażonego w koła z oponami pneumatycznymi". Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważną deklaracją zgodności, wydaną w [...] w dniu [...] grudnia 2012 r. na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG oraz poświadczenia zgodności. Dyrektywa ta została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) i weszła w życie wraz z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do lp. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 29 ze zm.). Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli z dnia [...] grudnia 2014 r.
Po drodze krajowej nr [...] mogą poruszać się pojazdy o nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t, co wynika z lp. 62 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061). Wielkość przekroczonego nacisku (przekroczenie o 21%) wymagała od przewoźnika posiadania zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych. Podczas kontroli w pojeździe nie było wymaganego zezwolenia kategorii VII, co uprawniało organ do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.
Stosownie zaś do lp. 7 załącznika nr 1 do ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zezwolenie kategorii VII jest wydawane na przejazd pojazdu po trasie wyznaczonej w zezwoleniu: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI, b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
W art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.) ustawodawca określił, że po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. W ust. 2 prawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw transportu do ustalenia, w drodze rozporządzenia, przy uwzględnieniu potrzeby ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego, wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, a także dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. W ust. 3 wskazano, że drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Jak już zostało zaznaczone, droga krajowa nr [...], na której doszło do naruszenia dopuszczalnych norm nacisku na oś w niniejszej sprawie, została wymieniona w powołanym już wyżej i wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 ww. ustawy o drogach publicznych rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, jako droga, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.
Podkreślić należy, iż odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych norm jest odpowiedzialnością za skutek i ma charakter obiektywny. Odpowiedzialność ta nie jest oparta na zasadzie winy, a zatem sam wynik ważenia, potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych, wystarcza do nałożenia kary pieniężnej. Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu nie podlega uznaniu administracyjnemu, co oznacza, że organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości.
Ustalając wysokość kar pieniężnych, prawodawca ma przede wszystkim na względzie prawidłową eksploatację sieci dróg krajowych, które ulegają największym zniszczeniom na skutek poruszania się po nich pojazdów nadmiernie obciążonych. Wysokie kary pieniężne mają przede wszystkim na celu uświadomienie użytkownikom dróg, że stanowią one dobro o niebywałej wartości tak materialnej, jak i społecznej. Gospodarowanie takim dobrem, a więc także korzystanie z niego, musi odbywać się przy jego pełnym poszanowaniu. Toteż ustawodawca celowo wprowadza reglamentowanie przejazdu pojazdem nienormatywnym po tego rodzaju drogach publicznych, wymagając od użytkowników dróg uzyskania odpowiedniego zezwolenia, którego brak – w przypadku stwierdzonych naruszeń – skutkuje nałożeniem kary pieniężnej, stosownie do wymaganej w danych okolicznościach kategorii zezwolenia.
Jak już zostało zaznaczone, ładunek nie może przekraczać dopuszczalnych norm. Zatem nie tylko na nadawcy, odbiorcy i załadowcy, ale przede wszystkim na przewoźniku spoczywa obowiązek dochowania należytej staranności, by ładunek nie stwarzał zagrożenia na drodze, oraz by nie przekraczał dopuszczalnych norm. Zgodnie z treścią art. 64 ust. 2 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Przewożone mrożone mięso w pojemnikach umieszczonych na paletach stanowi ładunek podzielny, toteż skarżący mógł dostosować przewóz do wymagań ustawowych, a biorąc pod uwagę uzyskane wyniki ważenia, przewóz nie mógł być wykonywany bez wymaganego zezwolenia kategorii VII.
Kontrolowany zespół pojazdów, poruszając się po drodze krajowej nr [...], przekroczył dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej o 21%. Powyższe przekroczenie spowodowało, że przewoźnik winien legitymować się zezwoleniem na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII. Jeżeli bowiem stwierdzone podczas kontroli przekroczenia dopuszczalnych parametrów nie pozwalają na zakwalifikowanie ich do kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja naruszeń dokonywana jest w oparciu o wymogi zezwolenia kategorii VII. Jeśli zatem kontrolowany zespół pojazdów nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo porusza się po drodze, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, wówczas kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia następuje według parametrów zezwolenia kategorii VII. Tak też jest w niniejszej sprawie. Zezwolenie na tę kategorię wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych norm określonych dla zezwoleń kategorii od I do VI.
Istotne także jest, że skarżący na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, które wpływałyby na wynik sprawy i zwalniałyby go z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. W konsekwencji nie może skutecznie zarzucać, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 kpa, w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem orzekających organów, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów obu instancji uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając za podstawę art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło