VI SA/Wa 1286/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. K. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 21 listopada 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie cofnięcia koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego D. K. (dalej też jako wnioskodawca lub skarżący) wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z pełnoletnim synem. We wniosku wskazał nadto, że jest zobowiązany do uiszczania alimentów na rzecz dwóch córek w łącznej kwocie 2 500 złotych miesięcznie. Skarżący osiąga miesięczny dochód z tytułu emerytury w kwocie 2 974 złotych oraz z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 5 068 złotych. Wyjaśnił, że na potrzeby działalności zaciągnął kredyt w wysokości 420 tysięcy złotych, a spłata miesięczna ww. kredytu sięga kwoty 4 423 złotych. Z tytułu otwartej linii kredytowej zobowiązany jest do uiszczania odsetek w kwocie 600 złotych miesięcznie. Z kolei 2 000 złotych miesięcznie opłaca na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ramach układu ratalnego. W odpowiedzi na wezwanie, wnioskodawca przedstawił także między innymi wydruki z rachunków bankowych oraz bilans działalności za ubiegły rok i pierwsze półrocze bieżącego roku. Wskazał również na opłacanie alimentów na dwójkę dzieci w łącznej wysokości 2600 złotych miesięcznie, przy czym przedstawił dokumenty potwierdzające tę okoliczność w części dotyczącej kwoty 1000 złotych. Mając na uwadze niniejsze informacje, starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący złożył w terminie sprzeciw, w którym wniósł o jego uchylenie. Wskazał, że Sąd błędnie interpretował przepływy na koncie firmowym w zakresie dodatniego salda, bowiem w jego ocenie jest to debet. Podkreślił również, że sytuacja finansowa prowadzonej przez niego działalności gospodarczej niekiedy ulega całkowitej zmianie. Na poparcie swojego stanowiska skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 718), dalej "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko starszego referendarza sądowego, iż brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazać bowiem należy, że art. 246 § 1 p.p.s.a. wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – pkt 1) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – pkt 2). Wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba tak wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II OZ 43/15). Należy zgodzić się ze stanowiskiem starszego referendarza sądowego, że brak było uzasadnienia dla uwzględnienia złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani składając odpowiedni wniosek, ani po otrzymaniu wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów. Zdaniem Sądu, oceniając możliwości płatnicze skarżącego referendarz sądowy prawidłowo uznał, że pozwalają one na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że o kondycji finansowej skarżącego decyduje wiele elementów. Podstawowym jest oczywiście zysk, który skarżący uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak równocześnie, że w razie poniesienia przez niego straty, zasadnym jest automatyczne uznanie o potrzebie przyznania wsparcia ze środków publicznych. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego, lecz nie jest równoznaczne z brakiem środków finansowych. Strata nie oznacza więc utraty płynności finansowej. Dla oceny kondycji finansowej skarżącego istotne znaczenie, ma także uzyskiwany przychód, który w pierwszej połowie 2015 wyniósł ponad 300 tysięcy złotych, wobec ponad 270 tysięcy złotych w pierwszym półroczu 2016 r. W obydwu tych okresach dochód wynosił odpowiednio 13 tysięcy złotych (w pierwszym półroczu 2015 r.) i ponad 100 tysięcy złotych w pierwszej połowie 2016 r. W świetle przedstawionych danych finansowych, zdaniem Sądu, nieaktualny jest argument skarżącego, który wskazuje na płynną sytuację finansowa prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Podważa jego stanowisko również załączony do wniosku zapis księgowy za rok 2015 (w rozbiciu miesięcznym). Zdaniem Sądu, w zasadzie każdy miesiąc tego roku przedstawiał się stałą tendencją przychodów i wydatków na poziomie około 50 tysięcy złotych. Analizując sytuację finansową skarżącego Sąd zwrócił uwagę, że sam skarżący we wniosku wskazał na dochód z działalności gospodarczej przekraczający ponad 5000 złotych, jak również na stały niezwiązany z działalnością gospodarczą dochód w wysokości niespełna 3 tysięcy złotych z tytułu pobieranej emerytury. W takiej sytuacji brak jest w ocenie Sądu argumentów, by przerzucić na innych obywateli ciężar ponoszenia opłat sądowych. W świetle zatem wysokości dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej, dochodów z pobieranej emerytury, udzielenie mu wsparcia przez Skarb Państwa oznaczałoby swoistego rodzaju uprzywilejowanie. Stwierdzając zatem, że przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zasadne jest utrzymanie w mocy orzeczenia starszego referendarza sądowego o odmowie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.