VI SA/Wa 1287/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-20

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca, który nie przedstawił dowodu posiadania tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej jako adres prowadzenia działalności gospodarczej, pomimo wezwań organu, może zostać wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek posiadania tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej w CEIDG i legitymowania się nim w każdym czasie. Brak takiego tytułu, pomimo wezwań organu, uzasadnia wykreślenie z ewidencji na podstawie art. 32 ust. 2 i 4 ustawy o CEIDG i PIP. Spory cywilnoprawne dotyczące nieruchomości nie mają wpływu na postępowanie administracyjne w tym zakresie.
Stan faktyczny
Przedsiębiorca M. S. została wykreślona z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) z powodu braku posiadania tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej jako adres prowadzenia działalności. Właściciel nieruchomości zgłosił brak zgody na prowadzenie działalności pod tym adresem. Przedsiębiorca twierdziła, że posiada tytuł prawny wynikający z prawa zatrzymania i toczącego się postępowania o zasiedzenie, jednak nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających te twierdzenia. Organ administracji utrzymał w mocy decyzję o wykreśleniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant referent Alberta Dybowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z Centralnej Ewidencji o Działalności Gospodarczej oddala skargę VI SA/Wa 1287/18 Uzasadnienie Minister Przedsiębiorczości i Technologii decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm - dalej: k.p.a,), w zw. z art. 32 ust. 2 i 4. w zw. z art. 17 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U. z 2018 r. poz. 647 - dalej: ustawy o CEIDG i PIP), utrzymał w mocy decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lipca 2017 r. ([...]) wykreślającą przedsiębiorcę Panią M. S. z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [... maja 2017 r. ówczesny Minister Rozwoju i Finansów wszczął postępowanie w sprawie wykreślenia przedsiębiorcy Pani M. S. (NIP:[...]) z CEIDG na podstawie informacji o braku posiadania przez przedsiębiorcę tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej we wpisie w CEIDG w rubryce: "adres głównego miejsca wykonywania działalności" oraz w rubryce "adres do doręczeń"- przy ul, [...] 7 w K. ([...]). Informację o nieprawidłowości we wpisie przedsiębiorcy w CEIDG zgłosił właściciel nieruchomości - Pan A. S. - wskazując, że jako wyłączny dysponent prawa własności nieruchomości przy ul. [...] 7 w K. ([...]) nie wyraża zgody na prowadzenie we wskazanym miejscu działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę Panią M. S. Pan A. S. wyjaśnił, że przysługujące mu prawo własności nieruchomości zostało ujawnione w księdze wieczystej opatrzonej numerem: [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...],[...] Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w N. Wobec powziętej informacji, działając na podstawie art. 35 ust. 1a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, organ wezwał przedsiębiorcę do przedstawienia dokumentów potwierdzających posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] 7 w K. W dniu 26 maja 2017 r. do Ministerstwa Rozwoju wpłynęło pismo przedsiębiorcy, w który wyjaśnił, że jest właścicielem nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] 7 w K., jednakże tymczasowo nie dysponuje tytułem prawnym do wskazanej nieruchomości. Okoliczność braku wymaganego "tytułu prawnego" do nieruchomości ma w ocenie przedsiębiorcy jedynie charakter przejściowy. Pani M. S. wskazała, że na ww. nieruchomości faktycznie wykonuje działalność gospodarczą oraz mieszka. Nadto podkreśliła, że w miejscu tym jest zameldowana. Z wyjaśnień przedsiębiorcy wynikało, że pomiędzy nim a zgłaszającym nieprawidłowość wpisu w CEIDG - Panem A. S. - toczy się spór mający podłoże cywilnoprawne. Jest on przedmiotem postępowań sądowych rozstrzyganych przez sądy powszechne. Wobec treści księgi wieczystej założonej dla ww. nieruchomości ([...]), z której wynikało, że użytkownikiem wieczystym działki położonej w K. oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] i właścicielem stanowiącego odrębną własność budynku hotelowo-usługowego jest Pan A. S., ówczesny Minister Rozwoju i Finansów, po rozpatrzeniu materiału dowodowego, działając w oparciu o dyspozycję art. 35 ust. 2a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, decyzja z dnia [...] lipca 2017 r wykreślił przedsiębiorcę Panią M. S. z CEIDG, Organ uznał, iż wobec nieprzedłożenia wymaganego przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dowodu posiadania konkretnego dokumentu, z którego wynikałby tytuł prawny w rozumieniu art. 16a ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz wobec niedokonania zmiany w CEIDG niepoprawnych danych adresowych, należy przedsiębiorcę wykreślić z CEIDG. Następnie skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w którym wyjaśniła, że wpis w CEIDG jest zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy, bowiem w miejscu wskazanym w CEIDG wykonuje działalność gospodarczą, mieszka oraz odbiera korespondencję. Nie zgadzając się w całej rozciągłości z treścią zapadłego rozstrzygnięcia, podnosząc, że nieruchomość znajduje się w jej faktycznym posiadaniu, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Strona zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art 35 ust. 1a i 2a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (dalej: ustawy SDG) oraz przepisów proceduralnych. W przekonaniu przedsiębiorcy organ na skutek błędnej wykładni pojęcia określonego w art. 35 ust. 1a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. w sposób niewłaściwy zastosował przepis art. 35 ust. 2a tejże ustawy. Strona podniosła ponownie, iż prawo zatrzymania, z którego wynika zarzut zatrzymania, uregulowane jest w art. 461 § 1 KC, stanowiącym, że zobowiązany do wydania cudzej rzeczy może ją zatrzymać aż do chwili zaspokojenia lub zabezpieczenia przysługujących mu roszczeń o zwrot nakładów na tą rzecz. Pani M. S. podkreśliła, że korzystanie z prawa zatrzymania przedmiotowej nieruchomości powoduje, że jest jej posiadaczem samoistnym w dobrej wierze. To z kolei daje podstawę do przyjęcia, ze posiada tytuł prawny do nieruchomości, w znaczeniu jakie temu pojęciu nadał ustawodawca w art. 35 ust. 1a i 2a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Nadto strona podniosła, że okoliczność prowadzenia przez sąd powszechny postępowania w przedmiocie zasiedzenia, jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania administracyjnego prowadzonego przez Ministra Rozwoju i Finansów na podstawie art. 35 ust. 1a i 2a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Strona wniosła zatem o zawieszenie z urzędu postępowania w przedmiocie weryfikacji jej uprawnienia do władania bądź korzystania z nieruchomości położonej przy ul. [...] 7 w K., z powodu istnienia zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W opinii Pani M.S. orzeczenie sądu powszechnego w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia - mającego charakter deklaratoryjny - potwierdzi istnienie po jej stronie odpowiedniego tytułu prawnego. W tym stanie rzeczy, w opinii Strony, prawomocne rozstrzygnięcie sądu powszechnego w tym zakresie, ma kluczowe znaczenie dla prowadzonego w oparciu o art. 35 ust, 1a i 2a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, postępowania administracyjnego. Wezwaniem z dnia 21 sierpnia 2017 r. organ ponownie zwrócił się do przedsiębiorcy o przedłożenie konkretnego dokumentu, z którego będzie wynikało uprawnienie do kwestionowanej nieruchomości. Jednocześnie organ poinformował przedsiębiorcę, że ustawowym obowiązkiem przedsiębiorcy jest dokonanie zmian w zakresie danych adresowych, w przypadku ich niepoprawności i nieaktualności. W toku postępowania skarżąca poza pisemnymi wyjaśnieniami ponownie nie przedłożyła - pomimo treści wezwania organu - tytułu prawnego do nieruchomości w rozumieniu art. 16a ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Nie dokonała także zmiany danych adresowych w CEIDG. Organ ponownie analizując sprawę stwierdził, że istotą postępowania odwoławczego, jest konieczność uwzględnienia przez organ rozpoznający sprawę zmian, które zaszły w stanie faktycznym i prawnym sprawy po wydaniu zaskarżonej decyzji w pierwszej instancji. Oznacza to, że obowiązkiem Ministra Przedsiębiorczości i Technologii jest wydanie rozstrzygnięcia opartego o stan faktyczny i prawny istniejący w chwili rozpatrywania wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, że w okresie pomiędzy wydaniem zaskarżonej decyzji ówczesnego Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lipca 2017 r, znak: [...], a ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy poprzedzonym postępowaniem wyjaśniającym, uległ zmianie stan prawny. Na mocy przepisu art, 1 ust, 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz.U, z 2018 r. poz. 650) w dniu 30 kwietnia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U, z 2018 r poz. 647), która zastąpiła dotychczas obowiązującą ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Dotychczasowy przepis art. 35 ust, 1a i 2a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, został zastąpiony przepisem art. 32 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r, o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U. z 2018 r poz. 647 - dalej: ustawy o CEIDG i PIP). Wyjaśniono, że podstawą prawną decyzji wydanej w drugiej instancji będą przepisy art. 32 ust. 2 i 4 ustawy o CEIDG i PIP. Powołane normy prawne w zasadzie odpowiadają brzmieniu uchylonych przepisów art. 35 ust. 1a i 2a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przedmiotem postępowania na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o CEIDG i PIP - podobnie jak pod rządami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - jest weryfikacja posiadania przez przedsiębiorcę tytułu prawnego do nieruchomości, której danymi posługuje się w CEIDG. Obowiązkiem przedsiębiorcy w myśl art. 17 ustawy o CEIDG i PIP (dawniej art. 16a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) jest posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, których adresy podlegają wpisowi do CEIDG. Przedsiębiorca zobowiązany jest się nim legitymować w każdym czasie. Regulacja ta nie doznaje żadnych wyjątków. Jeżeli przedsiębiorca nawet przejściowo takim uprawnieniem nie dysponuje, ma bezwzględny obowiązek w myśl art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o CEIDG i PIP zgłosić tę informację do CEIDG i dokonać odpowiedniej zmiany, wskazując dane poprawne. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy o CEIDG i PIP, jeżeli przedsiębiorca nie przedstawi tytułu prawnego do nieruchomości bądź nie dokona zmiany swojego wpisu w CEIDG w zakresie swoich danych adresowych, minister właściwy do spraw gospodarki wykreśla w drodze decyzji administracyjnej przedsiębiorcę z CEIDG. Minister wyjaśnił, że brak jest legalnej, samoistnej definicji pojęcia "tytuł prawny". W próbie zdefiniowania pojęcia "tytułu prawnego" pomocne jest orzecznictwo sądowe i doktryna. W oparciu o nie organ przyjął, że "tytuł prawny" to prawo do władania (akt własności) bądź korzystania z nieruchomości/lokalu (np. umowa użyczenia, najmu). Zatem jest to uprawnienie określonego podmiotu do władania bądź korzystania z konkretnej nieruchomości. Ciężar dowodu w zakresie wykazania "tytułu prawnego" leży po stronie przedsiębiorcy. Organ wyjaśnił, że w sprawie niniejszej ograniczenie się przez przedsiębiorcę do pisemnych wyjaśnień w sprawie, niepopartych żadnych dowodem, na okoliczność posiadania tytułu prawnego, nie czyni zadość obowiązkowi wynikającemu z art, 32 ust. 2 ustawy o CEIDG i PIP (dawniej art. 35 ust. 1a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej), który wyraźnie stanowi o obowiązku przedstawienia dowodu posiadania tytułu prawnego. Zasadniczym powodem wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG było nieprzedstawienie - pomimo kilkukrotnych wezwań organu - tytułu prawnego do nieruchomości przy ul. [...] 7 w K. Przedsiębiorca ograniczył się jedynie do udzielenia pisemnych wyjaśnień w sprawie, argumentując, iż jest posiadaczem samoistnym nieruchomości, a uprawnienie do korzystania z nieruchomości wynika z faktu jej zasiedzenia w rozumieniu przepisów KC. Jednakże żadnego dowodu na potwierdzenie swoich twierdzeń przedsiębiorca nie przedstawił na żadnym etapie postępowania, poprzestając na informacji, że postępowanie jest w toku. Ponadto materiał dowodowy wskazał, że Pan A. S., jest wyłącznym właścicielem oraz użytkownikiem wieczystym działki o oznaczeniu ewidencyjnym nr [...]. Odnosząc się do sporu powstałego między stronami organ wyjaśnił, że nie ma on wpływu na niniejsze postępowanie administracyjne Obydwa postępowania - zarówno cywilne przed sądem powszechnym jak i administracyjne przez Ministrem - organem administracji publicznej, są niezależne od siebie. Nie są konkurencyjne względem siebie. Minister jako organ administracji publicznej nie jest kompetentny, aby oceniać sprawę cywilną, tj. przesądzać czy zasiedzenie przez Panią M. S. nieruchomości przy ul [...] 7 w K., było skuteczne czy też nie. Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 pkt 1, art. 17 oraz art. 32 ust. 2 i 4 ustawy z dn. 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy, a także naruszenie art. 15, art. 75 § 1, art. 78, art. 97 § 1 pkt 4 i art. 107 § 1 pkt 6 kodeksu postępowania administracyjnego, mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji. W oparciu o postawione zarzuty wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z [...] lipca 2017 r., znak: [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Ministrowi Przedsiębiorczości i Technologii. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. p. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w myśl § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada czy zaskarżona decyzja, postanowienie akt bądź inna czynność z zakresu administracji publicznej nie narusza prawa materialnego oraz czy jest zgodna z przepisami postępowania, natomiast nie uwzględnią przy orzekaniu wzgędów słusznościowych bądź też zasad współżycia społecznego. Poza tym Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r. p. 1302 z późn.zm. dalej p.p.s.a.). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] lipca 2017 roku nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 32 ust 2 i 4 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U. z 2018 r. poz. 647). Wbrew twierdzeniom skarżącej organ wydając decyzje nie naruszył powyższych przepisów jak również art. 15, 75 § 1, 78, 97 § 1 pkt 4 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Bezsporne jest w sprawie, że tytuł własności do nieruchomości zajmowanej przez skarżącą a znajdującej się w K. przy ul. [...] 7 uregulowany jest na rzecz uczestnika postępowania .A.S. Świadczy o tym stosowny wpis w dziale II księgi wieczystej [...] 0prowadzonej dla tej nieruchomości. Natomiast skarżąca nie wylegitymowała się żadnym prawem względnym bądź bezwzględnym do nieruchomości. Okoliczność, iż między stronami toczy się postępowanie cywilne o zasiedzenie nieruchomości i o zwrot nakładów, jak słusznie zauważył organ, pozostaje bez wpływu na postępowanie administracyjne. Obowiązkiem przedsiębiorcy w myśl art. 17 ustawy o CEIDG i PIP jest posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, których adresy podlegają wpisowi do CEIDG. To na skarżącej spoczywał ciężar dowodu wykazania tytułu prawnego do nieruchomości. Mimo, iż była wzywana przez organ w trybie art. 32 ust. 2 stawy o CEIDG i PIP żadnego służącego jej prawa do nieruchomości nie wykazała. Stąd też organ prawidłowo zastosował sankcję z art. 32 ust. 4 ww. ustawy i orzekł o wykreśleniu jej z CEIDG. W tym stanie rzeczy skoro zarzuty skargi okazały się bezskuteczne Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło