VI SA/Wa 129/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2017 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy w części oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...] Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] września 2016 r. sprawy o unieważnienie w części prawa ochronnego na znak towarowy "RESTONUM" o numerze [...] udzielonego na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez S. SA z siedzibą w [...], [...] na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., nr 119, p. 1117 z późn. zm.) zwanej dalej "p.w.p." w związku z art. 246 i 247 ust. 2 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. 1) oddalił sprzeciw, 2) przyznał A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] do S. SA z siedzibą w [...], [...] kwotę 1600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] grudnia 2015 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw S. SA z siedzibą w [...], [...] wobec udzielenia decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. z pierwszeństwem od dnia 11 marca 2014 r. prawa ochronnego na znak towarowy RESTONUM o numerze [...] na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] dla oznaczania towarów i usług w klasie 3, 5 i 29. Wnoszący sprzeciw domagał się unieważnienia spornego prawa ochronnego jako podstawę podając art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w części dotyczącej towarów z klasy 5: produkty farmaceutyczne, środki sanitarne do celów medycznych, substancje dietetyczne do celów leczniczych, suplementy diety, środki specjalnego przeznaczenia żywieniowego do celów zdrowotnych, żywność dla niemowląt, zioła lecznicze, ekstrakty roślinne o przeznaczeniu leczniczym, środki odkażające. Jednocześnie wskazał, że jest uprawnionym z rejestracji znaku RESONIUM o numerze [...], do którego jego zdaniem jest podobny sporny znak towarowy. Według oceny wnoszącego sprzeciw oba znaki zostały przeznaczone do oznaczania identycznych towarów z klasy 5 i są do siebie podobne na płaszczyznach wizualnej a zwłaszcza fonetycznej co powoduje, że w przedmiotowej sprawie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Uprawniony odpowiadając na sprzeciw wniósł o jego oddalenie podnosząc, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające unieważnienie spornego prawa, przewidziane w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Na rozprawie w dniu [...] września 2016 r. strony podtrzymały swoje stanowisko. Oddalając sprzeciw decyzją z [...] października 2016 r. Urząd Patentowy RP wskazał na wstępie na przepisy obowiązujące w sprawie tj. art. 246, 247 i 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Następnie organ podniósł, że dokonując oceny podobieństwa na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. należy w pierwszej kolejności dokonać porównania towarów, do oznaczania których służą te znaki. Sporny znak "RESTONUM" o numerze [...] w zakresie objętym żądaniem został przeznaczony do oznaczania towarów z klasy 5: produkty farmaceutyczne, środki sanitarne do celów medycznych, substancje dietetyczne do celów leczniczych, suplementy diety, środki specjalnego przeznaczenia żywieniowego do celów zdrowotnych, żywność dla niemowląt, zioła lecznicze, ekstrakty roślinne o przeznaczeniu leczniczym, środki odkażające. Natomiast znak wnoszącego sprzeciw RESONIUM o numerze [...] służy do oznaczania towarów z klasy 5: preparaty i substancje farmaceutyczne. Dokonując oceny podobieństwa towarów organ podkreślił, że sporny znak został przeznaczony do oznaczania produktów farmaceutycznych, które są identyczne z preparatami oraz substancjami farmaceutycznymi, do oznaczania których przeznaczony jest znak przeciwstawiony. Pozostałe towary, do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny są podobne do preparatów i substancji farmaceutycznych, do oznaczania których przeznaczony jest znak przeciwstawiony. Następnie Urząd Patentowy RP przystąpił do porównania oznaczeń w obu znakach towarowych. Podkreślił, że porównanie to powinno się odbywać w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów, pomijając drobne lub nieistotne różnice między nimi. Przy ocenie podobieństwa należy mieć również na względzie ogólne wrażenie, jakie znaki wywierają na odbiorcy. Zarówno przeciwstawiony znak towarowy "RESONIUM" o numerze [...] jak i znak sporny "RESTONUM" o numerze [...] są znakami słownymi, co oznacza, że wizualna ocena podobieństwa dotyczy samych wyrazów, które nie znajdują się we wzajemnym oddziaływaniu z elementami graficznymi. Urząd Patentowy RP podkreślił, że ww. znaki towarowe oceniane jako całość składają się z identycznych elementów słownych, jakimi są pierwsza sylaba "RES" i ostatnie dwie litery "UM". Jednak w ocenie organu, pomimo, że sporny znak towarowy RESTONUM zawiera identyczne 3 pierwsze litery i 2 ostatnie litery co znak przeciwstawiony RESONIUM, ułożone w tej samej kolejności oraz posiada w środku litery "o" i "n", znaki te oceniane jako całość różnią się w warstwie wizualnej i fonetycznej, wywierając odmienne ogólne wrażenie. O odmienności tych znaków w obu warstwach decydują ich ostatnie sylaby –"NUM" w znaku spornym i "NIUM" w znaku przeciwstawionym a także dodatkowa środkowa litera "T" w znaku spornym. Elementy te determinują różnice pomiędzy znakiem spornym "RESTONUM" a znakiem przeciwstawionym "RESONIUM" oraz mają wpływ na zupełnie inną wymowę, które w znaku przeciwstawionym, dzięki obecności litery "i" jest wymową zmiękczoną a dzięki mocno wymawianej środkowej literze "t" w znaku spornym jest bardzo wyraźna. Oba znaki będą wymawiane zgodnie z zapisem RESTONUM i RESONIUM a na ich odmienną wymowę oraz odmienne postrzeganie wpływają końcówki – "NUM" i "NIUM" oraz środkowe litery "l" oraz "t". Znaki sporny i przeciwstawiony składają się ze słów nienależących do języka polskiego, nie posiadają również znaczenia w innych językach. Zatem przez polskich odbiorców będą postrzegane jako fantazyjne i nie jest możliwe dokonanie porównania tych znaków w warstwie znaczeniowej. W związku z powyższym należy uznać, że porównywane znaki towarowe nie są do siebie podobne ani pod względem wizualnym ani fonetycznym. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu, nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje ryzyko skojarzenia spornego znaku towarowego ze znakiem przeciwstawionym, tym bardziej, że w rozpatrywanej sprawie chodzi o farmaceutyki a ich nabywcy, wiedząc o ich wpływie na zdrowie oraz o niebezpieczeństwach płynących z ewentualnej pomyłki będą szczególnie uważni i ostrożni. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził brak podstaw do unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy RESTONUM o numerze [...] w oparciu o zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2016 r. S. SA złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny na wynik sprawy tj.: 1) naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zbadania sprawy, pominięciu szeregu istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a także wadliwym ustaleniu stanu faktycznego poprzez: – wadliwe ustalenie odnośnie braku podobieństwa wizualnego i fonetycznego oznaczeń RESONIUM i RESTONUM, - przypisanie nadmiernej wagi literze T występującej w środkowej części spornego oznaczenia RESTONUM, - wadliwe ustalenia odnośnie identycznych elementów oznaczeń jednocześnie z pominięciem ustaleń w zakresie elementów podobnych, - wadliwe ustalenia w zakresie modelu przeciętnego odbiorcy, 2) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji w zakresie motywów oddalenia sprzeciwu a także przedstawienie niepełnych i niespójnych przesłanek, na podstawie których rozstrzygnięto o braku podobieństwa oznaczeń. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 132 ust. 2 pkt 2 poprzez błędną jego wykładnię polegającą na wadliwym rozumieniu przesłanki podobieństwa oznaczeń i przyjęciu nieprawidłowych kryteriów w zakresie jej ustalania, w szczególności zawężenia jej do oceny elementów identycznych a także przyjęciu nieprawidłowych kryteriów w zakresie ustalenia modelu przeciętnego odbiorcy towarów w klasie 5, 2) art. 132 ust. 2 pkt 2 poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu ww. przepisu w stanie faktycznym sprawy. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu decyzji. Uczestnik postępowania w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu. Na wstępie należy wskazać, że zakres sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań administracji publicznej wynika z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) i wyznaczają go nie zarzuty skargi, lecz granice rozpoznawanej sprawy administracyjnej. Kontrola sądowa sprawowana jest w oparciu o akta administracyjne sprawy, według stanu faktycznego i prawnego istniejącego, co do zasady, w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny, polegające na wyeliminowaniu z obrotu prawnego kontrolowanej decyzji może nastąpić zasadniczo w sytuacji stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy administracyjnej zaś prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej treść lub dającym podstawy do wznowienia postępowania (v. art. 145 § 1 p.p.s.a.). Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek sprzeciwu skarżącej wobec udzielenia na rzecz uczestnika postępowania prawa ochronnego na znak towarowy RESTONUM o numerze [...] . Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa. Wobec tego, że zawiadomiony o sprzeciwie uznał go za bezzasadny sprawa została przekazana do rozpatrzenia w trybie postępowania spornego o unieważnienie prawa ochronnego (art. 247 p.w.p.). Skarżący jako podstawę unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy RESTONUM o numerze [...] wskazał art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. W myśl tego przepisu nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy, jeżeli jest on identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielone zostało prawo ochronne z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. W świetle tego przepisu przesłankami unieważnienia prawa ochronnego z późniejszym pierwszeństwem jest: 1) identyczność lub podobieństwo towarów, do oznaczania których znaki te są przeznaczone, 2) identyczność lub podobieństwo znaków towarowych, 3) ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów lub usług oznaczanych tymi znakami. W niniejszej sprawie organ przyjął co nie jest kwestionowane w skardze, że towary do oznaczania których służą znak sporny i znak przeciwstawiony w pełnym zakresie są identyczne a w pewnym zakresie podobne. Urząd Patentowy RP wykluczył jednakże identyczność bądź podobieństwo oznaczeń w obu znakach oraz ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji szeregu przepisów postępowania jak i przepisu prawa materialnego tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Sąd nie podzielił słuszności tych zarzutów. Wbrew twierdzeniom skargi Urząd Patentowy RP przyjmując identyczność i podobieństwo towarów, do oznaczania których służą oba znaki towarowe uwzględnił kwestię wpływu tego podobieństwa na ryzyko konfuzji łącząc powyższą kwestię z modelem przeciętnego odbiorcy. Sąd w całości podziela stanowisko organu, że oceniając, czy zachodzi niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorcy w błąd zgodnie z orzecznictwem europejskim powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należy przyjąć, że tym konsumentem jest osoba dobrze poinformowana, należycie uważna i ostrożna. Odbiorcami produktów, preparatów i substancji farmaceutycznych są lekarze, farmaceuci i pielęgniarki, a więc profesjonaliści, czyli osoby posiadający wiedzę co do składu, przeznaczenia i oddziaływania na zdrowie towarów, które ordynują i przekazują pacjentom do zażywania. Również poziom uwagi zwykłych konsumentów, nabywających te towary będzie podwyższony. Należy bowiem mieć na uwadze, że nie są to produkty pierwszej potrzeby, które nabywa się machinalnie tak jak chociażby produkty spożywcze kupowane w supermarketach ale różnego rodzaju farmaceutyki mające wpływ na organizm ludzki. Poza tym należy uwzględnić, że towary oznaczane znakiem spornym i znakiem przeciwstawionym służą do leczenia różnych schorzeń i dolegliwości, a więc nie będą względem siebie konkurencyjne ani nie będą się wzajemnie uzupełniać co wyklucza również ryzyko konfuzji. Sąd nie podzielił słuszności zarzutu skargi dotyczącego nieprawidłowego porównania przez organ podobieństwa oznaczeń w obu znakach towarowych. Znak RESONIUM i RESTONUM są znakami średniej długości i różnią się dwoma literami. Litera "T" występująca w środkowej części znaku spornego jest dobrze słyszalna co ma znaczenie przy ocenie znaków na płaszczyźnie fonetycznej i wizualnej. Również litera "i" w końcowej sylabie znaku przeciwstawionego powoduje miękką jego wymowę w przeciwieństwie do twardej wymowy końcówki znaku spornego. Dokonana przez organ całościowa ocena oznaczeń w obu znakach towarowych doprowadziła go do słusznego wniosku, że nie są one konfuzyjnie podobne. Strona skarżąca polemizuje z ustaleniami Urzędu Patentowego RP w tym względzie, przedstawiając własne stanowisko, które pozostaje bez wpływu na prawidłowość podjętej decyzji w sprawie. Reasumując, według oceny Sądu, Urząd Patentowy RP, działając w trybie postępowania spornego, opierając się na materiale dowodowym przedstawionym przez strony prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie oraz zastosował przepisy prawa materialnego. Stanowisko, zajęte przez organ zostało należycie uzasadnione. W tym stanie rzeczy uznając zarzuty skargi za niezasadne Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.