VI SA/Wa 1294/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Apl. prok. Anna Młynarczyk - Zalewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Hurtownia Artykułów Przemysłowych "P." E.Z. i E.K. sp. jawna z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie: nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 2, obciążającym karą pieniężną w kwocie [...] złotych, za nieokazanie zapisów z urządzenia kontrolnego rejestrującego prędkość jazdy oraz czas jazdy i postojów za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę [...] złote na rzecz skarżącej Hurtowni Artykułów Przemysłowych "P." E.Z. i E.K. sp. jawna, tytułem zwrotu wpisu sądowego. VI SA/Wa 1294/04 UZASADNIENIE W dniu [...] lipca 2003 r. zatrzymano do kontroli, przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Ł., samochód będący w dyspozycji Hurtowni Artykułów Przemysłowych "P." sp. j. E.Z., E.K., kierowany przez P.K.. Kontrolowany nie okazał wykresówek z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, a także stwierdzono wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Kierowca podpisał protokół kontroli nie wnosząc uwag. W związku z ujawnionymi nieprawidłowościami, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Ł. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. [...], na podstawie art. 33 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 1 i pkt 10 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), oraz art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354 ze zm.), nałożył na przedsiębiorców kary pieniężne – za brak zaświadczenia w wysokości [...] zł, a za nie okazanie wykresówek w wysokości [...] zł. Od decyzji tej spółka złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej. Skarżąca potwierdziła brak zaświadczenia zezwalającego przewóz na potrzeby własne, tłumacząc to przeświadczeniem, że termin wykupu tego zaświadczenia był przesunięty do końca 2003 r., podobnie jak koncesje na przewozy transportowe. Skarżąca nie zgadza się z nałożoną kara za brak wykresówek, bowiem jak twierdzi kierowca je posiadał i przedstawił kontroli – wykresówkę z dnia [...] lipca 2003 r. oraz z ostatniej jazdy samochodem w tygodniu poprzedzającym tj. z dnia [...] czerwca 2003 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 87 ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1 i ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), art. 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354 ze zm.), lp. 1.1.7, lp. 1.11.11. ust. 1b Załącznika do z dnia 6 września 2001 r. transporcie drogowym w związku z art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452), uchylił w całości zaskarżoną decyzję i nałożył karę pieniężną w kwocie [...] zł. Organ administracji uznał za bezsporne, że kontrolowany nie posiadał wymaganego zaświadczenia o przewozie na potrzeby własne. Powołując się na art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym organ administracji stwierdził, iż nałożono karę za brak wymaganych wykresówek, gdyż kierowca nie okazał ich do kontroli ani nie okazał dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, natomiast mając na uwadze zmianę przepisów zmienił wysokość nałożonej kary pieniężnej. Na decyzję tą spłonka złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej obrazę art. 15 ustawy o czasie pracy kierowców. Skarżąca podkreśla, iż obowiązek okazania wykresówki oraz karty drogowej, wynikający z art. 15 ustawy o czasie pracy kierowców, za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, a za dzień, w którym pojazdu nie prowadzono, zaświadczenie potwierdzające ten fakt, powstał od [...] sierpnia 2003 r. zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. W dniu kontroli ustawa czasie pracy kierowców nakładała na przewoźnika obowiązek okazania wykresówki za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd, czyli jedynie za dzień kiedy pojazd był rzeczywiście prowadzony. Kierowca w dniu kontroli przedstawił wykresówkę na ten dzień i za dzień poprzedniego tygodnia kiedy faktycznie wykonywał transport ([...] czerwca 2003 r.). skarżąca tłumaczyła, iż transport był wykonywany nie częściej niż raz w tygodniu w okresie letnim, a w okresie zimowym nawet rzadziej, na dowód czego przedłożono dokumenty zakupu towaru. W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosił o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego w kierunku uzyskania aprobaty skarżącej na obciążenie karą pieniężna do wysokości [...] zł jedynie za wykonywanie transportu bez posiadania zaświadczenia przewozu na potrzeby własne. Organ administracji przyznając, iż nie przeprowadzono "przeciwdowodów" co do twierdzeń skarżących, że kierowca nie mógł przedstawić wykresówek za dzień [...] czerwca 2003 r. i za dni [...] i [...] lipca 2003 r. bowiem w dniach tych nie wykonywał przewozów, a także nie miał obowiązku przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego ten fakt, gdyż obowiązek ten wprowadziła zmiana ustawy dniem 28 września 2003 r., może jedynie uzasadniać uchylenie decyzji zakresie orzeczonej kary za to przewinienie w wysokości [...] zł. Organ administracji zatem, mając na uwadze powyższe spostrzeżenie wystąpił wnioskiem o postępowanie mediacyjne. Natomiast w ocenie organu skarżąca nie może powoływać się na nieznajomość przepisów w zakresie obowiązku posiadania zaświadczenia zezwalającego przewóz na potrzeby własne, bowiem przepisy w tej materii obowiązują od 1 stycznia 2002 r. W postępowaniu mediacyjnym skarżąca wyraziła początkowo zgodę na poniesienie kary pieniężnej w kwocie [...] zł, a następnie w kwocie [...] zł. z uwagi jednak na stanowisko organu administracji, który konsekwentnie wyrażał jedynie zgodę na anulowanie kary w wysokości [...] zł, nie doszło do ustalenia między stronami co do sposobu załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: - ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269), zwana u.s.a., - ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., - ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie tej ustawy. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Kontrola, jak wynika to z protokółu kontroli, została przeprowadzona w dniu [...] lipca 2003 r. Okoliczność ta decyduje o tym jakie przepisy obowiązywały skarżącą spółkę w zakresie wykonywania transportu drogowego. Organ administracji uwzględnił ten stan prawny w decyzji II instancji, jednakże nie w pełnym zakresie. Wyrazem owej niezupełności, w zastosowaniu przepisów jakie obowiązywały skarżącą w dacie kontroli, jest zastosowanie art. 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354 ze zm.). Organ administracji uznał w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, iż kierowca skarżącej obowiązany był na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawić zapisy z przyrządu kontrolnego oraz kart drogowych za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd, a za dzień, w którym pojazdu nie prowadził, zaświadczenie potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu. Otóż brzmienie tego przepisu obowiązywało od dnia 28 września 2003 r. na skutek zmiany ustawy, wprowadzonej art. 6 pkt 9 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.03.149.1452), z dniem 28 września 2003 r., natomiast kontrola miała miejsce w dniu [...] lipca 2003 r., a więc przed wprowadzeniem noweli wymienionego przepisu. Treść tego przepisu (art. 15 ustawy o czasie pracy kierowcy) obowiązująca na dzień kontroli była inna i brzmiał on następująco: "Kierowca, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli, przedstawia zapisy z przyrządu kontrolnego za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd". Różnica jest istotna i sprowadzała się do obowiązku okazania jedynie wykresówki za bieżący tydzień, a faktycznie to za dzień kontroli, gdyż kierowca wykonywał w tym tygodniu tylko jeden przejazd, który objęła kontrola, oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd. Kierowca wykresówki te okazał – za dzień kontroli ([...] lipca 2003 r.) i za ostatni dzień, w którym faktycznie wykonywał przejazd ([...] czerwca 2003 r.). Należy zauważyć, iż organ administracji I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców w sytuacji, kiedy przepis ten nie zawierał wymienionego ustępu, a stan faktyczny ustalony przez ten organ przeczył przesłankom wynikającym z tego przepisu, uzasadniającym stwierdzenie przewinienia. Zatem, w ocenie Sądu Orzekającego, przedsiębiorca spełnił obowiązek wynikający z przepisu art. 15 ustawy o czasie pracy kierowców obowiązującego w dacie kontroli i nie można było stosować do niego wymagań określonych przepisami, które jeszcze nie weszły w życie. Do zastosowania przepisu art. 15 obowiązującego od dnia 28 września 2003 r. nie upoważniał także organ administracji powołany w decyzji II instancyjnej art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452): "Do postępowań administracyjnych w sprawach objętych przepisami niniejszej ustawy wszczętych, a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy tej ustawy". Przepis ten ma charakter procesowy i nie może prowadzić do nałożenia na stronę, ze skutkiem wstecznym obowiązków, które w dacie kontroli nie istniały. Zasadne jest zatem twierdzenie skarżącej, że w dacie kontroli spełniała wymagania ustawy o czasie pracy kierowców w zakresie posiadania odpowiednich wykresówek z przyrządu kontrolnego rejestrującego prędkość jazdy oraz czas jazdy i postojów za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 200 w związku z art. 205, uznając iż nie zachodzi uzasadniony przypadek z art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.