VI SA/Wa 1294/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-02
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła na wezwanie sądu dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca, mimo wezwania, nie przedłożyła dokumentów obrazujących jej stan majątkowy. Ciężar udowodnienia braku środków na pokrycie kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy, a brak wymaganych dokumentów uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy wezwał go do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące stanu majątkowego, jednak skarżący ich nie przedłożył. W konsekwencji referendarz odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc zmianę swojej sytuacji życiowej, ale również nie załączył żadnych dokumentów. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2016 r., odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wniosku o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
R. P. (dalej też jako "skarżący") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika.
Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W rubryce 10 przedmiotowego formularza skarżący oświadczył, iż nie uzyskuje żadnych dochodów.
Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza starszego sądowego, skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni przez nadesłanie dodatkowych informacji o swoim stanie majątkowym.
Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 października 2016 r., przy czym skarżący do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Postanowieniem z 19 grudnia 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było zatem możliwości ustalenia, czy skarżący wypełnił przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Pismem z dnia 3 stycznia 2017 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu podniósł, że w jego ocenie zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem i stanem faktycznym.
Wskazał, że zmianie uległa jego sytuacja życiowa, cyt.:"bezdomność, wzrost zadłużenia, ciężki rozstrój zdrowia, brak dochodów i inne". Wniósł również o wyłączenie referendarza sądowego z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności. Do wniosku nie załączył żadnych dokumentów obrazujących obecną/zmienioną sytuację materialną, jak i osobistą strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Jak wynika z akt sprawy postępowanie sądowoadministracyjne, w ramach którego skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zostało wszczęte w dniu 31 maja 2016 r. wobec tego zastosowania w niniejszej sprawie ma przepis art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658).
Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku posiadania środków spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (vide: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527).
W niniejszej sprawie, skarżący pomimo skierowanego do niego wezwania nie przedłożył wymaganych do rozpoznania wniosku dokumentów. Do dnia dzisiejszego w aktach sprawy brak jest wymaganych dokumentów obrazujących sytuację materialną, jak i osobistą skarżącego.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że starszy referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu zasadnie uznał, że skarżący – pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie wykazał swojego rzeczywistego stanu majątkowego, gdyż nie nadesłał żądanych dokumentów.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło