VI SA/Wa 13/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2017 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenie opłaty stanowiącej równowartość kosztów postępowania oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) postanowieniem z [...] listopada 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej skarżąca, spółka, kontrolowany sprzedawca), utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] zobowiązujące kontrolowanego sprzedawcę do uiszczenia opłaty w wysokości 1 935,20 złotych, stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Z akt sprawy wynika, że w dniu 22 czerwca 2016 r. pracownicy WINB, działając w oparciu o udzielone im upoważnienia, w trakcie prowadzonych u skarżącego czynności kontrolnych pobrali próbkę wyrobu budowlanego tj.: płyt styropianowych [...], gr. 100 mm, w celu ustalenia czy kontrolowany wyrób budowlany posiada deklarowane przez producenta Y. SA z siedzibą w O. właściwości użytkowe. Przedmiotowa próbka w dniu 24 czerwca 2016 r. została dostarczona do Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji SA Odział Badań i Certyfikacji w Gdańsku celem przeprowadzenia stosownych badań w oparciu o zharmonizowaną specyfikacje techniczną [...], na którą powołuje się producent. W dniu 29 lipca 2016 r. do WINB wpłynęło sprawozdanie z badań nr [....]. W wyniku przeanalizowania jego treści stwierdzono, że deklarowany przez producenta poziom właściwości użytkowych w zakresie wartości współczynnika przewodzenia ciepła i oporu cieplnego nie został potwierdzony w wyniku przeprowadzonych badań. Postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. WINB, mając na uwadze treść art. 26 ust. 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz.U. z 2014 r. poz. 883 ze zm.) zobowiązał kontrolowanego przedsiębiorcę do uiszczenia opłaty w wysokości 1 935,20 złotych. W zażaleniu skarżący zarzucił organowi naruszenia art. 26 ust. 3 i 4 ustawy o wyrobach budowlanych, poprzez błędne zinterpretowanie jego treści. Zdaniem skarżącego badania laboratoryjne wyrobu budowlanego mają na celu sprawdzenie, czy wyrób budowlany spełnia deklarowane przez producenta wartości użytkowe. Wygenerowane w związku z badaniami koszty powinny zatem obciążać producenta a nie sprzedawcę czy dystrybutora, bowiem podmioty te nie mają wpływu na deklarowane przez producenta wartości użytkowe. Po rozpoznaniu zażalenia GINB nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazał, że zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych ustawą, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Zdaniem organu, podmiotem obowiązanym do uiszczenia opłaty z tytułu kosztów przeprowadzonych badań jest kontrolowany, a nie producent wyrobu budowlanego. Obowiązek uiszczenia kosztów z tytułu przeprowadzonych badań przez producenta obowiązywał do dnia 30 grudnia 2010 r., tj. do momentu wejścia w życie ustawy z 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o wyrobach budowlanych oraz ustawy o systemie zgodności (Dz.U. z 2010 r. Nr 114, poz. 760). W wyniku nowelizacji zawarty w art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych wyraz "producent" został zastąpiony wyrazem "kontrolowany". Zmianie uległ zatem adresat zawartej w przepisie normy. Obecnie podmiotem obowiązanym do uiszczenia opłaty z tytułu kosztów przeprowadzonych badań nie jest producent, ale kontrolowany, przez którego należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.), u którego prowadzi się kontrolę wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zarzuca: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: a. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych oraz b. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 3 i art. 8 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5; dalej: rozporządzenie Nr 305/2011) skutkujące nałożeniem opłaty, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych na kontrolowanego sprzedawcę zamiast na producenta kontrolowanego wyrobu; naruszenie przepisów postępowania, ti.: a. art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 6 kpa poprzez dopuszczenie jako dowodu w sprawie sprawozdania z badań nr 307/T/2016 przeprowadzonych z naruszeniem Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym; b. art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 8 i 6 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji wydanego na podstawie błędnej wykładni przepisów prawa materialnego i naruszeń przepisów postępowania; c. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez naruszenie przez organ II instancji zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej z uwagi na niekonsekwencję w swoim stanowisku w zakresie rozstrzygania w przedmiocie opłaty z art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobie budowlanym co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia jak również poprzedzającego go postanowienia z [...] marca 2016 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kompetencją sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), której art. 134 § 1 wskazuje, że sąd, orzekając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami podnoszonymi w skardze, ani też powołaną podstawą prawną. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dokonując kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa. Przedmiotem skargi jest postanowienie GINB utrzymujące w mocy postanowienie WINB zobowiązujące kontrolowanego sprzedawcę do uiszczenia opłaty w wysokości 1 935,20 złotych, stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Badania przeprowadzano w oparciu o art. 26 ust. 1 ustawy o wyrobach. Jak prawidłowo wyjaśnił organ, zgodnie z art. 4 ww. ustawy wyrób budowlany może być wprowadzony do obrotu, jeżeli nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, w zakresie odpowiadającym jego właściwościom użytkowym i przeznaczeniu, to jest ma właściwości użytkowe umożliwiające prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym, w których ma być zastosowany w sposób trwały, spełnienie wymagań podstawowych. W myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy wyrób budowlany objęty normą zharmonizowaną lub zgodny z wydaną dla niego europejską oceną techniczną, może być wprowadzony do obrotu wyłącznie zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającym zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającym dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. U. L 88 z 4.4.2011, s. 5 ze zm.). W świetle art. 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, jeżeli wyrób budowlany objęty jest normą zharmonizowaną, producent sporządza deklarację właściwości użytkowych przy wprowadzeniu takiego wyrobu do obrotu. Z art. 8 ust. 2 rozporządzenia Nr 305/2011 wynika m.in. że oznakowanie CE umieszcza się na wyrobach budowlanych, dla których producent sporządził deklarację właściwości użytkowych zgodnie z art. 4 i 6, oraz że poprzez umieszczenie lub zlecenie umieszczenia oznakowania CE producent wskazuje, że bierze na siebie odpowiedzialność za zgodność wyrobu budowlanego z deklarowanymi właściwościami użytkowymi oraz za jego zgodność ze wszystkimi mającymi zastosowanie wymaganiami określonymi w niniejszym rozporządzeniu i innym stosownym ustawodawstwie harmonizacyjnym Unii odnoszącym się do umieszczania tego oznakowania. W konsekwencji powyższego producent sporządzając deklarację właściwości użytkowych potwierdza spełnienie wszystkich wymagań i właściwości przez wyprodukowany wyrób budowlany. Zgodnie z art. 26 ust. 1, 2 i 3 właściwy organ może zlecić badanie pobranych próbek wyrobu budowlanego lub próbek kontrolnych akredytowanemu laboratorium, albo - w przypadku, gdy żadne laboratorium nie posiada akredytacji w zakresie kontrolowanego wyrobu budowlanego - laboratorium właściwej przedmiotowo jednostki oceny technicznej lub laboratorium właściwej przedmiotowo krajowej jednostki oceny technicznej. Badanie próbki kontrolnej przeprowadza się na wniosek kontrolowanego. Po przeprowadzeniu badań sporządza się sprawozdanie z badań, które dołącza się do protokołu kontroli. Jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych niniejszą ustawą, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Wskazać należy, że mocą ustawy z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o wyrobach budowlanych oraz ustawy o systemie oceny zgodności (Dz. U. Nr 114, poz. 760) zmianie uległ m.in. art. 26 ust. 3. Zmiana obowiązuje od 30 grudnia 2010 r. W obecnym stanie prawnym podmiotem obowiązanym do uiszczenia opłaty z tytułu kosztów przeprowadzonych badań jest kontrolowany, a nie producent wyrobu budowlanego. W myśl art. 2 pkt 9 ustawy o wyrobach budowlanych pod pojęciem kontrolowany mieści się przedsiębiorca w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności, u którego prowadzi się kontrolę wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu. Wprowadzona zmiana ma na celu zwiększenie efektywności kontroli organów nadzoru budowlanego oraz ochronę nabywców przed wyrobami niebezpiecznymi lub o gorszych właściwościach użytkowych niż deklarowane przez producenta. Mając na uwadze powyższe, zarzuty strony co do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych nie zasługują na uwzględnienie. Odnosząc się natomiast do zawartego w treści skargi zarzutu nieprawidłowego przeprowadzenia badań wyrobów budowlanych, Sąd nie podziela argumentów strony. Wskazać bowiem należy, że producent w deklaracji właściwości użytkowych nr [...] z 1 kwietnia 2016 r. wskazał [...] Wyroby do izolacji cieplnej w budownictwie - Wyroby ze styropianu (EPS) produkowane fabrycznie - Specyfikacja Zharmonizowaną, która została zastosowana do oceny każdej zasadniczej charakterystyki. Tym samym, badania próbki przedmiotowego wyrobu budowlanego powinny być przeprowadzone w oparciu o ww. normę. Jak wynika z Protokołu 1 próbki do badań Nr [...] z dnia 24 czerwca 2016 r., sporządzonego przez akredytowane laboratorium - Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. z siedzibą w Gdańsku, Oddział Badań i Certyfikacji w Gdańsku Laboratorium Wyrobów Budowlanych w Gdańsku (znajdującego się w aktach sprawy I instancji), norma przedmiotowa to [...]. Tym samym, należy uznać, że badania przeprowadzone w oparciu o tę normę, a brak w Części B pkt 1 sprawozdania z badań nr [...] z dnia 21 lipca 2016 r. wskazania daty jej wydania (datowanego odniesienia) stanowi jedynie omyłkę pisarską. Trafnie podkreśla organ w odpowiedzi na skargę, że aktualnie obowiązujące przepisy nie wymagają wskazywania numeru referencyjnego normy zharmonizowanej wraz z datą jej wydania (datowanego odniesienia) w każdym przypadku. Np. oznakowaniu CE towarzyszy m.in. wyłącznie odniesienie do zharmonizowanej specyfikacji technicznej (por. art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG - Dz. U. L 88 z 4.4.2011, s. 5 ze zm.). Jak wskazano w opracowanej przez Komisję Europejską broszurze Oznakowanie CE wyrobów budowlanych krok po kroku, wraz z odniesieniem do normy zharmonizowanej lub do europejskiego dokumentu oceny zastosowanego do oceny wyrobu, towarzyszącym oznakowaniu CE, nie ma konieczności podawania ich daty wydania. Tym samym, nie jest zasadnym zarzut, że numer referencyjny normy zharmonizowanej, bez daty jej wydania (datowanego odniesienia) to wskazanie normy nieistniejącej. Wzór sprawozdania z badań określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku krajowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 2332). Akt ten jednak nie zawiera szczegółowych wymagań w zakresie sposobu jego sporządzenia. Tym samym nie sposób czynić laboratorium akredytowanemu zarzutu nieprawidłowego przeprowadzenia badań wyrobów budowlanych wyłącznie z powodu braku przywołania daty wydania normy zharmonizowanej (datowanego odniesienia) w sprawozdaniu z badań. Sąd podkreśla, że kwestionowane badania zostały przeprowadzone przez akredytowane laboratorium badawcze. Akredytacja oznacza zaś poświadczenie przez krajową jednostkę akredytującą, że jednostka oceniająca zgodność spełnia wymagania określone w normach zharmonizowanych oraz – w stosownych przypadkach - wszelkie dodatkowe wymagania, w tym wymagania określone w odpowiednich systemach sektorowych konieczne do realizacji określonych czynności związanych z oceną zgodności (por. art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku - Dz. U. z 2016 r. poz. 542 oraz art. 2 pkt 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 - Dz. U. L 218 ż 13.8.2008, s. 30). Tym samym, akredytowane laboratorium badawcze jest biegłym w rozumieniu art. 84 § 1 kpa ze względu na posiadane wiadomości specjalne. W warunkach rozpoznawanej sprawy Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń przepisów postępowania. Stan sprawy został należycie wyważony i oceniony. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymagania art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w wyroku.