VI SA/Wa 1300/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-24
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Ewa Frąckiewicz, Izabela Głowacka-Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrudnianie kontroli przez przedsiębiorcę poprzez nieprzedłożenie wymaganych dokumentów, pomimo posiadania ich i wielokrotnych wezwań, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieprzedłożenie przez przedsiębiorcę wymaganych dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, pomimo ich posiadania i wielokrotnych wezwań organu, stanowi utrudnianie kontroli w rozumieniu art. 40a ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. W związku z tym nałożenie kary pieniężnej było zasadne. Sąd podkreślił, że przepisy nie zakazują równoległego prowadzenia czynności kontrolnych i żądania dokumentów, a kara pieniężna ma charakter represyjny i prewencyjny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, która uchyliła decyzję organu I instancji i nałożyła na skarżącego karę pieniężną w wysokości 6 449,96 zł za utrudnianie kontroli. Kontrola dotyczyła prawidłowości wprowadzania do obrotu nawozów. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów dotyczących obrotu surowcem i sprzedażą wyrobu gotowego, mimo że posiadał je od maja 2011 r. i był wielokrotnie wzywany do ich przedstawienia. Dokumenty zostały złożone dopiero w grudniu 2011 r., po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania i błędne uznanie utrudniania kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 roku, nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno- spożywczych po rozpoznaniu odwołania z dnia [...] października 2011 roku, wniesionego przez M. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. z siedzibą w B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych w [...] z dnia [...] października 2011 roku, znak [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 16 125 złotych w związku z utrudnianiem organowi Inspekcji przeprowadzenia kontroli postanowił uchylić w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji oraz wymierzyć M. K., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą P. z siedzibą w B. [...] karę pieniężną w wysokości 6 449,96 zł w związku z utrudnianiem organowi Inspekcji przeprowadzenia kontroli.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniach [...]-[...] maja 2011 roku z ramienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadzona została kontrola w zakresie prawidłowości wprowadzenia do obrotu nawozów w P. z siedzibą w B. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. W trakcie kontroli dokonanej za zgodą M. K. w zakładzie produkcyjnym w B. organ ustalił, że wprowadza on do obrotu tylko jeden produkt o nazwie "[...]" deklarowany jako kompost- ziemia gnojowa, który wytwarzany jest z obornika po procesie fermentacji, poddany granulacji mechanicznej, pakowany ręcznie do opakowań polietylenowych o poj. 3l, 6l, i 20l. W wyjaśnieniach pan M. K. podał, że nie posiada zezwolenia na wprowadzanie kontrolowanego nawozu do obrotu, wydanego przez Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi. Przyczyną takiego stanu rzeczy był brak świadomości w zakresie znowelizowanych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu. Strona podniosła ponadto, że żadna instytucja, w tym WIJHRS w [...] nie powiadomiła jej o zmianie przepisów. Strona wprowadzała do obrotu przedmiotowy nawóz od czerwca 2009 roku, badanie produktu przeprowadziła tylko raz dnia [...] lutego 2009 roku. W dniu [...] maja 2011 roku pan M. K. przedstawił do akt sprawy zestawienie ilościowe wyrobów w opakowaniach foliowych, które zostały zabezpieczone w sprawie przez upoważnionych pracowników WIJHARS w [...]. Jednocześnie wyjaśnił, że Urząd Skarbowy w [...] prowadzi w tym samym czasie w jego przedsiębiorstwie kontrolę skarbową, dlatego też w chwili obecnej nie ma możliwości przedłożenia dokumentów dotyczących obrotu surowca i sprzedaży wyrobu gotowego. Strona zadeklarowała, że złoży zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o trwającej kontroli a dokumenty, o jakie została wezwana dostarczy po zakończeniu kontroli skarbowej. W protokole wyjaśnień z dnia [...]-[...] maja 2011 roku strona oświadczyła, że podejmie próbę wycofania obrotu zakwestionowanego nawozu ze względu na brak zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jednocześnie pan M. K. podał, że Urząd Skarbowy w [...] odmówił wydania mu zaświadczenia o przeprowadzonej kontroli w jego przedsiębiorstwie. Poza tym nadmienił, że Urząd Skarbowy zwrócił mu całość dokumentacji, znajdującej się w Urzędzie. Strona zadeklarowała, że przekaże przedmiotową dokumentację po konsultacji prawnej do dnia [...] czerwca 2011 roku osobiście do Inspektoratu w [...].
W dniu [...] czerwca 2011 roku w sprawie został ustanowiony pełnomocnik, który wniósł w tym samym dniu o przedłużenie terminu do złożenia zestawienia obrotu surowcem i wyrobem gotowym do dnia [...] czerwca 2011 roku. Z przeprowadzonej kontroli w dniach [...] i [...] maja 2011 roku został sporządzony protokół, który został podpisany wyłącznie przez kontrolujących. Pan M. K. w dniu [...] czerwca 2011 roku nie przyjął protokołu, oświadczając, iż we wszystkich sprawach dotyczących kontroli jest reprezentowany przez pełnomocnika. W tym samym dniu pełnomocnik strony pisemnie wniósł o kolejne przedłużenie terminu do złożenia żądanej dokumentacji do dnia [...] czerwca 2011 roku. Jednocześnie wnioskował o przeprowadzenie badania nawozu zabezpieczonego u strony w celu ustalenia, czy to obornik bydlęcy. Według jego oceny zabezpieczenie nawozu jako nawozu naturalnego nie ma podstaw prawnych. W kolejnym piśmie z dnia [...] czerwca 2011 roku pełnomocnik strony wywodził, że zakwestionowany nawóz jest nawozem naturalnym, gdyż strona nie poddaje obornika przetwarzaniu a jedynie procesom naturalnym a zatem nie potrzebne jest zezwolenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi na jego wprowadzenie do obrotu. Do przedmiotowego pisma zostało dołączone oświadczenie J. F. z dnia [...] czerwca 2011 roku, dotyczące surowca, z którego produkuje on swój nawóz, że nie jest on poddawany żadnym procesom technologicznym czy chemicznym, oprócz działania naturalnych czynników atmosferycznych.
W dniu [...] lipca 2011 roku organ I instancji powiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczył o treści art. 10 k.p.a. W tym samym dniu pełnomocnik strony rozpoznał się z aktami sprawy, w tym z protokołem kontroli z dnia [...] czerwca 2011 roku, znak [...].
W piśmie z dnia [...] lipca 2011 roku pełnomocnik strony podniósł, że protokół kontroli nie został mu doręczony a badania kwestionowanego nawozu nie zostały przeprowadzone. Z tych względów według jego oceny postępowanie w sprawie winno być umorzone.
W dniu [...] sierpnia 2011 roku strona przedstawiła pismo z O. w G. z dnia [...] lipca 2011 roku dotyczące sprawozdania z badań nr [...] z dnia [...] lutego 2009 roku, z którego wynikało, że przedmiotowe badanie dotyczyło składu chemicznego, nie zaś określenie charakterystyki próbki pod kątem rodzaju nawozu, z jakiego pochodzi.
Decyzją z dnia [...] października 2011 roku, znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] wydał decyzję nakładającą karę pieniężną w wysokości 16 125 złotych za utrudnianie kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy poprzez nieudostępnienie pomimo licznych wezwań dowodów zakupu surowca do produkcji nawozu oraz dowodów sprzedaży nawozu.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, domagając się jej uchylenia i odstąpienia od wymierzenia kary lub ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 75 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że oświadczenie strony co do przyczyny nieprzedłożenia faktur jest niewystarczającym potwierdzeniem w/w okoliczności, art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie wyjaśnień złożonych przez J. F., art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji z jakich przyczyn organ odmówił wiarygodności wyjaśnieniom składanym przez skarżącego, art. 8 k.p.a. poprzez uznanie, że wniosek o wskazanie podstawy prawnej żądania dokumentów stanowi utrudnianie kontroli, art. 9 k.p.a. poprzez udzielenie informacji o podstawie prawnej żądania dokumentów zakupu i sprzedaży dopiero w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, art. 40a ust. 5 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. 05.187.15 § 7 ze zm.) poprzez nieuprawnione przyjęcie, że działania skarżącego nosiły cechy winy umyślnej, art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych poprzez wymierzenie kary w wysokości niewspółmiernej do wielkości obrotów skarżącego, art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi strony.
W dniu [...] grudnia 2011 roku do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-spożywczych wpłynęło pismo strony z dnia [...] grudnia 2011 roku, do którego zostały dołączone żądane dokumenty, tj. faktury zakupu surowca w okresie od [...] stycznia 2010 roku do [...] maja 2011 roku, PIT 36 z roku 2010 wraz z korektą.
W dniu [...] stycznia 2012 roku strona została wezwana do przedłożenia stosownych dokumentów stanowiących dowód przeprowadzenia przez Urząd Skarbowy postępowania kontrolnego w jej przedsiębiorstwie. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik strony przesłał pismo z dnia [...] lutego 2012 roku do którego dołączył pismo z dnia [...] kwietnia 2011 roku skierowane do Urzędu Skarbowego w W., stanowiące korektę PIT 36 za 2010 rok.
Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 roku, nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i nałożył na skarżącego karę pieniężna w wysokości 6 449,96 złotych w związku z utrudnianiem organowi Inspekcji przeprowadzenia kontroli.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych upoważnione są do sprawowania nadzoru nad wprowadzeniem nawozu do obrotu. Wynika to z art. 17 ust. 1, art. 17a ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz art. 30, 31, 37 ustawy z 10 lipca 2007 roku o nawozach i nawożeniu ( Dz. U. 2007.147.1033 ze zm.). W związku z treścią art. 30 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu do postępowania kontrolnego w ramach nadzoru sprawowanego nad wprowadzaniem nawozów do obrotu stosuje się art. 24 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, z którego wynika, że Główny Inspektor, wojewódzcy inspektorzy oraz ich upoważnieni pracownicy w czasie przeprowadzonej kontroli uprawnieni są m in. do żądania okazywania dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, którym w niniejszej sprawie była prawidłowość wprowadzania do obrotu nawozów. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o nawozach i nawożeniu jednym z rodzajów nawozu jest nawóz naturalny. Skarżący deklarował, że wprowadza do obrotu nawóz naturalny pt. "[...]", stąd też organ kontroli był uprawniony do żądania przedłożenia przez stronę stosownych dokumentów, koniecznych dla ustalenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę do oceny prawidłowości działań producenta. Z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o nawozach i nawożeniu wynika, że ustawodawca wprowadził ogólny wymóg posiadania stosownego zezwolenia na obrót nawozami, wyjątkiem jest sprzedaż nawozu naturalnego do bezpośredniego rolniczego wykorzystania. Określenie, czy wprowadzenie do obrotu produktu danego producenta jest zgodne z prawem wymaga ustalenia, kto jest odbiorcą dystrybuowanego przez stronę nawozu. Z tych względów organy Inspekcji były uprawnione do żądania faktur dotyczących obrotu zakwestionowanym obornikiem. Z wyjaśnień, złożonych przez stronę w toku postępowania wynika, że jeszcze przed zakończeniem kontroli, w dniu [...] maja 2011 roku strona była w posiadaniu żądanej dokumentacji, którą Urząd Skarbowy w W. zwrócił jej w związku ze złożoną prośbą o wydanie zaświadczenia o przeprowadzonej kontroli. Skarżący był kilkakrotnie wzywany do złożenia żądanej dokumentacji, w odpowiedzi na to wezwanie składał prośby o przedłużenie terminu do jej przedstawienia, które były przez organ uwzględniane. Do wydania decyzji w I instancji strona nie złożyła organowi wymaganych przez niego dokumentów. Uczyniła to dopiero w dniu [...] grudnia 2011 roku a więc po upływie 5 miesięcy od momentu, kiedy zostały jej zwrócone przez Urząd Skarbowy w [...]. Stąd też, zdaniem Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych prawidłowo została nałożona na stronę kara pieniężna za utrudnianie organowi Inspekcji przeprowadzenia kontroli. Podstawę nałożenia tej kary stanowi art. 40a ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Według oceny organu II instancji [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, wskazanych przez stronę, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Niedoręczenie zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi strony narusza art. 40 § 2 k.p.a., jednakże należy mieć na uwadze, że nie stanowiło to uchybienia wpływającego na wynik sprawy, bowiem odwołanie od decyzji , wydanej w I instancji zostało wniesione w ustalonym terminie. Z uwagi na fakt, że w toku postępowania międzyinstancyjnego skarżący złożył żądaną dokumentację, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uznał za zasadne obniżenie wysokości nałożonej na stronę kary do wysokości dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia tj. do kwoty 6 449, 96 złotych. Na decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 roku nr [...] w części wymierzającej karę pieniężną pan M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 8 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że działanie organu kontrolnego były prowadzone w prawidłowej kolejności oraz dążyły do ustalenia legalności wprowadzania nawozów do obrotu.
2) art. 9 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż organ pierwszej instancji w sposób rzetelny, pełny i wyczerpujący udzielił informacji o podstawie prawnej swoich żądań,
3) art. 40a ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do utrudniania przeprowadzenia kontroli.
4) art. 40a ust. 5 i ust. 8 ustawy o jakości handlowej w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku-Ordynacja podatkowa przez:
a) niezasadne przyjęcie, że działania skarżącego nosiły cechy winy umyślnej,
b) wymierzenie kary nieodpowiadającej wysokości obrotów skarżącego.
W związku z podjętymi zarzutami strona wniosła o:
1) uchylenie skarżonej decyzji w zaskarżonej części
2)przeprowadzenie rozprawy również pod nieobecność skarżącego
3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi strona podała, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest związane z decyzją z dnia [...] marca 2012 roku, którą Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2011 roku, znak [...], zakazującą skarżącemu wprowadzania do obrotu "[...]". Zdaniem skarżącego, oczywiste wady prowadzonego postępowania dowodowego w sprawie zasadniczej nie mogą być bez wpływu na postępowanie incydentalne w sprawie kary pieniężnej. Jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] marca 2012 roku zasadniczym błędem organu I instancji było nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego dotyczącego ustalenia jakiego rodzaju nawóz był wprowadzony przez skarżącego do obrotu. Skoro organ pomijał wnioski dowodowe strony, nie miała ona obowiązku przekazywania danych pozwalających określić wysokość sankcji za naruszenie prawa w sytuacji, gdy w sprawie nie było choćby poszlak wskazujących na to, że naruszyła ona obowiązujące prawo. Poza tym brak było podstaw do przyjęcia, że działanie skarżącego nosiło cechy winy umyślnej. Organ nie przeprowadził wielokrotnie żądanego przez skarżącego dowodu z opinii biegłego na okoliczność, czy zajęty obornik [...] sprzedawany przez skarżącego do bezpośredniego wykorzystania rolniczego jest nawozem naturalnym w rozumieniu ustawy o nawozach i nawożeniu. Nie poinformował skarżącego dlaczego ten dowód uznaje za zbędny. Przypisana skarżącemu wina może dotyczyć tylko tego, że istotnie nie zgodził się ze sposobem prowadzenia postępowania przez organ I instancji i usiłował w jedyny dostępny mu sposób ten sprzeciw manifestować.
Niezależnie od powyższego skarżący wskazał na nadmierną wysokość nałożonej kary pieniężnej. W wyniku działań organu od maja 2011 roku pozbawiony jest on możliwości sprzedawania zabezpieczonych przez organ wyrobów gotowych przez co utracił podstawowe źródło utrzymania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powoływanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (1c) a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postępowania) z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem przepisów prawa.
Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd przy rozstrzygnięciu nie bierze pod uwagę względów celowościowych czy też słusznościowych.
Podstawę materialnoprawną nałożonej na skarżącego kary pieniężnej stanowił przepis art. 40a ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zgodnie z którym kto utrudnia organowi inspekcji lub organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli, o których mowa w ustawie lub kontroli przeprowadzonych na podstawie przepisów odrębnych podlega każe pieniężnej w wysokości do piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia. Przez "przeciętne wynagrodzenie" należy rozumieć w myśl art. 40a ust. 1 pkt 1 przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Ustalając wysokość kary organ powinien uwzględnić okoliczności, o których mowa w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Strona w skardze zaprzecza, iż utrudniała organowi przeprowadzanie kontroli, która według jej oceny była dodatkowo prowadzona nieprawidłowo i nie dążyła do ustalenia legalności wprowadzenia nawozów do obrotu zaś organ w toku postępowania nie wskazał skarżącemu pełnych informacji odnośnie podstawy prawnej swoich żądań.
Z tymi twierdzeniami skargi nie sposób się zgodzić.
Podstawę prawną kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego stanowił art. 30 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu, w myśl którego, to przepisu Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych sprawuje nadzór nad wprowadzeniem do obrotu nawozów, nawozów oznaczanych znakiem "[...]" i środków wspomagających uprawę roślin w sposób określony w przepisach o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Przeprowadzając kontrolę upoważnieni przez organ pracownicy upoważnieni są m in. do żądania okazywania dokumentów związanych z przedmiotem kontroli (art. 24 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych). Tak więc w świetle powyższych przepisów, skoro strona deklarowała w dokumentach zakładowych, że wprowadza do obrotu nawóz organiczny pt." [...]" organ I instancji był uprawniony do żądania od skarżącego dokumentów dotyczących przedmiotu kontroli tj. prawidłowości wprowadzenia do obrotu tego nawozu. Oceny tej nie zmieniła okoliczność, iż w toku kontroli strona utrzymała, iż sprzedaje nawóz naturalny, bowiem myśl art. 3 ust. 3 ustawy o nawozach i nawożeniu nawozy naturalne mogą być zbywane do bezpośredniego rolniczego wykorzystania, wyłącznie na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności. W przypadku zaś innych nawozów jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu wymagane jest pozwolenie na wprowadzenie do obrotu.
Strona utrzymuje, że organ w pierwszym rzędzie winien ustalić rodzaj nawozu, sprzedawanego przez skarżącego a następnie dopiero żądać dokumentów związanych z obrotem tym nawozem. To twierdzenie strony jest o tyle niezasadne, że przepisy prawne nie zakazują Inspekcji prowadzenia tych czynności równolegle.
Bezsporne jest w sprawie, że strona znajdowała się w posiadaniu żądanych dokumentów od [...] maja 2011 roku. Wynika to z wyjaśnień skarżącego, złożonych do protokołu sporządzonego w toku kontroli. Na jej prośbę organ przesuwał terminy na udostępnienie tych dokumentów. Zostały one złożone ostatecznie w grudniu 2011 roku, już po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Nie ulega więc wątpliwości, że nieudostępnienie przez stronę żądanej dokumentacji przez ponad pół roku mieści się w pojęciu utrudniania kontroli. W związku z powyższym nałożenie na skarżącego kary pieniężnej znajdowało podstawę w art. 40a ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Przepis ten nie ma charakteru fakultatywnego. W razie stwierdzenia faktu utrudniania kontroli organ zobowiązany jest do zastosowania sankcji, przewidzianej w tym przepisie. Ustalając wysokość kary organ winien przede wszystkim uwzględnić, iż nie może ona przekroczyć pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia a w tych granicach ponadto winien kierować się przesłankami, o których mowa w art. 40a ust 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeanalizował wszystkie czynniki mające wpływ na wysokość kary, stąd jego ustalenia w powyższym przedmiocie nie są dowolne. Odnosząc się do zarzutu strony o niewspółmiernie wysokiej karze Sąd podnosi, iż każda kara ma charakter represyjny i prewencyjny, stad też jej wysokość nie może być symboliczna. Skarżącemu ostatecznie została wymierzona kara pieniężna w wysokości dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia, co stanowi 13,33 % kary maksymalnej a więc w tej sytuacji przy ustaleniu umyślności działania strony i znaczącym stopniu szkodliwości popełnionego przez stronę czynu nie można jej uznać jako rażąco wygórowanej.
Reasumując Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia art. 8, 9 k.p.a. oraz art. 40a ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Faktury sprzedaży nawozu przez skarżącego konieczne były nie tylko do ustalenia ewentualnej opłaty sankcyjnej ale również do ustalenia komu strona sprzedawała w/w produkt zaś w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] lipca 2011 roku organ I instancji poinformował stronę o podstawie prawnej żądania złożenia przez nią wskazanych dokumentów. Ponadto strona będąc w posiadaniu dokumentów przez okres kilku miesięcy nie udostępniła ich organowi, utrudniając w ten sposób prowadzenie postępowania. W tym stanie rzeczy wymierzenie jej kary pieniężnej było zasadne.
Mając powyższe na uwadze wobec bezskuteczności zarzutów skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło