VI SA/Wa 1303/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 września 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "(...)" sp. z o.o. z siedzibą w "(...)" na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia "(...)" kwietnia 2019 r. nr "(...)"w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie sprzeciwu wobec czynności kontrolnych w aptece 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącego "(...)"sp. z o.o. z siedzibą w "(...)"kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 14 lutego 2019 r. C. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców oraz art. 122 b ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne wniosła sprzeciw wobec czynności kontrolnych, prowadzonych w należącej do spółki aptece ogólnodostępnej D. położonej w W. przy ul. [...]. Jednocześnie strona wniosła o wydanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] postanowienia o odstąpieniu od czynności kontrolnych w/w aptece. W uzasadnieniu wniesionego środka wskazano, że w dniu [...] lutego 2019 r. w aptece D. znajdującej się w W. przy ul. [...] pojawiła się "pracownica" Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w [...], która po okazaniu legitymacji służbowej, zdaniem personelu przystąpiła do wykonywania czynności kontrolnych i zbierania materiału dowodowego poprzez sporządzenie dokumentacji fotograficznej. W piśmie wskazano, że przed przystąpieniem do tych czynności "pracownica" nie okazała personelowi żadnego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli ani też nie dokonała wpisu w książce kontroli. Ponadto swoją obecność w lokalu apteki tłumaczyła informacją uzyskaną od Okręgowej Izby Aptekarskiej. W ocenie Spółki działania podejmowane przez pracownicę Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w [...] stanowiły czynność o charakterze kontrolnym z uwagi na okazanie legitymacji służbowej. W ocenie strony pracownica [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego dopuściła się naruszenia art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, a także art. 122b ust. 2 Prawa farmaceutycznego, gdyż nie okazała personelowi apteki wymaganego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. W związku z tym w ocenie strony personel apteki nie był w stanie ustalić, czy pracownica Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego była upoważniona do przeprowadzenia kontroli, a także czy ta kontrola i w jakim zakresie miała miejsce w aptece należącej do spółki. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) oraz art. 59 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz. 646 ze zm.) w zw. z art. 119 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2211 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy C. Sp. z o.o. z siedzibą w K. umorzył w całości postępowanie wywołane wniesieniem sprzeciwu wobec czynności kontrolnych z dnia [...] lutego 2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że przepisy o prowadzeniu kontroli przez inspekcję farmaceutyczną znajdują się w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 . 646 ze zm.). Zgodnie z art. 48 ust. 1 organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli, a kontrola ta zostaje wszczęta nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 48 ust. 2 Prawa przedsiębiorców). Kontrola prowadzona przez organy nie zawsze rozpoczyna się od zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia. Takie sytuacje uregulowane są w art. 48 ust. 11 Prawa przedsiębiorców. Przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców wskazuje, że przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Zgodnie z ust. 3 cytowanego przepisu sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu. Zatem jedną z przesłanek, które determinują możliwość wniesienia przez przedsiębiorcę sprzeciwu jest wszczęcie kontroli przez organ. Organ stwierdził, że w realiach przedmiotowej sprawy do wszczęcia kontroli czy to planowanej (tj. takiej którą poprzedza zawiadomienie o jej wszczęciu), czy też doraźnej (tj. takiej której nie poprzedza zawiadomienie) nie doszło, zatem przedsiębiorca nie może skutecznie wnieść sprzeciwu, gdyż żadna kontrola w stosunku do przedsiębiorcy tj. C. Sp. z o.o. z siedzibą w K. się nie toczy i lutym 2019 r. nie toczyła się. Zgodnie z art. 49 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że odrębne przepisy przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręczenia się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli. W związku z powyższym w przypadku podjęcia zarówno kontroli planowanej, jak również i kontroli doraźnej początkiem rozpoczęcia czynności kontrolnych jest zawsze okazanie upoważnienia. Zatem w przypadku braku okazania upoważnienia żadna kontrola nie może być przeprowadzona. Organ stwierdził, że w realiach przedmiotowej sprawy nie można mówić o prowadzeniu przez inspektora farmaceutycznego jakichkolwiek czynności kontrolnych w lokalu apteki ogólnodostępnej. Dodatkowo zaznaczył, że inspektor farmaceutyczny był obecny w aptece ogólnodostępnej jednie w miejscu dostępnym również dla każdego klienta apteki. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia 29 stycznia 2019 r. [...] Izba Aptekarska w [...] zawiadomiła [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] o możliwości naruszenia przez C. Sp. z o.o. z siedzibą w K. art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne tj. przepisu wprowadzającego zakaz reklamy aptek ogólnodostępnych. Po otrzymaniu takiego zawiadomienia organ był obowiązany podjąć interwencję w sprawie zgodnie z ustawowymi kompetencjami określonymi w art. 109 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne, celem weryfikacji zgłoszenia z [...] Izby Aptekarskiej w W. Stąd też obecność inspektora farmaceutycznego w lokalu apteki ogólnodostępnej o nazwie D. położonej w W. przy ul. [...]. Organ wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Organ jest obowiązany do umorzenia postępowania w każdym przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Dlatego też umorzenie postępowania w żadnym razie nie jest zależne od woli organu administracji, jak również nie jest pozostawione do jego uznania. Zatem skoro w realiach przedmiotowej sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w W. nie podjął wobec przedsiębiorcy C. z siedzibą w K. żadnych czynności kontrolnych, to również przedsiębiorca nie był legitymowany do wniesienia sprzeciwu na czynności kontrolne, ponieważ do takich nie doszło. Wobec powyższego z uwagi na wniesienie przez przedsiębiorcę sprzeciwu wobec czynności kontrolnych (które nie zostały podjęte) zasadnym stało się umorzenie przedmiotowego postępowania. Organ pouczył, że na niniejsze postanowienie stronie przysługuje zażalenie do Głównego Inspektora Farmaceutycznego za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Pismem z dnia 04 marca 2019 r. strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Podniesiono zarzut naruszenia przepisu postępowania art. 105 § 1 kpa polegający na umorzeniu postępowania przez organ I instancji na podstawie bezprzedmiotowości, w sytuacji gdy brak było podstaw do zastosowania powyższego przepisu. Wobec tak postanowionego zarzutu, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019r. Główny Inspektor Farmaceutyczny działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 115 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 499), dalej: "u.p.f.", 59 ust. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r. poz. 646 ze zm.) oraz art. 134 i art. 126 kpa., po rozpatrzeniu zażalenia C. Sp, z o.o. z siedzibą w K., na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...].02.2019 r., umarzające w całości postępowanie wywołane wniesieniem sprzeciwu wobec czynności kontrolnych z dnia [...].02.2019 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Ponadto, jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą (art. 57 § 4 k.p.a.). Z kolei zgodnie z dyspozycją art. 59 ust. 7 Prawo przedsiębiorców organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o: odstąpieniu od czynności kontrolnych albo kontynuowaniu czynności kontrolnych. Wreszcie zgodnie z dyspozycją art. 59 ust. 9 Prawo przedsiębiorców na postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Natomiast art. 59 ust. 16 Prawo przedsiębiorców wskazuje, że do postępowań, o których mowa w ust. 6, 7 i 9, w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy k.p.a. Przenosząc powyższe uregulowania prawne na ustalony stan faktyczny w przedmiotowej sprawie GIF wskazał, że ostatnim dniem do wniesienia zażalenia był dzień 28.02.2019 r. Tymczasem, strona nadała zażalenia w polskiej placówce pocztowej w dniu 04.03.2019 r., a zatem z uchybieniem ustawowego, trzydniowego terminu. Stosownie do postanowień przepisu art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. GIF stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie przepisu art. 134 k.p.a., stąd rozstrzygnął jak wyżej. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Odnosząc się natomiast do treści pouczenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu, GIF podkreślił, że prawo do zaskarżenia danego aktu administracyjnego nie kreuje samoistnie pouczenie organu. Prawo do zaskarżenia postanowienia wydanego w reżimie prawnym ustawy Prawo przedsiębiorców wynika z tej właśnie ustawy, zatem termin na wniesienie zażalenia wynosi 3 dni, zgodnie z art. 59 ust. 9 i ust. 16 ustawy Prawo przedsiębiorców.  Pismem z dnia 23 maja 2019r. C. Sp. z o. o. wniosło do WSA w Warszawie skargę na powyższe postanowienie, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 9 w zw. z ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy — Prawo przedsiębiorców, poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów w zakresie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie i przyjęcie, że termin na wniesienie zażalenia na ostanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania wynosi 3 dni, podczas gdy zgodnie z brzmieniem wskazanych przepisów termin trzydniowy odnosi się do postanowienia o odstąpieniu od czynności kontrolnych lub kontynuowaniu czynności kontrolnych, tym samym skarżący stosując przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wniósł zażalenie w przepisanym terminie, tj. w terminie 7 dni. Mając na uwadze powyżej wymienione zarzuty, strona wniosła o uwzględnienie niniejszej skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w zaskarżonym zakresie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowieniem Głównego Inspektora Farmaceutycznego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji. Zdaniem organu zgodnie z art. 59 ust. 9 Prawa przedsiębiorców, termin na wniesienie zażalenia wynosił 3 dni od daty doręczenia stronie postanowienia. W niniejszej sprawie na skutek sprzeciwu wniesionego przez stronę skarżącą, wobec czynności prowadzonych przez pracownika [...] WIF w aptece należącej do spółki, organ wydał postanowienie, na mocy którego umorzył postępowanie w całości. Organ stwierdził, że w realiach przedmiotowej sprawy do wszczęcia kontroli czy to planowanej (tj. takiej którą poprzedza zawiadomienie o jej wszczęciu), czy też doraźnej (tj. takiej której nie poprzedza zawiadomienie) nie doszło, zatem przedsiębiorca nie może skutecznie wnieść sprzeciwu, gdyż żadna kontrola w stosunku do przedsiębiorcy tj. C. Sp. z o.o. z siedzibą w K. się nie toczy i w lutym 2019 r. nie toczyła się. Organ podkreślił, że w realiach przedmiotowej sprawy nie można mówić o prowadzeniu przez inspektora farmaceutycznego jakichkolwiek czynności kontrolnych w lokalu apteki ogólnodostępnej. Dodatkowo zaznaczył, że inspektor farmaceutyczny był obecny w aptece ogólnodostępnej jednie w miejscu dostępnym również dla każdego klienta apteki. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018, poz. 646 ze zm.). organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli, a kontrola ta zostaje wszczęta nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 48 ust. 2 Prawa przedsiębiorców). Kontrola prowadzona przez organy nie zawsze rozpoczyna się od zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia. Takie sytuacje uregulowane są w art. 48 ust. 11 Prawa przedsiębiorców. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Art. 59 ust. 3 stanowi, że sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu. Warunkiem skutecznego wniesienia sprzeciwu jest uprzednie wszczęcie kontroli przez organ. Stosownie do treści art. 59 ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy Prawo przedsiębiorców rozstrzygnięcie sprzeciwu może nastąpić jedynie przez postanowienie, o odstąpieniu od czynności kontrolnych lub ich kontynuowaniu. Na postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia (art. 59 ust. 9). Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia sprzeciwu może nastąpić jedynie przez wydanie postanowienia o odstąpieniu od czynności kontrolnych lub ich kontynuowaniu. Jednocześnie wyłącznie na postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. W niniejszej sprawie żadne ze wskazanych postanowień nie zostało wydane, albowiem zgodnie z ustaleniami organu wobec skarżącej nie było wszczęte postępowanie kontrolne przewidziane przepisami ustawy Prawo przedsiębiorców. Mając na uwadze, że strona złożyła formalny sprzeciw wobec podjętych czynności przez pracownika organu, organ uznając, że w niniejszej sprawie nie doszło do wszczęcia kontroli, umorzył to postępowanie, pouczając stronę o prawie wniesienia zażalenia w 7- dniowym terminie. Sąd podziela stanowisko skarżącej, że trzydniowy termin na wniesienie zażalenia, odnosi się wyłącznie do postanowienia o odstąpieniu od czynności kontrolnych, lub ich kontynuowaniu. W związku z powyższym niezasadne jest stanowisko Głównego Inspektora Farmaceutycznego, który w niniejszej sprawie wskazał na trzydniowy termin na wniesienie zażalenia, jako właściwy. Wobec faktu, że postanowienie [...] WIF zostało doręczone stronie dnia 25 lutego 2019 r. a zażalenie zostało wniesione dnia 4 marca 2019 roku, siedmiodniowy termin na wniesienie środka odwoławczego został zachowany. Postanowienie GIF, stwierdzające uchybienie terminowi na wniesienie zażalenia jest więc niezasadne i powinno zostać uchylona. Mając na uwadze, powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. uchylił wydane w sprawie postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. zasądzając kwotę 597 zł, obejmującą wpis w wysokości 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za adwokackie.