VI SA/Wa 1304/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-10

Skład orzekający: Maria Jagielska, Magdalena Bosakirska, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błędne oznaczenie strony postępowania administracyjnego (wskazanie firmy zamiast osób fizycznych będących wspólnikami spółki cywilnej) stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 Kpa?
Ratio decidendi
Błędne oznaczenie strony postępowania administracyjnego, polegające na wskazaniu firmy zamiast osób fizycznych będących wspólnikami spółki cywilnej, nie stanowi rażącego naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 Kpa, jeśli z materiałów dowodowych wynika, że postępowanie było prowadzone wobec właściwych stron, a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę. Taka omyłka może być podstawą do sprostowania decyzji na podstawie art. 113 § 1 Kpa, ale nie powoduje nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi pojazdu. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że błędne oznaczenie strony w decyzji organu pierwszej instancji (wskazanie firmy zamiast wspólników spółki cywilnej) nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Skarżący zarzucali, że decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną postępowania, a także podnosili kwestię terminu rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 r. sprawy ze skarg D. K. i A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi Decyzją z [...] listopada 2007 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na [...] A. K., D. K. S.C. karę pieniężną w wysokości 4.380 złotych. Podstawą faktyczną powyższego rozstrzygnięcia były ustalenia kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z pojazdu marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...]. W wyniku ważenia ww. jednostki transportowej ustalono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej o 1,08 tony oraz przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi naczepy, przy odległości pomiędzy osiami składowym nie mniejszej niż 1,3m i mniejszej niż 1,8 m, o 2,83 tony, na drodze na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton. Pismem z dnia [...] października 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przesłał według właściwości Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego wniosek A. K. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. Z treści jego odpowiedzi na wezwanie organu z [...] grudnia 2008 r. wynika, iż jako prawną podstawę stwierdzenia nieważności wskazał art. 156 § 1 pkt 2 i 4 Kpa, tj. wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa oraz wydanie decyzji skierowanej do osoby nie będącej stroną w sprawie. W dniu [...] lutego 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4.380 zł. Stwierdził, że nie budzi wątpliwości, że stroną postępowania w niniejszej sprawie byli A. K. i D. K. -wspólnicy spółki cywilnej [...] S.C A.K. - D.K. Organ pierwszej instancji jako adresata decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. wskazał [...] A. K., D. K. S.C. w pierwszej kolejności wskazując na firmę pod którą działają ci przedsiębiorcy określeni dalej z imienia i nazwiska. Spełniony został podstawowy wymóg określenia stron jako osób fizycznych oraz określenia firmy pod którą te osoby działały. Używając skrótu "S.C." wskazał formę prawną, którą związani są wspólnicy spółki cywilnej. Przyznał, że takie określenie adresata decyzji nie jest precyzyjne, ale umożliwia identyfikację wskazanych osób fizycznych jako wspólników spółki cywilnej. Decyzja nie wskazuje jako adresata spółki [...] S.C, a zatem nie można mówić o skierowaniu decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. W niniejszej sprawie można mówić wyłącznie o błędzie w oznaczeniu strony polegającym na wskazaniu najpierw nazwy przedsiębiorstwa, a potem danych identyfikacyjnych stron. W sprawie o niemal identycznym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia z dnia [...] czerwca 2006 r. (VI S.A./Wa 759/06, LEX) wskazał, że "wskazanie pierwszych liter imion i pełnych nazwisk osób fizycznych, aczkolwiek nie w pełni prawidłowe, pozwala na identyfikacją stron " (...), "nieważność decyzji powoduje skierowanie jej do podmiotu nie będącego stroną postępowania, nie zaś tylko zawierające błąd lub niepełne oznaczenie strony. W ocenie Sądu, mimo niefortunnego określenia adresata decyzji polegającego na wskazaniu najpierw nazwy przedsiębiorstwa, a potem nazwisk stron, nieuprawniony jest wniosek, że była ona skierowana do spółki cywilnej. A. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] kwietnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2009 roku. Podtrzymał dotychczasowe argumenty. Nie doszło do skierowania decyzji do spółki cywilnej, która nie ma zdolności administracyjnoprawnej i nie może być stroną w sprawach z zakresu transportu drogowego. Nieprecyzyjne oznaczenie strony przez organ pierwszej instancji było niewątpliwie uchybieniem, ale nie stanowiącym rażącego naruszenia prawa skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji. D. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. Zarzucił, że decyzja z [...] lutego 2009 roku nr [...] została wydana po terminie, a zgodnie z obowiązującym prawem w postępowaniu administracyjnym każdy wniosek nie rozpoznany w terminie przyjmuje się jako załatwiony pozytywnie. W odniesieniu do decyzji I - instancyjnej podniósł, że postępowanie prowadzone było w stosunku do spółki cywilnej, gdy tymczasem stronami postępowania były osoby fizyczne. W sprawie nie można mówić o błędzie w oznaczeniu strony, ale o wadzie prawnej powodującej konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. A. K. także wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na tę samą decyzję, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazał na te same argumenty. W odpowiedzi na skargę D. K. organ wnosił o jej oddalenie. Odpowiadając na zarzuty podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tegoż postępowania jest ustalenie czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie była dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. W postępowaniu przed organem odwoławczym fakt, iż stroną postępowania w niniejszej sprawie byli A. K. i D. K. - wspólnicy spółki cywilnej [...] S.C A.K.-D.K. nigdy nie budził wątpliwości. Nie była także sporna okoliczność, że organ pierwszej instancji jako adresata decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] wskazał [...] A. K., D. K. S.C. Spornym w sprawie było twierdzenie strony o możliwości potraktowania błędu w oznaczeniu strony jako przesłanki o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. powodującej konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zdaniem organu nieprecyzyjność we wskazaniu adresata decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. nie jest okolicznością powodującą konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Decyzja jako adresata w pierwszej kolejności wskazała na firmę pod którą działają przedsiębiorcy określeni dalej z imienia i nazwiska. Główny Inspektor zgodził się, że takie określenie adresata decyzji nie jest precyzyjne, umożliwia identyfikację wskazanych osób fizycznych jako wspólników spółki cywilnej. Inaczej mówiąc przedmiotowa decyzja nie wskazuje jako adresata spółki cywilnej [...], a zatem nie można mówić o skierowaniu decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Można mówić wyłącznie o błędzie w oznaczeniu strony polegającym na wskazaniu najpierw nazwy przedsiębiorstwa, a potem danych identyfikacyjnych stron. Błąd ten nie jest wadą powodującą konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Nie można również mówić o uniemożliwieniu stronom czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Stosownie do znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej obydwaj wspólnicy zamieszkują oraz prowadzą działalność gospodarczą pod tym samym adresem. Zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania jak i o zakończeniu postępowania administracyjnego zostało skutecznie doręczone J. K., który jak wynika z adnotacji na zwrotnych potwierdzeniach odbioru jest ojcem stron postępowania. W odpowiedzi na skutecznie doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] września 2007 r. A. K. złożył wyjaśnienia odnosząc się do okoliczności stwierdzonych w trakcie kontroli drogowej. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. została skutecznie doręczona do rąk D. K., a zatem błąd w oznaczeniu strony nie uniemożliwiał stronom brania czynnego udziału w postępowaniu, jak i odwołania się od ww. decyzji. Stwierdził, że wydanie decyzji z dnia [...] lutego 2009 roku nr [...] z jednodniowym uchybieniem terminu wskazanego w zawiadomieniu o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy nie jest uchybieniem mającym jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę A. K. organ wnosił o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Wskazał, ze decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r. została doręczona D. K. dnia [...] maja 2009 r. Egzemplarz decyzji zaadresowanej do A. K. został odesłany przez D. K. z pismem z dnia [...] maja 2009 r. informującym o błędzie listonosza. Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie przesłał A. K. decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r., którą doręczono dnia [...] lipca 2009 r. D. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która wpłynęła [...] czerwca 2009 r. i wraz z odpowiedzią organu i aktami została przesłana Sądowi z pismem z dnia [...] lipca 2009 r. i doręczona [...] lipca 2009 r. A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Głównego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] sierpnia 2009 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skarga A. K. wraz z całą korespondencją została włączona do akt sprawy VI SA/Wa 1304/09 ze skargi D. K., w której A. K. jest uczestnikiem postępowania, z uwagi na to, ze przedmiotem skargi i pism A. K. i skargi D. K. jest ta sama decyzja GITD z dnia [...] kwietnia nr [...], której obaj są adresatami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. W niniejszej sprawie rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też zarzuty skarżącego są uzasadnione, mając na względzie zasadę wynikającą z art. 134 p.p.s.a. stanowiącą, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według art. 28 k.p.a. "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Ustawodawca w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego ustanawia sankcję nieważności za angażowanie do postępowania i w następstwie dokonania autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego w zakresie uprawnień lub obowiązków, jednostki, która nie spełnia przesłanek przyznania w sprawie statusu strony. W niniejszej sprawie nieprecyzyjne oznaczenie strony przez organ pierwszej instancji było niewątpliwie uchybieniem, nie stanowiącym jednak rażącego naruszenia prawa skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji. Spółka cywilna nie ma zdolności administracyjnoprawnej i nie może być stroną w sprawach z zakresu transportu drogowego. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego: "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie". Tą też podstawą nieważności decyzji związany jest sąd administracyjny (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak podniósł organ w zaskarżonej decyzji, zastosowanie sankcji nieważności decyzji oparte jest na kwalifikowanym naruszeniu przepisów prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. można zatem stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Przy ocenie stopnia naruszenia przepisów prawa należy uwzględnić zatem sytuacje, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. Jeżeli z materiałów dowodowych wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji. Jest to jedynie oczywista omyłka podlegająca sprostowaniu (art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). W toku postępowania administracyjnego nie ulegało wątpliwości, że stronami postępowania są wspólnicy spółki cywilnej. (także wyrok NSA z dnia 19 stycznia 200 Stosownie do art. 113 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Do oczywistej omyłki nie należy błędne określenie strony postępowania administracyjnego, albowiem zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. jednym z niezbędnych elementów do zakwalifikowania rozstrzygnięcia jako decyzji administracyjnej jest prawidłowe wskazanie adresata tego rozstrzygnięcia, zatem sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, a nie omyłek mających wpływ na ważność decyzji. (I OSK 350/2006 LEX nr 291195). Biorąc powyższe pod uwagę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło