VI SA/Wa 1306/07
PostanowienieWSA w Warszawie2008-02-08
Skład orzekający: Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jej sytuację majątkową i dochody z działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza sytuacji majątkowej wykazała znaczące dochody z działalności gospodarczej oraz zaległości w płatnościach składek ZUS, co wyklucza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Strony skarżące złożyły wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej decyzji nakazującej wycofanie z obrotu nawozu i nałożenia opłaty sankcyjnej. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wnieśli sprzeciw, podnosząc argumenty dotyczące błędności decyzji i możliwości wykonywania pracy. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. Z. i Z. Z. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Dorota Wdowiak po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. i Z. Z. [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. i Z. Z. [...] na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu nawozu i nałożenia opłaty sankcyjnej p o s t a n a w i a: odmówić M. Z. i Z. Z. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Przy piśmie z dnia 20 sierpnia 2007 r. strony skarżące złożyły na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wycofania z obrotu nawozu i nałożenia opłaty sankcyjnej.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 stycznia 2008 r. odmówiono stronom skarżącym przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W dniu 17 stycznia 2008 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw stron skarżących od postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 stycznia 2008 r. Do złożonego sprzeciwu strony skarżące nie dołączyły żadnych dokumentów. Podniosły, że w prowadzonej działalności wytwarzają [...], na który sprzedaż nie jest potrzebne zezwolenie, zatem zaskarżone do Sądu decyzje są błędne. Na poparcie swojego stanowiska w tej sprawie, powołali podjęty przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrok z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 50/07. Podkreślili również, że nie oczekują pomocy ze strony państwa, o której mowa w postanowieniu z dnia 2 stycznia 2008 r., lecz możliwości
wykonywania zagwarantowanej w Konstytucji RP pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) – cytowana dalej jako "p.p.s.a." od zarządzeń i postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu
administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Analizując sytuację majątkową każdego ze skarżących należy stwierdzić, że Z. Z. w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że posiada wraz z M. Z. 6 ha nieużytków rolnych. Z wniosku tego wynika również, że nie uzyskuje innych dochodów. Z przedłożonej kserokopii zeznania podatkowego PIT - 36 wynika, iż w roku 2006 osiągnął z działu specjalnego produkcji rolnej dochód w kwocie 21.291 zł
Z kolei M. Z. wykazał w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, że jest właścicielem niewykończonego domu o powierzchni ok. 120
m kw. Z przedłożonej kserokopii zeznania podatkowego PIT - 36 wynika, iż w roku 2006 osiągnął z działu specjalnego produkcji rolnej, podobnie jak Z. Z., dochód w kwocie 21.291 zł. Ponadto obydwaj skarżący wskazali, iż nie dysponują zasobami pieniężnymi ani wartościowymi przedmiotami (o wartości powyżej 3000 euro).
W powyższym okresie – jak wynika z zeznania PIT-36 L nadesłanego do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2099/05 - skarżący Z. Z. uzyskał z tytułu
prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej dochód w wysokości 26.435,96 zł. Przychody w tym okresie kształtowały się na poziomie 2.479.755,28 zł, a koszty ich uzyskania wyniosły 2.453.319,32 zł. Natomiast z przedłożonych w przywołanej sprawie deklaracji w sprawie wymiaru zaliczek podatku dochodowego od dochodów
z działów specjalnych produkcji rolnej za 2007r. – PIT-6) wynika również, że
skarżący prowadzą produkcję polegającą na [...]. Z uwagi na nieprowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. ustalił każdemu ze skarżących na 2007 r. [...] na kwotę 17.721 zł. Obliczoną na tej podstawie łączną kwotę zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z upraw, chowu i hodowli ustalono na 2.794 zł. Kwotę tę podzielono na miesięczne zaliczki (decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia
[...] stycznia 2007 r. nr [...]). Ze zgromadzonych w powołanej powyżej sprawie dokumentów wynika również, że każdy ze skarżących deklaruje comiesięczny dochód z tytułu działalności rolniczej w wysokości 1500 zł brutto.
Do sprawy VI SA/Wa 2099/05 załączono upomnienia z dnia 16 lutego 2007 r., z których wynika, że Z. Z. zalegał z płatnościami składek na rzecz ZUS Oddział w S. Zaległości te dotyczyły drugiej połowy 2006 r. i obejmowały łącznie kwotę około 53 tysięcy złotych.
Ponadto skarżący przedłożyli również miedzy innymi do spraw o sygn. akt VI SA/Wa 2100/05 i VI SA/Wa 2103/05 decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w S. z dnia [...] kwietnia 2007 r. o numerach [...], nr [...] i nr [...]. Decyzjami tymi organ nakazał wycofanie z obrotu w terminie 7 dni wymienionych produktów. Każda z wymienionych decyzji wskazywała, że doszło, bez wymaganego zezwolenia ministra właściwego do spraw rolnictwa, do wprowadzenia konkretnego produktu do obrotu w ilości 25 tysięcy litrów każdy. W związku z powyższym w każdej z decyzji naliczono opłatę sankcyjną stanowiącą 100% kwoty należnej za sprzedane [...], to jest około 34 tysięcy złotych, co
biorąc pod uwagę wydanie trzech decyzji daje kwotę ponad 100 tysięcy złotych.
Także w niniejszej sprawie, jak również w sprawach o sygn. akt VI SA/Wa 1307/07 i VI SA/Wa 1308/07, przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w S. nakazującą wycofanie z obrotu [...] w terminie 7 dni i określającą opłatę sankcyjną (w wysokości po 34.247,50 zł w każdej z w/w spraw).
Ze zgromadzonych w sprawie niniejszej dokumentów, a także wyżej wymienionych spraw (VI SA/Wa 2099/05, VI SA/Wa 2100/05, VI SA/Wa 2103/05) wynika, że skarżący nadal prowadzą działalność gospodarczą [...]. Z zeznania podatkowego M. Z. wynika, że przynosi ona dochody w wysokości 21.291 zł. Ponadto Z. Z. [...]. Ta działalność również przyniosła w roku 2006 stronie skarżącej dochód w kwocie 26.435,96 zł, przy przychodzie kształtującym się na poziomie 2.479.755,28 zł i kosztach uzyskania przychodu wynoszących 2.453.319,32 zł. (zeznanie PIT-36 L załączone do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2099/05). Należy także zwrócić uwagę, że nałożone na skarżących opłaty sankcyjne w łącznej wysokości 102.742,50 zł stanowią 100% kwot uzyskanych za sprzedane przez skarżących nawozy. W niniejszej sprawie, należy też zwrócić uwagę na zaległości z płatnościami składek na rzecz ZUS przez jednego ze skarżących. W ocenie Sądu, zarówno nieopłacone składki na ubezpieczenie społeczne, jak również zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie obciążają budżet państwa i nie można z faktu obciążenia strony płatnościami z jednego tytułu wnioskować, że ma on prawo uzyskać pomoc państwa w innym zakresie. Prawo zaś nie przewiduje zróżnicowania obowiązku uiszczenia należności na rzecz budżetu państwa w zależności od źródła tego obowiązku (porównaj postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z
dnia 10 stycznia 2008 r., sygn. akt II GZ 212/07).
Odnosząc się natomiast do argumentu stron skarżących, w którym wskazują, że wytwarzają [...], na który nie wymagana jest zgoda Ministra Rolnictwa, Sąd wyjaśnia, że zarzuty te dotyczą merytorycznej analizy przepisów na podstawie, których wydano zaskarżoną decyzję. Natomiast w postępowaniu wpadkowym, a takim jest rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd analizuje jedynie sytuację majątkową strony skarżącej pod względem zaistnienia przesłanek ustawowych regulujących tę instytucję. Dlatego też nie mogą one zostać rozpatrzone na etapie analizowania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Reasumując, skarżący nie wykazali okoliczności uzasadniających istnienia przesłanek do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. Brak jest bowiem podstaw do przenoszenia na Skarb Państwa kosztów zastępstwa procesowego w sprawie związanej z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżących.
Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło