VI SA/Wa 1307/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-22
Skład orzekający: Urszula Wilk, Andrzej Czarnecki, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo orzekł o oddaleniu sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, uznając, że sporny wzór posiada nowość i indywidualny charakter pomimo istnienia wcześniejszego wzoru?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo ocenił zdolność rejestrową spornego wzoru przemysłowego. Analiza porównawcza wykazała, że choć wcześniejszy wzór zawierał pewne wspólne cechy (kształt okładki, rozmieszczenie fiolek), to sporny wzór posiadał cechy istotne (ornamentacja, znak towarowy), które odróżniały go od wzoru przeciwstawionego, nadając mu indywidualny charakter i nowość. Kształt wynikający z funkcji technicznej nie podlegał ocenie, a cechy ozdobne i znak towarowy miały decydujący wpływ na ogólne wrażenie wywołane na zorientowanym użytkowniku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi F. Sp. z o.o. Sp. k. na decyzję Urzędu Patentowego RP o oddaleniu sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Etui na próbki perfum". Skarżący zarzucił brak nowości i indywidualnego charakteru wzoru, powołując się na wcześniejszy wzór "Zestawy próbek". Urząd Patentowy uznał sprzeciw za bezzasadny, stwierdzając, że sporny wzór jest nowy i posiada indywidualny charakter. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wyczerpującego rozpoznania sprawy i nieprawidłową ocenę cech wzoru.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2015 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę w całości
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lutego 2015 r. sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Etui na próbki perfum" nr [...] udzielonego na rzecz L. S.A. z siedzibą w G., wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez F. sp. z o.o. s.k. z siedzibą w W., na podstawie art. 246 i art. 247 ust.2 oraz art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. pwp orzekł o oddaleniu sprzeciwu i kosztach postępowania.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ wyjaśnił, że w dniu [...] czerwca 2014 r. F. sp. z o.o. s.k. z siedzibą w W. wystąpiła do Urzędu Patentowego RP ze sprzeciwem wobec prawomocnej decyzji UPRP o udzieleniu w dniu [...] lipca 2013 r. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Etui na próbki perfum" nr [...] na rzecz L. S.A. z siedzibą w G., z pierwszeństwem od dnia [...] maja 2013 r.
Jako podstawą swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał przepisy art. 102 ust. 1, art.103 ust.1 i art. 104 ust. 1 i 2 ustawy Prawo własności przemysłowej podnosząc zarówno brak nowości jak i brak indywidualnego charakteru w stosunku do spornego wzoru w świetle wcześniejszego wzoru przemysłowego pt. "Zestawy próbek" [...] w odmianie nr 1 opublikowanego w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr [...] w dniu [...].10.2007 r.
Wobec uznania sprzeciwu za bezzasadny sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.
Wnoszący sprzeciw na rozprawie w dniu [...] lutego 2015 r. przedłożył szereg wydruków internetowych przedstawiających różne rodzaje folderów z zestawami próbek perfum na okoliczność szerokiego zakresu swobody przy opracowywaniu spornego wzoru.
Uprawniony w odpowiedzi na wniosek, w pismach procesowych i na rozprawie podniósł, że swoboda twórcza w przypadku spornego wzoru dotyczy wyłącznie ornamentacji, gdyż kształt spornego etui wynika z funkcji technicznej. Odnośnie materiałów przedłożonych na rozprawie w dniu [...] lutego 2015 r. podkreślił, że nie mogą one stanowić skutecznego materiału dowodowego jako pochodzące z lutego 2015 r., a więc z okresu po dacie zgłoszenia spornego wzoru do ochrony (dnia 16 maja 2013 r.).
Rozpoznając sprawę Urząd Patentowy RP przytoczył treść art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2, art. 255 ust. 1 pkt 9 i ust. 4 p.w.p. regulujących zasady wnoszenia sprzeciwów oraz postępowania spornego, do którego przekazywana jest sprawa, w przypadku uznania przez uprawnionego sprzeciwu za bezzasadny oraz art. 102 ust. 1, 2 i 4 p.w.p., stanowiące podstawę dokonania oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa ochronnego.
Następnie organ wyjaśnił, że cechy istotne spornego wzoru przemysłowego, zgodnie z dokumentacją rejestrową, stanowiącego etui na próbki perfum, to charakterystyczne wzory na zewnętrznej powierzchni i na próbkach perfum. W szczególności "Etui na próbki perfum ma postać złożonej okładki z zamkiem błyskawicznym umieszczonym na obwodzie. Na zewnętrznej powierzchni po lewej stronie znajduje się łukowate przeszycie, a w dolnym prawym rogu wytłoczony znak składający się z litery L, obok której mieści się element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu, z odchodzącą na zewnątrz w kierunku litery i fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy literą L a niedomkniętym okręgiem znajduje się rysunek koła. Poniżej wytłoczony jest napis LOU PRE zapisany charakterystyczną czcionką, w którym literę "o" tworzy element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu z odchodzącą na zewnątrz fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy słowami LOU i PRE znajduje się rysunek koła.
W odmianie pierwszej po rozłożeniu etui posiada po obu stronach po dwa rzędy fiolek umieszczone w pętlach przymocowanych do okładki. W odmianie drugiej etui posiada po jednej stronie dwa rzędy fiolek. Fiolki umieszczone są w pętlach wykonanych z taśmy elastycznego materiału. W odmianie pierwszej etui posiada na grzbiecie klips umożliwiający umieszczenie w nim dziurkowanych płaskich przedmiotów, takich jak foldery obwoluty, kartki papieru. Fiolki posiadają różnokolorowe banderole, na których umieszczone są oznaczenia w postaci litery L, obok której mieści się element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu, z odchodzącą na zewnątrz w kierunku litery L fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy literą L a niedomkniętym okręgiem znajduje się rysunek koła. Poniżej tego znaku umieszczone są oznaczenia identyfikujące."
Organ powołując się na stanowisko doktryny i orzecznictwa, stwierdził, że przedmiotem oceny mogą być tylko te cechy wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku i przeprowadził ocenę zdolności rejestrowej, tj. nowości i indywidualnego charakteru spornego wzoru w oparciu o wspólne cechy jego odmian wskazane w opisie spornego wzoru.
Podniósł, że cechy te dla obu odmian spornego etui są następujące. Postać złożonej okładki z zamkiem błyskawicznym umieszczonym na obwodzie. Na zewnętrznej powierzchni po lewej stronie znajduje się łukowate przeszycie, a w dolnym prawym rogu wytłoczony znak składający się z litery L, obok której mieści się element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu, z odchodzącą na zewnętrz w kierunku litery L fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy literą L a niedomkniętym okręgiem znajduje się rysunek koła. Poniżej wytłoczony jest napis LOU PRE zapisany charakterystyczną czcionką, w którym literę "o" tworzy element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu z odchodzącą na zewnątrz fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy słowami LOU i PRE znajduje się rysunek koła.
W obu odmianach po rozłożeniu etui posiada co najmniej po jednej stronie dwa rzędy fiolek. Fiolki umieszczone są w pętlach wykonanych z taśmy elastycznego materiału. Fiolki posiadają różnokolorowe banderole, na których umieszczone są oznaczenia w postaci litery L, obok której mieści się element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu, z odchodzącą na zewnątrz w kierunku litery L fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy literą L a niedomkniętym okręgiem znajduje się rysunek koła. Poniżej tego znaku umieszczone są oznaczenia identyfikujące.
Kolegium zgodziło się z twierdzeniem uprawnionego, iż kształt spornego etui wynika wyłącznie z funkcji technicznej, co oznacza, że cechy spornego wzoru określone jako "postać złożonej okładki z zamkiem błyskawicznym umieszczonym na obwodzie" nie podlegają ocenie zdolności rejestrowej spornego wzoru.
Wskazało na treść art. 107 ust. 1 pkt 1, 103 ust. 1, 2 i 3, 104 ust. 1 pwp. Wyjaśniło, że jedyny przeciwstawiony przedmiotowemu wzór pochodzący sprzed daty zgłoszenia spornego wzoru do ochrony (dnia 16 maja 2013 r.), tj. wzór przemysłowy pt. "Zestawy próbek" [...] w odmianie nr 1 opublikowany w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr [...] w dniu [...].10.2007 r., ujawnia jedynie cechy spornego wzoru określone jako "postać złożonej okładki z zamkiem błyskawicznym umieszczonym na obwodzie", "po rozłożeniu etui posiada co najmniej po jednej stronie dwa rzędy fiolek" oraz "fiolki umieszczone są w pętlach wykonanych z taśmy elastycznego materiału" i "fiolki posiadają różnokolorowe banderole". Zatem, rozpatrując zarzut z art. 103 p.w.p., Kolegium Orzekające uznało, że przedmiotowy wzór przemysłowy jest nowy w świetle przeciwstawionego wzoru przemysłowego pt. "Zestawy próbek" [...] w odmianie nr 1, albowiem nie można uznać go za identyczny ze spornym wzorem ani za różniący się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami, skoro różni się on od wzoru spornego praktycznie wszystkimi cechami istotnymi spornego wzoru podlegającymi ocenie zdolności rejestrowej. Przeciwstawiony wzór [...] nie posiada bowiem cech spornego wzoru określonych jako "Na zewnętrznej powierzchni po lewej stronie znajduje się łukowate przeszycie, a w dolnym prawym rogu wytłoczony znak składający się z litery L, obok której mieści się element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu, z odchodzącą na zewnątrz w kierunku litery L fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy literą L a niedomkniętym okręgiem znajduje się rysunek koła. Poniżej wytłoczony jest napis LÓU PRE zapisany charakterystyczną czcionką, w którym literę "o" tworzy element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu z odchodzącą na zewnątrz fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy słowami LOU i PRE znajduje się rysunek koła", oraz "na których (banderolach) umieszczone są oznaczenia w postaci litery L, obok której mieści się element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu, z odchodzącą na zewnątrz w kierunku litery L fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy literą L a niedomkniętym okręgiem znajduje się rysunek koła. Poniżej tego znaku umieszczone są oznaczenia identyfikujące."
Podobnie, rozpatrując zarzut z art. 104 p.w.p., Kolegium Orzekające uznało, że przedmiotowy wzór przemysłowy cechuje się indywidualnym charakterem w świetle przeciwstawionego wzoru przemysłowego pt. "Zestawy próbek" [...] w odmianie nr 1. Ogólne wrażenie, jakie sporny wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się bowiem od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór przeciwstawiony [...], skoro wzór przeciwstawiony [...] różni się od wzoru spornego praktycznie wszystkimi cechami istotnymi spornego wzoru podlegającymi ocenie zdolności rejestrowej. Przeciwstawiony wzór [...] nie posiada bowiem cech spornego wzoru określonych jako "Na zewnętrznej powierzchni po lewej stronie znajduje się łukowate przeszycie, a w dolnym prawym rogu wytłoczony znak składający się z litery L, obok której mieści się element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu, z odchodzącą na zewnątrz w kierunku litery L fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy literą L a niedomkniętym okręgiem znajduje się rysunek koła. Poniżej wytłoczony jest napis LOU PRE zapisany charakterystyczną czcionką, w którym literę "o" tworzy element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu z odchodzącą na zewnątrz fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy słowami LOU i PRE znajduje się rysunek koła.", oraz "na których (banderolach) umieszczone są oznaczenia w postaci litery L, obok której mieści się element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu, z odchodzącą na zewnątrz w kierunku litery L fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy literą L a niedomkniętym okręgiem znajduje się rysunek koła. Poniżej tego znaku umieszczone są oznaczenia identyfikujące."
Za zorientowanego użytkownika etui Kolegium Orzekające uznało, na przykład, sprzedawcę, który wykorzystuje w codziennej pracy różne formy prezentacji próbek perfum.
Organ podkreślił, że swoboda twórcza w zakresie projektowania przedmiotowego wzoru jest niezbyt duża, o czym świadczą, przykładowo, przedłożone przez wnoszącego sprzeciw na rozprawie w dniu [...] lutego 2015 r. wydruki internetowe przedstawiających różne rodzaje folderów z zestawami próbek perfum. Większość tych folderów ma bowiem postać złożonej okładki z zamknięciem.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, F. sp. z o.o. s.k. z siedzibą w W., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, które miało wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji w sposób istotny wpłynęło na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, tj. przepisów art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1 i 104 ust. 1 i 2 ustawy Prawo własności przemysłowej.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził m.in., że organ nie uwzględnił jego słusznego interesu i wydał rozstrzygnięcie bez wyczerpującego rozpoznania wszystkich okoliczności sprawy. W uzasadnieniu decyzji brak jest jakiejkolwiek oceny czy wniosków dotyczących spornego wzoru w odmianie nr 2, nie jest więc do końca jasne do jakich wniosków doszedł organ w odniesieniu do tej odmiany, która również była przedmiotem sprzeciwu. Jednocześnie skarżący zauważył, że w kwestii nowości i indywidualnego charakteru spornego wzoru w odmianie nr 1, brak jest również w decyzji prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego a organ przedstawił w uzasadnieniu decyzji jedynie swoje wnioski nie wyjaśniając w jaki sposób do tych wniosków doszedł.
W ocenie skarżącego w uzasadnieniu decyzji organ nie zastosował przyjętej w orzecznictwie zasady i nie dokonał jednoznacznej analizy porównawczej poszczególnych elementów wzoru spornego oraz wzoru wcześniejszego. Ponadto, organ nie dokonał oceny istotności danych cech dla ostatecznego wyglądu spornego wzoru, co spowodowało, że nie zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że porównywane wzory nie są identyczne w rozumieniu przepisu art. 103 ust. 1 pwp.
Podobnie, jeśli chodzi o zarzut braku indywidualnego charakteru organ nie dokonał pełnej oceny istnienia indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego. Organ nie uwzględnił w swojej ocenie zakresu swobody twórczej, jaką dysponuje twórca wzoru, ze względu na dziedzinę, do której przynależy sporny wzór, nie dokonał również jakiejkolwiek analizy oceny oddziaływania ogólnego wrażenia z punktu widzenia tzw. zorientowanego użytkownika.
Skarżący wskazał, że przedstawił w stanowisku z 19 lutego 2015 r. przedłożonym na rozprawie obszerne argumenty na okoliczność dość dużego zakresu swobody twórczej. Jednakże organ mimo, że jak wynika z uzasadnienia decyzji wziął pod uwagę materiały dowodowe załączone do tego stanowiska, doszedł do zgoła odmiennego wniosku, przy czym w uzasadnieniu decyzji nie zostało wyjaśnione, w jaki sposób organ do takich odmiennych wniosków doszedł i dlaczego argumenty skarżącego wskazujące na szeroki zakres swobody twórczej nie zasługiwały na uwzględnienie. Co równie istotne, nie wiadomo jaki wpływ miały ustalenia organu co do zakresu swobody twórczej na ocenę indywidualnego charakteru, ze względu na brak w uzasadnieniu decyzji jakiejkolwiek wzmianki na ten temat.
Skarżący nie zgodził się z wnioskiem organu w odniesieniu do indywidualnego charakteru, a mianowicie, że "ogólne wróżenie, jakie sporny wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się bowiem od ogólnego wrażenia wywoływanego na nim przez wzór przeciwstawiony [...], skoro wzór przeciwstawiony [...]różni się od wzoru spornego praktycznie wszystkimi cechami istotnymi spornego wzoru podlegającymi ocenie zdolności rejestrowej" i na poparcie swojego stanowiska powołał się na konkretnie wskazane orzeczenia oraz literaturę przedmiotu.
Nadto organ w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił na jakiej podstawie uznał, że wskazane przez uprawnionego w opisie cechy istotne spornego wzoru, wspólne dla obu odmian spornego wzoru są wystarczające do uznania, że sporny wzór ma indywidualny charakter. W ocenie skarżącego organ dokonując oceny przesłanki indywidualnego charakteru po stwierdzeniu, że wcześniejszy wzór nie posiada cech istotnych spornego wzoru, powinien był następnie rozważyć, czy te cechy mają wypływ na ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór na zorientowanym użytkowniku.
Cechy istotne, na które powołał się organ w uzasadnieniu decyzji zostały wskazane przez samego uprawnionego w opisie złożonym w dacie zgłoszenia spornego wzoru. Z racji tego, że rejestracja wzoru przemysłowego ogranicza się jedynie do sprawdzenia wymogów formalnych zgłoszenia, to wskazane przez uprawnionego w opisie cechy istotne nie podlegają weryfikacji przez organ na etapie postępowania zgłoszeniowego. Zgodnie z ideą ustawodawcy do takiej weryfikacji powinno dojść na etapie postępowania spornego, kiedy organ bada przesłanki zdolności rejestrowej, tj. nowość i indywidualny charakter. Na etapie tego postępowania organ powinien ustalić, czy wskazane w opisie cechy istotne, które co do zasady powinny wyróżniać zgłoszony wzór od innych, znanych już wzorów i stanowić podstawę do jego identyfikacji, mają wypływ na ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór na zorientowanym użytkowniku.
Skarżący stwierdził, że organ nie dokonał takiej analizy, ani też nie uwzględnił argumentów w tym zakresie przedstawionych w sprzeciwie z dnia [...] czerwca 2014 r. Organ nie wyjaśnił również dlaczego argumenty skarżącego na okoliczność tego, że cechy którymi sporny wzór różni się od wcześniejszego wzoru, nie są wystarczające do stwierdzenia, że sporny wzór ma indywidualny charakter, zostały pominięte.
W ocenie skarżącego organ zbyt dużą wagę nadał cechom istotnym, które odnoszą się do elementu będącego znakiem towarowym uprawnionego. Cechy te nie mają wpływu na ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór na zorientowanym użytkowniku, ponieważ taki użytkownik będzie je odbierał tak jak odbiera się znaki towarowe, tj. jako wskazanie na producenta perfum, których próbki umieszczone są w etui będącym przedmiotem spornego wzoru.
Co istotne jak wskazywał skarżący w treści sprzeciwu, umieszczenie znaku towarowego w prawym dolnym rogu etui jest znane z wcześniejszego wzoru (Fig. 1/2). Z niewiadomych przyczyn organ pominął ten fakt, jak również nie wyjaśnił dlaczego argumenty skarżącego na tą okoliczność nie zostały uwzględnione.
Na poparcie swojej argumentacji skarżący zwrócił uwagę na orzecznictwo wspólnotowe i stwierdził, że gdyby organ dokonał prawidłowo analizy cech istotnych spornego wzoru odnoszących się do znaku towarowego, niewątpliwie doszedłby do wniosku, że ta cecha nie ma wpływu na ogólne wrażenie wywoływane przez sporny wzór na zorientowanym użytkowniku a tym samym sporny wzór nie posiada indywidualnego charakteru.
Zdaniem skarżącego organ oceniając indywidualny charakter spornego wzoru naruszył przepisy postępowania, a mianowicie przepisy z art. 7 i 8 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i nieuwzględnienie przytoczonego w sprawie aktualnego orzecznictwa, co stanowi naruszenie zasady, że organ administracji powinien wyważać interes wnioskodawcy i słuszny interes obywateli, którzy oczekują, że decyzje Urzędu Patentowego o udzielaniu praw wyłącznych tworzą stabilny stan prawny, zgodny z dotychczasowym orzecznictwem zarówno krajowym jak i wspólnotowym; przepisy art. 77 § 1 kpa poprzez uproszczoną i niezgodną ze stanem faktycznym ocenę materiału dowodowego w zakresie oceny cech istotnych spornego wzoru i ich wpływu na ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór na zorientowanym użytkowniku; przepisy art. 80 kpa, poprzez przekroczenie swobody oceny dowodów oraz przyjęcie uproszczonych i niezgodnych ze stanem faktycznym i prawnym kryteriów oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru.
Skarżący zwrócił także uwagę, że w części uzasadnienia opisującej przebieg postępowania w sprawie sprzeciwu nie została uwzględniona odpowiedź wnoszącego sprzeciw na zarzut uprawnionego, że przedstawione na rozprawie w dniu [...] lutego 2015 r. materiały nie mogą stanowić skutecznego materiału dowodowego jako - pochodzące z lutego 2015 r. a wiec pod dacie zgłoszenia spornego wzoru do ochrony. Tymczasem skarżący wyjaśnił, że przedłożone na rozprawie materiały zostały przedstawione wyłącznie na okoliczność wykazania zakresu swobody twórczej i bez znaczenia w tym przypadku jest data w której zostały wydrukowane, ponieważ zakres swobody twórczej ocenia się ogólnie a nie w odniesieniu do konkretnej daty. Stanowi to zdaniem skarżącego naruszenie art. 107 § 3 kpa polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację.
Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozstrzygnięcie dokonane przez Urząd Patentowy jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa, a argumenty zawarte w skardze zasadności tego rozstrzygnięcia nie podważają.
W niniejszej sprawie wnioskodawca sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy oparł na zarzucie braku nowości i braku indywidualnego charakteru wskazując jako podstawę prawną swojego żądania art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. Tym samym Urząd Patentowy, któremu sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w trybie art. 247 ust. 2 p.w.p. będąc związany sprzeciwem w powyższym zakresie był zobligowany do dokonania oceny zdolności do udzielenia ochrony przedmiotowego wzoru z punktu widzenia powołanych przepisów.
Zgodnie z art. 102 ust 1 ustawy p.w.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.
Wytworem jest każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych (ust. 2).
Za wytwór uważa się także:
1) przedmiot składający się z wielu wymienialnych części składowych umożliwiających jego rozłożenie i ponowne złożenie (wytwór złożony);
2) część składową, jeżeli po jej włączeniu do wytworu złożonego pozostaje widoczna w trakcie jego zwykłego używania, przez które rozumie się każde używanie, z wyłączeniem konserwacji, obsługi lub naprawy;
3) część składową, jeżeli może być przedmiotem samodzielnego obrotu (ust. 3).
W przypadku wzoru stosowanego lub zawartego w części składowej wytworu złożonego, w rozumieniu ust. 3 pkt 1, ocena nowości i indywidualnego charakteru dotyczy tylko jego widocznych cech (ust. 4).
Z cytowanego przepisu wynika więc, że rejestracji jako wzór przemysłowy podlega postać wytworu (forma, wygląd). Należy w tym miejscu zaakcentować, że przepisy ustawy p.w.p. nie zawierają definicji "postaci wytworu". Natomiast art. 102 ust. 1 p.w.p. stanowi, iż "postać wytworu" nadana jest przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Zatem dobór cech wymienionych w ww. przepisie wskazuje na to, że ową "postać wytworu" utożsamiać można z jego wyglądem. Nie budzi wątpliwości Sądu, że we wzorze przemysłowym chroniony może być tylko aspekt zewnętrzny produktu. Dwie najważniejsze przesłanki zdolności rejestracyjnej zawarte w samej definicji wzoru a mianowicie "nowość" i jej "indywidualny charakter" decydują o posiadaniu przez wzór zdolności ochronnej. Treść tych przesłanek skonkretyzowano w kolejnych przepisach p.w.p. -art. 103 (nowość) i 104 (indywidualny charakter).
Sąd podziela pogląd prezentowany w doktrynie jak i w orzecznictwie, iż nowość wzoru mieści się w pojęciu indywidualnego charakteru. Brak nowości, to brak indywidualnego charakteru i odwrotnie. Jeżeli wzór ma indywidualny charakter, to jest nowy.
Przyjąć należy, że ocena nowości wzoru przemysłowego polega na przeprowadzeniu analizy porównawczej poszczególnych elementów rozwiązania przeciwstawionego oraz wzoru przemysłowego zgłaszonego do rejestracji. W literaturze przyjmuje się, że porównanie należy zacząć od oceny istotności danej cechy dla ostatecznego wyglądu wzoru. Tylko zatem różnice cech istotnych pozwalają uznać, że porównywane wzory nie są identyczne (tak m.in. K. Szczepanowska-Kozłowska /w:/ Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, "Przegląd Prawa Handlowego" marzec 2005, s. 47).
Wzór przemysłowy powinien być oceniany w takiej postaci, w jakiej ma rzeczywiście występować na rynku i w jakiej będzie możliwe wizualne zapoznanie się z nim, przy zachowaniu wszystkich właściwości wyrobu. Właściwości wzoru przemysłowego są postrzegane bowiem wzrokowo i łączą się z jego wyglądem. Ochroną wzoru przemysłowego nie są natomiast objęte ukryte we wnętrzu wytworu jego składniki czy elementy, które nie wpływają na wygląd postaci tego wytworu.
Prawna ochrona wzorów przemysłowych, tj. ich rejestracja, związana jest z funkcjonowaniem rynku w szerokim znaczeniu, obejmującym produkcję, wystawiennictwo i ścisły obrót, z relacjami jakie na tym rynku występują między przedsiębiorcami oraz pomiędzy nimi a potencjalnymi nabywcami - użytkownikami oglądającymi wytwory, w których wzory są zawarte. Ochrona wzoru przemysłowego dotyczy celów gospodarczych obejmując, jak to wynika z art. 105 ust. 3 p.w.p., wytwarzanie, oferowanie, wprowadzanie do obrotu, import, eksport, używanie wytworu, w którym wzór jest zawarty bądź zastosowany oraz jego składowanie dla takich celów.
W myśl art. 103 ust. 1 omawianej ustawy wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.
Wzoru nie uważa się za udostępniony publicznie, w rozumieniu ust. 1, jeżeli nie mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy (ust. 2).
Przepis ust. 1 nie wyłącza możliwości udzielenia prawa z rejestracji, jeżeli wzór przemysłowy:) został ujawniony osobie trzeciej, która w sposób wyraźny lub
dorozumiany była zobowiązana do zachowania poufności;
2) został ujawniony w ciągu 12 miesięcy przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, jeżeli ujawnienie nastąpiło przez twórcę, jego następcę prawnego lub - za zgodą uprawnionego - przez osobę trzecią, a także jeżeli ujawnienie nastąpiło w wyniku nadużycia popełnionego wobec twórcy lub jego następcy prawnego (ust. 3).
Drugą przesłankę zdolności rejestrowej wzoru przemysłowego stanowi jego indywidualny charakter, a stosownie do art. 104 p.w.p. wzór przemysłowy posiada tę cechę, gdy ogólne wrażenie jakie wywoła na zorientowanym użytkowniku, różni się od wrażenia, jakie wywołuje wzór wcześniej udostępniony publicznie. Co wymaga podkreślenia, z powołanej normy wynika, iż o indywidualnym charakterze wzoru przemysłowego nie decydują jego detale (cechy nieistotne), lecz te istotne cechy produktu, które decydują o innej, charakterystycznej całości. Można też powiedzieć, że o tym czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter, decyduje postrzeganie (odbiór) określonego wytworu jako całości odróżniającej go poprzez właściwe mu wiodące cechy od innych wzorów. Dodać należy, że zgodnie z art. 108 ust. 3 i 4 p.w.p. jednym zgłoszeniem mogą być objęte odmiany wzoru przemysłowego, a więc postacie wytworu, które różnią się między sobą cechami nieistotnymi. Oznacza to, że ogólne wrażenie jakie wywołują odmiany wzoru przemysłowego na zorientowanym użytkowniku jest, mimo różnic co do cech nieistotnych, takie samo. Art. 104 w ust. 2 stanowi, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru.
W literaturze przyjmuje się, że "wyznacznikami swobody twórczej są z reguły charakter i przeznaczenie wytworu, do którego wzór się odnosi, a także lokalne lub krajowe reguły obyczajowe i kryteria estetyczne" (por. M. Późniak-Niedzielska, Prawo własności przemysłowej pod red. U. Promińskiej, Warszawa 2004, s. 169). Jak podkreśla M. Późniak-Niedzielska "...kryterium indywidualnego charakteru bierze pod uwagę stopień swobody twórcy. (...) Narzucone projektantom cele i względy funkcjonalne, techniczne, a nawet handlowe ograniczają możliwości tworzenia indywidualnego kształtu przedmiotu, które zależą przecież od funkcji określonego produktu." (Maria Poźniak-Niedzielska, Ochrona wzorów przemysłowych, EPS styczeń 2007, s. 6). We wstępie do rozporządzenia Rady WE z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych nr 6/2002 wskazano, że przy ocenie indywidualnego charakteru produktu należy brać pod uwagę "naturę" produktu oraz "dziedzinę przemysłu, do której należy".
Gdy wygląd produktu jest ściśle związany z jego cechami użytkowymi, zakres swobody twórczej jest mały. Tam zaś, gdzie są małe możliwości dokonania zmian, relatywnie małe różnice będą wymagane w celu ustalenia indywidualnego charakteru wzoru (por. J. Kępiński, Definicja wzoru przemysłowego oraz warunki jego ochrony [w:] PUG nr 9/2007, s. 29). W przypadku wzorów o małym zakresie swobody twórczej doktryna przyjmuje, że nawet stosunkowo małe różnice nie pozostaną niezauważone przez poinformowanego użytkownika (K. Szczepanowska-Kozłowska /w:/ Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, s. 48). Zakres swobody twórczej jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. Określenie "poinformowany" sugeruje, że nie będąc twórcą czy ekspertem technicznym, użytkownik zna różne wzory istniejące w danej branży, posiada pewien zakres wiedzy na temat elementów, z jakich wzory te zwykle się składają, i z uwagi na swoje zainteresowanie danymi produktami wykazuje stosunkowo wysoki poziom uwagi przy ich używaniu. Należy w tym względzie przypomnieć, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru należy uwzględnić charakter produktu, do którego odnosi się wzór lub w którym się zawiera, w szczególności zaś sektor przemysłu, do którego należy
Zatem, w świetle przepisów art. 102-104 pwp dopuszczalna jest rejestracja wzoru przemysłowego, który stanowi kombinacje cech znanych już z wcześniejszych wzorów, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywiera ten wzór, różni się od wrażenia wywieranego przez porównywane wzory.
W przepisach art. 102-104 p.w.p. chodzi bowiem o postać wytworu lub jego części, tj. o wygląd nadany przez określone cechy czy elementy postrzegane zmysłem wzroku i przez to wywołujący określone wrażenie ogólne podczas oglądania wytworu, w którym wzór został zastosowany lub jest zawarty, w takiej postaci, w jakiej występuje on na rynku podczas prezentacji i przed nabyciem wytworu. Elementy wytworu, które nie są widoczne lub ze względu na jego właściwości nie mogą być uwidocznione bez istotnej zmiany postaci wytworu w trakcie jego oglądania na rynku, nie mają znaczenia dla oceny nowości i indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, a tym samym nie są objęte ochroną.
Zgodnie z art. 105 ust. 4 p.w.p. badanie, czy doszło do naruszenia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego wymaga całościowego porównania wzorów z punktu widzenia osoby używającej w sposób stały przedmiotów z danej grupy i zorientowanej w stanie ich wzornictwa wynikającym z zakresu swobody twórczej oraz dokonania oceny, czy ogólne wrażenie, jakie wywołuje na takiej osobie wzór zakwestionowany, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego przez wzór zarejestrowany.
Artykuł 105 ust. 4 i art. 104 ust. 2 p.w.p. wymagają wykazania przez wnioskującego, iż sporne używanie wynika z naśladowania wzoru.
Zgodnie z art. 107 ust.1 pkt 1 prawo z rejestracji wzoru przemysłowego nie obejmuje cech wytworu wynikających wyłącznie z jego funkcji technicznej.
W myśl art. 108 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji zgłoszenie wzoru przemysłowego w celu uzyskania prawa z rejestracji powinno obejmować:
1) podanie zawierające co najmniej oznaczenie zgłaszającego, określenie przedmiotu zgłoszenia oraz wniosek o udzielenie prawa z rejestracji;
2) ilustrację wzoru przemysłowego;
3) opis wyjaśniający ilustrację wzoru przemysłowego.
2. Ilustrację wzoru przemysłowego stanowią w szczególności rysunki, fotografie lub
próbki materiału włókienniczego.
3. Opis wyjaśniający ilustrację wzoru przemysłowego powinien przedstawiać wzór przemysłowy na tyle jasno i wyczerpująco, aby na podstawie ilustracji można było wzór odtworzyć w każdej przedstawionej w zgłoszeniu odmianie. W szczególności opis powinien zawierać określenie wzoru przemysłowego, ze wskazaniem przeznaczenia, określać figury ilustracji lub numery próbek, zawierać ponumerowany wykaz odmian wzoru przemysłowego, jeżeli zgłoszenie obejmuje takie odmiany, oraz wskazywać na końcu te cechy postaciowe, które wyróżniają zgłoszony wzór od innych znanych już wzorów i stanowią podstawę do jego identyfikacji.
4. Jednym zgłoszeniem wzoru przemysłowego mogą być objęte odrębne postacie wytworu mające wspólne cechy istotne (odmiany wzoru przemysłowego).
Przenosząc te rozważania na grunt sprawy niniejszej należy zauważyć, że sposób rozumienia przez organ omawianych pojęć jest jasny i znalazł należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Sądu organ w sposób prawidłowy dokonał jednoznacznej analizy porównawczej poszczególnych elementów spornych wzorów a także dokonał precyzyjnej oceny istotności danych cech dla ostatecznego wyglądu spornego wzoru jak i dokonał pełnej oceny co do indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego. Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, dlaczego uważa, że ogólne wrażenie spornego rozwiązania różni się od wzorów przeciwstawianych. Urząd dokonał również analizę oceny oddziaływania ogólnego wrażenia z punktu widzenia tzw. zorientowanego użytkownika.
Urząd Patentowy dokonał oceny przedłożonego przez skarżącego materiału dowodowego i do tych dowodów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji się odniósł tyle że uznał, wbrew przekonaniu strony, iż nie stanowią one skutecznego dowodu na to, iż sporny znak nie ma rejestrowej zdolności. Ta jednak okoliczność nie stanowi, zdaniem Sądu, o naruszeniu przez Urząd Patentowy reguł procesowych. Urząd Patentowy zasadnie zatem, w świetle powyższego, odnosząc się do wszystkich podniesionych we wniosku i w toku postępowania zarzutów, uznał, iż strona nie wykazała, iż sporny wzór nie posiada w rozumieniu art. 102-104 p.w.p. zdolności rejestrowej.
Urząd Patentowy RP trafnie uznał, iż przeciwstawiony wzór użytkowy, pochodzący sprzed daty zgłoszenia do ochrony spornego wzoru (dnia [...] maja 2013 r.); tj. wzór przemysłowy pt. "Zestawy próbek" [...] w odmianie nr 1 opublikowany w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr [...] w dniu [...].10.2007 r. ujawnia jedynie cechy spornego wzoru określone jako "postać złożonej okładki z zamkiem błyskawicznym umieszczonym na obwodzie", "po rozłożeniu etui posiada co najmniej po jednej stronie dwa rzędy fiolek" oraz "fiolki umieszczone są w pętlach wykonanych z taśmy elastycznego materiału" i "fiolki posiadają różnokolorowe banderole". Przeciwstawiony wzór [...] nie posiada zatem cech spornego wzoru określonych jako "Na zewnętrznej powierzchni po lewej stronie znajduje się łukowate przeszycie, a w dolnym prawym rogu wytłoczony znak składający się z litery L, obok której mieści się element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu, z odchodzącą na zewnątrz w kierunku litery L fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy literą L a niedomkniętym okręgiem znajduje się rysunek koła. Poniżej wytłoczony jest napis LOU PRE zapisany charakterystyczną czcionką, w którym literę "o" tworzy element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu z odchodzącą na zewnątrz fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy słowami LOU i PRE znajduje się rysunek koła.", oraz "na których (banderolach) umieszczone są oznaczenia w postaci litery L, obok której mieści się element graficzny w postaci niedomkniętego okręgu, z odchodzącą na zewnątrz w kierunku litery L fantazyjnie zakręconą linią. Pomiędzy literą L a niedomkniętym okręgiem znajduje się rysunek koła. Poniżej tego znaku umieszczone są oznaczenia identyfikujące."
Sąd podziela także stanowisko organu, że sporny wzór cechuje się indywidualnym charakterem w świetle przeciwstawionego wzoru przemysłowego pt. "Zestawy próbek" [...] w odmianie nr 1. Urząd wywiódł, że ogólne wrażenie, jakie sporny wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór przeciwstawiony. Przeciwstawiony wzór [...] nie posiada bowiem w/w cech spornego wzoru.
Urząd przeprowadził ocenę zdolności rejestrowej spornego wzoru w oparciu o wspólne cechy jego odmian wskazane w opisie a zatem nie jest zasadnym zarzut, że organ pominął oceny czy wnioski dotyczące spornego wzoru w odmianie drugiej. Ocenił, także, że swoboda twórcza w zakresie projektowania przedmiotowego wzoru jest niezbyt duża i trafnie stwierdził, że wskazane przez uprawnionego w opisie cechy istotne spornego wzoru wspólne dla obu odmian spornego wzoru decydują o ogólnym wrażeniu, jakie wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku, a więc są wystarczające do uznania, że sporny wzór ma indywidualny charakter.
Reasumując, w ocenie Sądu, w toku postępowania spornego organ dokładnie przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy i wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne. Rozpatrując materiał dowodowy, organ nie pominął żadnego z dowodów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie i odniósł się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w toku postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdza, że Urząd Patentowy podejmując rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej jak również przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę należało oddalić
-----------------------
9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło