VI SA/Wa 1307/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-20
Skład orzekający: Dorota Dziedzic-Chojnacka, Jakub Linkowski, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy unieważnienie rejestracji na prowadzenie działalności w zakresie pośrednictwa w handlu bezwodnikiem octowym, prekursorem narkotykowym kategorii 2, było uzasadnione w sytuacji, gdy przedsiębiorca dokonywał transakcji poza zarejestrowanym miejscem prowadzenia działalności, korzystał z zewnętrznych firm transportowych wbrew deklaracjom oraz nie zweryfikował w sposób wystarczający uprawnień swoich kontrahentów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że unieważnienie rejestracji było uzasadnione, ponieważ przedsiębiorca naruszył warunki rejestracji, prowadząc działalność poza wskazanym miejscem, składował prekursor w nieobjętym rejestracją miejscu, korzystał z zewnętrznych firm transportowych wbrew deklaracjom oraz nie dokonał wystarczającej weryfikacji kontrahentów, co podważało jego kompetencje i rzetelność wymaganą przepisami prawa unijnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Ministra Zdrowia utrzymującą w mocy decyzję Inspektora do Spraw Substancji Chemicznych o unieważnieniu rejestracji uprawniającej do pośrednictwa w handlu bezwodnikiem octowym. Przedsiębiorca zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że dokonał wystarczającej weryfikacji kontrahentów i prawidłowo dokumentował transakcje. Organy administracji ustaliły liczne nieprawidłowości, w tym prowadzenie działalności poza zarejestrowanym miejscem, składowanie substancji w nieobjętym rejestracją miejscu, korzystanie z zewnętrznych firm transportowych wbrew deklaracjom oraz przekazywanie prekursora podmiotom nieuprawnionym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia rejestracji uprawniającej do prowadzenia operacji w zakresie pośrednictwa w handlu oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Nr [...] Minister Zdrowia po rozpatrzeniu odwołania K. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą K. z siedzibą w S., od decyzji Inspektora do Spraw Substancji Chemicznych z dnia [...] listopada 2018 r. nr: [...] unieważniającej rejestrację nr [...], przyznaną decyzją Inspektora do Spraw Substancji Chemicznych z dnia [...] maja 2017 r., uprawniającą do prowadzenia operacji w zakresie pośrednictwa w handlu bezwodnikiem octowym, prekursorem narkotykowym kat. 2 w miejscu prowadzenia operacji tj. S., ul. [...] zgodnie z art. 3 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie prekursorów narkotykowych (Dz. U. L 47 z 18.2.2004, s. 1, z późn. zm.), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z poźn., zm.), w zw. z art. 44 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2018 r. poz. 1030), art. 3 ust. 6a i 6b rozporządzenia (WE) 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie prekursorów narkotykowych, oraz art. 3 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/1013 z dnia 25 czerwca 2015 r. ustanawiającego przepisy dotyczące rozporządzenia (WE) nr 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie prekursorów narkotykowych i rozporządzenia Rady (WE) nr 111/2005 określającego zasady nadzorowania handlu prekursorami narkotyków pomiędzy Unią a państwami trzecimi (Dz. Urz. UE. L 2015 Nr 162, str. 33) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania powyższej decyzji organu naczelnego doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. Inspektor ds. Substancji Chemicznych dokonał unieważnienia K. S., rejestracji nr [...], przyznanej decyzją z dnia [...] maja 2017 r., uprawniającą do prowadzenia operacji w zakresie pośrednictwa w handlu bezwodnikiem octowym, prekursorem narkotykowym kat. 2.
Ww. decyzji unieważniającej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu ww. decyzji Inspektor wskazał, że decyzja została wydana w wyniku wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zawieszenia rejestracji nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. Następnie kolejnym pismem z dnia 6 kwietnia 2018 r., Inspektor ds. Substancji Chemicznych poinformował stronę, iż przedmiot postępowania będzie obejmował również ustalenie podstaw do unieważnienia ww. rejestracji.
Rejestracja nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. obejmowała swym zakresem:
1) bezwodnik octowy ([...]), sklasyfikowany w kategorii 2A;
2) prowadzenie operacji w zakresie pośrednictwa w handlu;
3) miejsce prowadzenia operacji: ul. [...], S..
W dniu [...] maja 2018 r. na podstawie ustaleń poczynionych w trakcie postępowania Inspektor zawiesił decyzją nr [...] posiadaną przez ww. podmiot rejestrację. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W toku postępowania administracyjnego ustalono następujący stan faktyczny:
1. W dniu 26 maja 2017 r. strona zakupiła od P. Sp. j. 24 020 kg bezwodnika octowego (dowód: faktura nr [...] z dnia [...] maja 2017 r.). Towar został dostarczony w dniu 30 maja 2017 r. przez przewoźnika L. Sp. zo.o. s.k.a., (dowód: list przewozowy [...] z dnia [...] maja 2017 r.) na wynajmowany przez stronę parking przy ul. [...] bez numeru w S., - miejsce nieobjęte rejestracją nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. Bezwodnik octowy po przyjeździe transportu został przetankowany do cysterny należącej do firmy K. " (dowód: protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r.).
Towar był składowany w cysternie na parkingu przy ul. [...] bn w S., a następnie przepakowany przez stronę do pojemników DPL 1000 I (dowód: kontrakt [...] (pkt 6) - okres obowiązywania umowy: 1-31 maja 2017 r., zeznania K. S. - protokół przesłuchania strony (pkt 11), znak: [...], z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz zeznania świadka K. R. (wyznaczonego funkcjonariusza) - protokół przesłuchania świadka (pkt 11), znak: [...], z dnia [...] czerwca 2018 r. .złożone w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w N.).
Substancję zakupiono z zamiarem dalszej sprzedaży słoweńskiej spółce N., (dowód: kontrakt [...] - okres obowiązywania umowy: 1-31 maja 2017 r., oraz deklaracja klienta z dnia 15 maja 2017 r. złożona przez kontrahenta).
Deklaracja została wykonana na druku zgodnie ze wzorem określonym w załączniku III do rozporządzenia 273/2004, jednakże nie została sporządzona na papierze firmowym. W deklaracji podano obróbkę skór metodą "wet-blue" jako zastosowanie nabytego przez N. d.o.o. bezwodnika octowego oraz numer rejestracji [...] z [...] kwietnia 2016 r. wydanej rzekomo przez Słoweński Urząd do Spraw Substancji Chemicznych (Urad Republike Slovenije za kemikalije) na prowadzenie operacji w zakresie prekursorów narkotykowych kategorii 2. Prekursor został wysłany do N. d.o.o. w dwóch transzach: 12 972 kg (brutto) i 11 048 kg (brutto). Przewoźnikami były odpowiednio: C. Sp. z o.o. oraz A. d.o.o. Na listach przewozowych nie widnieją daty dostawy towaru (dowód: listy przewozowe o numerze [...] wystawione [...] czerwca 2017 r).
2. Strona po raz kolejny zakupiła od P. Sp. j. 24 020 kg bezwodnika octowego (dowód: faktura nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r.), również z zamiarem dalszej sprzedaży tego prekursora narkotykowego słoweńskiej spółce N. (dowód: kontrakt nr [...] - okres obowiązywania umowy: 16-30 listopada 2017 r., faktura nr [...] z [...] grudnia 2017 r. oraz deklaracja klienta z dnia 24 listopada 2017 r. złożona przez kontrahenta). Zakupiona ilość 24 020 kg bezwodnika octowego została dostarczona przez przewoźnika M. [...] grudnia 2017 r. (dowód: list przewozowy wystawiony [...] grudnia 2017 r., brak numeru). Bezwodnik octowy został przez stronę przepakowany do pojemników DPL 1000 I (dowód: kontrakt [...] (pkt 6), zeznania K. S. - protokół przesłuchania strony (pkt 11), znak: [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz zeznania świadka K. R. - protokół z przesłuchania świadka (pkt 11), znak: [...], z dnia [...] czerwca 2018 r. złożone w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w N.).
Towar został wysłany do N. d.o.o. w dniu 29 grudnia 2017 r., a odebrany w dniu 3 stycznia 2018 r. (dowód: list przewozowy nr [...] wystawiony [...] grudnia 2017 r.). Faktura nr [...] wystawiona w dniu [...] stycznia 2018 r. przez firmę transportową T. Sp. z o.o. potwierdza informację na temat wysłanego w dniu 29 grudnia 2017 r. towaru. Ilość przewożonego towaru na fakturze wynosiła 8 648 kg. Na liście przewozowym dostawa dotyczyła 24 020 kg bezwodnika octowego. Odbiór dostawy 24 020 kg bezwodnika octowego potwierdzono pieczątką firmową N. d.o.o. i nieczytelnym podpisem z datą. Do dokumentacji tej transakcji należy także deklaracja klienta, podpisana 24 listopada 2017 r. przez osobę reprezentującą N. d.o.o. Deklaracja była wykonana na druku zgodnie ze wzorem określonym w załączniku III do rozporządzenia 273/2004, jednakże nie została sporządzona na papierze firmowym. W deklaracji podano obróbkę skór metodą "wet-blue" jako zastosowanie nabytego przez N. d.o.o. bezwodnika octowego. W deklaracji zawarty został numer rejestracji [...] na prowadzenie operacji w zakresie prekursorów narkotykowych kategorii 2.
3. Zgodnie z informacją zawartą w piśmie Centralnego Biura Śledczego Policji, na wniosek właściciela w dniu 5 października 2017 r. N. d.o.o. został wykreślony ze słoweńskiego rejestru przedsiębiorstw (dowód: pismo nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r.).
4. Z informacji uzyskanej z Chemicals Office of the Republic of Slovenia (Słoweński Urząd do spraw Substancji Chemicznych), słoweńskiego urzędu właściwego do spraw prekursorów narkotykowych, wynika, że N. d.o.o. nigdy nie miała przyznanej przez ten organ rejestracji, zgodnie z art. 3 ust. 6 rozporządzenia 273/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz, że rejestracja o numerze [...] nigdy nie została przez ten organ wydana (dowód: pismo Ministerstwa Zdrowia Republiki Słoweńskiej z 3 kwietnia 2018 r. nr 18702-3/2018-2 - pismo znajduje się w aktach sprawy dotyczących postępowania ws. zawieszenie rejestracji).
5. W dniu 12 kwietnia 2018 r. przedsiębiorca K. zakupił po raz kolejny od P. 24 040 kg bezwodnika octowego (dowód: faktura nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.).
Substancję zakupiono z zamiarem dalszej sprzedaży hiszpańskiemu przedsiębiorstwu R. (dowód: protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r., kontrakt nr [...] - okres obowiązywania umowy 04-30 kwietnia 2018 r., faktura nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. oraz deklaracja klienta z dnia 28 marca 2018 r. złożona przez kontrahenta). Nabywca podał w deklaracji klienta obróbkę celulozy jako przeznaczenie zakupionego bezwodnika octowego oraz numer rejestracji [...] wymaganej przez rozporządzenie 273/2004 wydanej rzekomo [...] kwietnia 2016 r. przez E.. W toku postępowania uzyskano informację z urzędu Centro de Inteligencia Contra el Terrorismo y el Crimen Organizado (Centrum wywiadu do spraw Zapobiegania Terroryzmowi i Przestępczości Zorganizowanej), organu właściwego w Hiszpanii do spraw prekursorów narkotykowych, że podanego numeru rejestracji nigdy nie nadano żadnemu podmiotowi. Ponadto poinformowano, że w Hiszpanii nie istnieje urząd o nazwie: El Ministerio de Salut (Emitido) (dowód: wiadomość e-mail z 21 sierpnia 2018 r. skierowana przez Kierownika Obszaru ds. Prekursorów Centrum Wywiadu do spraw Zapobiegania Terroryzmowi i Przestępczości Zorganizowanej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Hiszpanii do pracowników organu I instancji). Urząd ten również poinformował, że żaden z organów zajmujących się w Hiszpanii działalnością związaną z kontrolą obrotu prekursorami, do których powyższe Centrum skierowało zapytanie w sprawie podmiotu R., nie przyznał wymienionej spółce rejestracji ani innych upoważnień (dowód: wiadomość e-mail z 16 sierpnia 2018 r. skierowana przez Kierownika Obszaru ds. Prekursorów Centrum Wywiadu do spraw Zapobiegania Terroryzmowi i Przestępczości Zorganizowanej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Hiszpanii do pracowników organu I instancji).
Strona podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2018 r. przez właściwy organ inspekcji sanitarnej przedstawiła kontrolującemu dokument sporządzony w języku hiszpańskim, stanowiący według niej potwierdzenie rejestracji dla podmiotu R. (Hiszpania) na prowadzenie działalności związanej z obrotem bezwodnikiem kwasu octowego (dowód: protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r.).
Towar został dostarczony na wynajmowany przez podmiot K. parking przy ul. [...] bn w S. - miejsce nieobjęte rejestracją nr [...] (dowód: protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r.) - w dniu 7 kwietnia 2018 r. przez przewoźnika P. (dowód: list przewozowy) i tam został przetankowany do cysterny należącej do strony i składowany do 17 kwietnia 2018 r. (dowód: protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r.).
Według oświadczenia strony w dniu 17 kwietnia 2018 r. w miejscu składowania bezwodnika octowego został podstawiony samochód z pojemnikami DPL o pojemności 1000 I, do których przepakowano prekursor narkotykowy (dowód: protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. oraz kontrakt nr [...] (pkt 6)). Prekursor został przetransportowany do R. przez przewoźnika T. Sp. z o.o. (dowód: list przewozowy nr [...] wystawiony [...] kwietnia 2018 r.). Na wspomnianym liście przewozowym nie widnieje data dostawy towaru.
6. W dniu 19 kwietnia 2018 r. strona złożyła zamówienie na dwie dostawy bezwodnika octowego po 24 040 kg w J., z siedzibą w Belgii (dowód: zamówienie nr [...] z [...] kwietnia 2018 r.). Kupno przez stronę pierwszej partii towaru, tj. 23 720 kg bezwodnika octowego nastąpiło w dniu 9 maja 2018 r. (dowód: faktura nr [...] z [...] maja 2018 r.). W deklaracji klienta wymaganej przez rozporządzenie 273/2004 podano obróbkę celulozy jako zastosowanie zakupionego bezwodnika octowego.
Substancję zakupiono z zamiarem dalszej sprzedaży hiszpańskiemu przedsiębiorstwu R. (dowód: kontrakt nr [...] - okres obowiązywania umowy [...] kwietnia 2018 r., faktura nr [...] z [...] maja 2018 r. oraz deklaracja klienta z dnia 28 marca 2018 r. złożona przez kontrahenta).
Towar został dostarczony na wynajmowany przez stronę parking przy ul. [...] bn w S. - miejsce nieobjęte rejestracją nr [...] (dowód: protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r.) w dniu [...] maja 2018 r. przez przewoźnika A. (dowód: list przewozowy nr [...] wystawiony [...] maja 2018 r.) i tam został przetankowany do cysterny należącej do strony i składowany do 18 maja 2018 r, (dowód: protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r.). W dniu 18 maja 2018 r. w miejsce składowania bezwodnika octowego został podstawiony samochód z pojemnikami DPL o pojemności 1000 I, do których przepakowano prekursor narkotykowy (dowód: protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r.). Prekursor został przetransportowany do R. przez przewoźnika T. Sp. z o.o. (dowód: list przewozowy nr [...] wystawiony [...] maja 2018 r.). Towar dostarczono kontrahentowi 24 maja 2018 r.
7. Zgodnie z informacją otrzymaną od bułgarskich służb celnych, 5 000 l prekursora w pięciu pojemnikach z etykietą, na której widniała nazwa podmiotu K. zostało zatrzymane 2 sierpnia 2017 r. na granicy bułgarsko-serbskiej przy próbie nielegalnego wywiezienia do Turcji.
W związku ze stwierdzonymi licznymi nieprawidłowościami Inspektor do Spraw Substancji Chemicznych swoją decyzją cofnął stronie rejestrację, uprawniającą do prowadzenia operacji w zakresie pośrednictwa w handlu bezwodnikiem octowym, prekursorem narkotykowym kat. 2.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Zdrowia swoją decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ naczelny wskazał, że oceniając przepisy postępowania w niniejszej sprawie należy przywołać regulacje prawa materialnego (art. 3 ust. 6b rozporządzenia nr 273/2004), mające wpływ na ocenę przepisów proceduralnych. Zakres prowadzonego postępowania jest uwarunkowany treścią przepisów prawa materialnego. Zgodnie z nimi, rozważając możliwość przyznania rejestracji uprawniającej do prowadzenia operacji w zakresie pośrednictwa w handlu bezwodnikiem octowym, prekursorem narkotykowym, właściwe organy (tj. Inspektor) biorą w szczególności pod uwagę kompetencje i rzetelność wnioskodawcy. Odmawiają one rejestracji w przypadku, gdy istnieją uzasadnione podstawy budzące wątpliwości co do stosowności i rzetelności wnioskodawcy lub pracownika odpowiedzialnego za handel substancjami sklasyfikowanymi. Mogą one zawiesić lub unieważnić rejestrację w przypadku, gdy istnieją uzasadnione podstawy, aby przypuszczać, że jej posiadacz nie jest już właściwą i odpowiednią osobą do posiadania takiej rejestracji lub też że warunki, na których przyznano tę rejestrację, nie są już spełniane.
Organ naczelny zwrócił uwagę, że zarówno rozporządzenie nr 273/2004 jak i rozporządzenie wykonawcze nr 2015/1013, jako akty prawa Unii Europejskiej są stosowane bezpośrednio i w sposób wyczerpujący regulują obowiązki podmiotów gospodarczych oraz organów krajowych w obrocie prekursorami narkotykowymi, tym samym obowiązki z nich wynikające wpływają bezpośrednio na stosowanie ich przez stronę i organ w przedmiotowym postępowaniu.
Podkreślono, że prekursory narkotykowe kat. 2 mogą być wykorzystywane do wytwarzania środków odurzających i substancji psychotropowych. Przepisy ww. rozporządzeń prawa Unii Europejskiej wprowadziły specjalne rozwiązania prawne, szczególne w stosunku do krajowych regulacji w celu zapewnienia, aby wytwarzanie i wykorzystanie substancji sklasyfikowanych w załączniku I rozporządzenia nr 273/2004 było uwarunkowane posiadaniem zezwolenia i aby zagwarantować lepszą kontrolę wewnątrzwspólnotowego handlu substancjami sklasyfikowanymi, objętymi definicją zawartą w art. 2 lit. a tego rozporządzenia. Substancje tego rodzaju, sprzedawane legalnie w dużych ilościach, mogą być bowiem wykorzystane do nielegalnego wytwarzania środków odurzających i substancji psychotropowych. Wobec tego, mając na uwadze cele rozporządzenia organy krajowe państw członkowskich są obowiązane do podejmowania właściwych, określonych prawem działań w celu zweryfikowania czy podmioty gospodarcze w swojej działalności zachowują legalność transakcji dotyczących substancji sklasyfikowanych.
Minister Zdrowia podał, że odwołujący zarzucał Inspektorowi błędną ocenę dowodów przez niego zgromadzonych, ale nie wskazał jakie dowody błędnie oceniono i na czym te uchybienia polegały, i zarazem nie podważał wiarygodności dowodów. Tym samym, przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, który nie został zakwestionowany w odwołaniu, zdaniem organu odwoławczego, staranność strony w zakresie prowadzonych przez niego transakcji (działalności gospodarczej) należy ocenić przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Podmiot gospodarczy prowadzący rejestrowaną działalność w zakresie prekursorów narkotykowych musi zdawać sobie sprawę z uwarunkowań prawa unijnego w tym zakresie i charakteru substancji, którą obrót prowadzi.
Minister Zdrowia zaznaczył, że obowiązek organu administracji publicznej dotyczący wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie może być rozpatrywany w oderwaniu od charakteru prowadzonego postępowania i obowiązków nałożonych na ten organ przez odrębne przepisy, tj. regulacje prawa Unii Europejskiej w sprawie prekursorów narkotykowych.
Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające unieważnienie przyznanej stronie rejestracji. Zgromadzone w sprawie dowody wskazują, że:
1) naruszona została decyzja uprawniająca stronę do prowadzenia operacji w zakresie pośrednictwa w handlu bezwodnikiem octowym, prekursorem narkotykowym kat. 2 w miejscu prowadzenia operacji tj. dokonywanie operacji składowania prekursora w miejscu nieobjętym rejestracją (parking poza siedzibą firmy); należy w tym miejscu wymienić, że skarżący prowadził operacje dotyczące bezwodnika octowego niezgodnie z informacjami podanymi we wniosku, na podstawie którego przyznano rejestrację oraz niezgodnie z przyznaną rejestracją, gdyż:
a) składował substancję posiadając rejestrację wyłącznie na pośrednictwo w handlu (zgodnie z procedurami zawartymi we wniosku działalność podmiotu miała być ograniczona do zakupu substancji u producenta i bezpośredniej jego wysyłki do odbiorcy ostatecznego; w procedurze zadeklarowano, że substancja w drodze do ostatecznego odbiorcy nie będzie składowana, przechowywana, magazynowana (dowód: protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r., procedury dołączone do wniosku oraz listy przewozowe),
b) prowadził operacje w miejscu nieobjętym rejestracją - rejestracja nr [...] zezwalała stronie na wykonywanie operacji jedynie w miejscu siedziby podmiotu tj. ul. [...], S. natomiast składowanie bezwodnika octowego odbywało się na wynajmowanym przez podmiot parkingu przy ul. [...] bez nazwy w S.,
c) powinien przed rozpoczęciem nowej operacji substancją lub w przypadku zmiany miejsca położenia lokalu przedsiębiorstwa, w którym dokonuje się operacji, złożyć wniosek o wydanie nowej rejestracji; do Inspektora nie wpłynął żaden wniosek strony o przyznanie rejestracji umożliwiającej prowadzenie operacji w zakresie składowania prekursorów narkotykowych kategorii 2A dla miejsc prowadzenia operacji obejmujących parking przy ul. [...] bn w S.,
d) transport bezwodnika octowego był prowadzony z wykorzystaniem firm zewnętrznych (mimo, że w opisach procedur oraz zadań odpowiedzialnego funkcjonariusza zawartych we wniosku o rejestrację wskazano, że transport substancji odbywać się będzie przy użyciu firmowych samochodów autocystern oznaczonych emblematem podmiotu (dowód: procedura przeprowadzania transakcji pośrednictwa w handlu przedstawiona przez stronę we wniosku o przyznanie rejestracji z dnia [...] kwietnia 2017 r.);
2) bezwodnik octowy został przekazany przez stronę podmiotom nieuprawnionym, które nie miały wymaganej rejestracji,
3) podjęte przez stronę działania w zakresie weryfikacji kontrahentów nie były wystarczające, mimo odbycia rozmowy telefonicznej z pracownikiem Biura Inspektora w zakresie m.in. weryfikacji kontrahentów (dowód przytoczony w pkt 8).
Reasumując organ naczelny podkreślił, że strona dokonywała operacji w zakresie pośrednictwa w handlu bezwodnikiem octowym (prekursorem narkotykowym kat. 2) poza miejscem prowadzenia operacji S., ul. [...] (tj. miejscem określonym w decyzji). Podkreślono, że rejestracja odwołującego się obejmowała:
a) bezwodnik octowy ([...]), sklasyfikowany w kategorii 2A,
b) prowadzenie operacji w zakresie pośrednictwa w handlu,
c) miejsce prowadzenia operacji S., ul. [...].
Bez znaczenia w tej kwestii jest akcentowanie przez stronę stwierdzenia, że brak formalnego zgłoszenia adresu może być jedynie traktowany jako uchybienie o niewielkim znaczeniu. Zdaniem Ministra Zdrowia, nieuzasadnione jest twierdzenie strony, że przetankowanie substancji do innej cysterny czy pojemnika z powodów logistycznych nie jest sprzeczne ze zgłoszeniem rejestracyjnym. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje jasno, że substancja była dostarczana na wynajmowany przez stronę parking przy ul. [...] bn w S., a więc miejsce nieobjęte rejestracją nr [...], i tam została przetankowana do cysterny należącej do strony a następnie składowana na tym parkingu.
Przy analizie zaistniałego stanu faktycznego organ uwzględnia definicję wprowadzenia do obrotu (art. 2 lit. c rozporządzenia nr 273/20004), zgodnie z którą "wprowadzanie do obrotu" oznacza każdą, zarówno odpłatną jak i nieodpłatną dostawę substancji sklasyfikowanych w Unii, lub też składowanie, wytwarzanie, produkcję, przetwarzanie, handel, dystrybucję lub pośrednictwo w handlu tymi substancjami w celu dostawy w Unii. Skarżący przed rozpoczęciem nowej operacji z substancją lub w przypadku zmiany miejsca położenia lokalu przedsiębiorstwa, w którym dokonuje się operacji, nie złożył wniosku o wydanie nowej rejestracji. Do Inspektora nie wpłynął żaden wniosek strony o przyznanie rejestracji umożliwiającej prowadzenie operacji w zakresie składowania prekursorów narkotykowych kategorii 2A dla miejsc prowadzenia operacji obejmujących parking przy ul. [...] bn w S..
Ponadto skarżący opierał się na wypełnionej deklaracji przez klienta oraz jego numerze identyfikacyjnym N/AT UE (transakcja z N. d.o.o.). Jednocześnie uznał, że weryfikacja kontrahenta w ten sposób jest wystarczająca. Odwołujący nie weryfikował w inny sposób czy jego kontrahenci są podmiotami zrejestrowanymi w rozumieniu rozporządzenia nr 273/2004 gdyż uważał, że nie ma takiego obowiązku. To, że przepisy unijne wymagają aby kontrahentem był jedynie podmiot gospodarczy lub użytkownik, którzy również posiadają rejestrację (zezwolenie) nie oznacza, w jego ocenie, że miał formalny obowiązek uzyskać takie zaświadczenie o wpisie swojego kontrahenta.
Powyższe uwarunkowania potwierdzają okoliczność, że strona przed dokonaniem transakcji dotyczącej bezwodnika nie interesowała się sposobem prawidłowej weryfikacji kontrahentów. Także w przypadku transakcji z kolejnym kontrahentem (tj. R.) strona ponownie nie zażądała okazania właściwego druku rejestracji poprzestając na dokumencie będącym wydrukiem z nieustalonej strony www z którego rzekomo wynikał fakt posiadania rejestracji. Z tego wydruku wynikało, iż rejestrację wydał nieistniejący w Hiszpanii organ – E.. Tym samym, strona nie zażądała okazania dokumentu potwierdzającego rejestrację, z którego wynikałby jej zakres, tj. jakich prekursorów dotyczy i do jakich rodzajów operacji uprawniony jest kontrahent.
Za niewystarczające organ uznał, podjęte przez stronę działania w zakresie weryfikacji kontrahentów, mimo odbycia rozmowy telefonicznej z pracownikiem Biura Inspektora w zakresie m.in. weryfikacji kontrahentów, korzystania z numeru identyfikacyjnego VAT (transakcja z N. d.o.o ), czy też skorzystania z dokumentu będącego wydrukiem z nieustalonej strony www.
Powyższe okoliczności sprawy mają istotne znaczenie z punktu widzenia oceny kompetencji i rzetelności strony, o której mowa w przepisach unijnych. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że odwołujący się dokonywał zbycia bezwodnika tylko na rzecz dwóch podmiotów. Przy czym obaj kontrahenci, jak wykazało postępowanie dowodowe, nigdy nie posiadali rejestracji na obrót bezwodnikiem i wskazywali w swoich deklaracjach klienta numery nieistniejących rejestracji, przy czym jeden z kontrahentów w chwili transakcji nie istniał (kontrahent słoweński).
Jednocześnie w okresie objętym kontrolą odwołujący nie dokonał żadnej transakcji zbycia bezwodnika na rzecz podmiotu który rzeczywiście posiadałby ważną rejestrację. Powyższe ustalenia organu pierwszej instancji nie były kwestionowane przez odwołującego się w odwołaniu.
Przepis art. 3 ust 6a rozporządzenia nr 273/2004 stanowi, że "każdy zarejestrowany podmiot gospodarczy może dostarczać substancje sklasyfikowane w podkategorii 2A załącznika I (tj. bezwodnik octowy) jedynie innym podmiotom gospodarczym lub użytkownikom, którzy również są zarejestrowani i podpisali deklarację klienta przewidzianą w art. 4 ust. 1 rozporządzenia 273/2004. Z przepisu tego wynika dla przedsiębiorcy określony obowiązek, którego przestrzeganie jest istotą regulacji unijnej. Przy czym, przepis ten czyni przedsiębiorcę odpowiedzialnym za dostarczenie reglamentowanej substancji właściwemu (tj. zarejestrowanemu) podmiotowi. W sytuacji w której strona jako posiadacz rejestracji uznaje, iż nie jest w stanie ustalić pewnych informacji (tj. czy ma do czynienia z podmiotem zarejestrowanym), ale mimo to dokonuje z nim transakcji to przyjmuje na siebie ryzyko tego, że może zostać np. oszukiwany przez swojego kontrahenta i w związku z tym transakcja będzie niezgodna z przepisami rozporządzenia nr 273/2004. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje na brak staranności strony w zakresie prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w zakresie bezwodnika octowego, którą powinien się charakteryzować podmiot posiadający rejestracje w tym zakresie (uwzględniając zawodowy charakter tej działalności).
W zaistniałych okolicznościach faktycznych (uwzględniając zgromadzone dowody) organ odwoławczy uznał, że istniały uzasadnione podstawy, do tego aby uznać, że posiadacz rejestracji nr [...] nie jest już właściwą i odpowiednią osobą do posiadania takiej rejestracji.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 6b rozporządzenia nr 273/2004 wystarczającą przesłanką do wydania decyzji w przedmiocie unieważnienia rejestracji jest istnienie uzasadnionych podstaw, aby przypuszczać, że posiadacz rejestracji nie jest już właściwą i odpowiednią osobą do posiadania takiej rejestracji lub też, że warunki na których przyznano tę rejestrację nie są już spełnione. Uwzględniając powyższą normę prawną, organ wydający decyzję unieważniającą decyzję posiadał wystarczający materiał dowodowy pozwalający przypuszczać, iż istnieją uzasadnione podstawy budzące wątpliwości co do stosowności i rzetelności wnioskodawcy.
W zakończeniu uzasadnienia Minister Zdrowia podkreślił, że bezwodnik octowy jest szczególnym przykładem substancji, wobec której prawodawca unijny, z uwagi na jego wykorzystanie do nielegalnego wytwarzania heroiny, przyjął dodatkowe środki kontroli poprzez wprowadzenia obowiązku posiadania rejestracji również przez użytkowników tej substancji.
W motywie (9) preambuły rozporządzenia nr 273/2004 za konieczne stwierdza się zapewnienie, by wytwarzanie i wykorzystanie substancji sklasyfikowanych w załączniku I było uwarunkowane posiadaniem zezwolenia. Dostawa tych substancji powinna być dozwolona tylko w przypadku, gdy osoby, którym mają one być dostarczone, posiadają zezwolenie i podpisały deklarację. Podmiot gospodarczy ma zatem obowiązek właściwie dokumentować transakcje, które przeprowadza z udziałem prekursorów narkotykowych co rozumiane jest jako posiadanie dokumentów świadczących nie tylko o informacji na temat wykorzystania substancji wskazanej w deklaracji klienta, ale również na temat dokumentu poświadczającego przyznaną rejestrację odbiorcy. Sprowadzanie legalności prowadzonych transakcji jedynie tylko do wybranych elementów dokumentacji powodowałoby, że cel przepisów polegający na monitorowaniu wytwarzania i rozprowadzania prekursorów nie zostaje osiągnięty.
Brak staranności przy weryfikacji wiarygodności kontrahenta, która w tym przypadku powinna polegać na żądaniu okazania dowodu rejestracji w postaci druku rejestracji zgodnego z określonym ściśle formatem w przepisach art. 9 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego nr 2015/1013, nie gwarantuje należytej kontroli handlu nad tymi szczególnymi substancjami wobec których przyjęto zharmonizowane na szczeblu unijnym rozwiązania prawne.
Tym samym, nie jest zasadny, podnoszony przez stronę, zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 273/2004 poprzez przyjęcie, że zastosowanie formularza deklaracji opatrzonego pieczęcią nagłówkową osoby prawnej spełnia wymagania rozporządzenia. Przepis wyraźnie wskazuje, iż "w przypadku osób prawnych deklaracja jest sporządzana na papierze firmowym z nagłówkiem". Deklaracja, na której przystawiona jest pieczęć nie może być uznana za spełniającą ww. obowiązek. Brak spełnienia ww. warunku przez N. d.o.o. należało traktować jako okoliczności świadczącą na niekorzyść wiarygodności tego kontrahenta.
Strona transportowała bezwodnik octowy korzystając z firm zewnętrznych, mimo, że w opisach procedur i zadań odpowiedzialnego funkcjonariusza wskazano, że transport substancji odbywać się będzie przy użyciu firmowych samochodów autocystern oznaczonych emblematem podmiotu.
Minister Zdrowia zaznaczył, że strona w żadnej z transakcji dotyczących bezwodnika octowego, przeprowadzonych do chwili zawieszenia rejestracji, nie wykorzystała własnych środków transportu, mimo że tak deklarowała w przedstawionej przez siebie procedurze, która była podstawą wydania decyzji przyznającej prawo rejestracji.
W tych okolicznościach, zdaniem organu odwoławczego jest oczywiste, że warunki, na których przyznano rejestrację, a więc między innymi przestrzeganie procedur prowadzenia transakcji zgodnie z ich opisem i wykonywanie zadań przez odpowiedzialnego funkcjonariusza, zgodnie z zawartym we wniosku opisem tych zadań, nie były spełniane przez stronę w operacjach dotyczących bezwodnika octowego. Powyższe należy uznać jako naruszenie art. 3 ust. 6b rozporządzenia nr 273/2004.
W tych okolicznościach Minister Zdrowia uznał, że konieczne było unieważnienie rejestracji w celu zapewnienia by do obrotu nie były wprowadzane prekursory narkotyków, które mogłyby zostać wykorzystane w nielegalny sposób przez nierzetelnych kontrahentów, co w konsekwencji prowadzi do narażenia zdrowia lub życia ludzkiego.
W tych okolicznościach organ naczelny uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji..
Powyższa decyzja Ministra Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2019 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze strona skarżąca decyzji zarzuciła :
1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy :
- art. 7, 77 i 80 kpa poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia całości materiału dowodowego i jego dowolną ocenę wyrażającą się w błędnym ustaleniu, że skarżący nie dokonał aktów staranności przy weryfikacji kontrahenta i nie posiadał wymaganej dokumentacji transakcji, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów zgromadzonych w sprawie wskazuje, że skarżący wywiązał się z obowiązków rzetelnego dokumentowania transakcji i weryfikacji odbiorcy towaru, wykorzystał wszystkie realnie dostępne narzędzia weryfikacyjne kontrahentów, łącznie z próbą pozyskania informacji od pracowników krajowego organu rejestracyjnego,
- art. 7 i 77 i 80 kpa poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia całości materiału dowodowego i jego dowolną ocenę wyrażającą się w błędnym ustaleniu, że przewóz bezwodnika transportem zleconym oraz przeładunek bezwodnika na parkingu należącym do skarżącego, dyktowany potrzebami logistycznymi, był sprzeczny z warunkami rejestracji i skutkuje uznaniem, że skarżący nie daje już rękojmi należytego wykonywania praw z rejestracji.
2. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:
- art. 3 ust. 6a w zw. z art. 4 ust. 1 rozporządzenia WE 273/2004 poprzez przyjęcie ,że skarżący miał obowiązek uzyskać od kontrahenta zarówno deklarację klienta, jak i potwierdzenie rejestracji podczas, gdy z powyższych przepisów wynika tylko obowiązek uzyskania deklaracji wskazującej konkretny sposób lub sposoby wykorzystania substancji sklasyfikowanych, a nie zaświadczenia rejestracyjnego.
- art. 4 ust. 1 rozporządzenia WE 273/2004 poprzez przyjęcie, że zastosowanie formularza deklaracji opatrzonego pieczęcią nagłówkową osoby prawnej nie spełnia wymagań rozporządzenia.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg. norm przepisanych
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i omówił podnoszone zarzuty.
Minister Zdrowia, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.).
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organy administracji w sposób prawidłowy zaś interpretacja przepisów prawa i sposób ich zastosowania nie budzi zastrzeżeń Sądu.
Przechodząc do meritum sprawy należy przybliżyć cele i kluczowe warunki jakie prawodawca europejski określił w rozporządzeniu nr 273/2004 regulującym obrót gospodarczy prekursorami narkotykowymi.
Niewątpliwe jest zatem to, nawet bez przywoływania stosownych motywów z preambuły wskazanego rozporządzenia, iż jego celem było wprowadzenie ścisłej reglamentacji w dziedzinie handlu prekursorami narkotykowymi, które oprócz możliwości ich nielegalnego użycia w celach przestępczych, są również powszechnie wykorzystywane w ramach wielu procesów produkcyjnych, wytwórczych i przetwórczych, służących wytwarzaniu powszechnie i legalnie dostępnych towarów. To właśnie ów podwójny charakter prekursorów narkotykowych, z jednej strony wykorzystywanych w zwykłych procesach produkcyjnych, z drugiej jako baza do wytwarzania narkotyków (tu: heroiny), jak również niekwestionowana plaga XX i XXI wieku jaką jest handel narkotykami i uzależnienia od nich, były powodem zharmonizowania na poziomie unijnym przepisów regulujących obrót tymi substancjami i wprowadzenia surowego reżimu ich ewidencjonowania i wymiany handlowej, przy jednoczesnej potrzebie zachowania względnej elastyczności i swobody gospodarczej.
W tym duchu należy zatem odczytywać motyw 9-ty rozporządzenia nr 273/2004, w którym za konieczne uznano zapewnienie, by wytwarzanie i wykorzystywanie substancji sklasyfikowanych w załączniku I (a taką jest właśnie występujący w niniejszej sprawie bezwodnik octowy) było uwarunkowane posiadaniem zezwolenia (rejestracji). Dostawa tych substancji jest dozwolona tylko w przypadku, gdy podmioty, którym mają one zostać dostarczone, posiadają zezwolenie i podpisały deklarację celną.
Określony w przywołanym motywie rozporządzenia warunek konieczny obrotu prekursorami narkotykowymi przewiduje zatem bezwzględny wymóg dokonywania transakcji wyłącznie pomiędzy podmiotami zarejestrowanymi, które dodatkowo muszą podpisać stosowną deklarację.
Rozwinięcia tej zasady dokonano w art. 3 rozporządzenia określającym wymogi wprowadzania do obrotu substancji sklasyfikowanych. W jego ustępie 6a wskazano bowiem, iż każdy zarejestrowany podmiot gospodarczy może dostarczać substancje sklasyfikowane w podkategorii 2A załącznika I (a więc bezwodnik octowy) jedynie innym podmiotom gospodarczym lub użytkownikom, którzy również są zarejestrowani i podpisali deklarację klienta przewidzianą w art. 4 ust. 1.
O tym, iż niezwykle wysoką rangę przyznaje się opinii o podmiocie uczestniczącym w obrocie gospodarczym prekursorami, czy też jego swoiście rozumianej "nieskazitelności", świadczy natomiast art. 3 ust. 4 omawianego rozporządzenia nakładający na regulatora tego rynku obowiązki szczególnego przeanalizowania każdego ubiegającego się o zezwolenie podmiotu. Zgodnie z tym przepisem, rozważając możliwość przyznania zezwolenia, właściwe organy biorą szczególnie pod uwagę kompetencje i uczciwość wnioskodawcy, a zezwolenie nie jest przyznawane w przypadku, gdy istnieją uzasadnione podstawy budzące wątpliwości co do stosowności i rzetelności wnioskodawcy planującego handel substancjami sklasyfikowanymi. Zezwolenie może zostać zawieszone lub unieważnione jeżeli tylko pojawią się uzasadnione podstawy aby przypuszczać, że jego dysponent nie jest już właściwą i odpowiednią osobą do posiadania takiego zezwolenia lub też że warunki, na których to zezwolenie zostało przyznane, nie są już spełniane.
Z treści zacytowanego art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 273/2004 wyraźnie zatem wynika niezwykle wysoki poziom wymagań stawianych przez prawodawcę podmiotowi gospodarczemu w zakresie cech, jakie winien posiadać, a które mają go predysponować do miana podmiotu "odpowiedniego" do uczestniczenia w obrocie prekursorami. Inaczej mówiąc, jego uczestnictwo w tym reglamentowanym i profesjonalnym obrocie gospodarczym jest badane przede wszystkim w kontekście gwarancji jakie ma on zapewniać w celu prawidłowego wykonywania przyznanych uprawnień, co nie może dziwić z uwagi na przedmiot tego obrotu (substancje służące m.in. do produkcji narkotyków). W tej sytuacji jako oczywiste jawi się to, że na poziomie unijnym jak i krajowym dyskwalifikuje się z możliwości uczestniczenia w tym obrocie gospodarczym nie tylko podmioty w sposób oczywisty działające z pogwałceniem ustalonych zasad i przepisów prawa np. działające w sposób przestępczy, ale również i podmioty, które przez swoje niedbalstwo, czy nawet lekkomyślność, mogą stać się narzędziem w rękach przestępców, wykorzystujących ich legalny biznes w procederze produkcji narkotyków.
Skarżący uznaje, iż skoro odebrał od swojego kontrahenta deklarację wymaganą niewątpliwie art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 273/2004 i sprawdził klienta w bazie zarejestrowanych podatników podatku od towarów i usług (VAT), to dokonał wystarczających aktów staranności i nie można mu w związku z tym zarzucić działania niewłaściwego, które podkopywałoby zaufanie jakie jest niezbędne aby nadal mógł zajmować się obrotem prekursorami narkotykowymi.
W ocenie Sądu stanowisko takie jest chybione. Organy obu instancji słusznie powołały art. 3 ust. 6a i 6b rozporządzenia wywodząc z nich obowiązek, leżący po stronie Skarżącego, nie jakiejkolwiek, a skutecznej weryfikacji swojego kontrahenta, tj. tak aby mieć pewność, że jest on bez wątpienia podmiotem zarejestrowanym a przez to uprawnionym do udziału w obrocie prekursorami. Z istoty rozporządzenia, zwłaszcza zaś z wywodzonej z jego motywów reguły ostrożnościowej (rozważnego działania w kontaktach z kontrahentami) wynika, iż podmiotowi gospodarczemu, który chce się zajmować handlem prekursorami stawiane są wysokie wymagania, których nie można ograniczyć wyłącznie do odbierania od klientów stosownych deklaracji i ich podatkowej weryfikacji.
Skarżący sam wskazuje, iż w zasadzie poza odebraniem deklaracji (zawierającej rzekomy numer rejestracji kontrahenta - jak się okazuje nieistniejący), jak i sprawdzeniem podmiotu w bazie zarejestrowanych podatników VAT UE, nie podjął żadnych innych, skutecznych działań w celu upewnienia się, iż sprzedaje prekursory narkotykowe podmiotowi rzeczywiście zarejestrowanemu i do tego uprawnionemu. Nie uzyskał w szczególności jakiegokolwiek dokumentu, poza deklaracją z wpisanym numerem, wskazującego na to, iż kontrahent jest zarejestrowany (np. decyzji właściwego organu państwa pochodzenia kontrahenta o jego zarejestrowaniu, zaświadczenia organu państwa właściwego dla kontrahenta, potwierdzenia we właściwym urzędzie państwa kontrahenta, że jest on zarejestrowany pod tym numerem). Co więcej, drugiej transakcji bezwodnikiem octowym dokonano pomimo tego, iż kontrahent zaprzestał już prowadzenia działalności gospodarczej i został wyrejestrowany - utracił byt prawny (zob. powołane pismo CBŚP).
Skarżący mylnie utożsamiał swoje obowiązki sprowadzając je jedynie do konieczności otrzymania deklaracji wypełnionej przez klienta. Ten wymóg bez wątpienia jest konieczny, niemniej jednak nie jest wystarczający.
Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające unieważnienie przyznanej stronie rejestracji.
Zgromadzone w toku postępowania administracyjnego dowody wskazują, że:
1) naruszona została decyzja uprawniająca stronę do prowadzenia operacji w zakresie pośrednictwa w handlu bezwodnikiem octowym, prekursorem narkotykowym kat. 2 w miejscu prowadzenia operacji tj. dokonywanie operacji składowania prekursora w miejscu nieobjętym rejestracją (parking poza siedzibą firmy).
Trzeba także podkreślić, że skarżący prowadził operacje dotyczące bezwodnika octowego niezgodnie z informacjami podanymi we wniosku, na podstawie którego przyznano rejestrację oraz niezgodnie z przyznaną rejestracją, gdyż:
- składował substancję posiadając rejestrację wyłącznie na pośrednictwo w handlu (zgodnie z procedurami zawartymi we wniosku działalność podmiotu miała być ograniczona do zakupu substancji u producenta i bezpośredniej jego wysyłki do odbiorcy ostatecznego; w procedurze zadeklarowano, że substancja w drodze do ostatecznego odbiorcy nie będzie składowana, przechowywana, magazynowana (dowód: protokół kontroli [...] z dnia [...] lipca 2018 r., procedury dołączone do wniosku oraz listy przewozowe),
- prowadził operacje w miejscu nieobjętym rejestracją - rejestracja nr [...] zezwalała stronie na wykonywanie operacji jedynie w miejscu siedziby podmiotu tj. ul. [...], S. natomiast składowanie bezwodnika octowego odbywało się na wynajmowanym przez podmiot parkingu przy ul. [...] bez nazwy w S.,
- skarżący powinien przed rozpoczęciem nowej operacji substancją lub w przypadku zmiany miejsca położenia lokalu przedsiębiorstwa, w którym dokonuje się operacji, złożyć wniosek o wydanie nowej rejestracji; do Inspektora nie wpłynął żaden wniosek strony o przyznanie rejestracji umożliwiającej prowadzenie operacji w zakresie składowania prekursorów narkotykowych kategorii 2A dla miejsc prowadzenia operacji obejmujących parking przy ul. [...] bn w S.,
- transport bezwodnika octowego był prowadzony z wykorzystaniem firm zewnętrznych pomimo, że w opisach procedur zawartych we wniosku o rejestrację wskazano, że transport substancji odbywać się będzie przy użyciu firmowych samochodów autocystern oznaczonych emblematem podmiotu (dowód: procedura przeprowadzania transakcji pośrednictwa w handlu przedstawiona przez stronę we wniosku o przyznanie rejestracji z dnia [...] kwietnia 2017 r.);
Sąd stwierdza także, że z materiału dowodowego wynika, że bezwodnik octowy został przekazany przez stronę podmiotom nieuprawnionym, które nie miały wymaganej rejestracji, zaś podjęte przez stronę działania w zakresie weryfikacji kontrahentów nie były wystarczające, mimo odbycia rozmowy telefonicznej z pracownikiem Biura Inspektora w zakresie m.in. weryfikacji kontrahentów.
Organy administracji zasadnie przyjęły, że strona dokonywała operacji w zakresie pośrednictwa w handlu bezwodnikiem octowym (prekursorem narkotykowym kat. 2) poza miejscem prowadzenia operacji S. , ul. [...] (tj. miejscem określonym w decyzji).
Zdaniem Sądu bez znaczenia w tej kwestii jest akcentowanie przez stronę twierdzenia, że brak formalnego zgłoszenia adresu może być jedynie traktowany jako uchybienie o niewielkim znaczeniu. Nieuzasadnione jest twierdzenie strony, że przetankowanie substancji do innej cysterny czy pojemnika z powodów logistycznych nie jest sprzeczne ze zgłoszeniem rejestracyjnym. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje jasno, że substancja była dostarczana na wynajmowany przez stronę parking przy ul. [...] bn w S., a więc miejsce nieobjęte rejestracją nr [...], i tam została przetankowana do cysterny należącej do strony a następnie składowana na tym parkingu.
Przy analizie zaistniałego stanu faktycznego organ prawidłowo uwzględnił definicję wprowadzenia do obrotu (art. 2 lit. c rozporządzenia nr 273/20004), zgodnie z którą "wprowadzanie do obrotu" oznacza każdą, zarówno odpłatną jak i nieodpłatną dostawę substancji sklasyfikowanych w Unii, lub też składowanie, wytwarzanie, produkcję, przetwarzanie, handel, dystrybucję lub pośrednictwo w handlu tymi substancjami w celu dostawy w Unii. Skarżący przed rozpoczęciem nowej operacji z substancją lub w przypadku zmiany miejsca położenia lokalu przedsiębiorstwa, w którym dokonuje się operacji, nie złożył wniosku o wydanie nowej rejestracji. Do właściwego organu nie wpłynął żaden wniosek strony o przyznanie rejestracji umożliwiającej prowadzenie operacji w zakresie składowania prekursorów narkotykowych kategorii 2A dla miejsc prowadzenia operacji obejmujących parking przy ul. [...] bn w S..
Bardzo istotnym uchybieniem po stronie skarżącego było niezweryfikowanie kontrahentów, którym dostarczał przedmiotowy produkt tj. prekursor narkotykowy kategorii 2A. Skarżący opierał się na wypełnionej deklaracji przez klienta oraz jego numerze identyfikacyjnym N/AT UE (transakcja z N. d.o.o.). Jednocześnie uznał, że weryfikacja kontrahenta w ten sposób jest wystarczająca. Nie weryfikował w inny sposób czy jego kontrahenci są podmiotami zrejestrowanymi w rozumieniu rozporządzenia nr 273/2004 gdyż uważał, że nie ma takiego obowiązku.
Powyższe uwarunkowania potwierdzają okoliczność, że strona przed dokonaniem transakcji dotyczącej bezwodnika nie interesowała się sposobem prawidłowej weryfikacji kontrahentów. Także w przypadku transakcji z kolejnym kontrahentem (tj. R.) strona ponownie nie zażądała okazania właściwego druku rejestracji poprzestając na dokumencie będącym wydrukiem z nieustalonej strony www z którego rzekomo wynikał fakt posiadania rejestracji. Z tego wydruku wynika, iż rejestrację wydał nieistniejący w Hiszpanii organ – E.. Tym samym, strona nie zażądała okazania dokumentu potwierdzającego rejestrację, z którego wynikałby jej zakres, tj. jakich prekursorów dotyczy i do jakich rodzajów operacji uprawniony jest kontrahent.
Za niewystarczające należy uznać, podjęte przez stronę działania w zakresie weryfikacji kontrahentów, mimo odbycia rozmowy telefonicznej z pracownikiem Biura Inspektora w zakresie m.in. weryfikacji kontrahentów, korzystania z numeru identyfikacyjnego VAT (transakcja z N. d.o.o ), czy też skorzystania z dokumentu będącego wydrukiem z nieustalonej strony www.
Zdaniem Sądu organ zasadnie uznał, że powyższe okoliczności sprawy mają istotne znaczenie z punktu widzenia oceny kompetencji i rzetelności strony, o której mowa w przepisach unijnych. Trzeba także zauważyć, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący dokonywał zbycia bezwodnika tylko na rzecz dwóch podmiotów. Przy czym obaj kontrahenci, jak wykazało postępowanie dowodowe, nie posiadali rejestracji na obrót bezwodnikiem i wskazywali w swoich deklaracjach klienta numery nieistniejących rejestracji, przy czym jeden z kontrahentów w chwili transakcji nie istniał (kontrahent słoweński).
Jednocześnie w okresie objętym kontrolą odwołujący nie dokonał żadnej transakcji zbycia bezwodnika na rzecz podmiotu który rzeczywiście posiadałby ważną rejestrację. Powyższe ustalenia organu nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżącego. Tymczasem przepis art. 3 ust 6a rozporządzenia nr 273/2004 stanowi, że "każdy zarejestrowany podmiot gospodarczy może dostarczać substancje sklasyfikowane w podkategorii 2A załącznika I (tj. bezwodnik octowy) jedynie innym podmiotom gospodarczym lub użytkownikom, którzy również są zarejestrowani i podpisali deklarację klienta przewidzianą w art. 4 ust. 1 rozporządzenia 273/2004. Z przepisu tego wynika dla przedsiębiorcy określony obowiązek, którego przestrzeganie jest istotą regulacji unijnej. Przy czym, przepis ten czyni przedsiębiorcę odpowiedzialnym za dostarczenie reglamentowanej substancji właściwemu (tj. zarejestrowanemu) podmiotowi. W sytuacji w której strona jako posiadacz rejestracji uznaje, iż nie jest w stanie ustalić pewnych informacji (tj. czy ma do czynienia z podmiotem zarejestrowanym), ale mimo to dokonuje z nim transakcji to przyjmuje na siebie ryzyko tego, że może zostać wprowadzony w błąd przez swojego kontrahenta i w związku z tym transakcja będzie niezgodna z przepisami rozporządzenia nr 273/2004. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje na brak staranności strony w zakresie prowadzonej przez nią działalności gospodarczej odnośnie bezwodnika octowego, którą powinien się charakteryzować podmiot posiadający rejestracje w tym zakresie.
W zaistniałych okolicznościach faktycznych, uwzględniając zgromadzone dowody, organy administracji zasadnie przyjęły, że istniały uzasadnione podstawy, do tego aby uznać, że posiadacz rejestracji nr [...] nie jest właściwą i odpowiednią osobą do posiadania takiej rejestracji.
W tym miejscu wypada podkreślić, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 6b rozporządzenia nr 273/2004 wystarczającą przesłanką do wydania decyzji w przedmiocie unieważnienia rejestracji jest istnienie uzasadnionych podstaw, aby przypuszczać, że posiadacz rejestracji nie jest już właściwą i odpowiednią osobą do posiadania takiej rejestracji lub też, że warunki na których przyznano tę rejestrację nie są już spełniane. Uwzględniając powyższą normę prawną, organ wydający decyzję unieważniającą posiadał wystarczający materiał dowodowy pozwalający przypuszczać, iż istnieją uzasadnione podstawy budzące wątpliwości co do stosowności i rzetelności wnioskodawcy.
W zakończeniu należy z całą mocą podkreślić, że bezwodnik octowy jest szczególnym przykładem substancji, wobec której prawodawca unijny, z uwagi na jego wykorzystanie do nielegalnego wytwarzania heroiny, przyjął dodatkowe środki kontroli poprzez wprowadzenia obowiązku posiadania rejestracji również przez użytkowników tej substancji.
Brak staranności przy weryfikacji wiarygodności kontrahenta, która w tym przypadku powinna polegać na żądaniu okazania dowodu rejestracji w postaci druku rejestracji zgodnego z określonym ściśle formatem w przepisach art. 9 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego nr 2015/1013, nie gwarantuje należytej kontroli handlu nad tymi szczególnymi substancjami wobec których przyjęto zharmonizowane na szczeblu unijnym rozwiązania prawne.
Tym samym, nie jest zasadny, podnoszony przez stronę, zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 273/2004 poprzez przyjęcie, że zastosowanie formularza deklaracji opatrzonego pieczęcią nagłówkową osoby prawnej spełnia wymagania rozporządzenia. Przepis wyraźnie wskazuje, iż "w przypadku osób prawnych deklaracja jest sporządzana na papierze firmowym z nagłówkiem". Deklaracja, na której przystawiona jest pieczęć nie może być uznana za spełniającą ww. obowiązek. Brak spełnienia ww. warunku przez N. d.o.o. należało traktować jako okoliczności świadczącą na niekorzyść wiarygodności tego kontrahenta.
W tych okolicznościach, zdaniem Sądu jest oczywiste, że warunki, na których przyznano rejestrację, a więc między innymi przestrzeganie procedur prowadzenia transakcji zgodnie z ich opisem i wykonywanie zadań przez odpowiedzialnego funkcjonariusza, zgodnie z zawartym we wniosku opisem tych zadań, nie były spełniane przez stronę w operacjach dotyczących bezwodnika octowego. Powyższe należy uznać jako naruszenie art. 3 ust. 6b rozporządzenia nr 273/2004.
W tych okolicznościach konieczne było unieważnienie rejestracji w celu zapewnienia by do obrotu nie były wprowadzane prekursory narkotyków, które mogłyby zostać wykorzystane w nielegalny sposób przez nierzetelnych kontrahentów, co w konsekwencji prowadzi do narażenia zdrowia lub życia ludzkiego.
W ustalonym stanie faktycznym rozstrzygnięcie organu o unieważnieniu rejestracji należy uznać za całkowicie uzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, zasadnie przyjęły, iż skarżący przestał spełniać warunki do korzystania z rejestracji nr [...], przyznanej decyzją Inspektora do Spraw Substancji Chemicznych z dnia [...] maja 2017r.
Sąd uznał jednocześnie, że organy administracji nie dopuściły się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. W działaniu organów obu instancji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Według Sądu wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest spójna i wyczerpująca.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 30.07.2026. · Źródło