VI SA/Wa 131/10

WyrokWSA w Warszawie2010-09-22

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Andrzej Czarnecki, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej prawidłowo unieważnił patent na wynalazek "Iskrobezpieczny sygnalizator akustyczny" z powodu braku cechy nieoczywistości, opierając się na analizie stanu techniki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej prawidłowo unieważnił patent, ponieważ wynalazek nie spełniał wymogu nieoczywistości, co zostało udowodnione przez wnioskodawcę. Analiza stanu techniki wykazała, że wykonanie sygnalizatora akustycznego w sposób iskrobezpieczny, bazując na znanych rozwiązaniach (D2 i D11), stanowiło rutynowe postępowanie znawcy z danej dziedziny, a zatem było oczywiste. Sąd podkreślił, że brak choćby jednego z wymogów zdolności patentowej (nowość, nieoczywistość, stosowalność) skutkuje niemożnością udzielenia patentu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Urzędu Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, która unieważniła patent na wynalazek "Iskrobezpieczny sygnalizator akustyczny". Wnioskodawca domagał się unieważnienia patentu, twierdząc, że wynalazek nie spełniał wymogów nowości, stosowalności i nieoczywistości. Urząd Patentowy uznał, że wynalazek nie spełnia wymogu nieoczywistości, opierając się na analizie stanu techniki, w szczególności dokumentów D2 i D11. Skarżąca spółka (uprawniona z patentu) kwestionowała tę decyzję, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i niepowołanie biegłego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu oddala skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej – organ – decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2009 r. wniosku "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w [...] – wnioskodawca - o unieważnienie patentu nr [...] udzielonego na wynalazek pt.: "Iskrobezpieczny sygnalizator akustyczny" na rzecz A. Spółka z o.o. – skarżąca, uprawniona - z siedzibą w [...], na podstawie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. ustawy o wynalazczości - (Dz.U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. – dalej pwp.) oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 ustawy pwp unieważnił patent nr [...] na wynalazek pt.: "Iskrobezpieczny sygnalizator akustyczny", oraz przyznał "[...]" Spółka z o.o., kwotę 2135 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ustalono, że wnioskodawca wystąpił do Urzędu Patentowego z wnioskiem o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Iskrobezpieczny sygnalizator akustyczny", udzielonego na rzecz A. Spółka z o.o., [...], z pierwszeństwem od dnia [...] grudnia 1999 r. Interes prawny w żądaniu wywodzi z faktu prowadzenie produkcji w zakresie urządzeń elektroniki, elektrotechniki i automatyki przemysłowej, w tym sygnalizatorów akustycznych stosowanych w górnictwie oraz wytoczenia przez uprawnionego z patentu powództwa przeciwko wnioskodawcy przed Sądem Okręgowym w [...] o naruszenie patentu (sygn. Akt [...]). Wskazał na brak cech nowości i stosowalności (w zakresie iskrobezpieczeństwa) oraz brak nieoczywistości rozwiązania w świetle art. 10 i 11 ustawy o wynalazczości, a także nieujawnienie cech technicznych niezbędnych do wykonania rozwiązania według patentu jako urządzenia iskrobezpiecznego, stosownie do art. 26 ustawy o wynalazczości. Powołał dokumenty mające, w jego opinii, świadczyć o braku ustawowych warunków niezbędnych do udzielania patentu, wymienionych w art. 10 ustawy o wynalazczości. Dodatkowo wskazał na oświadczenie Spółki [...] z dnia [...] sierpnia 2009r. o stosowaniu w latach 1995-1999 rozwiązań typu STAR. Wskazał, że znane były układy do nagrywania oraz generowania dowolnych komunikatów słownych oraz sygnałów akustycznych do bezpośredniej emisji sygnałów akustycznych, w tym mowy ludzkiej. W szczególności wnioskodawca podnosił, ze opisany w zastrzeżeniu układ sygnalizatora akustycznego stanowi rozwiązanie znane i dostępne, m.in. z D1, D2 oraz D7, przy czym D2 oraz D7, jego zdaniem, w sposób jasny i bezpośredni ujawniają istotę wynalazku i jego podstawowe funkcje techniczne, a zatem sporne rozwiązanie nie miało cechy nowości technicznej wymaganej art. 11 ustawy o wynalazczości. Odnośnie wskazania braku nieoczywistości (poziomu wynalazczego) rozwiązania, wskazał, iż wszystkie istotne cechy techniczne opatentowanego wynalazku występują w dotychczasowym stanie techniki, a rozwiązanie wynika wyraźnie i logicznie ze stanu techniki i nie wymaga wykorzystania żadnych umiejętności, które przypisuje się znawcy. Natomiast odnośnie braku cechy stosowalności z uwagi na brak ujawnienia środków technicznych niezbędnych do wykonania rozwiązania (art.26 ustawy o wynalazczości) uznał, że określenie "iskrobezpieczny sygnalizator" wynika jedynie z intencji uprawnionego z wynalazku i nie znajduje potwierdzenia w postaci środków technicznych umożliwiających realizację założonego celu. Uprawniona z patentu stwierdziła, że powołane przez wnioskodawcę dowody nie świadczą o braku zdolności patentowej — rozwiązania chronionego patentem [...] i wniósł o oddalenie wniosku w całości. Zdaniem uprawnionej zarzut braku nowości, stosowalności, nieoczywistości oraz braku cech technicznych w zakresie iskrobezpieczeństwa jest całkowicie nietrafny z uwagi na fakt, iż zgodnie z zastrzeżeniem patentowym cechy te stanowią stan techniki, a więc dla przeciętnego znawcy z danej techniki są znane i tym samym nie podważają zdolności patentowej wynalazku. Uprawniona podkreśliła, że w dacie zgłoszenia wynalazku nie były znane w maszynach i urządzeniach górniczych, rozwiązania generujące komunikaty słowne i sygnały akustyczne, a także wymieniła szereg wad dotychczasowych rozwiązań, które były znane ze stanu techniki. Uprawniona twierdziła, iż nie wykazano, że rozwiązanie według patentu [...] jest w całości znane ze stanu techniki. Jej zdaniem poszczególne elementy zastrzeżonego układu, takie jak np. układy scalone ISD, czy odtwarzacze płyt CD lub MP3, czy DAT są znane, ale ich nowe wykorzystanie do nowych rozwiązań, stwarza nowe i nieoczywiste rozwiązanie. Jego zdaniem rozwiązanie według patentu [...] jest autonomicznym urządzeniem realizującym iskrobezpieczne rozgłaszanie sygnałów alarmowych i słownych, zainstalowanym na konkretnym urządzeniu. Współtwórca K. S. wyjaśniał, że poszczególne elementy układu można spotkać w stanie techniki, przy czym nie podano szczegółów, ale podano ogólny układ. Drugi z współtwórców S. C. wskazując elementy mające wyróżniać rozwiązanie chronione patentem [...] od rozwiązanie według dowodu D2 wyjaśniał, że na żadnym ze schematów ujawnionych w dowodzie D2 nie ma bloku wyzwalania i sterowania i nie ma wpływu układu wyzwalania i sterowania na wzmacniacz. Organ uznał, że stosownie do przepisów z art. 89 ust.1 pwp. patent może być unieważniony, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 1 pwp., sprawy o unieważnienie patentu rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego. Natomiast zgodnie z art. 315 ust. 3 pwp ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, wnioskodawca - "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w [...] wykazało swój interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego patentu. Wskazano, że z akt sprawy zgłoszenie spornego wynalazku nr [...] pt.: "Iskrobezpieczny sygnalizator akustyczny" nastąpiło w dniu [...] grudnia 1999 r. Zgodnie z art. 315 ust. 3 pwp., ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu należy badać według przepisów obowiązujących w dniu dokonania zgłoszenia wynalazku - miarodajnymi przepisami w tej kwestii będą przepisy ustawy o wynalazczości z 1972 r. Ustalono, że wnioskodawca domagając się unieważnienia spornego patentu powołał się na przepisy art. 10, 11 oraz 26 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej i zarzucił, że w dacie stanowiącej o pierwszeństwie do uzyskania patentu tj. w dniu [...] grudnia 1999 r., wynalazek nie spełniał warunków nowości i nieoczywistości oraz nie posiadał cechy stosowalności w związku z brakiem ujawnienia środków technicznych niezbędnych do jego wykonania. Zdaniem organu, rozwiązanie najbardziej zbliżone do spornego zostało ujawnione w dowodzie D2. W D2 przedstawiono rozwiązanie układu do nagrywania i generowania dowolnych komunikatów słownych oraz sygnałów akustycznych, które można określić jako sygnalizator akustyczny posiadający cechy zbieżne ze spornym rozwiązaniem, a mianowicie wyjścia danych z pamięci komunikatów słownych wprowadzono na przetwornik danych na sygnał analogowy, którego wyjście poprzez wzmacniacz wyprowadzono do przetwornika akustycznego, przy czym rozwiązanie to jest wyposażone w układ wyzwalania i sterowania. Stwierdził, że znane były układy sygnalizatorów akustycznych umożliwiające generowanie komunikatów słownych, przy czym były one realizowane w wykonaniu iskrobezpiecznym. Takie rozwiązanie zostało ujawnione w D11 opisującym system STAR, gdzie wskazano, że system ten może być wykonywany jako iskrobezpieczny. Wykonanie sygnalizatora akustycznego posiadającego cechy układu ujawnionego w D2 w sposób iskrobezpieczny, tak jak to sugeruje D11, co umożliwia jego wykorzystanie w środowiskach zagrożonych wybuchem, np. w przemyśle wydobywczym zdaniem organu, jest wynikiem rutynowego postępowania znawcy z przedmiotowej dziedziny, polegającego na kompilacji znanych środków technicznych, stosowanych zgodnie z ich przeznaczeniem, co daje wynik oczekiwany stosownie do przyjętych założeń i oczywisty dla wspomnianego znawcy. Odnosząc się do zarzutu niedostatecznego ujawnienia spornego wynalazku w świetle art. 26 ustawy o wynalazczości, który stanowi: "zgłoszenie wynalazku w celu uzyskania patentu dokonuje się przez wniesienie do Urzędu Patentowego podania wraz z opisem wynalazku ujawniającym jego istotę, zastrzeżeniami patentowymi, skrótem opisu i w razie potrzeby rysunkami" uznano, że zarzut ten jest niezasadny. Zdaniem organu należy uznać, że istota wynalazku została ujawniona i wynalazek nadaje się do stosowania, gdyż pozwala na zrozumienie istoty tego rozwiązania, jego interpretację i ocenę przez przeciętnego znawcę, a także jego realizację na podstawie wiedzy przeciętnego znawcy przedmiotu. Powołując się na przepis art. 10 ustawy o wynalazczości, który stanowi, że wynalazek podlegający opatentowaniu musi spełniać wszystkie wymienione w nim wymogi łącznie, tzn. być nowym rozwiązaniem o charakterze technicznym, nie wynikającym ze stanu techniki w sposób oczywisty i mogącym nadawać się do stosowania, uznano, że wynalazek, który nie spełnia, przynajmniej jednego wymogu określonego w art. 10 ustawy o wynalazczości, nie może być opatentowany. Wobec niespełnienia jednego z wymogów zdolności patentowej, tj. wymogu nieoczywistości wynalazku objętego spornym patentem [...], w rozumieniu art. 10 ustawy o wynalazczości, co uznano za udowodnione, patent ten należało unieważnić i uznano wniosek o zwrot kosztów postępowania. Skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2009 roku unieważniającej patent nr [...] udzielony na wynalazek pt. "Iskrobezpieczny sygnalizator akustyczny" na rzecz A. Sp. z o.o. w [...], wniosło A. Sp. z o.o. – dalej skarżąca, spółka. Zarzuciła naruszenie art.10 ustawy z dnia 19 października 1972 roku o wynalazczości (tj. Dz.U. nr 26/1993 poz.117) poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie, przez przyjęcie, że patent nr [...] udzielony na wynalazek pt. "Iskrobezpieczny sygnalizator akustyczny" na rzecz A. Sp. z o.o. w [...] nie posiada cechy nieoczywistości. Ponadto wskazano na naruszenie art.7, art.77 §1 oraz art.84 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i nieskorzystanie z możliwości powołania w sprawie biegłego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia interesu społecznego i rażącego naruszenia słusznego interesu skarżącej. Nadto wskazano, na naruszenie art.107 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezamieszczenie w zaskarżonej decyzji rozważań dotyczących uzasadnienia faktycznego rozstrzygnięcia i przyjęcie, że patent będący przedmiotem postępowania nie posiada cechy nieoczywistości wyłącznie na podstawie własnego przekonania, bez wskazania na fakty i dowody, które stanowisko takie by potwierdzały. Mając to na uwadze wnoszono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zdaniem skarżącej zarzut braku nowości, stosowalności, nieoczywistości oraz braku cech technicznych w zakresie iskrobezpieczeństwa jest całkowicie nietrafny, albowiem zgodnie z zastrzeżeniem patentowym cechy te stanowią stan techniki, a więc dla przeciętnego znawcy techniki są znane i tym samy nie podważają zdolności patentowej wynalazku. Uprawniona podniosła ponadto, że w dacie zgłoszenia wynalazku nie były znane, w maszynach i urządzeniach górniczych, rozwiązania generujące komunikaty słowne i sygnały akustyczne oraz wskazała na wadliwość wcześniejszych rozwiązań. Jej zdaniem, znane były poszczególne elementy zastrzeżonego układu, np. układy scalone ISD, odtwarzacze płyt CD lub MP3 czy DAT, lecz zastrzeżony układ wskazał na ich nowe możliwości wykorzystania, co doprowadziło do stworzenia nowych nieoczywistych rozwiązań. Przy ocenie poziomu wynalazczego (nieoczywistości) powinna być brana pod uwagę również nieoczywistość uzyskiwanych efektów. Ponadto zarzut braku nieoczywistości powinien dotyczyć całości rozwiązania, a nie poszczególnych składników, które mogą być nawet znane, nie tylko oczywiste, a pomimo tego dobór ich w określonym rozwiązaniu nie musi wynikać w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki. Przykładem tego może być zmieszanie składników znanych i stosowanych w danej dziedzinie techniki i osiągnięcie nieoczekiwanego efektu technicznego, niebędącego wypadkową właściwości poszczególnych składników. Ponadto jej zdaniem nawet gdyby rozwiązanie wydawało się banalne, to na istnienie poziomu wynalazczego (nieoczywistości) mogą wskazywać jego szczególne skutki, a w szczególności: rozwiązanie problemu bezskutecznie dotąd podejmowanego przez znawców przedmiotu; zaspokojenie nowej potrzeby społecznej, zastosowanie środków wbrew istniejącym dotychczas uprzedzeniom technicznym. Jej zdaniem przy ocenie nieoczywistości całkowicie pominęło takie zagadnienia związane z przymiotem nieoczywistości jak: efekty ekonomiczne płynące z zastosowania wynalazku, niski koszt wdrażania zastosowanego rozwiązania oraz efekty komercyjne wynalazku. Spółka wskazała, że organ swoje rozstrzygnięcie oparł wyłącznie na dowodach powołanych we wniosku o unieważnienie patentu, którymi były wskazane pozycje literatury fachowej ( w zdecydowanej części artykuły z prasy fachowej). W uzasadnieniu decyzji nie przeprowadzono szczegółowej analizy zasadności stanowiska prezentowanego przez Wnioskodawcę w odniesieniu do zarzutu nieoczywistości. W uzasadnieniu brak bowiem analizy argumentów zawartych w powołanej literaturze. Brak również argumentacji wskazującej dlaczego, w oparciu o powołaną literaturę, uznawano, że w sprawie mamy do czynienia z brakiem przymiotu nieoczywistości. Wskazała, że z treści uzasadnienia wynika, że w niniejszej sprawie organ orzekający wywiódł pozytywne wnioski dla Wnioskodawcy, unieważniając patent, powołując się nie tyle na pewność dowodów Wnioskodawcy, bo tej pewności z uzasadnienia wywieść nie można, ale na własnym domniemaniu co do nieprawidłowości udzielonego prawa skarżącej spółce. Oparcie rozstrzygnięcia na domniemaniu organu orzekającego jest niedopuszczalne i nieprawidłowe. Urząd Patentowy nie może bowiem poprzestać na swoim własnym przekonaniu co do braku spełnienia przez wynalazek kryterium nieoczywistości. Potrzebne jest bowiem powołanie się tego organu na odpowiednie dowody, a w miarę możliwości na opinię biegłego specjalisty z danej dziedziny techniki, gdyż zbadanie kwestii nieoczywistości wymaga wiadomości specjalistycznych. Brak przeprowadzenia przez Urząd Patentowy postępowania dowodowego w tym zakresie, co miało miejsce w niniejszej sprawie, uzasadnia zarzut naruszenia art.7, art.77 §1 i art.107 §1 oraz §3 Kpa i tym samym daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]. Organ działając na podstawie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości – dalej uow. - (Dz.U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. – dalej pwp.) oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 ustawy pwp. unieważnił patent nr [...] na wynalazek pt.: "Iskrobezpieczny sygnalizator akustyczny", udzielony na rzecz skarżącej spółki. Stosownie do przepisów z art. 89 ust.1 pwp. patent może być unieważniony, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 1 pwp., sprawy o unieważnienie patentu rozpatruje Urząd Patentowy R P w trybie postępowania spornego. Natomiast zgodnie z art. 315 ust. pwp. ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca - "[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w [...] wykazało swój interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego patentu. Każdy podmiot prawny prowadzący działalność gospodarczą ma zagwarantowane w art. 20 Konstytucji RP prawo do swobody prowadzenia działalności gospodarczej potwierdzone w art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101 poz. 1178 ze zmianami), obecnie art.6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173 poz. 1807 ze zmianami). Działalność ta może być ograniczona jedynie ustawowo (art. 22 Konstytucji RP), a taką ustawą jest ustawa Prawo własności przemysłowej, czy też, uprzednio, ustawa o wynalazczości. Wnioskodawca został pozwany przed Sądem Okręgowym w [...] w postępowaniu o naruszenie patentu, a zatem sytuacja w jakiej się znalazł, uzasadnia jego interes prawny we wszczęciu niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 10 ustawy o wynalazczości wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki. Definicję nowości zawiera art. 11 ustawy o wynalazczości, według którego rozwiązanie uważa się za nowe, jeśli przed datą, zgodnie z którą oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, nie zostało ono udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie na wystawie publicznej. Zgodnie z art.26 ustawy uow. wynalazek powinien być przedstawiony na tyle jasno, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. Przy merytorycznej ocenie nowości rozwiązania konieczne jest uwzględnienie całego stanu techniki. Rozwiązania nie uważa się za nowe, gdy przed datą jego pierwszeństwa zostało ono udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania w świetle stanu techniki (art.11 powołanej ustawy o wynalazczości). W celu udowodnienia braku nowości rozwiązania musi być udowodnione spełnienie łącznie trzech następujących przesłanek: udostępnienie rozwiązania technicznego do wiadomości powszechnej, udostępnienie musi nastąpić w takim zakresie, aby dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania wynalazku i udostępnienie to musi nastąpić przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. Przy merytorycznej ocenie nieoczywistości rozwiązania także konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań. Przy ocenie zasadności zarzutów podniesionych przez wnioskodawcę, należy zauważyć, że zakres przedmiotowy patentu wyznaczają zastrzeżenia patentowe (art. 16 ust. 3 uow.), określające zakres żądanej ochrony w świetle istoty wynalazku, ujawnionej w opisie patentowym (art. 26 uow.) i objaśnionej w oparciu o rysunek. Zatem, podstawę dla oceny spełnienia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania spornego patentu, stanowić będzie zastrzeżenie patentowe, zawarte w opisie patentowym. Przedmiotowy patent obejmuje jedną kategorię wynalazku dotyczącą iskrobezpiecznego, reprogramowalnego sygnalizatora akustycznego, który to sygnalizator według zastrzeżenia patentowego, wyróżnia się tym, że wyjścia danych z pamięci komunikatów słownych wprowadzono na przetwornik danych na sygnał analogowy, którego wyjście poprzez wzmacniacz wyprowadzono do przetwornika akustycznego lub do linii transmisyjnej, zaś układ sterowania i wyzwalania podłączony jest do pamięci komunikatów słownych, przetwornika danych na sygnał analogowy oraz do wzmacniacza. Dla dokonania oceny nowości oraz nieoczywistości poziomu rozwiązania według patentu [...] należy w pierwszej kolejności ustalić, który z przedłożonych przez wnioskodawcę dowodów przedstawia rozwiązanie najbardziej zbliżone do spornego rozwiązania. Rację ma organ, że rozwiązanie najbardziej zbliżone do spornego zostało ujawnione w dowodzie D2. W D2 przedstawiono rozwiązanie układu do nagrywania i generowania dowolnych komunikatów słownych oraz sygnałów akustycznych, które można określić jako sygnalizator akustyczny posiadający cechy zbieżne ze spornym rozwiązaniem, a mianowicie wyjścia danych z pamięci komunikatów słownych wprowadzono na przetwornik danych na sygnał analogowy, którego wyjście poprzez wzmacniacz wyprowadzono do przetwornika akustycznego, przy czym rozwiązanie to jest wyposażone w układ wyzwalania i sterowania. Znane były układy sygnalizatorów akustycznych umożliwiające generowanie komunikatów słownych, przy czym były one realizowane w wykonaniu iskrobezpiecznym. Takie rozwiązanie zostało ujawnione w D11 opisującym system STAR, gdzie wskazano, że system ten może być wykonywany jako iskrobezpieczny. Wykonanie więc sygnalizatora akustycznego posiadającego cechy układu ujawnionego w D2 w sposób iskrobezpieczny, tak jak to sugeruje D11, co umożliwia jego wykorzystanie w środowiskach zagrożonych wybuchem, np. w przemyśle wydobywczym zdaniem organu, jest wynikiem rutynowego postępowania znawcy z przedmiotowej dziedziny, polegającego na kompilacji znanych środków technicznych, stosowanych zgodnie z ich przeznaczeniem, co daje wynik oczekiwany stosownie do przyjętych założeń i oczywisty dla wspomnianego znawcy. Odnosząc się do zarzutu niedostatecznego ujawnienia spornego wynalazku w świetle art. 26 ustawy o wynalazczości, który stanowi: "zgłoszenie wynalazku w celu uzyskania patentu dokonuje się przez wniesienie do Urzędu Patentowego podania wraz z opisem wynalazku ujawniającym jego istotę, zastrzeżeniami patentowymi, skrótem opisu i w razie potrzeby rysunkami" zasadnie uznano, że zarzut ten jest niewłaściwy. Istota wynalazku została ujawniona i wynalazek nadaje się do stosowania, gdyż pozwala na zrozumienie istoty tego rozwiązania, jego interpretację i ocenę przez przeciętnego znawcę, a także jego realizację na podstawie wiedzy przeciętnego znawcy przedmiotu. Niemniej jednak zgodnie przepisem art. 10 ustawy o wynalazczości, który stanowi, że wynalazek podlegający opatentowaniu musi spełniać wszystkie wymienione w nim wymogi, łącznie, tzn. być nowym rozwiązaniem o charakterze technicznym, nie wynikającym ze stanu techniki w sposób oczywisty i mogącym nadawać się do stosowania. Zatem, istotą przyznanego patentem prawa wyłącznego podmiotowego jest zasada, że patent powinien być udzielony tylko na takie rozwiązanie techniczne, które reprezentuje kwalifikowany poziom wynalazczy. "Nieoczywistość", której brak udowodnił w niniejszej sprawie spornemu rozwiązaniu wnioskodawca, jest pojęciem nieostrym, ale przy jej badaniu można poszukiwać argumentów nie tylko poprzez przeciwstawienie przedmiotowi zgłoszenia konkretnych znanych rozwiązań, lecz przy uwzględnieniu całego stanu techniki. Oceniane rozwiązanie może być nawet nowe, lecz mimo to, może wynikać w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki. Wobec niespełnienia jednego z wymogów zdolności patentowej, tj. wymogu nieoczywistości wynalazku objętego spornym patentem [...], w rozumieniu art. 10 ustawy o wynalazczości, zasadnie uznano za udowodnione, patent ten należało unieważnić. Odnosząc się do możliwość przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych należy zauważyć, że chodzi o sytuację, gdy organ nie ma potrzebnej wiedzy specjalistycznej. A jak zostało wykazane Urząd Patentowy RP działający w trybie spornym jest wyspecjalizowanym organem w sprawach unieważniania praw wyłącznych. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej - rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 Kpa. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło